Οδηγοί Φαρμάκων και Εργαστηριακή Παρακολούθηση
Σε αυτή τη σελίδα μπορείτε να ξεκινήσετε από το φάρμακο ή τη θεραπευτική κατηγορία που σας αφορά και να μεταβείτε σε αναλυτικούς οδηγούς για χρήσεις, προφυλάξεις, παρενέργειες, αλληλεπιδράσεις και πιθανή εργαστηριακή παρακολούθηση.
Η οργάνωση συνδέει τις συχνότερες κατηγορίες αγωγής με εξετάσεις όπως γενική αίματος, INR, κρεατινίνη και eGFR, κάλιο, νάτριο, ηπατικά ένζυμα, λιπίδια, HbA1c, TSH, βιταμίνη Β12 και μαγνήσιο, όταν υπάρχει σχετική ιατρική ένδειξη.
Νέα στην ενημέρωση Αυγούστου 2026: προστέθηκαν οι κεντρικοί κόμβοι Φάρμακα για Στομάχι, Πεπτικό και Έντερο και Οφθαλμικά Φάρμακα και Κολλύρια. Αναδιοργανώθηκε επίσης η περιοχή νευρολογικών και ψυχιατρικών φαρμάκων σε σαφείς διαδρομές για επιληψία, Parkinson, άνοια/Alzheimer, αντικαταθλιπτικά, ηρεμιστικά/αγχολυτικά και αντιψυχωσικά.
Παίρνω φάρμακο — από πού να ξεκινήσω;
Επιλέξτε την κατηγορία αγωγής που σας αφορά για να δείτε σχετικούς οδηγούς και τις εξετάσεις που μπορεί να συνδέονται με την παρακολούθησή της.
Φάρμακα που επηρεάζουν τις εξετάσεις αίματος
Δείτε τι πρέπει να αναφέρετε πριν από την αιμοληψία: συνταγογραφούμενα φάρμακα, μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα, συμπληρώματα, βιοτίνη και πρόσφατες αλλαγές δόσης. Μην διακόπτετε αγωγή πριν από εξετάσεις χωρίς σαφή οδηγία από τον γιατρό σας.
Φάρμακα και θεματικές κατηγορίες
Οι κατηγορίες παρακάτω συγκεντρώνουν τους επιμέρους οδηγούς και εξηγούν ποια εργαστηριακά σημεία έχουν πρακτική αξία ανάλογα με το φάρμακο, τη διάρκεια της αγωγής και το ιστορικό.
Νευρολογικά Φάρμακα
Η νευρολογική διαδρομή χωρίζεται πλέον σε επιληψία, νόσο Parkinson και άνοια/Alzheimer, ώστε ο επισκέπτης να οδηγείται στη σωστή ομάδα φαρμάκων και στον αντίστοιχο κεντρικό οδηγό.
- Επιληψία / αντιεπιληπτικά:
Depakine,
Tegretol,
Epanutin,
Lamictal,
Lyrica,
Brieka και
Neurontin - Parkinson:
Κεντρικός οδηγός νόσου Parkinson,
Madopar και
Azilect / ρασαγιλίνη - Άνοια / Alzheimer:
Κεντρικός οδηγός Άνοιας και Alzheimer,
Aricept / δονεπεζίλη,
Exelon / ριβαστιγμίνη,
Reminyl / γαλανταμίνη και
Ebixa / μεμαντίνη - Εργαστηριακά: ο έλεγχος εξατομικεύεται ανά φάρμακο και μπορεί να περιλαμβάνει γενική αίματος, ηπατικά ένζυμα, νάτριο, κρεατινίνη/eGFR και ηλεκτρολύτες όπου υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη. Στη διερεύνηση γνωστικής έκπτωσης μπορεί επίσης να έχουν θέση TSH, βιταμίνη Β12, φυλλικό οξύ και εξειδικευμένοι βιοδείκτες Alzheimer.
Αντιψυχωσικά
Ξεχωριστή ψυχιατρική κατηγορία για συχνά αντιψυχωσικά, με έμφαση σε βάρος, σάκχαρο, λιπίδια, προλακτίνη και άλλους δείκτες όταν υπάρχει σχετική κλινική ένδειξη.
- Seroquel / κουετιαπίνη
- Zyprexa / ολανζαπίνη – ιδιαίτερη προσοχή σε βάρος, γλυκόζη και λιπίδια
- Abilify / αριπιπραζόλη
- Risperdal / ρισπεριδόνη – μεταβολικός έλεγχος και προλακτίνη όπου ενδείκνυται
- Εργαστηριακά όπου υπάρχει ένδειξη: γλυκόζη/HbA1c, λιπίδια, ηπατικά ένζυμα, προλακτίνη, ηλεκτρολύτες και άλλος έλεγχος ανάλογα με το φάρμακο και το ιστορικό.
Η εργαστηριακή γωνία των φαρμάκων
Δεν χρειάζονται όλα τα φάρμακα τον ίδιο έλεγχο. Η σωστή εργαστηριακή παρακολούθηση εξαρτάται από τη δραστική ουσία, τη δόση, τη διάρκεια, την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα και τα υπόλοιπα φάρμακα.
Αναβολικά και Εργαστηριακός Έλεγχος
Κεντρικός οδηγός για τις εργαστηριακές μεταβολές που μπορεί να σχετίζονται με αναβολικά ανδρογόνα στεροειδή, με έμφαση σε αιματοκρίτη, λιπίδια, ήπαρ, νεφρική λειτουργία, CK, τεστοστερόνη, LH, FSH, οιστραδιόλη, προλακτίνη, PSA και ανδρική γονιμότητα.
Πρακτικός πίνακας παρακολούθησης
Ο πίνακας είναι ενημερωτικός. Η τελική επιλογή εξετάσεων γίνεται από τον θεράποντα ιατρό με βάση το ιστορικό.
| Κατηγορία | Σχετικοί οδηγοί | Συχνές εξετάσεις | Πρακτικός λόγος |
|---|---|---|---|
| Αντιβιοτικά | Augmentin, Ciproxin, Zinadol, Avelox | Καλλιέργεια, αντιβιόγραμμα, γενική αίματος, CRP, AST/ALT, κρεατινίνη/eGFR | Τεκμηρίωση λοίμωξης, επιλογή αντιβιοτικού και έλεγχος ασφάλειας. |
| Αντιμυκητιασικά | Fungustatin, Fungustatin 150 mg | Καλλιέργεια/ταυτοποίηση μύκητα, αντιμυκητόγραμμα, ALT/AST, χολερυθρίνη, κρεατινίνη/eGFR και ηλεκτρολύτες όπου υπάρχει ένδειξη | Επιβεβαίωση υποτροπιαζόμενης μυκητίασης, επιλογή θεραπείας και έλεγχος ηπατικής ή νεφρικής ασφάλειας. |
| ΜΣΑΦ / αναλγητικά | Voltaren, Mesulid, Niflamol, Panadol Extra | Κρεατινίνη/eGFR, ουρία, κάλιο, ALT, AST, γ-GT, γενική αίματος | Νεφρική/ηπατική ασφάλεια και πιθανός αιμορραγικός κίνδυνος. |
| Κρυολόγημα / γρίπη / συνδυαστικά OTC | Comtrex Cold, Depon Cold & Flu, Panadol Cold & Flu, Tamiflu | Συνήθως δεν απαιτούνται εξετάσεις για βραχεία χρήση· γενική αίματος, CRP ή έλεγχος λοίμωξης μόνο όταν υπάρχει κλινική ένδειξη | Αποφυγή διπλής παρακεταμόλης, προσοχή σε πίεση/καρδιά και αξιολόγηση επίμονου πυρετού ή επιδείνωσης. |
| Αντιπηκτικά | Sintrom, Xarelto, Eliquis | INR για Sintrom, γενική αίματος, αιμοσφαιρίνη, αιμοπετάλια, κρεατινίνη/eGFR | Ισορροπία ανάμεσα σε αντιπηκτική προστασία και κίνδυνο αιμορραγίας. |
| Στατίνες / λιπίδια | Crestor / Zocor / Lipitor, Ezetrol, Φάρμακα για τριγλυκερίδια | LDL, HDL, non-HDL, τριγλυκερίδια, ALT/AST, CK όπου υπάρχει ένδειξη | Αξιολόγηση αποτελεσματικότητας και πιθανής ηπατικής ή μυϊκής επιβάρυνσης. |
| Διαβήτης / μεταβολισμός | Φάρμακα διαβήτη, Glucophage, Rybelsus, Ozempic, Mounjaro, Trulicity | HbA1c, γλυκόζη, κρεατινίνη/eGFR, λευκωματουρία, λιπίδια, βιταμίνη Β12 όπου υπάρχει ένδειξη | Γλυκαιμικός έλεγχος, νεφρική ασφάλεια, αξιολόγηση αφυδάτωσης και παρακολούθηση χρόνιων επιπλοκών. |
| Θυρεοειδής / λεβοθυροξίνη | Euthyrox / Λεβοθυροξίνη, Θυρεοειδής & TSH, TSH, Έλεγχος θυρεοειδούς | TSH, FT4, FT3, Anti-TPO, Anti-Tg, TRAb όπου υπάρχει ένδειξη | Ρύθμιση θυρεοειδικής αγωγής, επανέλεγχος μετά από αλλαγή δόσης και αξιολόγηση συμπτωμάτων. |
| Επιληψία / αντιεπιληπτικά | Depakine, Tegretol, Epanutin, Lamictal, Lyrica, Brieka, Neurontin | Γενική αίματος, αιμοπετάλια, ALT/AST, γ-GT, νάτριο, κρεατινίνη/eGFR και επίπεδα φαρμάκου μόνο όπου υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη | Έλεγχος ασφάλειας και πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών ανάλογα με το συγκεκριμένο αντιεπιληπτικό. |
| Parkinson | Νόσος Parkinson, Madopar, Azilect | Στοχευμένος βιοχημικός ή αιματολογικός έλεγχος μόνο όταν υπάρχει ένδειξη από το φάρμακο, τα συμπτώματα ή τις συννοσηρότητες | Παρακολούθηση θεραπείας και διερεύνηση συμπτωμάτων χωρίς να παρουσιάζεται ένας γενικός «υποχρεωτικός» εργαστηριακός έλεγχος για όλα τα φάρμακα Parkinson. |
| Άνοια / Alzheimer | Aricept, Exelon, Reminyl, Ebixa | Νεφρική λειτουργία, ηλεκτρολύτες και άλλος έλεγχος ανάλογα με τη θεραπεία· TSH, Β12 ή φυλλικό οξύ όταν διερευνώνται αναστρέψιμες αιτίες γνωστικών συμπτωμάτων | Ασφάλεια φαρμακευτικής αγωγής και σωστή διάκριση της παρακολούθησης θεραπείας από τη διαγνωστική διερεύνηση γνωστικής έκπτωσης. |
| Αντικαταθλιπτικά / ηρεμιστικά / αγχολυτικά | Αντικαταθλιπτικά, Ηρεμιστικά / αγχολυτικά, Saroten, Cymbalta, Brintellix | Νάτριο, ηπατικά ένζυμα, νεφρική λειτουργία και άλλος έλεγχος όπου υπάρχει ένδειξη από ηλικία, ιστορικό, συμπτώματα ή συνδυασμούς φαρμάκων | Στοχευμένη παρακολούθηση ανά δραστική ουσία, χωρίς να θεωρούνται οι ίδιες εξετάσεις απαραίτητες για κάθε ψυχιατρικό φάρμακο. |
| Αντιψυχωσικά | Seroquel, Zyprexa, Abilify, Risperdal | Γλυκόζη/HbA1c, λιπίδια, ηπατικά ένζυμα, προλακτίνη όπου ενδείκνυται, ηλεκτρολύτες και άλλος έλεγχος ανάλογα με το φάρμακο και το ιστορικό | Έμφαση στη μεταβολική παρακολούθηση και στις ειδικές ανεπιθύμητες ενέργειες κάθε αντιψυχωσικού. |
| Αντιισταμινικά / αλλεργία | Aerius, Xozal, Zyrtec, Bilaz, Clarityne, Allegra | Ολική IgE, ειδικές IgE, RAST, ALEX Allergy Xplorer, αλλεργιολογικός έλεγχος όπου υπάρχει ένδειξη | Σύνδεση αλλεργικών συμπτωμάτων με πιθανή διερεύνηση, επιλογή αντιισταμινικού και σωστή προετοιμασία πριν από εξετάσεις αλλεργίας. |
| Οφθαλμικά φάρμακα / κολλύρια | Κεντρικός οδηγός οφθαλμικών φαρμάκων, Vigamox, Tobrex, Tobradex, Opatanol, Xalatan, Cosopt | Συνήθως δεν απαιτούν ειδικές εξετάσεις αίματος. Ειδικές IgE/RAST/ALEX μπορεί να έχουν θέση σε αλλεργική διερεύνηση και καλλιέργεια οφθαλμικού δείγματος μόνο όταν υπάρχει σχετική κλινική ένδειξη. | Σωστή διάκριση αλλεργίας, λοίμωξης και φλεγμονής, αποφυγή άσκοπης αντιβίωσης ή κορτιζόνης και παραπομπή για οφθαλμολογική παρακολούθηση όταν απαιτείται. |
| Πεπτικό / έντερο / κολίτιδα / πάγκρεας | Κεντρικός κόμβος πεπτικού και εντέρου, Cleenlax Forte, Imodium, Duspatalin, Pentasa, Salofalk, Creon | Γενική αίματος, CRP, ηλεκτρολύτες, καλπροτεκτίνη, καλλιέργεια κοπράνων, ελαστάση κοπράνων, κρεατινίνη/eGFR και ηπατικά ένζυμα όπου υπάρχει ένδειξη | Διάκριση λειτουργικών συμπτωμάτων από λοίμωξη, ενεργή φλεγμονή, αφυδάτωση, παγκρεατική ανεπάρκεια ή ανεπιθύμητες ενέργειες θεραπείας. |
| Στομάχι / PPI / καούρα | Φάρμακα για το Στομάχι, Controloc, Nexium, Losec, Gaviscon | Μαγνήσιο, βιταμίνη B12 και άλλος έλεγχος όπου υπάρχει κλινική ένδειξη ή μακροχρόνια αγωγή | Παρακολούθηση σε παρατεταμένη χρήση PPI ή όταν υπάρχουν συμπτώματα, παράγοντες κινδύνου ή συνυπάρχουσα αγωγή. |
| Καρδιά / νεφρά / κάλιο | Lasix, Aldactone, Entresto, Cozaar | Κάλιο, νάτριο, ουρία, κρεατινίνη, eGFR, NT-proBNP όπου υπάρχει ένδειξη | Ηλεκτρολύτες, νεφρική λειτουργία και ασφάλεια καρδιακής αγωγής. |
Επιλεγμένοι οδηγοί φαρμάκων
Οι οδηγοί είναι οργανωμένοι ανά θεραπευτική κατηγορία. Σε υπολογιστή μπορείτε να πατήσετε Ctrl+F και να πληκτρολογήσετε την εμπορική ονομασία ή τη δραστική ουσία που αναζητάτε.
Παυσίπονα / αντιπυρετικά / αντιφλεγμονώδη
Λιπίδια / καρδιαγγειακός κίνδυνος
Διαβήτης / μεταβολισμός
Στομάχι / PPI / καούρα
Οφθαλμικά / κολλύρια
Θυρεοειδής / λεβοθυροξίνη
Αντιμυκητιασικά
Κρυολόγημα / γρίπη / συνδυαστικά OTC
Πεπτικό / έντερο / κολίτιδα / πάγκρεας
Αντικαταθλιπτικά
Ηρεμιστικά / αγχολυτικά
Γιατί αυτός ο κόμβος είναι διαφορετικός
Οι οδηγοί δεν παρουσιάζουν μόνο φάρμακα, αλλά συνδέουν την αγωγή με την ασφαλή και στοχευμένη εργαστηριακή παρακολούθηση.

