◆
Βασικές εξετάσεις νεφρικής λειτουργίας
Οι βασικές εξετάσεις αίματος που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας.
Κρεατινίνη
Βασικός δείκτης που χρησιμοποιείται μαζί με το eGFR και τις προηγούμενες μετρήσεις για την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας. [1]
eGFR
Εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης. Χρησιμοποιείται για συνολικότερη εικόνα της διηθητικής ικανότητας των νεφρών. [3]
Ουρία Αίματος
Συνεκτιμάται με κρεατινίνη και eGFR, αλλά επηρεάζεται επίσης από ενυδάτωση, διατροφή και άλλους παράγοντες. [2]
Κυστατίνη C
Χρήσιμη σε επιλεγμένες περιπτώσεις όταν η κρεατινίνη ή το eGFR χρειάζονται επιπλέον επιβεβαίωση ή καλύτερη εκτίμηση. [1]
◆
Ούρα & πρώιμος νεφρικός κίνδυνος
Η γενική ούρων και το ACR συμπληρώνουν την εικόνα όταν χρειάζεται αξιολόγηση λευκωματουρίας, αιματουρίας ή νεφρικού κινδύνου.
Μικροαλβουμίνη / ACR
Σημαντική για πρώιμη λευκωματουρία και νεφρικό κίνδυνο, ιδιαίτερα σε άτομα με διαβήτη ή υπέρταση. [4]
Γενική Ούρων
Μπορεί να αναδείξει πρωτεΐνη, αίμα ή άλλα ευρήματα που χρειάζονται συσχέτιση με τον νεφρικό έλεγχο. [2]
Ούρα & Ουροποιητικός Έλεγχος
Για αιματουρία, καλλιέργεια, ουρολοίμωξη, κρυστάλλους και ούρα 24ώρου, δείτε τους Οδηγούς Ούρων & Ουροποιητικού. [2]
Προσοχή στην ερμηνεία: παροδική λευκωματουρία μπορεί να εμφανιστεί, για παράδειγμα, μετά από έντονη άσκηση ή κατά τη διάρκεια οξείας νόσου. Ένα αυξημένο ACR συνήθως επιβεβαιώνεται με νέο κατάλληλο δείγμα, όταν δεν απαιτείται άμεση κλινική αντιμετώπιση. [2]
◆
Πώς διαβάζονται μαζί τα αποτελέσματα
Κρεατινίνη, eGFR, ουρία και ACR ερμηνεύονται μαζί με το ιστορικό, την ενυδάτωση, τα φάρμακα και τις προηγούμενες μετρήσεις.
| Μοτίβο | Τι χρειάζεται να συνεκτιμηθεί | Τι μπορεί να ελεγχθεί στη συνέχεια |
|---|---|---|
| Αυξημένη κρεατινίνη + χαμηλότερο eGFR | Προηγούμενες τιμές, ενυδάτωση, φάρμακα, ηλικία και οξεία ή χρόνια μεταβολή. [1] | Κρεατινίνη / eGFR + ούρα και ACR όπου ενδείκνυται. |
| Φυσιολογική κρεατινίνη + αυξημένο ACR | Μπορεί να υπάρχει πρώιμη νεφρική επιβάρυνση παρά την απουσία αύξησης κρεατινίνης. [4] | Επανάληψη/επιβεβαίωση ACR και αξιολόγηση συνολικού κινδύνου. |
| Αυξημένη ουρία με μικρή μεταβολή κρεατινίνης | Ενυδάτωση, πρόσληψη πρωτεΐνης και κλινικό πλαίσιο έχουν ιδιαίτερη σημασία. [2] | Ουρία + κρεατινίνη + eGFR. |
| Πρωτεΐνη ή αίμα στη γενική ούρων | Επανάληψη, μικροσκόπηση, ACR και κλινικό ιστορικό ανάλογα με το εύρημα. [2] | Γενική ούρων / ACR και, ανάλογα με το εύρημα, περαιτέρω έλεγχος ούρων. |
| Διαβήτης ή υπέρταση χωρίς συμπτώματα | Η νεφρική παρακολούθηση μπορεί να απαιτεί τόσο eGFR όσο και ACR. [1] | Κρεατινίνη/eGFR + ACR σύμφωνα με ιατρική οδηγία. |
◆
Ποιον οδηγό χρειάζομαι;
Επιλέξτε ανάλογα με το εργαστηριακό εύρημα ή την απορία σας.
| Ερώτημα / εύρημα | Ξεκινήστε εδώ |
|---|---|
| Έχω αυξημένη κρεατινίνη | Κρεατινίνη Αίματος & Ούρων → |
| Έχω χαμηλό eGFR | eGFR → |
| Έχω λεύκωμα / πρωτεΐνη στα ούρα | Μικροαλβουμίνη / ACR → |
| Έχω αίμα ή άλλα ευρήματα στη γενική ούρων | Ούρα & Ουροποιητικός Έλεγχος → |
| Έχω διαβήτη ή υπέρταση και θέλω νεφρική παρακολούθηση | Υπέρταση: Εξετάσεις Αίματος & Ούρων → |
| Η κρεατινίνη δεν αποτυπώνει καθαρά την εικόνα | Κυστατίνη C → |
◆
Συμπληρωματικοί οδηγοί
Πρόσθετες πληροφορίες για ηλεκτρολύτες, υπέρταση και εξετάσεις ούρων.
Για να βρείτε συγκεκριμένη εξέταση, χρησιμοποιήστε τον Κατάλογο Εξετάσεων.
◆
Συχνές ερωτήσεις για τη νεφρική λειτουργία
Σύντομες απαντήσεις για τα πιο συχνά εργαστηριακά ευρήματα.
Η φυσιολογική κρεατινίνη αποκλείει νεφρική βλάβη;
Όχι. Η κρεατινίνη μπορεί να μην είναι αυξημένη παρότι υπάρχει λευκωματουρία ή άλλο εύρημα νεφρικής βλάβης. Η εκτίμηση συμπληρώνεται, όταν υπάρχει ένδειξη, με eGFR και εξέταση ούρων/ACR. [4]
Ένα χαμηλό eGFR σημαίνει οπωσδήποτε χρόνια νεφρική νόσο;
Όχι. Χρειάζεται να διακριθεί η οξεία από τη χρόνια μεταβολή. Για να τεκμηριωθεί χρόνια νεφρική νόσος πρέπει να υπάρχουν σχετικές διαταραχές για τουλάχιστον τρεις μήνες. Νέο ή ταχέως μειούμενο eGFR απαιτεί έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση. [1]
Για το λεύκωμα ούρων χρειάζονται πάντα ούρα 24ώρου;
Όχι. Για την αρχική εκτίμηση της λευκωματουρίας προτιμάται συχνά ο λόγος αλβουμίνης προς κρεατινίνη (ACR) σε δείγμα ούρων, κατά προτίμηση πρωινό για επιβεβαίωση όπου χρειάζεται. [2]
Πότε έχει νόημα η μέτρηση κυστατίνης C;
Μπορεί να βοηθήσει όταν η κρεατινίνη επηρεάζεται από παράγοντες όπως η ασυνήθιστη μυϊκή μάζα ή όταν απαιτείται ακριβέστερη εκτίμηση του GFR για μια κλινική απόφαση. Η συνδυασμένη εξίσωση κρεατινίνης–κυστατίνης C είναι συχνά ακριβέστερη. [3]
Αν βρεθεί μία φορά αυξημένο ACR, τι σημαίνει;
Ένα μόνο αποτέλεσμα δεν αρκεί πάντοτε για διάγνωση χρόνιας νεφρικής νόσου. Αξιολογούνται παροδικοί παράγοντες και συχνά χρειάζεται επιβεβαίωση σε νέο δείγμα, σύμφωνα με το επίπεδο του αποτελέσματος και την κλινική εικόνα. [4]
Πότε χρειάζεται έλεγχος ηλεκτρολυτών;
Το κάλιο, το νάτριο και άλλοι ηλεκτρολύτες ελέγχονται ανάλογα με την κλινική εικόνα, τη νεφρική λειτουργία και τη φαρμακευτική αγωγή. Δεν αντικαθιστούν την κρεατινίνη, το eGFR ή το ACR. [5]
Επιστημονική βιβλιογραφία – 5 πηγές
- KDIGO CKD Work Group. KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney International. 2024;105(4S):S117–S314. Πηγή
- NICE. Chronic kidney disease: assessment and management (NG203). 2021, ενημερωμένες συστάσεις. Πηγή
- National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Estimated Glomerular Filtration Rate Calculators – Κρεατινίνη και κυστατίνη C. Πηγή
- National Kidney Foundation. Urine Albumin-Creatinine Ratio (uACR). Πηγή
- NIDDK. Chronic Kidney Disease Tests & Diagnosis – eGFR και αλβουμίνη ούρων. Πηγή
Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται μαζί με το ιστορικό και την κλινική εικόνα.