Symbicort: Χρήσεις σε Άσθμα και ΧΑΠ, Δόση, Παρενέργειες & Σωστή Εισπνοή

1Τι είναι το Symbicort

Το Symbicort είναι εισπνεόμενο φάρμακο για αποφρακτικά νοσήματα των αεραγωγών, κυρίως για το άσθμα και τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, γνωστή ως ΧΑΠ. Περιέχει δύο δραστικές ουσίες στο ίδιο εισπνεόμενο σκεύασμα: τη βουδεσονίδη και τη φορμοτερόλη. Η βουδεσονίδη είναι εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές, δηλαδή φάρμακο που μειώνει τη φλεγμονή μέσα στους βρόγχους. Η φορμοτερόλη είναι βρογχοδιασταλτικό μακράς δράσης, που βοηθά τους αεραγωγούς να παραμένουν πιο ανοιχτοί.

Στην πράξη, το Symbicort δεν χρησιμοποιείται για να “θεραπεύσει” οριστικά το άσθμα ή τη ΧΑΠ. Χρησιμοποιείται για να μειώσει τα συμπτώματα, να περιορίσει τις παροξύνσεις και να βοηθήσει τον ασθενή να αναπνέει καλύτερα μέσα στο πλαίσιο ενός συνολικού σχεδίου παρακολούθησης. Το σχέδιο αυτό μπορεί να περιλαμβάνει σπιρομέτρηση, αξιολόγηση συμπτωμάτων, έλεγχο αλλεργιών, εκτίμηση λοιμώξεων, διακοπή καπνίσματος, εμβολιασμούς, φυσική δραστηριότητα και εργαστηριακό έλεγχο όταν υπάρχει λόγος.

Είναι σημαντικό να ξεχωρίσουμε το Symbicort από τα απλά βρογχοδιασταλτικά άμεσης ανακούφισης. Επειδή περιέχει φορμοτερόλη, μπορεί σε ορισμένα ιατρικά σχήματα άσθματος να χρησιμοποιηθεί και ως μέρος θεραπείας συντήρησης και ανακούφισης, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής πρέπει να το χρησιμοποιεί με τον ίδιο τρόπο. Η ακριβής χρήση εξαρτάται από τη διάγνωση, την ηλικία, τη βαρύτητα της νόσου, το ιστορικό παροξύνσεων και τις οδηγίες του πνευμονολόγου ή του θεράποντος ιατρού.

Το σημαντικότερο για τον ασθενή είναι ότι το Symbicort αποδίδει σωστά μόνο όταν η εισπνοή γίνεται σωστά. Ένα μεγάλο μέρος της “αποτυχίας” ενός εισπνεόμενου δεν οφείλεται στο ότι το φάρμακο δεν είναι κατάλληλο, αλλά στο ότι δεν φτάνει επαρκώς στους πνεύμονες. Λάθος τεχνική, πολύ γρήγορη ή πολύ αδύναμη εισπνοή, μη έκπλυση στόματος, διακοπή όταν ο ασθενής νιώσει καλύτερα και σύγχυση ανάμεσα σε εισπνεόμενα είναι συχνά πρακτικά προβλήματα.

2Πότε χρησιμοποιείται το Symbicort στο άσθμα

Στο άσθμα, το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο το “σφίξιμο” των βρόγχων, αλλά και η χρόνια φλεγμονή των αεραγωγών. Γι’ αυτό η θεραπεία δεν πρέπει να βασίζεται μόνο σε φάρμακο που ανοίγει προσωρινά τους βρόγχους. Η αντιφλεγμονώδης θεραπεία με εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές είναι κεντρικό στοιχείο σε πολλούς ασθενείς, ειδικά όταν υπάρχουν επαναλαμβανόμενα συμπτώματα, νυχτερινός βήχας, συχνή ανάγκη για ανακουφιστικό εισπνεόμενο ή παροξύνσεις.

Το Symbicort μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν ο γιατρός κρίνει ότι χρειάζεται συνδυασμός εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς και μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικού. Αυτό μπορεί να συμβεί σε ασθενείς που δεν ελέγχονται επαρκώς μόνο με εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές ή σε ασθενείς που είναι ήδη σταθεροποιημένοι σε αντίστοιχο συνδυασμό. Δεν πρέπει όμως να ξεκινά, να διακόπτεται ή να μετατρέπεται σε “κατά βούληση” αγωγή χωρίς σαφές πλάνο.

Ένα χαρακτηριστικό σημείο του άσθματος είναι η μεταβλητότητα. Ο ασθενής μπορεί για μέρες να νιώθει καλά και ξαφνικά να εμφανίζει βήχα, συριγμό, βάρος στο στήθος ή δύσπνοια μετά από ίωση, αλλεργιογόνο, άσκηση, κρύο αέρα ή έκθεση σε καπνό. Αν ο ασθενής διακόπτει την αγωγή κάθε φορά που αισθάνεται καλά, η φλεγμονή μπορεί να παραμένει ενεργή και να αυξάνεται ο κίνδυνος νέας επιδείνωσης.

Για τον εργαστηριακό έλεγχο, το άσθμα δεν παρακολουθείται με “επίπεδα Symbicort στο αίμα”. Δεν υπάρχει ρουτίνα αιματολογικής μέτρησης του φαρμάκου. Οι εξετάσεις αίματος χρησιμοποιούνται κυρίως όταν χρειάζεται να αξιολογηθεί αλλεργικό υπόβαθρο, φλεγμονή, λοίμωξη, ηωσινοφιλία, παρενέργειες άλλων φαρμάκων ή συνοδά προβλήματα. Για παράδειγμα, σε ασθενή με αλλεργική εικόνα μπορεί να ζητηθεί αλλεργιολογικός έλεγχος με IgE και ειδικές IgE, ενώ σε επιδείνωση με πυρετό μπορεί να έχουν θέση η γενική αίματος και η CRP.

3Πότε χρησιμοποιείται το Symbicort στη ΧΑΠ

Η ΧΑΠ είναι χρόνια νόσος των πνευμόνων που συνδέεται συχνά με κάπνισμα ή μακροχρόνια έκθεση σε ερεθιστικούς παράγοντες. Χαρακτηρίζεται από επίμονη απόφραξη των αεραγωγών, βήχα, παραγωγή πτυέλων, δύσπνοια στην προσπάθεια και παροξύνσεις. Σε αντίθεση με το άσθμα, η απόφραξη στη ΧΑΠ είναι συνήθως λιγότερο αναστρέψιμη και η θεραπεία στοχεύει στη μείωση συμπτωμάτων, παροξύνσεων και επιδείνωσης της ποιότητας ζωής.

Το Symbicort μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένους ασθενείς με ΧΑΠ, ειδικά όταν υπάρχει ένδειξη για συνδυασμό εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς και βρογχοδιασταλτικού μακράς δράσης. Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο αν ο ασθενής έχει δύσπνοια. Συνυπολογίζονται οι παροξύνσεις, η ανάγκη για αντιβιοτικά ή κορτιζόνη από το στόμα, οι νοσηλείες, η σπιρομέτρηση, τα συμπτώματα, το ιστορικό πνευμονίας και σε ορισμένες περιπτώσεις τα ηωσινόφιλα αίματος.

Τα ηωσινόφιλα αίματος έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη ΧΑΠ, επειδή μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό να εκτιμήσει σε ποιους ασθενείς είναι πιθανότερο να ωφελήσει η προσθήκη εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς. Δεν είναι όμως από μόνα τους “διάγνωση” και δεν σημαίνει ότι κάθε αυξημένη τιμή οδηγεί αυτόματα σε Symbicort. Αντίστοιχα, πολύ χαμηλά ηωσινόφιλα και ιστορικό πνευμονιών μπορεί να κάνουν τον γιατρό πιο προσεκτικό με την εισπνεόμενη κορτιζόνη.

Στη ΧΑΠ, ο εργαστηριακός έλεγχος έχει πρακτική αξία κυρίως όταν υπάρχει παρόξυνση, υποψία λοίμωξης ή συστηματική επιβάρυνση. Γενική αίματος, CRP, ηλεκτρολύτες, νεφρική λειτουργία και σε παραγωγικό βήχα καλλιέργεια πτυέλων μπορεί να βοηθήσουν τη συνολική εκτίμηση. Ο ασθενής δεν πρέπει να αυξάνει μόνος του τη δόση ή να ξεκινά αντιβιοτικό επειδή “άλλαξε το χρώμα των πτυέλων”. Η κλινική εικόνα προηγείται και τα εργαστηριακά ευρήματα ερμηνεύονται μέσα στο σωστό πλαίσιο.

4Πώς λειτουργεί: βουδεσονίδη και φορμοτερόλη

Η βουδεσονίδη είναι η αντιφλεγμονώδης πλευρά του Symbicort. Στο άσθμα, η φλεγμονή των αεραγωγών κάνει τους βρόγχους πιο ευαίσθητους, πιο ευερέθιστους και πιο έτοιμους να κλείσουν μετά από ερεθίσματα. Η εισπνεόμενη κορτιζόνη μειώνει αυτή τη φλεγμονώδη δραστηριότητα τοπικά στους αεραγωγούς. Επειδή λαμβάνεται με εισπνοή, η συστηματική έκθεση είναι πολύ μικρότερη από την κορτιζόνη από το στόμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πιθανές παρενέργειες σε υψηλές δόσεις ή μακροχρόνια χρήση.

Η φορμοτερόλη είναι η βρογχοδιασταλτική πλευρά του φαρμάκου. Δρα στους β2-υποδοχείς των λείων μυϊκών ινών των βρόγχων και βοηθά στη χαλάρωσή τους. Έτσι οι αεραγωγοί ανοίγουν περισσότερο και η αναπνοή γίνεται ευκολότερη. Η φορμοτερόλη έχει γρήγορη έναρξη δράσης σε σχέση με άλλα μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικά, γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε ειδικά σχήματα άσθματος μαζί με εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές.

Ο συνδυασμός έχει νόημα επειδή αντιμετωπίζει δύο διαφορετικά στοιχεία της νόσου: τη φλεγμονή και τη βρογχική σύσπαση. Αν ο ασθενής χρησιμοποιεί μόνο βρογχοδιασταλτικό και αγνοεί τη φλεγμονή, μπορεί να νιώθει προσωρινή ανακούφιση αλλά να παραμένει ευάλωτος σε παροξύνσεις. Αν χρησιμοποιεί αντιφλεγμονώδη θεραπεία αλλά η τεχνική εισπνοής είναι κακή, μπορεί να μη φτάνει αρκετό φάρμακο στους πνεύμονες.

Στο εργαστήριο, αυτό μεταφράζεται σε μια απλή πρακτική αρχή: δεν ελέγχουμε “επίπεδα Symbicort”, αλλά ελέγχουμε το περιβάλλον μέσα στο οποίο χρησιμοποιείται το φάρμακο. Υπάρχει λοίμωξη; Υπάρχει έντονη ηωσινοφιλία; Υπάρχει συχνή ανάγκη για κορτιζόνη από το στόμα που επηρεάζει γλυκόζη, λευκά ή οστά; Υπάρχει ΧΑΠ με επαναλαμβανόμενες παροξύνσεις; Αυτές είναι οι ερωτήσεις που κάνουν τις εξετάσεις αίματος χρήσιμες.

5Δόση και σχήματα: τι πρέπει να προσέξετε

Η δόση του Symbicort δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από τη μορφή του εισπνεόμενου, την περιεκτικότητα, την ηλικία, τη διάγνωση, το αν πρόκειται για άσθμα ή ΧΑΠ, τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και το θεραπευτικό σχήμα που έχει επιλέξει ο γιατρός. Υπάρχουν διαφορετικές περιεκτικότητες και μορφές εισπνοής, επομένως ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί τη συγκεκριμένη οδηγία που αναγράφεται στη συνταγή ή δόθηκε από τον πνευμονολόγο.

Ένα συχνό λάθος είναι να συγκρίνει ο ασθενής τη δική του δόση με τη δόση άλλου ατόμου. Δύο ασθενείς μπορεί να έχουν το ίδιο φάρμακο αλλά διαφορετικό σχήμα: άλλος να το λαμβάνει πρωί και βράδυ ως σταθερή αγωγή, άλλος να έχει διαφορετική περιεκτικότητα, άλλος να έχει οδηγία για σχήμα συντήρησης και ανακούφισης στο άσθμα και άλλος να το λαμβάνει για ΧΑΠ. Η ίδια εμπορική ονομασία δεν σημαίνει πάντα ίδια πρακτική χρήση.

Αν ο ασθενής ξεχνά συχνά δόσεις, χρειάζεται πρακτική λύση: υπενθύμιση, σταθερή ώρα, έλεγχος του μετρητή δόσεων και επανεκπαίδευση στην τεχνική. Αν χρησιμοποιεί το εισπνεόμενο πολύ συχνότερα από όσο του έχει δοθεί οδηγία, αυτό δεν πρέπει να θεωρείται “φυσιολογικό”. Μπορεί να σημαίνει κακό έλεγχο άσθματος, παρόξυνση ΧΑΠ, λοίμωξη, λανθασμένη τεχνική ή ανάγκη επανεκτίμησης της θεραπείας.

6Symbicort ως συντήρηση ή ως MART

Σε ορισμένους ασθενείς με άσθμα, ο γιατρός μπορεί να επιλέξει σχήμα όπου το ICS-formoterol χρησιμοποιείται ως αγωγή συντήρησης και, με συγκεκριμένες οδηγίες, ως ανακουφιστική αγωγή. Αυτό συχνά αναφέρεται ως MART, δηλαδή Maintenance And Reliever Therapy. Η λογική είναι ότι κάθε επιπλέον εισπνοή δεν δίνει μόνο βρογχοδιαστολή, αλλά και επιπλέον αντιφλεγμονώδη δράση, κάτι που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών παροξύνσεων σε κατάλληλους ασθενείς.

Το σχήμα MART δεν είναι απλή οδηγία “πάρε όσες εισπνοές θέλεις όταν δυσκολεύεσαι”. Έχει συγκεκριμένη ημερήσια δοσολογία, συγκεκριμένο μέγιστο αριθμό εισπνοών και σαφές σχέδιο για το πότε ο ασθενής πρέπει να ζητήσει ιατρική βοήθεια. Αν ο ασθενής χρειάζεται επαναλαμβανόμενες επιπλέον εισπνοές, ξυπνά τη νύχτα από δύσπνοια ή νιώθει ότι το φάρμακο “δεν κρατάει”, πρέπει να επικοινωνήσει με γιατρό.

Στη ΧΑΠ, η χρήση του Symbicort έχει διαφορετική λογική. Συνήθως εντάσσεται σε σταθερό πρόγραμμα εισπνεόμενης αγωγής και όχι σε σχήμα ανακούφισης όπως στο άσθμα. Ο ασθενής με ΧΑΠ πρέπει να γνωρίζει ποιο εισπνεόμενο είναι για καθημερινή χρήση, ποιο είναι για ανακούφιση, τι κάνει σε παρόξυνση και πότε χρειάζεται εξέταση. Η σύγχυση ανάμεσα στα εισπνεόμενα είναι συχνή αιτία κακού ελέγχου.

Επειδή το Symbicort μοιάζει με άλλα εισπνεόμενα στη χρήση αλλά διαφέρει στη σύνθεση, είναι χρήσιμο να συγκρίνεται με παρόμοιους οδηγούς, όπως ο οδηγός για Seretide και ο οδηγός για Rolenium. Η σύγκριση όμως δεν γίνεται για να αλλάξει ο ασθενής μόνος του φάρμακο, αλλά για να κατανοήσει ότι κάθε εισπνεόμενος συνδυασμός έχει δικό του τρόπο χρήσης, δική του συσκευή και διαφορετική θέση στο θεραπευτικό πλάνο.

7Σωστή εισπνοή: γιατί είναι τόσο σημαντική

Η σωστή εισπνοή είναι καθοριστική. Το εισπνεόμενο φάρμακο πρέπει να φτάσει στους αεραγωγούς και όχι να μείνει στο στόμα, στο λαιμό ή στη συσκευή. Αν η τεχνική είναι λάθος, ο ασθενής μπορεί να παίρνει καθημερινά το φάρμακο αλλά να έχει μικρότερο όφελος, περισσότερη τοπική ενόχληση και μεγαλύτερη πιθανότητα ανεπαρκούς ελέγχου. Γι’ αυτό κάθε επίσκεψη στον γιατρό είναι ευκαιρία για πρακτικό έλεγχο τεχνικής.

Στα εισπνεόμενα ξηρής σκόνης, όπως το Turbohaler, ο ασθενής συνήθως χρειάζεται βαθιά και δυνατή εισπνοή μέσα από τη συσκευή. Δεν πρέπει να φυσά μέσα στη συσκευή, γιατί η υγρασία της αναπνοής μπορεί να επηρεάσει τη σκόνη. Πρέπει να προετοιμάζει τη δόση όπως έχει διδαχθεί, να εκπνέει μακριά από τη συσκευή, να βάζει καλά το επιστόμιο στο στόμα και να εισπνέει βαθιά. Μετά κρατά την αναπνοή του για λίγα δευτερόλεπτα, όσο μπορεί άνετα.

Σε δοσιμετρικά εισπνεόμενα, όταν χρησιμοποιούνται, η τεχνική είναι διαφορετική. Εκεί συχνά απαιτείται συγχρονισμός μεταξύ πίεσης της συσκευής και αργής βαθιάς εισπνοής. Σε ασθενείς που δυσκολεύονται, ο γιατρός μπορεί να συστήσει αεροθάλαμο. Ο αεροθάλαμος δεν είναι “παιδικό εξάρτημα” μόνο. Μπορεί να βοηθήσει και ενήλικες που δεν συγχρονίζουν καλά την εισπνοή.

Ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει τη δική του συσκευή. Δεν αρκεί να ξέρει το όνομα Symbicort. Πρέπει να ξέρει αν έχει Turbohaler ή άλλη μορφή, πώς φορτώνεται η δόση, πότε τελειώνει, πώς καθαρίζεται, αν έχει μετρητή δόσεων και ποια αίσθηση είναι φυσιολογική. Πολλά εισπνεόμενα ξηρής σκόνης δεν αφήνουν έντονη γεύση, οπότε η απουσία γεύσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν πήρε τη δόση.

8Τι κάνουμε μετά την εισπνοή

Μετά την εισπνοή Symbicort, ο ασθενής πρέπει συνήθως να ξεπλένει το στόμα με νερό και να το φτύνει. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο στοματικής μυκητίασης, βραχνάδας και ερεθισμού στο λαιμό. Το ξέπλυμα δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Είναι πρακτικό μέτρο ασφάλειας, επειδή μέρος του εισπνεόμενου κορτικοστεροειδούς μπορεί να παραμείνει στη στοματική κοιλότητα.

Επίσης, έχει σημασία να καθαρίζεται σωστά η συσκευή σύμφωνα με τις οδηγίες της. Πολλές συσκευές δεν πλένονται με νερό, γιατί η υγρασία μπορεί να επηρεάσει τη σκόνη. Συνήθως καθαρίζονται εξωτερικά με στεγνό πανί. Ο ασθενής πρέπει να προστατεύει τη συσκευή από υγρασία, να την κλείνει σωστά και να ελέγχει τον δείκτη δόσεων ώστε να μη μείνει χωρίς αγωγή.

Αν εμφανιστεί βραχνάδα, ερεθισμός ή λευκές πλάκες στο στόμα, ο ασθενής δεν πρέπει να σταματήσει αυτόματα το φάρμακο. Πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό, γιατί μπορεί να χρειάζεται έλεγχος τεχνικής, καλύτερο ξέπλυμα, θεραπεία στοματικής καντιντίασης ή αναπροσαρμογή αγωγής. Η τοπική παρενέργεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το φάρμακο είναι ακατάλληλο.

Μετά την εισπνοή είναι χρήσιμο ο ασθενής να παρατηρεί αν υπάρχει βελτίωση, αν χρειάζεται επιπλέον ανακουφιστικό, αν έχει νυχτερινά συμπτώματα ή αν μειώνεται η αντοχή του στην καθημερινότητα. Αυτές οι πληροφορίες είναι συχνά πιο χρήσιμες για τον γιατρό από μια γενική φράση όπως “δεν είμαι καλά”. Η συστηματική καταγραφή βοηθά να φανεί αν πρόκειται για κακό έλεγχο, λοίμωξη, αλλεργική έξαρση ή λάθος χρήση.

9Συχνά λάθη με το Symbicort

Το πρώτο συχνό λάθος είναι η διακοπή της αγωγής όταν ο ασθενής νιώσει καλύτερα. Στο άσθμα, η απουσία συμπτωμάτων δεν σημαίνει πάντα ότι η φλεγμονή έχει εξαφανιστεί. Στη ΧΑΠ, η σταθερή αγωγή στοχεύει στη διατήρηση ελέγχου και στη μείωση παροξύνσεων, όχι μόνο στην άμεση ανακούφιση. Η διακοπή χωρίς οδηγία μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση.

Το δεύτερο λάθος είναι η κακή τεχνική εισπνοής. Ο ασθενής μπορεί να μη φορτώνει σωστά τη δόση, να εκπνέει μέσα στη συσκευή, να μην εισπνέει αρκετά βαθιά, να μην κρατά την αναπνοή του ή να μην ξεπλένει το στόμα. Αυτά τα λάθη δεν φαίνονται πάντα στον ίδιο τον ασθενή. Γι’ αυτό η επίδειξη μπροστά στον γιατρό ή στον φαρμακοποιό είναι πολύ χρήσιμη.

Το τρίτο λάθος είναι η χρήση του Symbicort αντί για ιατρική αξιολόγηση σε επιδείνωση. Αν υπάρχει έντονη δύσπνοια, κυάνωση, πόνος στο στήθος, σύγχυση, υψηλός πυρετός, αιμόπτυση ή ταχεία επιδείνωση, δεν αρκεί να γίνουν “μερικές ακόμα εισπνοές”. Αυτά είναι σημεία που μπορεί να χρειάζονται επείγουσα εκτίμηση.

Το τέταρτο λάθος είναι η παράβλεψη συνοδών παραγόντων. Καπνός, αλλεργική ρινίτιδα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, παχυσαρκία, υπνική άπνοια, επαγγελματική έκθεση, συχνές λοιμώξεις ή κακή συμμόρφωση μπορούν να κάνουν το άσθμα ή τη ΧΑΠ να φαίνονται “ανθεκτικά”. Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν είναι πάντα λύση η αύξηση του εισπνεόμενου. Χρειάζεται συνολική προσέγγιση και, όταν υπάρχουν ενδείξεις, εργαστηριακή διερεύνηση.

10Παρενέργειες του Symbicort

Οι πιο γνωστές παρενέργειες σχετίζονται είτε με το εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές είτε με το βρογχοδιασταλτικό. Από την πλευρά της βουδεσονίδης, μπορεί να εμφανιστεί ερεθισμός στο λαιμό, βραχνάδα ή στοματική καντιντίαση. Η σωστή τεχνική και το ξέπλυμα στόματος μετά την εισπνοή μειώνουν τον κίνδυνο. Αν ο ασθενής έχει λευκές πλάκες, πόνο στο στόμα ή επίμονη βραχνάδα, χρειάζεται ενημέρωση του γιατρού.

Από την πλευρά της φορμοτερόλης, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν τρόμο, ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, νευρικότητα ή πονοκέφαλο. Συνήθως αυτά είναι ήπια, αλλά αν είναι έντονα ή επιμένουν χρειάζεται επανεκτίμηση. Σε ασθενείς με καρδιολογικό ιστορικό, αρρυθμίες, υπέρταση ή χρήση άλλων φαρμάκων, ο γιατρός μπορεί να είναι πιο προσεκτικός.

Σε ασθενείς με ΧΑΠ, η εισπνεόμενη κορτιζόνη μπορεί να συνδέεται με αυξημένη προσοχή για πνευμονία, ειδικά όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι απαγορεύεται η χρήση, αλλά ότι η ένδειξη πρέπει να είναι σωστή και τα συμπτώματα λοίμωξης να μην αγνοούνται. Πυρετός, αλλαγή στα πτύελα, επιδείνωση δύσπνοιας και γενική κατάπτωση χρειάζονται αξιολόγηση.

Σε υψηλότερες δόσεις ή μακροχρόνια χρήση, τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή μπορεί σπανιότερα να έχουν συστηματικές επιδράσεις, ιδίως σε ευάλωτους ασθενείς ή σε συνδυασμό με άλλες μορφές κορτιζόνης. Γι’ αυτό ο γιατρός λαμβάνει υπόψη ιστορικό οστεοπόρωσης, καταγμάτων, σακχαρώδη διαβήτη, συχνών λοιμώξεων, χρήσης κορτιζόνης από το στόμα και άλλων παραγόντων. Οι εξετάσεις αίματος δεν γίνονται επειδή “το Symbicort είναι επικίνδυνο”, αλλά για να εκτιμηθεί σωστά ο ασθενής όταν υπάρχουν κλινικές ενδείξεις.

11Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρό

Ο ασθενής πρέπει να ζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια αν η δύσπνοια είναι έντονη, αν δεν μπορεί να ολοκληρώσει προτάσεις, αν τα χείλη ή τα δάχτυλα γίνονται μπλε, αν υπάρχει σύγχυση, έντονη αδυναμία, πόνος στο στήθος ή ταχεία επιδείνωση. Αυτά δεν είναι απλά συμπτώματα “κακού άσθματος” που αντιμετωπίζονται μόνο με επανάληψη εισπνοών στο σπίτι.

Άμεση αξιολόγηση χρειάζεται επίσης όταν εμφανίζεται παράδοξος βρογχόσπασμος, δηλαδή όταν ο ασθενής νιώθει ότι η αναπνοή χειροτερεύει αμέσως μετά την εισπνοή αντί να βελτιώνεται. Είναι σπάνιο, αλλά σημαντικό. Επίσης, χρειάζεται προσοχή σε σημεία σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης όπως οίδημα στο πρόσωπο, στα χείλη ή στη γλώσσα, κνίδωση, δυσκολία στην κατάποση ή απότομη επιδείνωση της αναπνοής.

Σε ΧΑΠ, επείγουσα εκτίμηση μπορεί να χρειαστεί όταν ο ασθενής έχει πυρετό, έντονη αλλαγή στα πτύελα, αιμόπτυση, υπνηλία, σύγχυση ή πτώση κορεσμού οξυγόνου, εφόσον παρακολουθείται με οξύμετρο. Η παρόξυνση ΧΑΠ μπορεί να οφείλεται σε λοίμωξη, καρδιακή επιβάρυνση, πνευμονική εμβολή ή άλλες αιτίες. Δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στο ότι “χρειάζεται πιο δυνατό εισπνεόμενο”.

Στην εργαστηριακή εκτίμηση μιας τέτοιας επιδείνωσης, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει γενική αίματος, CRP, νεφρική λειτουργία, ηλεκτρολύτες, καλλιέργεια πτυέλων ή άλλες εξετάσεις ανάλογα με την εικόνα. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει πάντα ποια εισπνεόμενα χρησιμοποιεί, πόσες εισπνοές έκανε, αν πήρε κορτιζόνη από το στόμα ή αντιβιοτικό και αν άλλαξε πρόσφατα η αγωγή του.

12Ποιοι ασθενείς χρειάζονται περισσότερη προσοχή

Περισσότερη προσοχή χρειάζονται ασθενείς με καρδιολογικό ιστορικό, αρρυθμίες, υπέρταση, υπερθυρεοειδισμό, σακχαρώδη διαβήτη, ιστορικό χαμηλού καλίου, οστεοπόρωση, συχνές λοιμώξεις ή μακροχρόνια χρήση κορτιζόνης από το στόμα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να λάβουν Symbicort. Σημαίνει ότι η αγωγή πρέπει να εντάσσεται σε πιο προσεκτικό θεραπευτικό και εργαστηριακό πλαίσιο.

Ασθενείς που λαμβάνουν συχνά κορτιζόνη από το στόμα για παροξύνσεις χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή. Η κορτιζόνη από το στόμα μπορεί να επηρεάσει γλυκόζη, πίεση, βάρος, οστά, λευκά αιμοσφαίρια και κίνδυνο λοιμώξεων. Αν κάποιος παίρνει επανειλημμένα τέτοια σχήματα, δεν αρκεί να αλλάζει μόνο εισπνεόμενο. Πρέπει να αξιολογείται γιατί παροξύνεται τόσο συχνά.

Ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα που επηρεάζουν το καρδιακό ρυθμό, διουρητικά που μπορεί να μειώσουν το κάλιο ή φάρμακα με πιθανές αλληλεπιδράσεις πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό. Η φορμοτερόλη, όπως και άλλα β2-διεγερτικά, μπορεί σε ευαίσθητους ασθενείς να συνδεθεί με αίσθημα παλμών ή μεταβολές καλίου, κυρίως όταν υπάρχουν και άλλοι παράγοντες.

Σημαντικό είναι επίσης να ενημερώνεται το εργαστήριο για τα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής. Πολλά φάρμακα δεν “χαλάνε” τεχνικά την εξέταση, αλλά επηρεάζουν πραγματικά την τιμή ή την ερμηνεία. Για μια πιο γενική προσέγγιση, μπορείτε να δείτε τον οδηγό Φάρμακα που Επηρεάζουν τις Εξετάσεις Αίματος.

13Εξετάσεις αίματος με Symbicort: τι πραγματικά χρειάζεται

Το Symbicort δεν χρειάζεται εξέταση “επιπέδων” στο αίμα, σε αντίθεση με φάρμακα όπως η θεοφυλλίνη. Η παρακολούθηση δεν γίνεται με μέτρηση βουδεσονίδης ή φορμοτερόλης. Οι εξετάσεις αίματος έχουν νόημα όταν απαντούν σε κλινικό ερώτημα: υπάρχει λοίμωξη; υπάρχει φλεγμονή; υπάρχει ηωσινοφιλικό πρότυπο; υπάρχει παρενέργεια από συχνή συστηματική κορτιζόνη; υπάρχει συνοδό πρόβλημα που επιδεινώνει τη δύσπνοια;

Σε ασθενή με άσθμα, εξετάσεις όπως ολική IgE, ειδικές IgE και ηωσινόφιλα μπορεί να βοηθήσουν στη διερεύνηση αλλεργικού ή ηωσινοφιλικού χαρακτήρα, όταν το ιστορικό το υποστηρίζει. Σε ασθενή με ΧΑΠ, τα ηωσινόφιλα αίματος μπορεί να βοηθήσουν τον γιατρό στην εκτίμηση της πιθανής ωφέλειας από εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές, πάντα μαζί με το ιστορικό παροξύνσεων.

Σε οξεία επιδείνωση με πυρετό, βήχα, αλλαγή πτυέλων ή έντονη αδυναμία, η γενική αίματος και η CRP μπορούν να συνεισφέρουν στην εκτίμηση φλεγμονής ή λοίμωξης. Δεν ξεχωρίζουν πάντα με βεβαιότητα ιογενή από βακτηριακή αιτία και δεν αποφασίζουν μόνες τους αν χρειάζεται αντιβιοτικό. Είναι εργαλεία που συνδυάζονται με ακρόαση, κορεσμό, ιστορικό, πιθανή ακτινογραφία και συνολική κλινική κρίση.

Ο σωστός εργαστηριακός έλεγχος πρέπει να είναι στοχευμένος. Δεν χρειάζεται κάθε ασθενής με Symbicort όλες τις εξετάσεις. Χρειάζεται όμως να μη χαθεί η ευκαιρία για έλεγχο όταν υπάρχουν παροξύνσεις, πυρετός, ανεξήγητη δύσπνοια, συχνή χρήση κορτιζόνης από το στόμα ή υποψία συνοδού νόσου.

14Γενική αίματος και ηωσινόφιλα

Η γενική αίματος είναι από τις πιο χρήσιμες βασικές εξετάσεις όταν υπάρχει επιδείνωση αναπνευστικών συμπτωμάτων. Δεν διαγιγνώσκει άσθμα ή ΧΑΠ από μόνη της, αλλά δίνει πληροφορίες που συχνά αλλάζουν την κλινική σκέψη. Τα λευκά αιμοσφαίρια και ο τύπος τους μπορούν να δείξουν αν υπάρχει ουδετεροφιλική απάντηση, ηωσινοφιλία ή άλλες μεταβολές. Η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης βοηθούν να φανεί αν υπάρχει αναιμία ή πολυκυτταραιμία, καταστάσεις που μπορούν να επηρεάσουν τη δύσπνοια.

Τα ηωσινόφιλα έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο άσθμα και στη ΧΑΠ. Στο άσθμα, αυξημένα ηωσινόφιλα μπορεί να ταιριάζουν με αλλεργικό ή ηωσινοφιλικό φαινότυπο, ειδικά όταν υπάρχουν ρινίτιδα, έκζεμα, αλλεργίες ή αυξημένη IgE. Στη ΧΑΠ, τα ηωσινόφιλα δεν είναι διαγνωστικό κριτήριο, αλλά μπορούν να βοηθήσουν στη θεραπευτική απόφαση για εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές, πάντα μαζί με το ιστορικό παροξύνσεων.

Η ερμηνεία των ηωσινοφίλων πρέπει να είναι προσεκτική. Μια τιμή μπορεί να επηρεάζεται από πρόσφατη λήψη κορτιζόνης από το στόμα, λοιμώξεις, αλλεργικές καταστάσεις, παρασιτώσεις ή άλλα αίτια. Αν ο ασθενής έκανε εξέταση λίγο μετά από θεραπεία με πρεδνιζολόνη ή άλλο συστηματικό κορτικοστεροειδές, τα ηωσινόφιλα μπορεί να είναι χαμηλότερα από το πραγματικό του προφίλ.

Για τον ασθενή, το πρακτικό συμπέρασμα είναι απλό: η γενική αίματος δεν δείχνει αν “δουλεύει” το Symbicort, αλλά μπορεί να βοηθήσει να εξηγηθεί γιατί υπάρχει δύσπνοια, παρόξυνση ή υποτροπιάζουσα συμπτωματολογία. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή εισπνοή, ο έλεγχος δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην αλλαγή εισπνεόμενου.

15CRP, δείκτες φλεγμονής και λοίμωξη

Η CRP είναι δείκτης φλεγμονής και μπορεί να αυξηθεί σε λοιμώξεις, φλεγμονώδεις καταστάσεις, τραύμα, χειρουργείο και άλλα αίτια. Σε ασθενή με άσθμα ή ΧΑΠ, η CRP έχει πρακτική αξία κυρίως όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης ή παρόξυνσης. Δεν είναι εξέταση που γίνεται για να ρυθμιστεί η δόση του Symbicort.

Σε ΧΑΠ με βήχα, αλλαγή πτυέλων και πυρετό, η CRP μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να εκτιμήσει αν υπάρχει σημαντική φλεγμονώδης αντίδραση. Μαζί με τη γενική αίματος, την κλινική εξέταση και πιθανή απεικόνιση, μπορεί να υποστηρίξει ή να αποδυναμώσει την υποψία βακτηριακής λοίμωξης. Δεν αντικαθιστά όμως την κλινική απόφαση και δεν πρέπει να οδηγεί μόνη της σε αντιβιοτικό.

Σε άσθμα, η αύξηση της CRP μπορεί να σημαίνει συνοδό λοίμωξη, αλλά το άσθμα μπορεί να επιδεινωθεί και από ιώσεις, αλλεργίες, έκθεση σε ερεθιστικά, παλινδρόμηση ή κακή χρήση εισπνεόμενου. Επομένως, μια φυσιολογική CRP δεν αποκλείει κακό έλεγχο άσθματος, όπως και μια αυξημένη CRP δεν αποδεικνύει ότι χρειάζεται αντιβίωση.

Για ευρύτερη κατανόηση των εξετάσεων σε αναπνευστικές λοιμώξεις, χρήσιμος είναι ο οδηγός Αντιβιοτικά για Αναπνευστικές Λοιμώξεις. Η σωστή ερώτηση δεν είναι “να πάρω αντιβίωση επειδή βήχω;”, αλλά “υπάρχουν στοιχεία βακτηριακής λοίμωξης, πνευμονίας ή παρόξυνσης που χρειάζεται ειδική αντιμετώπιση;”.

16Γλυκόζη, κάλιο και ηλεκτρολύτες

Το Symbicort ως εισπνεόμενο φάρμακο έχει κυρίως τοπική δράση, αλλά σε ορισμένους ασθενείς υπάρχουν λόγοι να ελέγχονται γλυκόζη, κάλιο και ηλεκτρολύτες. Αυτό αφορά κυρίως άτομα με διαβήτη, καρδιολογικό ιστορικό, χρήση διουρητικών, συχνές παροξύνσεις, συστηματική κορτιζόνη ή έντονα συμπτώματα όπως ταχυκαρδίες, αδυναμία ή μυϊκές κράμπες.

Η γλυκόζη μπορεί να επηρεαστεί ιδιαίτερα όταν ο ασθενής λαμβάνει κορτιζόνη από το στόμα ή ενέσιμη κορτιζόνη για παροξύνσεις. Πολλοί ασθενείς νομίζουν ότι “φταίει το εισπνεόμενο”, ενώ στην πραγματικότητα η μεγαλύτερη μεταβολική επίδραση προέρχεται συχνά από τη συστηματική κορτιζόνη, την οξεία λοίμωξη, το στρες του οργανισμού ή αλλαγές στη διατροφή και τη δραστηριότητα.

Το κάλιο έχει σημασία επειδή τα βρογχοδιασταλτικά β2-αγωνιστές, ειδικά όταν χρησιμοποιούνται συχνά ή σε υψηλότερη ένταση θεραπείας, μπορούν σε ορισμένες συνθήκες να συνδεθούν με μείωση καλίου. Η μείωση αυτή μπορεί να είναι πιο σημαντική αν ο ασθενής παίρνει διουρητικά, έχει εμέτους, διάρροιες, κακή πρόσληψη τροφής ή άλλα φάρμακα που επηρεάζουν ηλεκτρολύτες.

Ο έλεγχος ηλεκτρολυτών δεν είναι “υποχρεωτικός για όλους με Symbicort”. Είναι χρήσιμος όταν υπάρχει κλινικός λόγος. Αν ο ασθενής έχει αίσθημα παλμών, αδυναμία, κράμπες, αρρυθμίες, συχνές δόσεις ανακουφιστικών βρογχοδιασταλτικών ή πρόσφατη νοσηλεία για παρόξυνση, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει κάλιο, νάτριο, μαγνήσιο, νεφρική λειτουργία και γλυκόζη.

17Οστά, βιταμίνη D και κορτιζόνη

Η εισπνεόμενη βουδεσονίδη έχει πολύ μικρότερη συστηματική έκθεση από την κορτιζόνη από το στόμα, αλλά σε μακροχρόνια θεραπεία, υψηλότερες δόσεις ή ευάλωτους ασθενείς ο γιατρός μπορεί να λάβει υπόψη την οστική υγεία. Αυτό είναι πιο σημαντικό σε ηλικιωμένους, μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, ασθενείς με ιστορικό κατάγματος, χαμηλό σωματικό βάρος, κάπνισμα, χαμηλή βιταμίνη D ή συχνή χρήση συστηματικής κορτιζόνης.

Η εξέταση 25-OH βιταμίνης D μπορεί να είναι χρήσιμη όταν υπάρχει οστικός κίνδυνος ή υποψία έλλειψης. Δεν γίνεται ειδικά “λόγω Symbicort” σε όλους, αλλά επειδή η βιταμίνη D σχετίζεται με την οστική υγεία και συχνά συνεκτιμάται σε άτομα με χρόνια νοσήματα, μειωμένη έκθεση στον ήλιο ή θεραπευτικά σχήματα που περιλαμβάνουν κορτιζόνη.

Σε ασθενείς που λαμβάνουν επανειλημμένα κορτιζόνη από το στόμα για παροξύνσεις, η οστική προστασία πρέπει να συζητείται πιο σοβαρά. Εκτός από βιταμίνη D, μπορεί να χρειαστεί ασβέστιο, φώσφορος, αλκαλική φωσφατάση, PTH, νεφρική λειτουργία ή έλεγχος οστικής πυκνότητας, ανάλογα με το ιστορικό. Για συνδυαστικό έλεγχο μπορείτε να δείτε και τον οδηγό Βιταμίνη D: Ποιες εξετάσεις γίνονται μαζί.

Η λύση δεν είναι να φοβηθεί ο ασθενής την εισπνεόμενη αγωγή. Η ανεπαρκώς ελεγχόμενη αναπνευστική νόσος μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες παροξύνσεις, περισσότερη κορτιζόνη από το στόμα και περισσότερες νοσηλείες. Η σωστή προσέγγιση είναι η ελάχιστη αποτελεσματική δόση, η σωστή τεχνική, η τακτική επανεκτίμηση και ο στοχευμένος εργαστηριακός έλεγχος όταν υπάρχει ένδειξη.

18ΧΑΠ, πνευμονία και καλλιέργεια πτυέλων

Σε ασθενείς με ΧΑΠ, η πνευμονία και οι παροξύνσεις έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ένας ασθενής που λαμβάνει εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές πρέπει να γνωρίζει ότι πυρετός, έντονη αλλαγή πτυέλων, επιδείνωση δύσπνοιας, πλευριτικός πόνος ή γενική κατάπτωση δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα στη ΧΑΠ. Μπορεί να υπάρχει λοίμωξη που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.

Η καλλιέργεια πτυέλων έχει αξία όταν το δείγμα είναι πραγματικά πτύελο και όχι σάλιο. Συνήθως ζητείται σε παραγωγικό βήχα, υποψία πνευμονίας, παρόξυνση ΧΑΠ, βρογχεκτασίες, υποτροπιάζουσες λοιμώξεις ή αποτυχία αρχικής αγωγής. Το αποτέλεσμα βοηθά μόνο όταν ερμηνεύεται σωστά, γιατί οι αεραγωγοί μπορεί να αποικίζονται από μικρόβια χωρίς κάθε εύρημα να σημαίνει ενεργή λοίμωξη.

Σε παρόξυνση, ο γιατρός μπορεί να συνδυάσει γενική αίματος, CRP, καλλιέργεια πτυέλων, κορεσμό οξυγόνου και απεικόνιση. Η απόφαση για αντιβιοτικό, κορτιζόνη από το στόμα ή αλλαγή εισπνεόμενης αγωγής δεν πρέπει να βασίζεται σε μία μόνο εξέταση. Ιδιαίτερα στη ΧΑΠ, είναι συχνό να συνυπάρχουν καρδιακά, μεταβολικά και λοιμώδη αίτια δύσπνοιας.

Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει αν έχει πάρει πρόσφατα αντιβιοτικά, κορτιζόνη, αλλαγή εισπνεόμενων ή αυξημένες δόσεις βρογχοδιασταλτικών. Αυτές οι πληροφορίες επηρεάζουν την ερμηνεία των εξετάσεων. Για παράδειγμα, η πρόσφατη κορτιζόνη μπορεί να αλλάξει τη γενική αίματος, ενώ το πρόσφατο αντιβιοτικό μπορεί να επηρεάσει την καλλιέργεια.

19Πώς παρακολουθείται σωστά η θεραπεία

Η παρακολούθηση του Symbicort δεν περιορίζεται στην ερώτηση “το παίρνετε;”. Ο γιατρός χρειάζεται να γνωρίζει πόσο συχνά υπάρχουν συμπτώματα, αν ο ασθενής ξυπνά τη νύχτα, πόσο συχνά χρειάζεται ανακουφιστικό, αν έχει περιορισμό δραστηριότητας, αν έκανε παροξύνσεις, αν πήρε κορτιζόνη από το στόμα ή αντιβιοτικό και αν πήγε στα επείγοντα ή νοσηλεύτηκε.

Η σπιρομέτρηση και η κλινική αξιολόγηση παραμένουν βασικά εργαλεία. Οι εξετάσεις αίματος συμπληρώνουν, δεν αντικαθιστούν, την αναπνευστική αξιολόγηση. Σε ασθενή με ανεξήγητη δύσπνοια, μια γενική αίματος μπορεί να δείξει αναιμία ή υψηλό αιματοκρίτη. Σε ασθενή με παροξύνσεις, τα ηωσινόφιλα μπορεί να έχουν θεραπευτική σημασία. Σε πυρετό, η CRP μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση φλεγμονής.

Η σωστή παρακολούθηση περιλαμβάνει και επανέλεγχο τεχνικής. Ακόμη και ασθενείς που χρησιμοποιούν εισπνεόμενα για χρόνια κάνουν λάθη. Η αλλαγή συσκευής, η μειωμένη δύναμη εισπνοής, τα προβλήματα χεριών, η ηλικία ή η κακή κατανόηση οδηγιών μπορούν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα. Η επίδειξη της πραγματικής χρήσης είναι συχνά πιο χρήσιμη από την απλή προφορική επιβεβαίωση.

Η αξιολόγηση πρέπει να οδηγεί σε σαφές γραπτό πλάνο. Ο ασθενής πρέπει να ξέρει τι παίρνει καθημερινά, τι κάνει σε επιδείνωση, ποια είναι τα όρια επιπλέον εισπνοών, πότε επικοινωνεί με γιατρό και πότε πηγαίνει άμεσα για επείγουσα εκτίμηση. Χωρίς τέτοιο πλάνο, η θεραπεία γίνεται αποσπασματική και αυξάνεται ο κίνδυνος λαθών.

20Συχνές ερωτήσεις για το Symbicort

21Τι να θυμάστε

Το Symbicort είναι συνδυασμός βουδεσονίδης και φορμοτερόλης. Η βουδεσονίδη μειώνει τη φλεγμονή των αεραγωγών και η φορμοτερόλη βοηθά στη βρογχοδιαστολή. Χρησιμοποιείται σε άσθμα και σε επιλεγμένους ασθενείς με ΧΑΠ, πάντα σύμφωνα με τη διάγνωση και το θεραπευτικό πλάνο του γιατρού.

Η δόση δεν είναι ίδια για όλους. Άλλο είναι η σταθερή χρήση συντήρησης, άλλο τα ειδικά σχήματα άσθματος με ICS-formoterol ως συντήρηση και ανακούφιση, και άλλο η χρήση σε ΧΑΠ. Ο ασθενής πρέπει να ξέρει ακριβώς πόσες εισπνοές κάνει, πότε τις κάνει, ποιο είναι το μέγιστο όριο και πότε ζητά βοήθεια.

Η σωστή τεχνική εισπνοής είναι τόσο σημαντική όσο και η επιλογή του φαρμάκου. Αν το φάρμακο δεν φτάνει σωστά στους πνεύμονες, η αποτελεσματικότητα μειώνεται. Το ξέπλυμα στόματος μετά την εισπνοή μειώνει τον κίνδυνο τοπικών παρενεργειών, όπως βραχνάδα και στοματική μυκητίαση.

Οι εξετάσεις αίματος δεν μετρούν το Symbicort. Χρησιμοποιούνται για να αξιολογηθεί ο ασθενής: γενική αίματος και ηωσινόφιλα, CRP, γλυκόζη, κάλιο, ηλεκτρολύτες, βιταμίνη D ή άλλες εξετάσεις όταν υπάρχει κλινικός λόγος. Η πιο σωστή προσέγγιση είναι η εξατομικευμένη παρακολούθηση και όχι οι “γενικές εξετάσεις για όλους”.

Σε έντονη δύσπνοια, πόνο στο στήθος, κυάνωση, σύγχυση, αιμόπτυση, υψηλό πυρετό ή γρήγορη επιδείνωση, ο ασθενής πρέπει να ζητά άμεσα ιατρική βοήθεια. Το εισπνεόμενο δεν αντικαθιστά την επείγουσα αξιολόγηση όταν υπάρχουν σοβαρά συμπτώματα.

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30