ΗΡΕΜΙΣΤΙΚΑ • ΑΓΧΟΛΥΤΙΚΑ • ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ

Ηρεμιστικά & Αγχολυτικά: Βενζοδιαζεπίνες, Κίνδυνοι και Εξετάσεις Αίματος

Συντάκτης & Ιατρική επιμέλεια: — Ιατρός Βιοπαθολόγος
Δημοσίευση: • Τελευταία ενημέρωση:

Στα ηρεμιστικά και αγχολυτικά περιλαμβάνονται κυρίως οι βενζοδιαζεπίνες, όπως αλπραζολάμη, λοραζεπάμη, βρωμαζεπάμη, διαζεπάμη, κλοραζεπάτη, χλωροδιαζεποξείδη και κλοναζεπάμη. Στην ίδια συζήτηση συχνά εμφανίζονται υπνωτικά όπως η ζολπιδέμη και κατασταλτικά φάρμακα όπως η υδροξυζίνη, αλλά δεν είναι όλα η ίδια κατηγορία.

Η εργαστηριακή παρακολούθηση δεν σημαίνει συνήθως μέτρηση «επιπέδων ηρεμιστικού». Ανάλογα με το ιστορικό και τα συμπτώματα μπορεί να χρειάζονται ηπατική λειτουργία, κρεατινίνη/eGFR, ηλεκτρολύτες, γενική αίματος, TSH, Β12, φυλλικό και φερριτίνη, ώστε να αξιολογούνται συνοδά αίτια ζάλης, κόπωσης, σύγχυσης ή νευρολογικών συμπτωμάτων.

Σημαντικό: βενζοδιαζεπίνες και άλλα κατασταλτικά μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία, πτώσεις, εξάρτηση και στερητικά συμπτώματα. Ο συνδυασμός με αλκοόλ, οπιοειδή ή άλλα κατασταλτικά αυξάνει τον κίνδυνο.

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ & ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Ο έλεγχος δεν είναι ίδιος για όλους. Μεγαλύτερη ηλικία, αλκοόλ, ηπατική ή νεφρική νόσος, πολυφαρμακία, ζάλη, σύγχυση ή ανεξήγητη κόπωση μπορεί να αλλάξουν τις εξετάσεις που χρειάζονται.

Δείτε τις Εξετάσεις →

Βασικές κατηγορίες και σχετικά θέματα

ΒΕΝΖΟΔΙΑΖΕΠΙΝΕΣ

Xanax, Lexotanil, Tavor, Tranxene, Oasil, Stedon, RivotrilΔείτε τα φάρμακα →

ΥΠΝΟΣ / ΚΑΤΑΣΤΟΛΗ

Stilnox & AtaraxΔείτε τα φάρμακα →

ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Αλκοόλ, οδήγηση, ηλικιωμένοι, αναπνοήΔείτε τους κινδύνους →

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Αίμα, ήπαρ, νεφρά & ηλεκτρολύτεςΔείτε τις εξετάσεις →

Φάρμακο, δραστική ουσία & κατηγορία

ΕμπορικόΔραστικήΚατηγορίαΟδηγός
XanaxΑλπραζολάμηΒενζοδιαζεπίνηΆνοιγμα →
LexotanilΒρωμαζεπάμηΒενζοδιαζεπίνηΆνοιγμα →
TavorΛοραζεπάμηΒενζοδιαζεπίνηΆνοιγμα →
TranxeneΚλοραζεπάτηΒενζοδιαζεπίνηΆνοιγμα →
OasilΧλωροδιαζεποξείδηΒενζοδιαζεπίνηΆνοιγμα →
StedonΔιαζεπάμηΒενζοδιαζεπίνηΆνοιγμα →
RivotrilΚλοναζεπάμηΒενζοδιαζεπίνη / αντισπασμωδικόΆνοιγμα →
StilnoxΖολπιδέμηZ-drug / υπνωτικόΆνοιγμα →
AtaraxΥδροξυζίνηΚατασταλτικό αντιισταμινικόΆνοιγμα →
LibraxΧλωροδιαζεποξείδη + κλιδίνιοΓαστρεντερικό + βενζοδιαζεπίνηΆνοιγμα →

Βενζοδιαζεπίνες

Οι λεπτομέρειες για δοσολογία, διακοπή και ανεπιθύμητες ενέργειες παραμένουν στους επιμέρους οδηγούς.

Βενζοδιαζεπίνες

Συνολική ενημέρωση για χρήση, κίνδυνο εξάρτησης, διακοπή, αλκοόλ και οδήγηση.

Οδηγός →

Xanax — Αλπραζολάμη

Άγχος, πανικός, εξάρτηση, διακοπή και κατασταλτικοί συνδυασμοί.

Lexotanil — Βρωμαζεπάμη

Άγχος, υπνηλία, αλκοόλ και διακοπή.

Οδηγός →

Tavor — Λοραζεπάμη

Υπνηλία, ηλικιωμένοι, αναπνευστικός κίνδυνος και κατασταλτικοί συνδυασμοί.

Οδηγός →

Tranxene — Κλοραζεπάτη

Αγχολυτική δράση, εξάρτηση και σταδιακή διακοπή.

Οδηγός →

Oasil — Χλωροδιαζεποξείδη

Καταστολή, στέρηση αλκοόλ και αλληλεπιδράσεις.

Οδηγός →

Stedon — Διαζεπάμη

Μακρότερη δράση, πτώσεις, αναπνευστική καταστολή και αλκοόλ.

Οδηγός →

Rivotril — Κλοναζεπάμη

Νευρολογική χρήση, υπνηλία, εξάρτηση και διακοπή.

Οδηγός →

Librax

Σχετικό γαστρεντερικό φάρμακο που περιέχει χλωροδιαζεποξείδη.

Οδηγός →

Υπνωτικά και κατασταλτικά

Stilnox — Ζολπιδέμη

Χρησιμοποιείται κυρίως για ύπνο. Προσοχή σε υπνηλία την επόμενη ημέρα, μνήμη, οδήγηση και αλκοόλ.

Οδηγός →

Atarax — Υδροξυζίνη

Κατασταλτικό αντιισταμινικό με προσοχή σε υπνηλία, αλκοόλ και καρδιακό ρυθμό.

Οδηγός →

Άλλα φάρμακα που μπορεί να αυξήσουν υπνηλία

Δεν είναι όλα αγχολυτικά. Η παρουσία τους είναι σημαντική κυρίως όταν συνδυάζονται με άλλα κατασταλτικά.

Lyrica / Pregabalin
Οδηγός →
Neurontin / Γκαμπαπεντίνη
Οδηγός →

Πότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή

Αλκοόλ

Μπορεί να αυξήσει υπνηλία, σύγχυση, πτώσεις και αναπνευστική καταστολή.

Ηλικιωμένοι

Μεγαλύτερος κίνδυνος πτώσεων, σύγχυσης και παρατεταμένης καταστολής.

Αναπνευστικά προβλήματα

Ιδιαίτερη προσοχή σε υπνική άπνοια, ΧΑΠ ή συγχορήγηση με άλλα κατασταλτικά.

Απότομη διακοπή

Μετά από συστηματική χρήση μπορεί να προκαλέσει στερητικά συμπτώματα. Η μείωση γίνεται με ιατρικό πλάνο.

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Εξετάσεις αίματος με ηρεμιστικά και αγχολυτικά

Δεν υπάρχει ένα υποχρεωτικό σύνολο εξετάσεων για όλους. Ο έλεγχος επιλέγεται με βάση το φάρμακο, την ηλικία, το ιστορικό, το αλκοόλ, τα άλλα φάρμακα και τα συμπτώματα.

ΗΠΑΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ALT, AST, γ-GT, ALP, χολερυθρίνη

Έχει μεγαλύτερη σημασία όταν υπάρχει ηπατική νόσος, κατανάλωση αλκοόλ, πολυφαρμακία ή συμπτώματα που χρειάζονται διερεύνηση.
ΝΕΦΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Ουρία, κρεατινίνη & eGFR

Χρήσιμα σε χρόνια νεφρική νόσο, μεγαλύτερη ηλικία, αφυδάτωση ή πολυφαρμακία. Είναι ιδιαίτερα σημαντικά όταν συγχορηγούνται φάρμακα που εξαρτώνται περισσότερο από τη νεφρική κάθαρση.
ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ

Νάτριο, κάλιο & άλλοι ηλεκτρολύτες

Μπορούν να έχουν θέση σε ζάλη, αστάθεια, σύγχυση, αφυδάτωση, λήψη διουρητικών ή άλλες καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο διαταραχών.
ΓΕΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΣ

Αιμοσφαιρίνη, λευκά & αιμοπετάλια

Δεν αποτελεί ειδική εξέταση για τα ηρεμιστικά. Είναι χρήσιμη όταν υπάρχουν κόπωση, αδυναμία, λοίμωξη, ζάλη ή ανάγκη γενικότερης ιατρικής αξιολόγησης.
ΑΓΧΟΣ, ΤΑΧΥΚΑΡΔΙΑ, ΤΡΟΜΟΣ Ή ΚΟΠΩΣΗ
TSH μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχει υποψία θυρεοειδικής διαταραχής που μπορεί να επηρεάζει άγχος, ύπνο, καρδιακούς παλμούς ή βάρος.
ΚΟΠΩΣΗ, ΑΙΜΩΔΙΕΣ Ή ΑΣΤΑΘΕΙΑ
Β12, φυλλικό οξύ και φερριτίνη μπορούν να βοηθήσουν όταν τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται και με αναιμία ή διατροφικές/νευρολογικές αιτίες.
Τι δεν γίνεται συνήθως: δεν απαιτείται στη ρουτίνα μέτρηση συγκέντρωσης των περισσότερων βενζοδιαζεπινών στο αίμα. Οι εξετάσεις χρησιμοποιούνται κυρίως για συνολική ασφάλεια και διερεύνηση συμπτωμάτων.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζονται εξετάσεις αίματος με τα ηρεμιστικά;
Όχι υποχρεωτικά για όλους. Ήπαρ, νεφρά, ηλεκτρολύτες, γενική αίματος, TSH ή έλεγχος Β12/φερριτίνης μπορεί να ζητηθούν ανά ιστορικό και συμπτώματα.
Τα ηρεμιστικά είναι ίδια με τα αντικαταθλιπτικά;
Όχι. Έχουν διαφορετικό θεραπευτικό ρόλο, χρόνο δράσης και κινδύνους.
Μπορώ να πιω αλκοόλ;
Ο συνδυασμός με κατασταλτικά φάρμακα μπορεί να αυξήσει επικίνδυνα υπνηλία, σύγχυση, πτώσεις και αναπνευστική καταστολή.
Μπορώ να σταματήσω μόνος μου βενζοδιαζεπίνη;
Όχι. Μετά από συστηματική χρήση μπορεί να χρειάζεται σταδιακή μείωση με ιατρικό πλάνο.

ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΛΑΜΙΑ

Εξετάσεις αίματος & εργαστηριακή παρακολούθηση

Αν ο γιατρός έχει ζητήσει εξετάσεις στο πλαίσιο της αγωγής, ενημερώστε το εργαστήριο για τα φάρμακα, το αλκοόλ και τις πρόσφατες αλλαγές θεραπείας.

Βιβλιογραφία και αξιόπιστες πηγές

FDA – Boxed Warning for Benzodiazepines
FDA
NICE CKS – Benzodiazepine and Z-drug withdrawal
NICE
GOV.UK – Drugs and driving
GOV.UK
EMA – Special warnings
EMA
Ιατρική και εργαστηριακή επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.