Αναιμία στα Παιδιά

Τι σημαίνει αναιμία στα παιδιά

Αναιμία σημαίνει ότι η αιμοσφαιρίνη είναι χαμηλότερη από το αναμενόμενο για την ηλικία και, όπου είναι σχετικό, το φύλο του παιδιού. Η αιμοσφαιρίνη μεταφέρει οξυγόνο στους ιστούς και αξιολογείται μέσα στη γενική αίματος μαζί με τον αιματοκρίτη, τον αριθμό και το μέγεθος των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Η αναιμία δεν είναι μία συγκεκριμένη νόσος. Είναι εργαστηριακό εύρημα με πολλές πιθανές αιτίες: έλλειψη σιδήρου, διατροφικές ελλείψεις, χρόνια φλεγμονή, απώλεια αίματος, αιμόλυση, κληρονομικές αιμοσφαιρινοπάθειες ή πιο σπάνια διαταραχές παραγωγής ερυθρών.

Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν

Ήπια αναιμία μπορεί να μην προκαλεί εμφανή συμπτώματα και να εντοπιστεί σε έλεγχο που έγινε για άλλο λόγο. Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν δείχνουν ούτε τη βαρύτητα ούτε την αιτία.

Γιατί τα φυσιολογικά όρια αλλάζουν με την ηλικία

Η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης μεταβάλλονται από τη νεογνική περίοδο έως την εφηβεία. Μια τιμή που είναι αναμενόμενη σε μία ηλικία μπορεί να θεωρείται χαμηλή σε άλλη. Για αυτό δεν πρέπει να συγκρίνεται μηχανικά το αποτέλεσμα ενός παιδιού με όρια ενηλίκων ή με τυχαίους πίνακες στο διαδίκτυο.

Για ηλικιακά όρια και τον σωστό τρόπο ανάγνωσης του παραπεμπτικού δείτε τον ξεχωριστό οδηγό Φυσιολογικές Τιμές Εξετάσεων στα Παιδιά.

Τι δείχνει η γενική αίματος

Η αιμοσφαιρίνη επιβεβαιώνει την παρουσία αναιμίας, αλλά οι υπόλοιποι δείκτες βοηθούν να οργανωθεί η διερεύνηση. Ο αιματοκρίτης, ο αριθμός ερυθρών, το MCV, το MCH και το RDW δίνουν πληροφορίες για το μέγεθος και την ομοιομορφία των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Το MCV χρησιμοποιείται συχνά για μια πρώτη ταξινόμηση σε μικροκυτταρική, νορμοκυτταρική ή μακροκυτταρική αναιμία. Αυτή η ταξινόμηση δεν αποτελεί τελική διάγνωση, αλλά δείχνει ποια επόμενα στοιχεία μπορεί να έχουν αξία.

Για την πλήρη ερμηνεία των παραμέτρων περάστε στη σελίδα Γενική Αίματος στα Παιδιά.

Οι βασικές μορφές αναιμίας

Σιδηροπενία δεν σημαίνει πάντα αναιμία

Οι αποθήκες σιδήρου μπορεί να μειωθούν πριν πέσει η αιμοσφαιρίνη. Αντίστροφα, χαμηλή αιμοσφαιρίνη δεν αποδεικνύει από μόνη της έλλειψη σιδήρου. Η φερριτίνη ερμηνεύεται μαζί με τη γενική αίματος, τη φλεγμονή και το ιστορικό.

Η αναλυτική ερμηνεία ανήκει στη σελίδα Σιδηροπενία και Χαμηλή Φερριτίνη στα Παιδιά.

Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν

Ο έλεγχος δεν είναι ίδιος για κάθε παιδί. Ξεκινά συνήθως από το ιστορικό, τη διατροφή, την ανάπτυξη, τυχόν αιμορραγία, πρόσφατη λοίμωξη, φάρμακα και οικογενειακό ιστορικό. Με βάση αυτά ο παιδίατρος μπορεί να επιλέξει:

• γενική αίματος και μορφολογικούς δείκτες ερυθρών,
• φερριτίνη και άλλους δείκτες μεταβολισμού του σιδήρου,
• δικτυοερυθροκύτταρα και περιφερικό επίχρισμα,
• δείκτες φλεγμονής, νεφρικής ή ηπατικής λειτουργίας όπου υπάρχει ένδειξη,
• Β12 και φυλλικό οξύ σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
• έλεγχο αιμόλυσης ή αιμοσφαιρινοπάθειας όταν το ιστορικό και η γενική αίματος το υποστηρίζουν.

Για τις βιταμίνες δείτε τον ειδικό οδηγό Β12 και Φυλλικό Οξύ στα Παιδιά. Η επιλογή των εξετάσεων γίνεται από τον παιδίατρο και όχι ως σταθερό panel για κάθε χαμηλή Hb.

Αντιμετώπιση και επανέλεγχος

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Ο σίδηρος δεν πρέπει να χορηγείται αυθαίρετα σε κάθε παιδί με χαμηλή αιμοσφαιρίνη, επειδή δεν αντιμετωπίζει άλλες μορφές αναιμίας και μπορεί να καθυστερήσει τη σωστή διάγνωση.

Ο χρόνος επανάληψης της γενικής αίματος καθορίζεται από τη βαρύτητα, την πιθανή αιτία, τη θεραπεία και την κλινική εικόνα. Η ανταπόκριση δεν κρίνεται μόνο από μία τιμή αλλά από την πορεία της αιμοσφαιρίνης και των σχετικών δεικτών.

Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση

Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν η ωχρότητα συνοδεύεται από δύσπνοια, λιποθυμία, έντονη ταχυκαρδία, πόνο στο στήθος, πολύ μεγάλη αδυναμία, αιμορραγία, ίκτερο με σκούρα ούρα, υψηλό πυρετό ή πολύ κακή γενική κατάσταση. Το ίδιο ισχύει όταν το εργαστήριο αναφέρει ιδιαίτερα χαμηλή αιμοσφαιρίνη ή σημαντική ταυτόχρονη διαταραχή λευκών αιμοσφαιρίων ή αιμοπεταλίων.

Συχνές ερωτήσεις γονέων

Παιδιατρικός εργαστηριακός έλεγχος στη Λαμία

Για πληροφορίες σχετικά με τις εξετάσεις που έχουν ζητηθεί, την προετοιμασία ή τον προγραμματισμό παιδιατρικής αιμοληψίας, επικοινωνήστε πριν από την προσέλευση.