Tobradex: Δοσολογία, Τιμή, Παρενέργειες και Πότε Χρειάζεται Καλλιέργεια

Το Tobradex είναι οφθαλμικό φάρμακο που συνδυάζει δύο δραστικές ουσίες: τομπραμυκίνη 0,3%, ένα αντιβιοτικό της ομάδας των αμινογλυκοσιδών, και δεξαμεθαζόνη 0,1%, ένα κορτικοστεροειδές με ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση.^[1]

Στις οφθαλμικές σταγόνες, κάθε 1 ml περιέχει 3 mg τομπραμυκίνης και 1 mg δεξαμεθαζόνης. Επειδή περιέχει κορτιζόνη, το Tobradex δεν είναι ένα απλό αντιβιοτικό κολλύριο και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για κάθε κόκκινο, ερεθισμένο ή δακρυσμένο μάτι.

Η εγκεκριμένη χρήση αφορά φλεγμονώδεις καταστάσεις του οφθαλμού που ανταποκρίνονται σε κορτικοστεροειδή όταν υπάρχει ταυτόχρονα μικροβιακή επιμόλυνση ή ουσιαστικός κίνδυνος επιμόλυνσης.^[1]

Η βασική διαφορά είναι η δεξαμεθαζόνη. Το Tobrex περιέχει τομπραμυκίνη χωρίς κορτικοστεροειδές, ενώ το Tobradex περιέχει τομπραμυκίνη μαζί με δεξαμεθαζόνη.

Δεν είναι σωστό να αντικαθίσταται το ένα με το άλλο χωρίς ιατρική οδηγία. Η παρουσία κορτικοστεροειδούς αλλάζει τόσο τις ενδείξεις όσο και τους κινδύνους της θεραπείας.

Δείτε επίσης: Tobrex – Τομπραμυκίνη.

Σύμφωνα με την ελληνική Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος, τα οφθαλμικά στεροειδή χρησιμοποιούνται σε φλεγμονώδεις καταστάσεις του βολβικού ή βλεφαρικού επιπεφυκότα, του κερατοειδούς και του πρόσθιου τμήματος του οφθαλμού όταν η χρήση κορτικοστεροειδούς κρίνεται κατάλληλη. Ο συνδυασμός με αντιμικροβιακό χρησιμοποιείται όταν υπάρχει υψηλός κίνδυνος επιφανειακής βακτηριακής λοίμωξης ή πιθανότητα σημαντικού βακτηριακού φορτίου.^[1]

Η ένδειξη δεν προκύπτει απλώς επειδή υπάρχει ερυθρότητα, δάκρυα ή τσούξιμο. Παρόμοια συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε ιογενή επιπεφυκίτιδα, αλλεργία, ξηροφθαλμία, κερατίτιδα, τραυματισμό, ξένο σώμα ή πρόβλημα σχετιζόμενο με φακούς επαφής.

Η απόφαση πρέπει να βασίζεται στην οφθαλμολογική εξέταση και, όπου χρειάζεται, σε εξέταση με σχισμοειδή λυχνία και φλουορεσκεΐνη.^[1]

Το Tobradex αντενδείκνυται ή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης που μπορεί να επιδεινωθεί από κορτικοστεροειδή.

• κερατίτιδα από απλό έρπητα,
• ανεμοβλογιά ή άλλη ιογενής λοίμωξη κερατοειδούς/επιπεφυκότα,
• μυκητιασική οφθαλμική λοίμωξη,
• μη θεραπευμένη παρασιτική λοίμωξη,
• μυκοβακτηριακή οφθαλμική λοίμωξη,
• ορισμένες πυώδεις φλεγμονές, έλκος ή απόστημα κερατοειδούς,
• υπερευαισθησία στην τομπραμυκίνη, τη δεξαμεθαζόνη ή τα έκδοχα.^[1]

Η χρήση στεροειδών μπορεί να καλύψει τα κλινικά σημεία μιας λοίμωξης και, με παρατεταμένη χρήση, να ευνοήσει δευτερογενείς βακτηριακές ή μυκητιασικές λοιμώξεις.^[1]

Στην Ελλάδα το Tobradex κυκλοφορεί ως οφθαλμικές σταγόνες, εναιώρημα και ως οφθαλμική αλοιφή. Και οι δύο μορφές περιέχουν 0,1% δεξαμεθαζόνη και 0,3% τομπραμυκίνη.^[1][2]

*Τιμές που εμφανίζονται κατά τον έλεγχο της 27/09/2026, βάσει δελτίου τιμών 29/12/2025 με ισχύ για τα φαρμακεία από 23/02/2026. Οι τιμές μπορεί να μεταβληθούν.^[3][4]

Για τις σταγόνες, ο κωδικός ΕΟΦ είναι 199920101 και ο κωδικός ΗΔΥΚΑ 1672. Για την αλοιφή, ο κωδικός ΕΟΦ είναι 199920201 και ο κωδικός ΗΔΥΚΑ 1673.^[3][4]

Η εγκεκριμένη ΠΧΠ για εφήβους και ενήλικες αναφέρει συνήθως 1–2 σταγόνες στον επιπεφυκικό σάκο κάθε 4–6 ώρες. Κατά τις πρώτες 24–48 ώρες, όταν το κρίνει ο ιατρός, η συχνότητα μπορεί να αυξηθεί σε 1–2 σταγόνες κάθε 2 ώρες. Η συχνότητα μειώνεται σταδιακά καθώς βελτιώνεται η κλινική εικόνα.^[1]

Σε σοβαρές καταστάσεις η ΠΧΠ προβλέπει ακόμη συχνότερη χορήγηση υπό ιατρική παρακολούθηση. Η δοσολογία αυτή δεν αποτελεί οδηγία αυτοθεραπείας: η κορτιζόνη στο μάτι απαιτεί σαφή διάγνωση και επανεκτίμηση.

Οι οφθαλμικές σταγόνες Tobradex είναι εναιώρημα και η φιάλη πρέπει να ανακινείται καλά πριν από τη χρήση. Το άκρο του σταγονόμετρου δεν πρέπει να αγγίζει το μάτι, το βλέφαρο, τα δάχτυλα ή άλλες επιφάνειες, ώστε να αποφεύγεται η επιμόλυνση.^[1]

Μετά την ενστάλαξη μπορεί να γίνει απαλό κλείσιμο των βλεφάρων και ρινοδακρυική απόφραξη, δηλαδή ήπια πίεση στην εσωτερική γωνία του ματιού. Αυτό μπορεί να μειώσει τη συστηματική απορρόφηση.^[1]

Όταν χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα τοπικά οφθαλμικά φάρμακα, πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον 5 λεπτά. Οι οφθαλμικές αλοιφές χρησιμοποιούνται τελευταίες.^[1]

Οι οφθαλμικές σταγόνες περιέχουν χλωριούχο βενζαλκώνιο, το οποίο μπορεί να απορροφηθεί από μαλακούς φακούς επαφής και να προκαλέσει ερεθισμό ή μεταβολή του χρώματός τους. Οι φακοί πρέπει να αφαιρούνται πριν από τη χρήση και, όταν η χρήση φακών επιτρέπεται από τον οφθαλμίατρο, να επανατοποθετούνται όχι νωρίτερα από 15 λεπτά μετά την ενστάλαξη.^[1]

Ωστόσο, σε ενεργή λοίμωξη, πόνο, φωτοφοβία ή πιθανή κερατίτιδα, το βασικό ζήτημα δεν είναι απλώς το 15λεπτο: οι φακοί επαφής συνήθως πρέπει να διακόπτονται μέχρι να δοθεί οφθαλμολογική οδηγία. Η χρήση φακών αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για μικροβιακή κερατίτιδα.^[6]

Η παρατεταμένη χρήση τοπικών οφθαλμικών κορτικοστεροειδών μπορεί να αυξήσει την ενδοφθάλμια πίεση και να οδηγήσει σε γλαύκωμα, βλάβη του οπτικού νεύρου και ελλείμματα οπτικού πεδίου. Μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο οπίσθιου υποκαψικού καταρράκτη.^[1]

Η ελληνική ΠΧΠ αναφέρει ότι όταν η θεραπεία με οφθαλμικό κορτικοστεροειδές παρατείνεται πέρα από 10 ημέρες, η ενδοφθάλμια πίεση πρέπει να ελέγχεται τακτικά. Η παρακολούθηση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική στα παιδιά και σε άτομα με προδιάθεση, όπως ασθενείς με διαβήτη.^[1]

Πρόκειται για οφθαλμολογική παρακολούθηση, όχι για εξέταση αίματος.

Συνήθως όχι. Για μια απλή, σύντομη τοπική οφθαλμική θεραπεία δεν υπάρχει τυπικό πακέτο εξετάσεων αίματος που να απαιτείται επειδή χρησιμοποιείται Tobradex. Η συστηματική απορρόφηση μετά από τοπική οφθαλμική χορήγηση είναι χαμηλή και η ΠΧΠ δεν απαιτεί ρύθμιση δόσης λόγω νεφρικής ή ηπατικής δυσλειτουργίας.^[1]

Εξετάσεις αίματος έχουν νόημα όταν υπάρχει άλλο κλινικό ερώτημα: πυρετός, έντονη ή γενικευμένη φλεγμονή, υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, ανοσοκαταστολή, διαβήτης, κακή επούλωση ή ανάγκη για παράλληλη συστηματική θεραπεία.

Η γενική αίματος, η CRP και η ΤΚΕ δεν διαγιγνώσκουν μια απλή οφθαλμική λοίμωξη. Μπορούν όμως να βοηθήσουν όταν υπάρχει ένδειξη ότι η φλεγμονή δεν περιορίζεται μόνο στην επιφάνεια του ματιού ή όταν ο ασθενής έχει συστηματικά συμπτώματα.

Πιθανές ενδείξεις για εργαστηριακό έλεγχο είναι πυρετός, έντονη κακουχία, εκτεταμένη φλεγμονή, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις, ανοσοκαταστολή ή κλινική υποψία συστηματικής συμμετοχής.

Αυξημένα λευκά ή αυξημένη CRP δεν σημαίνουν από μόνα τους ότι χρειάζεται Tobradex, όπως και φυσιολογικές τιμές δεν αποκλείουν τοπική κερατίτιδα ή επιπεφυκίτιδα. Η διάγνωση παραμένει κυρίως κλινική και οφθαλμολογική.

Η καλλιέργεια οφθαλμικού εκκρίματος δεν είναι απαραίτητη σε κάθε απλή επιπεφυκίτιδα. Η American Academy of Ophthalmology αναφέρει ότι η καλλιέργεια μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε υποτροπιάζουσα, σοβαρή ή χρόνια πυώδη επιπεφυκίτιδα και σε περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται στη θεραπεία.^[5]

Σε ύποπτη μικροβιακή κερατίτιδα, ιδιαίτερα σε χρήστες φακών επαφής, μπορεί να απαιτηθεί λήψη υλικού από τον κερατοειδή για μικροβιολογική διερεύνηση. Η κερατίτιδα μπορεί να προκαλέσει απώλεια όρασης αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα.^[6]

Σε ασθενείς με υποτροπιάζουσες λοιμώξεις, κακή επούλωση ή γνωστό διαβήτη μπορεί να έχει αξία ο έλεγχος γλυκόζης και HbA1c. Αυτό δεν αποτελεί τυπικό monitoring του Tobradex· είναι έλεγχος υποκείμενου παράγοντα κινδύνου.

Η κρεατινίνη/eGFR και οι ηπατικές εξετάσεις επίσης δεν απαιτούνται συνήθως λόγω της τοπικής χρήσης του φαρμάκου. Η ίδια η ΠΧΠ αναφέρει ότι, εξαιτίας της χαμηλής συστηματικής απορρόφησης, δεν απαιτείται προσαρμογή δόσης σε νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία.^[1]

Οι συγκεκριμένες εξετάσεις μπορεί να ζητηθούν όταν υπάρχει άλλη ιατρική ένδειξη, παράλληλη συστηματική αντιβίωση ή σημαντική συνοσηρότητα.

Στις κλινικές δοκιμές, οι συχνότερα αναφερόμενες ανεπιθύμητες ενέργειες ήταν πόνος στο μάτι, αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, ερεθισμός και κνησμός, καθεμία σε λιγότερο από 1% των ασθενών.^[1]

Άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες που αναφέρονται στην ΠΧΠ περιλαμβάνουν κερατίτιδα, αλλεργική αντίδραση στο μάτι, θαμπή όραση, ξηροφθαλμία, υπεραιμία, οίδημα βλεφάρου, δακρύρροια, πονοκέφαλο, εξάνθημα και αντιδράσεις υπερευαισθησίας.^[1]

Με εντατική ή παρατεταμένη θεραπεία μπορεί σπάνια να εμφανιστούν συστηματικές επιδράσεις της δεξαμεθαζόνης, όπως σύνδρομο Cushing ή καταστολή επινεφριδίων, ιδίως σε προδιατεθειμένους ασθενείς ή με συγχορήγηση ισχυρών αναστολέων CYP3A4.^[1]

Η ταυτόχρονη χρήση τοπικών οφθαλμικών κορτικοστεροειδών και τοπικών ΜΣΑΦ μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα προβλημάτων επούλωσης του κερατοειδούς. Επίσης, αναστολείς του CYP3A4, όπως ριτοναβίρη ή κομπισιστάτη, μπορούν να αυξήσουν τη συστηματική επίδραση της δεξαμεθαζόνης και τον κίνδυνο καταστολής των επινεφριδίων ή συνδρόμου Cushing.^[1]

Προσοχή χρειάζεται επίσης σε ασθενείς που λαμβάνουν συστηματικές αμινογλυκοσίδες, επειδή με τη συστηματική τομπραμυκίνη έχουν συσχετιστεί νεφροτοξικότητα, ωτοτοξικότητα και νευροτοξικότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η σύντομη τοπική χρήση προκαλεί συνήθως τις ίδιες επιπλοκές, αλλά η συγχορήγηση πρέπει να είναι γνωστή στον θεράποντα ιατρό.

Ασθενείς με μυασθένεια gravis ή άλλες νευρομυϊκές διαταραχές χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, επειδή οι αμινογλυκοσίδες μπορεί να επιδεινώσουν τη μυϊκή αδυναμία.^[1]

Παιδιά: η ΠΧΠ αναφέρει ότι η ασφάλεια και αποτελεσματικότητα έχουν τεκμηριωθεί από ευρεία κλινική εμπειρία, αλλά τα διαθέσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα. Η μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών σε παιδιά αντενδείκνυται λόγω κινδύνου συστηματικών επιδράσεων και αύξησης της ενδοφθάλμιας πίεσης.^[1]

Κύηση: τα κλινικά δεδομένα για τοπική οφθαλμική χρήση τομπραμυκίνης/δεξαμεθαζόνης στην εγκυμοσύνη είναι περιορισμένα. Η ελληνική ΠΧΠ αναφέρει ότι το Tobradex οφθαλμικές σταγόνες δεν συνιστάται κατά την εγκυμοσύνη ή σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας χωρίς αντισύλληψη.^[1]

Θηλασμός: δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως κίνδυνος για το βρέφος. Η απόφαση για συνέχιση θηλασμού ή θεραπείας λαμβάνεται με βάση το όφελος και τον κίνδυνο για μητέρα και παιδί.^[1]

Το «κόκκινο μάτι» δεν είναι διάγνωση. Επείγουσα ή άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση χρειάζεται ιδιαίτερα όταν υπάρχει:

• έντονος πόνος,
• φωτοφοβία,
• πτώση ή θόλωση όρασης,
• τραυματισμός ή ξένο σώμα,
• χρήση φακών επαφής με πόνο/ερυθρότητα,
• ύποπτη βλάβη ή έλκος κερατοειδούς,
• έντονη πυώδης έκκριση,
• έλλειψη βελτίωσης ή επιδείνωση παρά τη θεραπεία.

Η μικροβιακή κερατίτιδα μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα και, σε σοβαρές περιπτώσεις, να απειλήσει την όραση. Οι χρήστες φακών επαφής με πόνο, φωτοφοβία ή θολή όραση πρέπει να αφαιρούν τους φακούς και να εξετάζονται άμεσα.^[6]

• Χρήση παλιού Tobradex για κάθε κόκκινο μάτι. Η αιτία μπορεί να είναι ιογενής, αλλεργική ή κερατίτιδα όπου η κορτιζόνη είναι ακατάλληλη.
• Αντικατάσταση Tobrex με Tobradex. Δεν είναι το ίδιο φάρμακο, επειδή το Tobradex περιέχει δεξαμεθαζόνη.
• Παράταση θεραπείας χωρίς επανεξέταση. Αυξάνει τον κίνδυνο αυξημένης ενδοφθάλμιας πίεσης, καταρράκτη και δευτερογενών λοιμώξεων.
• Άγγιγμα του σταγονόμετρου στο μάτι. Μπορεί να επιμολύνει τη φιάλη.
• Παράβλεψη πόνου ή θολής όρασης. Αυτά είναι σημεία που χρειάζονται οφθαλμολογική εκτίμηση.
• Υπερερμηνεία εξετάσεων αίματος. Η φυσιολογική CRP δεν αποκλείει τοπική οφθαλμική λοίμωξη και η αυξημένη CRP δεν αποτελεί ένδειξη για Tobradex.