Οφθαλμικά Φάρμακα & Κολλύρια: Αντιβιοτικά, Αλλεργία, Γλαύκωμα και Εξετάσεις
Το κόκκινο μάτι μπορεί να σχετίζεται με αλλεργία, λοίμωξη, ξηροφθαλμία, ερεθισμό, φακούς επαφής, τραυματισμό ή σοβαρότερη πάθηση του κερατοειδούς και του οφθαλμού. Αντιβιοτικά, αντιαλλεργικά, κορτικοστεροειδή και αντιγλαυκωματικά κολλύρια δεν είναι εναλλάξιμα.
Οι εξετάσεις αίματος έχουν περιορισμένο ρόλο στη συνήθη χρήση κολλυρίων. Σε αλλεργικό υπόβαθρο μπορεί να χρειάζεται ολική ή ειδική IgE στο πλαίσιο ευρύτερου αλλεργιολογικού ελέγχου. Για γλαύκωμα και κορτιζονούχα κολλύρια, η βασική παρακολούθηση είναι κυρίως οφθαλμολογική, όπως ενδοφθάλμια πίεση και εξέταση του οφθαλμού.
Σημαντικό: έντονος πόνος, φωτοφοβία, νέα μείωση της όρασης, τραυματισμός, χημική έκθεση ή επώδυνο κόκκινο μάτι σε χρήστη φακών επαφής χρειάζονται άμεση ιατρική ή οφθαλμολογική αξιολόγηση.
Αντιβιοτικά κολλύρια
Χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει κατάλληλη βακτηριακή ένδειξη. Δεν αντιμετωπίζουν αλλεργική ή ιογενή επιπεφυκίτιδα.
Tobradex
Ο συνδυασμός αντιβιοτικού με κορτικοστεροειδές αλλάζει ουσιαστικά τις ενδείξεις και τις προφυλάξεις. Δεν είναι απλώς «ισχυρότερο Tobrex».
Αλλεργική επιπεφυκίτιδα & αλλεργιολογικός έλεγχος
Φαγούρα, δακρύρροια και επαναλαμβανόμενα επεισόδια μπορεί να κατευθύνουν προς αλλεργική αιτία.
Opatanol — Ολοπαταδίνη
Αντιαλλεργικό κολλύριο για οφθαλμικά συμπτώματα εποχιακής αλλεργικής επιπεφυκίτιδας.
Αλλεργική επιπεφυκίτιδα & IgE
Όταν τα συμπτώματα εντάσσονται σε ευρύτερο αλλεργικό ιστορικό, ολική και ειδικές IgE μπορεί να έχουν θέση στην αξιολόγηση.
Γλαύκωμα & ενδοφθάλμια πίεση
Η αποτελεσματικότητα αξιολογείται κυρίως με οφθαλμολογική παρακολούθηση και όχι με εξετάσεις αίματος.
Lumigan — Βιματοπρόστη
Αντιγλαυκωματικό κολλύριο με χαρακτηριστικές τοπικές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Cosopt — Δορζολαμίδη + Τιμολόλη
Συνδυαστικό κολλύριο με ιδιαίτερη προσοχή σε καρδιακό και αναπνευστικό ιστορικό.
Κορτιζονούχα κολλύρια
Η κύρια παρακολούθηση αφορά τον οφθαλμό και την ενδοφθάλμια πίεση. Δεν υπάρχει τυπική ανάγκη εξετάσεων αίματος μόνο επειδή χρησιμοποιείται οφθαλμικό κορτικοστεροειδές.
Σωστή χρήση κολλυρίων
Ενστάλαξη
Πλύνετε τα χέρια, μην ακουμπάτε το στόμιο στο μάτι και εφαρμόστε τη δόση του συγκεκριμένου προϊόντος. Η ήπια πίεση στην έσω γωνία μπορεί να μειώσει τη συστηματική απορρόφηση.
Περισσότερα από ένα κολλύρια
Συχνά αφήνονται τουλάχιστον 5 λεπτά μεταξύ διαφορετικών σταγόνων, εκτός αν οι ειδικές οδηγίες ορίζουν διαφορετικά. Οι αλοιφές συνήθως εφαρμόζονται τελευταίες.
Φακοί επαφής
Η χρήση εξαρτάται από το φάρμακο και την πάθηση. Στο Opatanol οι μαλακοί φακοί επανατοποθετούνται τουλάχιστον 15 λεπτά μετά.
ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Εξετάσεις αίματος και οφθαλμικά συμπτώματα
Οι εξετάσεις αίματος δεν χρησιμοποιούνται ως γενικός έλεγχος για κάθε κόκκινο μάτι ή κάθε κολλύριο. Έχουν θέση όταν υπάρχει συγκεκριμένο αλλεργικό ή συστηματικό ερώτημα.
Ολική IgE & ειδικές IgE
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν η οφθαλμική αλλεργία αποτελεί μέρος ευρύτερου αλλεργικού ιστορικού. Δεν επιβεβαιώνουν από μόνες τους την αιτία του κόκκινου ματιού.
Όχι γενικό αιματολογικό «πακέτο» για κολλύρια
Αντιβιοτικά, αντιαλλεργικά, κορτιζονούχα και αντιγλαυκωματικά κολλύρια δεν απαιτούν από μόνα τους γενική αίματος, ηπατικά ή νεφρικά τεστ ως τυπική παρακολούθηση.
Αίμα μόνο αν υπάρχει ευρύτερο κλινικό ερώτημα
Σε απλή επιπεφυκίτιδα οι εξετάσεις αίματος συνήθως δεν είναι ο βασικός έλεγχος. Αν υπάρχει πυρετός, συστηματική νόσος ή γενικευμένη φλεγμονώδης εικόνα, ο έλεγχος καθορίζεται από τη συνολική διάγνωση.
Η παρακολούθηση είναι κυρίως οφθαλμολογική
Η ενδοφθάλμια πίεση, η εξέταση του οφθαλμού και το θεραπευτικό αποτέλεσμα έχουν μεγαλύτερη σημασία από τις εξετάσεις αίματος.
Πότε δεν αρκεί ένα κολλύριο
- έντονος ή αυξανόμενος πόνος,
- νέα ή σημαντική μείωση της όρασης,
- έντονη φωτοφοβία,
- τραυματισμός, ξένο σώμα ή χημική έκθεση,
- επώδυνο κόκκινο μάτι σε χρήστη φακών επαφής,
- γρήγορη επιδείνωση ή απουσία αναμενόμενης βελτίωσης.
Σχετικοί οδηγοί
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζονται εξετάσεις αίματος όταν χρησιμοποιώ κολλύριο;
Συνήθως όχι. Η ολική ή ειδική IgE μπορεί να έχει θέση σε ευρύτερο αλλεργιολογικό έλεγχο, αλλά δεν υπάρχει γενικός αιματολογικός έλεγχος για κάθε κολλύριο.
Vigamox, Fucithalmic και Tobrex είναι το ίδιο;
Όχι. Είναι διαφορετικά οφθαλμικά αντιβιοτικά και δεν θεωρούνται αυτόματα εναλλάξιμα.
Tobrex και Tobradex είναι το ίδιο;
Όχι. Το Tobradex περιέχει και δεξαμεθαζόνη, επομένως έχει διαφορετικές ενδείξεις και προφυλάξεις.
Πόση ώρα αφήνω μεταξύ δύο κολλυρίων;
Συχνά τουλάχιστον 5 λεπτά, εκτός αν οι ειδικές οδηγίες του φαρμάκου ή ο οφθαλμίατρος ορίζουν διαφορετικά.
Μπορώ να βάλω κορτιζονούχο κολλύριο επειδή το μάτι είναι κόκκινο;
Όχι χωρίς κατάλληλη διάγνωση. Η κορτιζόνη μπορεί να είναι ακατάλληλη σε ορισμένες λοιμώξεις ή παθήσεις του κερατοειδούς.
Οφθαλμικά φάρμακα, αλλεργία & σχετικοί έλεγχοι
Ενδεικτικές επιστημονικές και επίσημες πηγές
Electronic Medicines Compendium – Xalatan: Summary of Product Characteristics.
Electronic Medicines Compendium – Cosopt: Summary of Product Characteristics.
Moorfields Eye Hospital: How to use your eye drops.
Bausch + Lomb – Lotemax: Επίσημες πληροφορίες προϊόντος.
Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος. Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τις εξατομικευμένες οδηγίες οφθαλμιάτρου.