Νέα δομή του hub: παυσίπονα, ΜΣΑΦ, κεντρικώς δρώντα αναλγητικά, μυοχαλαρωτικά και ασφάλεια
Η σελίδα οργανώνεται πλέον με βάση τη δραστική κατηγορία, το είδος του πόνου και το προφίλ κινδύνου. Έτσι ο αναγνώστης δεν βλέπει απλώς μία μεγάλη λίστα εμπορικών ονομασιών, αλλά καταλαβαίνει πρώτα αν πρόκειται για παρακεταμόλη, κλασικό ΜΣΑΦ, ΜΣΑΦ με ειδικούς περιορισμούς, κεντρικώς δρων / οπιοειδές αναλγητικό, μυοχαλαρωτικό, τοπική ή ενέσιμη μορφή.
Επιλογή ανά είδος πόνου: από ποια ενότητα να ξεκινήσετε
Ο παρακάτω χάρτης δεν δίνει εξατομικευμένη θεραπεία. Δείχνει ποια κατηγορία οδηγών απαντά καλύτερα σε κάθε συχνό ερώτημα και πότε ο πόνος δεν πρέπει να καλύπτεται απλώς με επαναλαμβανόμενες δόσεις.
| Σύμπτωμα ή είδος πόνου | Κατάλληλη ενότητα ενημέρωσης | Κύρια διάκριση | Πότε χρειάζεται εκτίμηση |
|---|---|---|---|
| Πυρετός ή ήπιος πόνος | Παρακεταμόλη | Δεν είναι κλασικό αντιφλεγμονώδες. Μετράμε όλη την ημερήσια παρακεταμόλη. | Επίμονος πυρετός, δύσπνοια, αφυδάτωση ή επιδείνωση. |
| Πονοκέφαλος ή ημικρανία | Παρακεταμόλη / καφεΐνη ή ΜΣΑΦ | Η καφεΐνη δεν είναι κατάλληλη για όλους. Δεν συνδυάζονται αυθαίρετα πολλά σκευάσματα. | Αιφνίδιος πολύ έντονος πονοκέφαλος, νευρολογικά συμπτώματα ή τραύμα. |
| Πονόδοντος, πόνος περιόδου ή οξύς μυοσκελετικός πόνος | Κλασικά ΜΣΑΦ | Η επιλογή εξαρτάται από στομάχι, νεφρά, πίεση, καρδιά, κύηση και αντιπηκτικά. | Πόνος που επιμένει, οίδημα, πυρετός, τραυματισμός ή αδυναμία λειτουργίας. |
| Μέτριος έως ισχυρός πόνος όταν έχει συνταγογραφηθεί κεντρικά δρων αναλγητικό | Κεντρικώς δρώντα / οπιοειδή — Tramal | Η τραμαδόλη δεν είναι ΜΣΑΦ. Ελέγχονται σεροτονινεργικά και κατασταλτικά φάρμακα, κίνδυνος σπασμών και εξάρτησης. | Έντονη υπνηλία, σύγχυση, σπασμοί, δύσκολη αφύπνιση ή αργή/ρηχή αναπνοή. |
| Εντοπισμένος πόνος σε μυ, τένοντα ή άρθρωση | Τοπικά gel | Μικρότερη συστηματική έκθεση, όχι εφαρμογή σε πληγές ή μεγάλες επιφάνειες χωρίς οδηγία. | Έντονο πρήξιμο, παραμόρφωση, αδυναμία φόρτισης ή υποψία ρήξης/κατάγματος. |
| Χρόνια αρθρίτιδα ή φλεγμονώδης δυσκαμψία | ΜΣΑΦ με ειδικούς περιορισμούς | Movatec, Feldene και COX-2 δεν είναι γενικά παυσίπονα για περιστασιακή χρήση. | Νέα διόγκωση άρθρωσης, πυρετός, εξάνθημα ή επιδείνωση λειτουργικότητας. |
| Επώδυνος μυϊκός σπασμός | Μυοχαλαρωτικά | Relief/Muscoril και Sirdalud δεν είναι ίδια φάρμακα και δεν έχουν ίδιες ενδείξεις ή αλληλεπιδράσεις. | Αδυναμία, μούδιασμα, απώλεια ελέγχου ούρων/κοπράνων ή πρόσφατο σοβαρό τραύμα. |
| Κοιλιακές κράμπες ή σπασμός εντέρου | Σπασμολυτικά | Δεν αντιμετωπίζεται κάθε κοιλιακός πόνος με αντισπασμωδικό. | Έντονος ή εντοπισμένος πόνος, αίμα, πυρετός, έμετοι ή σκληρή κοιλιά. |
| Έντονος οξύς ή μετεγχειρητικός πόνος | Ενέσιμες μορφές | Χορηγούνται σε συγκεκριμένο πλαίσιο και δεν είναι ασφαλέστερες επειδή παρακάμπτουν το στομάχι. | Απαιτείται ιατρική αξιολόγηση και επαγγελματική χορήγηση. |
Παρακεταμόλη και συνδυαστικά με καφεΐνη
Η παρακεταμόλη παραμένει βασική κατηγορία για πυρετό και ήπιο–μέτριο πόνο. Τα APOTEL EXTRA και Panadol Extra προσθέτουν καφεΐνη, επομένως χρειάζεται ταυτόχρονος έλεγχος τόσο της συνολικής ημερήσιας παρακεταμόλης όσο και της πρόσληψης καφεΐνης. Τα συνδυαστικά για κρυολόγημα, η κωδεΐνη και τα αντισπασμωδικά έχουν πρόσθετους κινδύνους και δεν πρέπει να θεωρούνται απλές παραλλαγές του ίδιου φαρμάκου.
Οδηγός για τη δραστική ουσία, τη διαφορά από τα ΜΣΑΦ και τα βασικά σημεία ασφάλειας.
Πρακτικός οδηγός για Depon, δόση, κάθε πόσες ώρες, όρια και προσοχή στην υπερδοσολογία.
Οδηγός για Apotel, πυρετό, ήπιο έως μέτριο πόνο, δοσολογία, παιδιά, παραλλαγές και αποφυγή διπλής λήψης παρακεταμόλης.
Οδηγός για τον συνδυασμό παρακεταμόλης 500 mg και καφεΐνης 65 mg, τη σωστή δοσολογία, τον πονοκέφαλο, την αποφυγή διπλής παρακεταμόλης και τις ανεπιθύμητες ενέργειες από υπερβολική καφεΐνη.
Οδηγός για παρακεταμόλη με καφεΐνη, πότε έχει νόημα και τι να προσέχετε με αϋπνία, πίεση ή άλλα σκευάσματα.
Συνδυαστικό σκεύασμα με παρακεταμόλη και αποσυμφορητικό, χρήσιμο όταν υπάρχει πόνος/πυρετός μαζί με μπούκωμα.
Οδηγός για συνδυαστικό σκεύασμα με παρακεταμόλη και αντιισταμινικό, με προσοχή στην υπνηλία και στη διπλή λήψη.
Συνδυαστικό αναλγητικό με παρακεταμόλη, κωδεΐνη και καφεΐνη. Δεν είναι απλό παυσίπονο για αλόγιστη χρήση.
Οδηγός για συνδυασμό παρακεταμόλης με κωδεΐνη, με έμφαση σε υπνηλία, αλκοόλ, αναπνευστικό και αποφυγή παρατεταμένης χρήσης.
Οδηγός για Spasmo-Apotel σε πόνο με σπασμό, κοιλιακές κράμπες, δυσμηνόρροια, συνδυασμούς με παρακεταμόλη και πότε χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.
Χρήσιμος οδηγός όταν ο ασθενής μπερδεύει αντισπασμωδικό, παρακεταμόλη και αντιφλεγμονώδες.
Κεντρικώς δρώντα / οπιοειδή αναλγητικά: Tramal (τραμαδόλη)
Η τραμαδόλη αποτελεί ξεχωριστή αναλγητική κατηγορία: δεν είναι ΜΣΑΦ και δεν είναι παρακεταμόλη. Χρησιμοποιείται για μέτριο έως ισχυρό πόνο όταν έχει επιλεγεί από ιατρό και χρειάζεται διαφορετικό έλεγχο ασφάλειας, με ιδιαίτερη έμφαση σε καταστολή, αναπνοή, σπασμούς, εξάρτηση και φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις.
Οδηγός για χρήσεις, δοσολογία, ανεπιθύμητες ενέργειες, αλληλεπιδράσεις, σπασμούς, σύνδρομο σεροτονίνης, εξάρτηση και ασφαλή διακοπή.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με σεροτονινεργικά αντικαταθλιπτικά, καθώς και με βενζοδιαζεπίνες, υπνωτικά, άλλα οπιοειδή και αλκοόλ λόγω πρόσθετης καταστολής και αναπνευστικού κινδύνου.
Η νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία μπορεί να επηρεάζει την απομάκρυνση της τραμαδόλης. Δεν υπάρχει συνήθως ειδική εξέταση «επιπέδων Tramal»· η νεφρική και ηπατική λειτουργία επανεκτιμώνται όπου υπάρχει κλινική ένδειξη.
Κλασικά ΜΣΑΦ: ιβουπροφαίνη, δικλοφενάκη, κετοπροφαίνη, δεξκετοπροφαίνη και άλλα
Τα κλασικά ΜΣΑΦ μειώνουν πόνο και φλεγμονή, αλλά δεν είναι εναλλάξιμα και δεν πρέπει να συνδυάζονται μεταξύ τους. Η επιλογή εξαρτάται από την ένδειξη, τη διάρκεια, την ηλικία, το ιστορικό έλκους, τη νεφρική λειτουργία, την αρτηριακή πίεση, την καρδιά, την κύηση και τα αντιπηκτικά.
Οδηγός για ιβουπροφαίνη, ενδείξεις, δοσολογία, παιδιά, παρενέργειες και προφυλάξεις.
Οδηγός για κάθε πόσες ώρες λαμβάνεται, δόση σε παιδιά/ενήλικες και σημεία προσοχής.
Οδηγός για Nurofen, πόνο, πυρετό, παιδιά, εγκυμοσύνη, στομάχι, νεφρά και αλληλεπιδράσεις.
Συνδυαστικό για κρυολόγημα/γρίπη όταν συνυπάρχουν πόνος ή πυρετός με ρινική συμφόρηση. Θέλει προσοχή σε πίεση, καρδιά, νεφρά και άλλα ΜΣΑΦ.
Κεντρικός οδηγός για δικλοφενάκη, χρήσεις, δοσολογία, παρενέργειες και πότε να αποφεύγεται.
Οδηγός για φακελάκι δικλοφενάκης σε οξύ πόνο, πόνο στη μέση και φλεγμονή, με προσοχή σε στομάχι και νεφρά.
Οδηγός για δεξκετοπροφαίνη σε βραχυχρόνια αντιμετώπιση ήπιου έως μέτριου οξέος πόνου, κάθε πόσες ώρες λαμβάνεται, μέγιστη ημερήσια δόση και προσοχή σε στομάχι, νεφρά, πίεση και αντιπηκτικά.
Οδηγός για κετοπροφαίνη σε δισκία ή φακελίσκους, βραχυχρόνια χρήση για οξύ πόνο ή πυρετό, δοσολογικά όρια, αντενδείξεις και αποφυγή συνδυασμού με άλλο ΜΣΑΦ.
Οδηγός για μεφαιναμικό οξύ, βραχυχρόνιο οξύ πόνο, πόνο περιόδου, στομάχι, νεφρά και αλληλεπιδράσεις.
Οδηγός για ναπροξένη, πόνο, φλεγμονή, στομάχι, νεφρά, πίεση, αντιπηκτικά, παρενέργειες και εργαστηριακή παρακολούθηση.
Οδηγός για νιφλουμικό οξύ, βραχυχρόνια χρήση σε πόνο και φλεγμονή, στομάχι, νεφρά, ήπαρ, καρδιά και αλληλεπιδράσεις.
Συστηματικό ΜΣΑΦ για πόνο και φλεγμονή, με προσοχή σε στομάχι, νεφρά, καρδιαγγειακό ιστορικό, πίεση και διάρκεια χρήσης.
ΜΣΑΦ με ειδικούς περιορισμούς ή υψηλότερο κίνδυνο
Η ενότητα αυτή συγκεντρώνει φάρμακα που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως γενικά παυσίπονα για οποιονδήποτε οξύ πόνο. Το Feldene έχει αυστηρότερους περιορισμούς λόγω γαστρεντερικού και δερματικού κινδύνου, το Movatec προορίζεται για συγκεκριμένες αρθρικές ενδείξεις, η νιμεσουλίδη απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή στο ήπαρ και οι εκλεκτικοί COX-2 χρειάζονται καρδιαγγειακή αξιολόγηση.
Οδηγός για πιροξικάμη σε συγκεκριμένες χρόνιες αρθρικές παθήσεις. Δεν αποτελεί ΜΣΑΦ πρώτης γραμμής ούτε επιλογή για συνηθισμένο οξύ πόνο και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε γαστρεντερικό και δερματικό κίνδυνο.
Συνταγογραφούμενο ΜΣΑΦ για συγκεκριμένες παθήσεις των αρθρώσεων. Ο οδηγός εξηγεί τις εγκεκριμένες χρήσεις, τη δοσολογία, τη διάρκεια, τις γαστρεντερικές και νεφρικές προφυλάξεις και τις εξετάσεις παρακολούθησης.
Οδηγός για νιμεσουλίδη, οξύ πόνο, δυσμηνόρροια, ήπαρ, νεφρά και ασφαλή διάρκεια χρήσης.
Οδηγός για σελεκοξίμπη, αντιφλεγμονώδη αγωγή, παρενέργειες, νεφρική/ηπατική παρακολούθηση και καρδιαγγειακές προφυλάξεις.
Οδηγός για ετορικοξίμπη, δόσεις, πόνο, φλεγμονή, πίεση, κατακράτηση και καρδιαγγειακές προφυλάξεις.
Οδηγός για λορνοξικάμη, οξύ πόνο, φλεγμονή, δοσολογία και προφυλάξεις σε στομάχι, νεφρά και αιμορραγία.
Οδηγός για ακετυλοσαλικυλικό οξύ, με διαχωρισμό ανάμεσα σε αναλγητική/αντιφλεγμονώδη χρήση και αντιαιμοπεταλιακή δράση.
Οδηγός για αναβράζουσα ασπιρίνη με βιταμίνη C, πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, πόνους κρυολογήματος, στομάχι, αντιπηκτικά και βασικές αντενδείξεις.
Χρήσιμος οδηγός για ασπιρίνη χαμηλής δόσης, κυρίως στο πλαίσιο καρδιαγγειακής προστασίας και αιμορραγικού κινδύνου.
Μυοχαλαρωτικά και σπασμολυτικά: Muscoril, Relief, Sirdalud και Doralin
Τα μυοχαλαρωτικά δεν είναι ΜΣΑΦ. Το Muscoril και το Relief περιέχουν θειοκολχικοσίδη και έχουν αυστηρά χρονικά και αναπαραγωγικά όρια. Το Sirdalud περιέχει τιζανιδίνη, δρα κεντρικά και χρειάζεται προσοχή σε υπνηλία, υπόταση, ήπαρ και σημαντικές αλληλεπιδράσεις. Το Doralin είναι σπασμολυτικό του πεπτικού και αφορά διαφορετικό είδος πόνου.
Οδηγός για θειοκολχικοσίδη σε οξύ επώδυνο μυϊκό σπασμό, με προσοχή σε κύηση, θηλασμό, σπασμούς/επιληψία και διάρκεια χρήσης.
Οδηγός για Relief 4 mg, κάψουλες, ενέσιμη μορφή και gel. Εξηγεί τις διαφορές των μορφών, τα αυστηρά χρονικά όρια της συστηματικής χρήσης, την υπνηλία, τη διάρροια, τις αντενδείξεις και τις προφυλάξεις στην εγκυμοσύνη.
Κεντρικώς δρων μυοχαλαρωτικό για επώδυνο μυϊκό σπασμό και επιλεγμένες μορφές σπαστικότητας. Χρειάζεται προσοχή σε υπνηλία, ζάλη, υπόταση, βραδυκαρδία, ηπατική λειτουργία και την αντενδεικνυόμενη συγχορήγηση με σιπροφλοξασίνη ή φλουβοξαμίνη.
Οδηγός για οτιλόνιο σε λειτουργικές και σπαστικές διαταραχές του εντέρου. Δεν είναι αντιφλεγμονώδες ούτε λύση για κάθε κοιλιακό άλγος.
Τοπικά gel και ενέσιμες μορφές
Τα τοπικά gel μπορεί να μειώνουν τη συστηματική έκθεση, αλλά δεν εφαρμόζονται αλόγιστα σε πληγές, ερεθισμένο δέρμα ή μεγάλες επιφάνειες. Οι ενέσιμες μορφές χρησιμοποιούνται σε συγκεκριμένο ιατρικό πλαίσιο και δεν είναι ασφαλέστερες για στομάχι, νεφρά ή καρδιά μόνο επειδή δεν λαμβάνονται από το στόμα.
Οδηγός για τοπική ανακούφιση σε μύες, τένοντες και αρθρώσεις, με μικρότερη συστηματική απορρόφηση από τα χάπια.
Οδηγός για ναπροξένη σε τοπική μορφή, αλοιφή/gel για πόνο, φλεγμονή και μυοσκελετικά ενοχλήματα.
Οδηγός για ενέσιμη δικλοφενάκη σε οξύ πόνο, με έμφαση στη βραχυχρόνια χρήση και τους κινδύνους.
Οδηγός για παρεκοξίμπη, ενέσιμο εκλεκτικό ΜΣΑΦ που χρησιμοποιείται κυρίως για βραχυχρόνια μετεγχειρητική αναλγησία σε νοσοκομειακό πλαίσιο.
Στομάχι, νεφρά, πίεση, καρδιά, ήπαρ και αντιπηκτικά
Πριν από οποιοδήποτε ΜΣΑΦ χρειάζεται έλεγχος του συνολικού κινδύνου και όχι μόνο του συμπτώματος. Η ίδια δραστική ουσία μπορεί να είναι ανεκτή σε έναν νέο υγιή ενήλικα για λίγες δόσεις αλλά ακατάλληλη σε ηλικιωμένο, σε αφυδάτωση, σε ιστορικό έλκους, σε χρόνια νεφρική νόσο, σε καρδιακή ανεπάρκεια ή μαζί με αντιπηκτικά.
Οδηγός για PPIs, H. pylori και μείωση κινδύνου γαστρεντερικών επιπλοκών από ΜΣΑΦ.
Οδηγός για γαστροπροστασία, έλκη, ΜΣΑΦ και πότε έχει νόημα η χρήση αναστολέα αντλίας πρωτονίων.
Κεντρικός οδηγός για αντιπηκτικά/αντιαιμοπεταλιακά και γιατί τα ΜΣΑΦ αυξάνουν τον αιμορραγικό κίνδυνο σε ορισμένους ασθενείς.
Πρακτικός οδηγός για κοιλιακό πόνο, σπασμό, πυρετό και πότε δεν είναι σωστό να μπερδεύονται διαφορετικά φάρμακα.
Συγκριτικός πίνακας όλων των βασικών δραστικών ουσιών
Ο πίνακας ξεχωρίζει την εμπορική ονομασία από τη δραστική ουσία. Το βασικό λάθος είναι να θεωρούνται διαφορετικά φάρμακα δύο προϊόντα που ανήκουν στην ίδια κατηγορία ή περιέχουν την ίδια δραστική ουσία.
| Οδηγός / εμπορική ονομασία | Δραστική ουσία | Κατηγορία | Συνήθης ρόλος | Κύριο σημείο προσοχής |
|---|---|---|---|---|
| Depon / Apotel / Panadol | Παρακεταμόλη | Αναλγητικό–αντιπυρετικό | Πυρετός και ήπιος–μέτριος πόνος | Συνολική ημερήσια δόση, ήπαρ, διπλή λήψη |
| APOTEL EXTRA / Panadol Extra | Παρακεταμόλη + καφεΐνη | Συνδυαστικό αναλγητικό | Πονοκέφαλος και επιλεγμένοι πόνοι | Παρακεταμόλη, καφεΐνη, αϋπνία, παλμοί |
| Lonarid N / Lonalgal | Παρακεταμόλη + κωδεΐνη (± καφεΐνη) | Οπιοειδές συνδυαστικό | Επιλεγμένος μέτριος πόνος | Υπνηλία, αναπνοή, εξάρτηση, διπλή παρακεταμόλη |
| Tramal | Τραμαδόλη | Κεντρικώς δρων οπιοειδές αναλγητικό | Μέτριος έως ισχυρός πόνος | Σεροτονινεργικές αλληλεπιδράσεις, καταστολή/αναπνοή, σπασμοί, εξάρτηση, νεφρική/ηπατική λειτουργία |
| Brufen / Algofren / Nurofen | Ιβουπροφαίνη | ΜΣΑΦ | Οξύς πόνος, πυρετός, φλεγμονή | Στομάχι, νεφρά, πίεση, κύηση |
| Voltaren / Voltaren Fast | Δικλοφενάκη | ΜΣΑΦ | Μυοσκελετικός και φλεγμονώδης πόνος | Καρδιαγγειακός και γαστρεντερικός κίνδυνος |
| Naprosyn | Ναπροξένη | ΜΣΑΦ | Μυοσκελετικός, αρθρικός ή εμμηνορρυσιακός πόνος | Στομάχι, νεφρά, αντιπηκτικά |
| Viaxal | Δεξκετοπροφαίνη | ΜΣΑΦ | Βραχυχρόνιος οξύς πόνος | Έως μικρή διάρκεια, όχι με άλλο ΜΣΑΦ |
| Okitask | Κετοπροφαίνη | ΜΣΑΦ | Βραχυχρόνιος ήπιος–μέτριος πόνος | Στομάχι, νεφρά, ηλικία, όχι με Viaxal/άλλο ΜΣΑΦ |
| Ponstan | Μεφαιναμικό οξύ | ΜΣΑΦ | Πόνος περιόδου και επιλεγμένοι πόνοι | Γαστρεντερικό, νεφρά, διάρκεια |
| Niflamol | Νιφλουμικό οξύ | ΜΣΑΦ | Επιλεγμένος φλεγμονώδης πόνος | Ίδιες βασικές προφυλάξεις ΜΣΑΦ |
| Biofenac | Ασεκλοφενάκη | ΜΣΑΦ | Αρθρικός και μυοσκελετικός πόνος | Στομάχι, νεφρά, πίεση, καρδιά |
| Movatec | Μελοξικάμη | Οξικάμη / ΜΣΑΦ | Συγκεκριμένες αρθρικές παθήσεις | Όχι για άμεσο οξύ πόνο, μέγιστο 15 mg/ημέρα |
| Feldene | Πιροξικάμη | Οξικάμη / ΜΣΑΦ | Περιορισμένες χρόνιες αρθρικές ενδείξεις | Υψηλότερος γαστρεντερικός/δερματικός κίνδυνος |
| Mesulid | Νιμεσουλίδη | ΜΣΑΦ | Επιλεγμένη βραχυχρόνια χρήση | Ήπαρ, διάρκεια, όχι γενική πρώτη επιλογή |
| Celebrex | Σελεκοξίμπη | Εκλεκτικό COX-2 | Αρθρίτιδα και επιλεγμένος πόνος | Καρδιαγγειακός κίνδυνος, νεφρά, πίεση |
| Arcoxia | Ετορικοξίμπη | Εκλεκτικό COX-2 | Επιλεγμένες αρθρικές/φλεγμονώδεις ενδείξεις | Πίεση, καρδιά, οίδημα, νεφρά |
| Xefo | Λορνοξικάμη | Οξικάμη / ΜΣΑΦ | Οξύς ή αρθρικός πόνος ανά ένδειξη | Γαστρεντερικό, νεφρά, αλληλεπιδράσεις |
| Dynastat | Παρεκοξίμπη | Ενέσιμο COX-2 | Βραχυχρόνιος μετεγχειρητικός πόνος | Νοσοκομειακό πλαίσιο, καρδιαγγειακός κίνδυνος |
| Ασπιρίνη / Ασπιρίνη C | Ακετυλοσαλικυλικό οξύ | ΜΣΑΦ / αντιαιμοπεταλιακό ανά δόση | Πόνος/πυρετός ή αντιαιμοπεταλιακή χρήση | Αιμορραγία, στομάχι, παιδιά, αλληλεπιδράσεις |
| Muscoril / Relief | Θειοκολχικοσίδη | Μυοχαλαρωτικό | Βραχυχρόνιος επώδυνος μυϊκός σπασμός | Αυστηρή διάρκεια, κύηση/αντισύλληψη, σπασμοί |
| Sirdalud | Τιζανιδίνη | Κεντρικώς δρων μυοχαλαρωτικό | Μυϊκός σπασμός και επιλεγμένη σπαστικότητα | Υπνηλία, υπόταση, ήπαρ, σιπροφλοξασίνη/φλουβοξαμίνη |
| Doralin | Βρωμιούχο οτιλόνιο | Σπασμολυτικό πεπτικού | Λειτουργικός/σπαστικός κοιλιακός πόνος | Δεν καλύπτει αδιάγνωστο οξύ κοιλιακό άλγος |
| Voltaren Gel | Τοπική δικλοφενάκη | Τοπικό ΜΣΑΦ | Εντοπισμένος μυοσκελετικός πόνος | Δέρμα, έκταση εφαρμογής, συνολική χρήση ΜΣΑΦ |
| Naprosyn Gel | Τοπική ναπροξένη | Τοπικό ΜΣΑΦ | Εντοπισμένος πόνος μυών/τενόντων | Δέρμα, φωτοευαισθησία, όχι σε πληγές |
Ποια παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη δεν πρέπει να συνδυάζονται;
Το πιο συχνό λάθος είναι η ταυτόχρονη λήψη φαρμάκων που ανήκουν στην ίδια κατηγορία ή περιέχουν την ίδια δραστική ουσία με διαφορετικό εμπορικό όνομα.
Ο συνδυασμός δύο αντιφλεγμονωδών συνήθως αυξάνει τον κίνδυνο για στομάχι, νεφρά, πίεση, καρδιά και αιμορραγία χωρίς αντίστοιχο όφελος.
Πολλά σκευάσματα για πυρετό, πόνο, σπασμό ή κρυολόγημα περιέχουν παρακεταμόλη, άρα μπορεί να γίνει υπέρβαση της δόσης χωρίς να το καταλάβει ο ασθενής.
Τα ΜΣΑΦ μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας όταν συνδυάζονται με αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά, ειδικά σε ηλικιωμένους ή σε ιστορικό έλκους.
Σε αφυδάτωση, εμέτους, διάρροια, χρόνια νεφρική νόσο ή διουρητικά, τα ΜΣΑΦ μπορεί να επιβαρύνουν περισσότερο τη νεφρική λειτουργία.
Η παρακεταμόλη χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχει ηπατική νόσος, χρόνια κατανάλωση αλκοόλ ή πιθανότητα λήψης πολλών σκευασμάτων μαζί.
Το gel έχει κυρίως τοπική δράση, αλλά σε συχνή χρήση, μεγάλη επιφάνεια ή ταυτόχρονη λήψη άλλου ΜΣΑΦ χρειάζεται προσοχή και ιατρική καθοδήγηση.
Η συγχορήγηση τραμαδόλης με ορισμένα αντικαταθλιπτικά ή άλλα σεροτονινεργικά φάρμακα χρειάζεται ιατρικό έλεγχο λόγω κινδύνου συνδρόμου σεροτονίνης και σπασμών.
Μπορεί να αυξηθούν υπνηλία, σύγχυση και αναπνευστική καταστολή. Ο συνδυασμός δεν πρέπει να γίνεται χωρίς σαφή ιατρική οδηγία.
Πότε χρειάζεται γιατρός άμεσα;
Τα παυσίπονα μπορεί να μειώσουν προσωρινά τον πόνο ή τον πυρετό, αλλά δεν πρέπει να καθυστερούν την ιατρική εκτίμηση όταν υπάρχουν προειδοποιητικά σημεία.
Δύσκολη αφύπνιση, βαριά καταστολή ή αναπνευστική επιβράδυνση μετά από οπιοειδές ή κατασταλτικό απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.
Χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς με παυσίπονο.
Μπορεί να δείχνουν γαστρεντερική αιμορραγία, ειδικά σε χρήση ΜΣΑΦ, ασπιρίνης ή αντιπηκτικών.
Ο έντονος, νέος ή επιδεινούμενος κοιλιακός πόνος δεν πρέπει να καλύπτεται χωρίς εξέταση.
Ο παρατεταμένος πυρετός, το ρίγος, η σύγχυση ή η έντονη καταβολή χρειάζονται ιατρική εκτίμηση.
Σε τέτοιες περιπτώσεις τα ΜΣΑΦ μπορεί να είναι πιο επικίνδυνα για τη νεφρική λειτουργία.
Η υπερδοσολογία μπορεί να είναι σοβαρή ακόμη και αν αρχικά δεν υπάρχουν έντονα συμπτώματα.
Μπορεί να πρόκειται για αλλεργική ή σοβαρή φαρμακευτική αντίδραση.
Μούδιασμα, αδυναμία, αστάθεια, έντονος πονοκέφαλος ή αλλαγή επιπέδου συνείδησης χρειάζονται άμεση εκτίμηση.
Εξετάσεις αίματος που σχετίζονται με ΜΣΑΦ, παρακεταμόλη, Tramal και άλλα παυσίπονα
Η ανάγκη για εξετάσεις εξαρτάται από το φάρμακο, τη διάρκεια χρήσης, την ηλικία, το ιστορικό και τα συνοδά φάρμακα. Συχνά συνεκτιμώνται νεφρική λειτουργία, ηπατικά ένζυμα, γενική αίματος, ηλεκτρολύτες και δείκτες φλεγμονής. Για την τραμαδόλη δεν γίνεται συνήθως ρουτίνα μέτρησης επιπέδων του φαρμάκου· η νεφρική και ηπατική λειτουργία έχουν σημασία όταν το ιστορικό, η ηλικία ή η διάρκεια θεραπείας το απαιτούν.
Βασικοί δείκτες νεφρικής λειτουργίας, χρήσιμοι όταν υπάρχει χρόνια χρήση ή παράγοντες κινδύνου.
Το eGFR βοηθά στην πιο ρεαλιστική εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας σε σχέση με την κρεατινίνη μόνη της.
Χρήσιμες εξετάσεις όταν υπάρχει ηπατική νόσος, χρήση πολλών φαρμάκων ή φάρμακο με ηπατικό προφίλ προσοχής.
Χρήσιμη όταν υπάρχει υποψία αιμορραγίας, αναιμίας ή ανάγκη γενικής παρακολούθησης.
Σημαντικά στην εκτίμηση αιμορραγικού κινδύνου, ειδικά σε ασθενείς με αντιαιμοπεταλιακά ή αντιπηκτικά.
Χρήσιμο σε νεφρική δυσλειτουργία, αφυδάτωση, διουρητικά ή συνδυασμούς φαρμάκων που επηρεάζουν τους ηλεκτρολύτες.
Δεν είναι εξέταση για επιλογή παυσίπονου, αλλά βοηθά στην εκτίμηση φλεγμονής ή λοίμωξης όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.
Αναζήτηση διαθέσιμων εξετάσεων για νεφρά, ήπαρ, γενική αίματος και δείκτες φλεγμονής.
Συνήθως δεν χρειάζεται ειδικός εργαστηριακός έλεγχος μόνο λόγω μικρής, περιστασιακής χρήσης, αν δεν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.
Σε χρόνια νοσήματα ή πολλαπλά φάρμακα, ο έλεγχος νεφρικής λειτουργίας, αίματος και ηλεκτρολυτών έχει μεγαλύτερη σημασία.
Όταν υπάρχει ηπατική νόσος, κατανάλωση αλκοόλ ή κίνδυνος διπλής λήψης παρακεταμόλης, ο έλεγχος πρέπει να εξατομικεύεται.
Δεν απαιτείται ειδικός εργαστηριακός «έλεγχος Tramal» σε όλους. Σε παρατεταμένη χρήση, μεγαλύτερη ηλικία, πολυφαρμακία ή γνωστή δυσλειτουργία, η νεφρική και ηπατική λειτουργία επανεκτιμώνται όπου ενδείκνυται κλινικά.
Η σωστή παρακολούθηση δεν βασίζεται σε μία μόνο εξέταση, αλλά στο φάρμακο, στη διάρκεια χρήσης, στα συμπτώματα και στο συνολικό ιστορικό.
Ποιον οδηγό να διαβάσετε πρώτα;
Ξεκινήστε από παρακεταμόλη/Depon και ελέγξτε αν παίρνετε ήδη άλλο σκεύασμα που περιέχει παρακεταμόλη.
Δείτε το Spasmo-Apotel και τη σύγκριση Buscopan, Depon και Ponstan, ειδικά όταν ο πόνος είναι κοιλιακός ή μοιάζει με κράμπα.
Δείτε πρώτα τον γενικό οδηγό παυσίπονων και μετά το ειδικό άρθρο για το αντίστοιχο ΜΣΑΦ.
Ξεκινήστε από την ξεχωριστή ενότητα για τραμαδόλη, ειδικά αν παίρνετε αντικαταθλιπτικά, ηρεμιστικά/υπνωτικά ή έχετε νεφρική ή ηπατική δυσλειτουργία.
Δείτε πρώτα την ενότητα για τοπικά gel, ειδικά αν ψάχνετε Voltaren Gel ή Naprosyn Gel αντί για χάπι.
Διαβάστε πρώτα την ενότητα για ΜΣΑΦ και στομάχι, καθώς και τον οδηγό αντιπηκτικών αν υπάρχει τέτοια αγωγή.
Δείτε τον κατάλογο εξετάσεων ή ξεκινήστε από νεφρική λειτουργία, ηπατικά ένζυμα και γενική αίματος.
Συχνές ερωτήσεις για αντιφλεγμονώδη και παυσίπονα
Σύντομες απαντήσεις για παρακεταμόλη, ΜΣΑΦ, Tramal/τραμαδόλη, τοπικά gel, στομάχι, νεφρά, ήπαρ, αντιπηκτικά, αλληλεπιδράσεις και εργαστηριακή παρακολούθηση.
Ποια είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στην παρακεταμόλη και τα ΜΣΑΦ;
Η παρακεταμόλη χρησιμοποιείται κυρίως για πόνο και πυρετό, ενώ τα ΜΣΑΦ έχουν επιπλέον αντιφλεγμονώδη δράση αλλά χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή σε στομάχι, νεφρά, πίεση, καρδιά και αιμορραγικό κίνδυνο.
Μπορώ να πάρω δύο διαφορετικά αντιφλεγμονώδη μαζί;
Όχι χωρίς σαφή ιατρική οδηγία, γιατί ο συνδυασμός δύο ΜΣΑΦ συνήθως αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών χωρίς να προσφέρει ανάλογο όφελος.
Μπορεί το Naprosyn να συνδυαστεί με Brufen ή Voltaren;
Όχι χωρίς σαφή ιατρική οδηγία, γιατί Naprosyn, Brufen και Voltaren ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των ΜΣΑΦ και ο συνδυασμός τους αυξάνει τον κίνδυνο παρενεργειών.
Το Apotel είναι ίδιο με Depon ή Panadol;
Το Apotel, το Depon και το Panadol σχετίζονται με την παρακεταμόλη, γι’ αυτό δεν πρέπει να λαμβάνονται μαζί σαν να είναι διαφορετικά φάρμακα χωρίς έλεγχο της συνολικής ημερήσιας δόσης.
Τι διαφορά έχει το Spasmo-Apotel από ένα απλό παυσίπονο;
Το Spasmo-Apotel χρησιμοποιείται κυρίως όταν ο πόνος συνοδεύεται από σπασμό, όπως κοιλιακή κράμπα ή δυσμηνόρροια, και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για κάθε αδιευκρίνιστο κοιλιακό πόνο.
Γιατί η παρακεταμόλη θέλει προσοχή στο ήπαρ;
Η υπερδοσολογία παρακεταμόλης ή η διπλή λήψη από πολλά σκευάσματα μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά το ήπαρ, ειδικά όταν υπάρχει ηπατική νόσος ή αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ.
Ποιες εξετάσεις σχετίζονται συχνά με ασφαλή χρήση ΜΣΑΦ;
Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειαστούν ουρία, κρεατινίνη, eGFR, ηλεκτρολύτες, γενική αίματος και σε ορισμένες περιπτώσεις ηπατικά ένζυμα.
Τα ΜΣΑΦ επηρεάζουν τα νεφρά;
Σε ευάλωτους ασθενείς ή σε παρατεταμένη χρήση, τα ΜΣΑΦ μπορεί να επιβαρύνουν τη νεφρική λειτουργία, γι’ αυτό συχνά συνεκτιμώνται κρεατινίνη, eGFR, ουρία και ηλεκτρολύτες.
Τι πρέπει να προσέχω αν παίρνω αντιπηκτικό ή αντιαιμοπεταλιακό;
Η χρήση ΜΣΑΦ μαζί με αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας και πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση.
Το Voltaren Gel είναι ίδιο με τα χάπια Voltaren;
Όχι, το gel δρα κυρίως τοπικά και έχει διαφορετικό προφίλ απορρόφησης από τα από του στόματος ΜΣΑΦ, αλλά και πάλι πρέπει να χρησιμοποιείται σωστά.
Το Naprosyn Gel είναι ίδιο με το Naprosyn από το στόμα;
Όχι, το Naprosyn Gel αφορά τοπική χρήση ναπροξένης, ενώ τα από του στόματος σκευάσματα έχουν συστηματική δράση και διαφορετικό προφίλ κινδύνου.
Το Dynastat είναι για απλή χρήση στο σπίτι;
Το Dynastat είναι ενέσιμο φάρμακο και χρησιμοποιείται κυρίως σε οργανωμένο ιατρικό ή νοσοκομειακό πλαίσιο, όχι ως απλό παυσίπονο καθημερινής χρήσης στο σπίτι.
Το Tramal είναι αντιφλεγμονώδες ή ίδιο με Depon;
Όχι. Το Tramal περιέχει τραμαδόλη και είναι κεντρικώς δρων οπιοειδές αναλγητικό. Δεν ανήκει στα ΜΣΑΦ και δεν είναι παρακεταμόλη, επομένως έχει διαφορετικές ενδείξεις, ανεπιθύμητες ενέργειες και αλληλεπιδράσεις.
Μπορεί το Tramal να συνδυαστεί με αντικαταθλιπτικά, ηρεμιστικά ή υπνωτικά;
Ο συνδυασμός χρειάζεται ιατρικό έλεγχο. Με ορισμένα αντικαταθλιπτικά μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος σεροτονινεργικών ανεπιθύμητων ενεργειών ή σπασμών, ενώ με βενζοδιαζεπίνες, υπνωτικά, άλλα οπιοειδή ή αλκοόλ μπορεί να ενισχυθούν η καταστολή και η αναπνευστική καταστολή.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση;
Μαύρα κόπρανα, αιματέμεση, δύσπνοια, έντονο εξάνθημα, οίδημα, μειωμένα ούρα, σύγχυση, έντονος πόνος ή υποψία υπερδοσολογίας χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
