ΑΝΤΙΕΠΙΛΗΠΤΙΚΑ & ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

Epanutin (Φαινυτοΐνη): Εξέταση Αίματος & Θεραπευτικά Επίπεδα

Πότε μετριούνται τα επίπεδα του Epanutin στο αίμα, ποιο είναι το συνήθως αποδεκτό θεραπευτικό εύρος της φαινυτοΐνης και γιατί η ερμηνεία χρειάζεται να λαμβάνει υπόψη την αλβουμίνη, τη νεφρική και ηπατική λειτουργία, τα συμπτώματα και τα υπόλοιπα φάρμακα.

Τελευταία ενημέρωση:

← Επιστροφή στους Οδηγούς Φαρμάκων & την Εργαστηριακή Παρακολούθηση

Το Epanutin είναι εμπορική ονομασία σκευασμάτων που περιέχουν φαινυτοΐνη ή νατριούχο φαινυτοΐνη. Η φαινυτοΐνη είναι αντιεπιληπτικό φάρμακο με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: η συγκέντρωσή της στο αίμα μπορεί να μεταβληθεί σημαντικά μετά από αλλαγή δόσης, αλληλεπίδραση ή αλλαγή στην κατάσταση του ασθενούς. Γι’ αυτό, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η εξέταση επιπέδων στο αίμα αποτελεί ουσιαστικό εργαλείο για τον θεράποντα ιατρό.

Η εξέταση δεν απαντά μόνη της αν πρέπει να αυξηθεί, να μειωθεί ή να διακοπεί η αγωγή. Το αποτέλεσμα αξιολογείται μαζί με τον έλεγχο των κρίσεων, πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, την ώρα της τελευταίας δόσης, τα συνοδά νοσήματα και πρόσθετες εξετάσεις όπου ενδείκνυται.

1Τι είναι το Epanutin;

Το Epanutin είναι εμπορική ονομασία φαρμακευτικών προϊόντων φαινυτοΐνης, ενός αντιεπιληπτικού που χρησιμοποιείται για συγκεκριμένους τύπους επιληπτικών κρίσεων και σε ορισμένες κλινικές συνθήκες όπου απαιτείται έλεγχος ή πρόληψη σπασμών. Στον ελληνικό χώρο η εμπορική ονομασία EPANUTIN έχει καταγραφεί για κάψουλες, πόσιμο εναιώρημα και ενέσιμη μορφή.

Για τον ασθενή που λαμβάνει Epanutin, η εργαστηριακή εξέταση δεν γίνεται επειδή κάθε δόση χρειάζεται καθημερινή επιβεβαίωση. Γίνεται όταν ο ιατρός χρειάζεται αντικειμενική πληροφορία για το αν η συγκέντρωση του φαρμάκου είναι συμβατή με αποτελεσματικότητα και ασφάλεια, ιδίως όταν υπάρχουν κρίσεις, ύποπτα συμπτώματα τοξικότητας, αλλαγή αγωγής ή παράγοντες που αλλάζουν τον μεταβολισμό του φαρμάκου.

2Ποια είναι η δραστική ουσία του Epanutin;

Η δραστική ουσία είναι η φαινυτοΐνη ή, ανάλογα με τη φαρμακοτεχνική μορφή, η νατριούχος φαινυτοΐνη. Στο αίμα, το εργαστήριο μετρά τη συγκέντρωση της φαινυτοΐνης, συνήθως ως ολική συγκέντρωση στον ορό ή στο πλάσμα. Σε ειδικές καταστάσεις μπορεί να ζητηθεί και μέτρηση της ελεύθερης, μη δεσμευμένης μορφής.

Η ονομασία έχει σημασία και για την επικοινωνία με το εργαστήριο: ο ασθενής μπορεί να γνωρίζει το φάρμακο ως Epanutin, ενώ η παραπεμπτική οδηγία ή το αποτέλεσμα μπορεί να αναγράφει «φαινυτοΐνη» ή «phenytoin». Πρόκειται για την ίδια δραστική που παρακολουθείται εργαστηριακά.

3Πότε χρησιμοποιείται το Epanutin;

Η φαινυτοΐνη χρησιμοποιείται κυρίως στον έλεγχο εστιακών κρίσεων και γενικευμένων τονικοκλονικών κρίσεων, καθώς και σε συγκεκριμένες περιπτώσεις πρόληψης ή θεραπείας σπασμών υπό νοσοκομειακή ή νευρολογική παρακολούθηση. Η ακριβής ένδειξη, η μορφή του φαρμάκου και η δόση αποφασίζονται από τον θεράποντα ιατρό.

Η εξέταση επιπέδων αφορά την παρακολούθηση της αγωγής και όχι τη διάγνωση της επιληψίας. Ένα αποτέλεσμα φαινυτοΐνης δεν επιβεβαιώνει ούτε αποκλείει μία νευρολογική διάγνωση· βοηθά να εκτιμηθεί η έκθεση του οργανισμού στο φάρμακο όταν αυτό ήδη λαμβάνεται ή έχει χορηγηθεί.

4Τι μετρά η εξέταση αίματος για Epanutin;

Η εξέταση μετρά πόση φαινυτοΐνη υπάρχει στο δείγμα αίματος τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Συνήθως προσδιορίζεται η ολική φαινυτοΐνη, δηλαδή το άθροισμα της ποσότητας που είναι δεσμευμένη στις πρωτεΐνες του αίματος και της ποσότητας που κυκλοφορεί ελεύθερη.

Το αποτέλεσμα είναι πιο χρήσιμο όταν γνωρίζουμε πότε λήφθηκε η τελευταία δόση. Για παρακολούθηση σταθερής από του στόματος αγωγής, ο ιατρός συχνά ζητά αιμοληψία λίγο πριν την επόμενη προγραμματισμένη δόση, ώστε να αξιολογείται η χαμηλότερη συγκέντρωση του κύκλου λήψης. Σε επείγουσες καταστάσεις ή υποψία τοξικότητας, η μέτρηση μπορεί να γίνει ανεξάρτητα από το ωράριο, αρκεί να καταγραφεί η χρονική σχέση με τη δόση.

5Γιατί γίνεται η εξέταση επιπέδων Epanutin;

Η μέτρηση μπορεί να ζητηθεί για να ελεγχθεί αν ο ασθενής βρίσκεται σε συγκέντρωση που είναι πιθανότερο να ελέγχει τις κρίσεις χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν το κλινικό αποτέλεσμα δεν είναι το αναμενόμενο ή όταν υπάρχει πιθανότητα το φάρμακο να έχει συσσωρευτεί.

  • Όταν εμφανιστούν νέες κρίσεις ή επιδεινωθεί ο έλεγχός τους παρά τη λήψη της αγωγής.
  • Όταν υπάρχουν συμπτώματα όπως αστάθεια, διπλωπία, νυσταγμός, υπνηλία ή σύγχυση.
  • Μετά από σημαντική αλλαγή δόσης, αλλαγή μορφής φαρμάκου ή προσθήκη/διακοπή άλλου φαρμάκου.
  • Σε νόσο ήπατος, νεφρική δυσλειτουργία, χαμηλή αλβουμίνη, εγκυμοσύνη ή μεγάλη μεταβολή κλινικής κατάστασης.
  • Όταν απαιτείται έλεγχος συμμόρφωσης ή τεκμηρίωση της ατομικής συγκέντρωσης στην οποία ο ασθενής είναι καλά ρυθμισμένος.

6Πότε γίνεται η εξέταση μετά την έναρξη ή αλλαγή δόσης;

Η φαινυτοΐνη χρειάζεται χρόνο για να φτάσει σε σταθερή συγκέντρωση μετά την έναρξη της θεραπείας ή μετά από αλλαγή δόσης. Για συνήθη σταθερή αγωγή, η μέτρηση που αποσκοπεί σε ρύθμιση δόσης γίνεται συνήθως όταν έχει περάσει επαρκές διάστημα από την αλλαγή, σύμφωνα με την οδηγία του θεράποντος ιατρού. Το επίσημο φύλλο οδηγιών της φαινυτοΐνης αναφέρει ότι σε συνιστώμενη δόση μπορεί να απαιτούνται περίπου 7–10 ημέρες για επίτευξη steady state.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να περιμένει αν εμφανίσει πιθανά συμπτώματα τοξικότητας. Σε τέτοια περίπτωση η αξιολόγηση γίνεται άμεσα. Η χρονική στιγμή της αιμοληψίας καθορίζεται από το κλινικό ερώτημα: έλεγχος σταθερής θεραπείας, ύποπτη τοξικότητα, κρίση, εισαγωγή στο νοσοκομείο ή πιθανή αλληλεπίδραση.

7Προετοιμασία για την εξέταση Epanutin

Για τη μέτρηση φαινυτοΐνης δεν απαιτείται συνήθως ειδική νηστεία, εκτός αν έχουν ζητηθεί παράλληλα εξετάσεις που χρειάζονται διαφορετική προετοιμασία. Το σημαντικότερο είναι να μην αλλάξει ο ασθενής μόνος του την ώρα ή τη δόση του φαρμάκου για να «βελτιώσει» το αποτέλεσμα.

Πριν από την αιμοληψία, είναι χρήσιμο να αναφερθούν:

  • η ακριβής δόση Epanutin και η μορφή που λαμβάνεται,
  • η ώρα της τελευταίας δόσης και η ώρα της αιμοληψίας,
  • πρόσφατη αλλαγή δόσης ή αλλαγή άλλου φαρμάκου,
  • τυχόν εμετοί, διάρροια, δυσκολία λήψης ή χαμένες δόσεις,
  • κύηση, νεφρική ή ηπατική νόσος, χαμηλή αλβουμίνη ή πρόσφατη νοσηλεία.

Δείτε επίσης τον οδηγό για τα φάρμακα που επηρεάζουν τις εξετάσεις αίματος.

8Ποια είναι τα θεραπευτικά επίπεδα του Epanutin στο αίμα;

Για τη φαινυτοΐνη, το συνήθως χρησιμοποιούμενο θεραπευτικό εύρος της ολικής συγκέντρωσης είναι 10–20 μg/mL. Για την ελεύθερη φαινυτοΐνη, το συνήθως χρησιμοποιούμενο εύρος είναι 1–2 μg/mL. Τα όρια αυτά αποτελούν κλινικό οδηγό και όχι αυτόματο κανόνα αλλαγής δόσης.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΜέτρησηΣυνήθης θεραπευτική περιοχήΠότε έχει ιδιαίτερη χρησιμότητα
Ολική φαινυτοΐνη10–20 μg/mLΣυνήθης παρακολούθηση ασθενούς με σταθερή πρωτεϊνική δέσμευση.
Ελεύθερη φαινυτοΐνη1–2 μg/mLΌταν χαμηλή αλβουμίνη, νεφρική/ηπατική νόσος ή άλλοι παράγοντες δυσκολεύουν την ερμηνεία της ολικής τιμής.

Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να είναι κλινικά ελεγχόμενοι με επίπεδα χαμηλότερα από το τυπικό εύρος, ενώ άλλοι μπορεί να έχουν συμπτώματα παρά αποτέλεσμα που βρίσκεται μέσα στα αριθμητικά όρια. Η τελική κρίση ανήκει στον θεράποντα ιατρό.

9Ολική ή ελεύθερη φαινυτοΐνη: ποια είναι η διαφορά;

Μεγάλο ποσοστό της φαινυτοΐνης δεσμεύεται στις πρωτεΐνες του αίματος, κυρίως στην αλβουμίνη. Η δεσμευμένη ποσότητα λειτουργεί ως «αποθήκη» στο πλάσμα, ενώ η ελεύθερη ποσότητα είναι εκείνη που μπορεί να περάσει στους ιστούς και συνδέεται πιο άμεσα με τη φαρμακολογική δράση και την τοξικότητα.

Όταν η αλβουμίνη είναι φυσιολογική και δεν υπάρχουν σημαντικοί παράγοντες που μεταβάλλουν τη δέσμευση, η ολική φαινυτοΐνη είναι συνήθως επαρκής για παρακολούθηση. Αν όμως η αλβουμίνη είναι χαμηλή ή η δέσμευση έχει αλλάξει, μία «φυσιολογική» ολική τιμή μπορεί να συνυπάρχει με μεγαλύτερη ενεργή ελεύθερη ποσότητα. Τότε ο ιατρός μπορεί να ζητήσει ελεύθερη φαινυτοΐνη ή να ερμηνεύσει την ολική τιμή με προσαρμογή βάσει κλινικών παραμέτρων.

10Γιατί η αλβουμίνη και η νεφρική λειτουργία επηρεάζουν το αποτέλεσμα;

Η χαμηλή αλβουμίνη σημαίνει ότι υπάρχουν λιγότερες θέσεις δέσμευσης για το φάρμακο. Έτσι, το ποσοστό της ελεύθερης φαινυτοΐνης μπορεί να αυξηθεί, ακόμη και όταν η ολική συγκέντρωση δεν φαίνεται υψηλή. Παρόμοια δυσκολία στην ερμηνεία μπορεί να υπάρχει σε σημαντική νεφρική δυσλειτουργία, σε σοβαρή ηπατική νόσο και σε καταστάσεις με μεταβολή της πρωτεϊνικής δέσμευσης.

Γι’ αυτό το αποτέλεσμα της φαινυτοΐνης μπορεί να χρειαστεί να αξιολογηθεί μαζί με αλβουμίνη, κρεατινίνη/eGFR και ηπατικά ένζυμα, ανάλογα με το ιστορικό. Η τιμή δεν ερμηνεύεται απομονωμένα ούτε χρησιμοποιείται από τον ασθενή για αυτορρύθμιση της δόσης.

11Τι σημαίνουν χαμηλά επίπεδα Epanutin;

Μία τιμή κάτω από το συνήθως χρησιμοποιούμενο θεραπευτικό εύρος μπορεί να σημαίνει ότι η συγκέντρωση της φαινυτοΐνης είναι ανεπαρκής για τον συγκεκριμένο ασθενή, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν κρίσεις ή υποτροπή συμπτωμάτων. Ωστόσο, μία χαμηλή τιμή δεν οδηγεί αυτόματα σε αύξηση δόσης.

Πριν ληφθεί θεραπευτική απόφαση, ο ιατρός εξετάζει αν η αιμοληψία έγινε τη σωστή χρονική στιγμή, αν υπήρξαν χαμένες δόσεις, αν ο ασθενής άλλαξε μορφή φαρμάκου, αν υπάρχει μειωμένη απορρόφηση ή αν κάποιο άλλο φάρμακο μειώνει τη συγκέντρωση. Επίσης, υπάρχουν ασθενείς στους οποίους οι κρίσεις ελέγχονται σε συγκεντρώσεις κάτω από το γενικό εύρος και δεν απαιτείται παρέμβαση μόνο λόγω αριθμού.

12Τι σημαίνουν υψηλά επίπεδα φαινυτοΐνης;

Όσο αυξάνεται η συγκέντρωση της φαινυτοΐνης, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα ανεπιθύμητων ενεργειών, κυρίως από το νευρικό σύστημα. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν νυσταγμό, αστάθεια στο βάδισμα, ζάλη, δυσαρθρία, διπλωπία, ναυτία, υπνηλία ή σύγχυση.

Η σχέση ανάμεσα στην τιμή και στα συμπτώματα δεν είναι ίδια για όλους τους ασθενείς. Ένα αποτέλεσμα υψηλότερο από το θεραπευτικό εύρος απαιτεί αξιολόγηση της κλινικής εικόνας, της ελεύθερης συγκέντρωσης όπου έχει ένδειξη, της ώρας αιμοληψίας και των φαρμάκων που συγχορηγούνται. Ο ασθενής δεν πρέπει να διακόπτει απότομα την αντιεπιληπτική αγωγή χωρίς ιατρική οδηγία, ακόμη και αν το αποτέλεσμα φαίνεται αυξημένο.

13Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση;

Ασθενής που λαμβάνει Epanutin χρειάζεται επείγουσα επικοινωνία με ιατρό ή αξιολόγηση σε υπηρεσία επειγόντων όταν εμφανίζει σοβαρή σύγχυση, αδυναμία βάδισης, σημαντική υπνηλία, απώλεια συνείδησης, επιληπτική κρίση που παρατείνεται ή επαναλαμβάνεται, σοβαρό εξάνθημα, δυσκολία στην αναπνοή ή άλλα οξέα συμπτώματα.

Σοβαρά δερματικά εξανθήματα, πυρετός με εξάνθημα, οίδημα προσώπου ή σημεία αλλεργικής αντίδρασης δεν πρέπει να αποδίδονται απλώς σε «υψηλή τιμή»· απαιτούν άμεση κλινική εκτίμηση. Η εξέταση αίματος είναι χρήσιμη, αλλά δεν πρέπει να καθυστερεί την επείγουσα φροντίδα όταν η εικόνα είναι ανησυχητική.

14Ποια φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τα επίπεδα Epanutin;

Η φαινυτοΐνη αλληλεπιδρά με πολλά φάρμακα, τόσο επειδή μεταβολίζεται στο ήπαρ όσο και επειδή η ίδια μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό άλλων θεραπειών. Η λίστα των πιθανών αλληλεπιδράσεων είναι μεγάλη και δεν είναι ασφαλές να περιορίζεται σε μερικά παραδείγματα χωρίς εξέταση της συνολικής αγωγής.

Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει τον ιατρό και το εργαστήριο για όλα τα συνταγογραφούμενα και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, φυτικά προϊόντα και συμπληρώματα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν προστίθεται ή διακόπτεται άλλο αντιεπιληπτικό, αντιπηκτικό, αντιμικροβιακό, κορτικοστεροειδές, ορμονικό σκεύασμα ή φάρμακο που επηρεάζει τα ηπατικά ένζυμα ή την πρωτεϊνική δέσμευση.

Οι αλληλεπιδράσεις μπορεί να οδηγήσουν είτε σε χαμηλότερα επίπεδα με κίνδυνο κρίσεων είτε σε υψηλότερα επίπεδα με κίνδυνο τοξικότητας. Για τον λόγο αυτό, μετά από σημαντική μεταβολή φαρμακευτικής αγωγής μπορεί να ζητηθεί νέα μέτρηση φαινυτοΐνης.

15Γιατί δεν πρέπει να αλλάζει αυθαίρετα η δόση;

Η φαινυτοΐνη παρουσιάζει μη γραμμική φαρμακοκινητική: όταν οι μεταβολικοί μηχανισμοί πλησιάζουν τον κορεσμό, μία σχετικά μικρή αύξηση δόσης μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη αύξηση της συγκέντρωσης στο αίμα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η θεραπεία χρειάζεται προσεκτική ιατρική ρύθμιση.

Αντίστοιχα, η απότομη διακοπή ή η μη συστηματική λήψη μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο απώλειας ελέγχου των κρίσεων. Η σωστή προσέγγιση είναι να αξιολογηθεί το αποτέλεσμα μαζί με την κλινική εικόνα και, όταν χρειάζεται, να προγραμματιστεί επανέλεγχος μετά από ιατρικά καθοδηγούμενη μεταβολή της θεραπείας.

16Ποιες άλλες εξετάσεις μπορεί να συνδυαστούν με τη μέτρηση;

Η μέτρηση Epanutin/φαινυτοΐνης μπορεί να συνοδεύεται από άλλες εξετάσεις όταν το ιστορικό ή η κλινική εικόνα το απαιτεί. Δεν χρειάζεται κάθε ασθενής το ίδιο πακέτο ελέγχου, αλλά ο θεράπων μπορεί να συσχετίσει τη συγκέντρωση του φαρμάκου με παραμέτρους που επηρεάζουν την ερμηνεία ή την ασφάλεια της θεραπείας.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
ΕξέτασηΓιατί μπορεί να ζητηθείΣχετικός οδηγός
Γενική αίματοςΈλεγχος κυττάρων αίματος όταν υπάρχει ένδειξη ή στο πλαίσιο συνολικής παρακολούθησης.Γενική Αίματος
ALT, AST, γ-GTΗ φαινυτοΐνη μεταβολίζεται ηπατικά και η κλινική αξιολόγηση μπορεί να απαιτεί ηπατικό έλεγχο.Τρανσαμινάσες & γ-GT
ΑλβουμίνηΧρήσιμη όταν η ολική συγκέντρωση χρειάζεται ερμηνεία ως προς την πρωτεϊνική δέσμευση.Ανάλογα με την ιατρική ένδειξη
Κρεατινίνη / eGFRΣε νεφρική δυσλειτουργία η ερμηνεία της ελεύθερης ποσότητας μπορεί να είναι σημαντικότερη.Ανάλογα με την ιατρική ένδειξη
ΝάτριοΈλεγχος ηλεκτρολυτών όταν απαιτείται από το ιστορικό ή τη συνοδό αγωγή.Εξέταση Νατρίου

Για γενική πλοήγηση στις εργαστηριακές εξετάσεις μπορείτε να επισκεφθείτε τους Οδηγούς Εξετάσεων.

17Πότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην παρακολούθηση;

Η παρακολούθηση μπορεί να χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στην εγκυμοσύνη, σε ηλικιωμένους, σε παιδιά, σε άτομα με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία, σε ασθενείς με χαμηλή αλβουμίνη ή σημαντική κακή θρέψη και σε όσους λαμβάνουν πολλά φάρμακα. Σε αυτές τις καταστάσεις η ολική τιμή μπορεί να μην αποτυπώνει πλήρως την κλινικά ενεργή ποσότητα φαινυτοΐνης.

Η εγκυμοσύνη απαιτεί εξατομικευμένη νευρολογική και μαιευτική παρακολούθηση: δεν πρέπει να γίνεται διακοπή ή αλλαγή αντιεπιληπτικού χωρίς ιατρική οδηγία. Σε παιδί ή ηλικιωμένο, η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη όχι μόνο την τιμή αλλά και την ανοχή, τη δυνατότητα σωστής λήψης, τη συνοδό αγωγή και τον κίνδυνο πτώσεων ή άλλων επιπλοκών.

18Ποιες μορφές Epanutin έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα;

Σε έγγραφο του ΕΟΦ για φαρμακευτικά σκευάσματα περιορισμένης διαθεσιμότητας καταγράφονται οι μορφές EPANUTIN CAPS 100 mg/cap, EPANUTIN INJ.SOL 250 mg/5 ml και EPANUTIN ORAL.SUSP 30 mg/5 ml, με δραστική ουσία phenytoin sodium ή phenytoin. Στο ίδιο έγγραφο οι μορφές αυτές εμφανίζονται με κάτοχο άδειας κυκλοφορίας τη Viatris Hellas.

Η καταγραφή εμπορικής ονομασίας δεν εγγυάται ότι κάθε μορφή είναι διαθέσιμη σε συγκεκριμένη ημερομηνία ή φαρμακείο. Για την παρούσα διαθεσιμότητα, την αντικατάσταση ή τη συνέχιση θεραπείας απαιτείται ενημέρωση από τον θεράποντα ιατρό και το φαρμακείο. Η αγωγή δεν πρέπει να αλλάζει από τον ασθενή εξαιτίας πληροφοριών διαθεσιμότητας χωρίς ιατρικό σχεδιασμό.

19Πώς διαβάζεται σωστά το αποτέλεσμα της εξέτασης;

Το αποτέλεσμα πρέπει να συνοδεύεται από το ερώτημα για το οποίο ζητήθηκε. Μία μέτρηση πριν την επόμενη δόση σε σταθερά ρυθμισμένο ασθενή έχει διαφορετική χρήση από μία μέτρηση σε ασθενή με έντονη αστάθεια και υποψία τοξικότητας. Για σωστή ερμηνεία χρειάζονται τουλάχιστον η δόση, η ώρα τελευταίας λήψης, η ώρα αιμοληψίας, τα συμπτώματα και τυχόν πρόσφατες αλλαγές φαρμάκων.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα
Αποτέλεσμα / κατάστασηΤι μπορεί να σημαίνειΤι χρειάζεται
Κάτω από 10 μg/mL χωρίς κρίσειςΠιθανώς ατομικά επαρκής συγκέντρωση ή μη κατάλληλος χρόνος δειγματοληψίας.Ιατρική αξιολόγηση, όχι αυθαίρετη αύξηση.
Κάτω από 10 μg/mL με κρίσειςΠιθανή ανεπαρκής έκθεση, μη συμμόρφωση ή αλληλεπίδραση.Επικοινωνία με θεράποντα και διερεύνηση.
10–20 μg/mLΣυνήθης θεραπευτική περιοχή ολικής φαινυτοΐνης.Συσχέτιση με έλεγχο κρίσεων και ανοχή.
Πάνω από 20 μg/mL ή συμπτώματαΑυξημένη πιθανότητα τοξικότητας, ανάλογα με τον ασθενή και την ελεύθερη συγκέντρωση.Άμεση ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα αν υπάρχουν νευρολογικά συμπτώματα.

20Συχνές ερωτήσεις για το Epanutin και την εξέταση αίματος

Χρειάζεται νηστεία για εξέταση επιπέδων Epanutin;

Συνήθως όχι, εκτός αν γίνονται ταυτόχρονα άλλες εξετάσεις που απαιτούν νηστεία.

Πρέπει να πάρω το Epanutin πριν την αιμοληψία;

Ακολουθήστε την οδηγία του ιατρού ή του εργαστηρίου, καθώς συχνά η μέτρηση ζητείται πριν από την επόμενη δόση και δεν πρέπει να αλλάξετε μόνοι σας το πρόγραμμα λήψης.

Ποιο είναι το φυσιολογικό επίπεδο φαινυτοΐνης;

Η συνήθης θεραπευτική περιοχή για ολική φαινυτοΐνη είναι 10–20 μg/mL, αλλά η ερμηνεία γίνεται με βάση την κλινική εικόνα.

Τι είναι η ελεύθερη φαινυτοΐνη;

Είναι το μη δεσμευμένο στις πρωτεΐνες μέρος του φαρμάκου και μπορεί να είναι πιο χρήσιμο όταν η αλβουμίνη είναι χαμηλή ή υπάρχει νεφρική ή ηπατική νόσος.

Μπορώ να μειώσω τη δόση αν το αποτέλεσμα είναι υψηλό;

Όχι χωρίς ιατρική οδηγία, επειδή η απότομη αλλαγή αντιεπιληπτικής αγωγής μπορεί να είναι επικίνδυνη.

Το Epanutin είναι το ίδιο με τη φαινυτοΐνη;

Το Epanutin είναι εμπορική ονομασία σκευασμάτων που περιέχουν φαινυτοΐνη ή νατριούχο φαινυτοΐνη.

21Τι να θυμάστε

  • Το Epanutin είναι εμπορική ονομασία σκευασμάτων φαινυτοΐνης που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα.
  • Η εξέταση αίματος μετρά τη φαινυτοΐνη και βοηθά στην ασφαλή, εξατομικευμένη παρακολούθηση της αγωγής.
  • Η συνήθης θεραπευτική περιοχή της ολικής φαινυτοΐνης είναι 10–20 μg/mL, ενώ της ελεύθερης 1–2 μg/mL.
  • Χαμηλή αλβουμίνη, νεφρική ή ηπατική νόσος και αλληλεπιδράσεις μπορούν να αλλάξουν τη σημασία του αποτελέσματος.
  • Η δόση δεν πρέπει να αλλάζει χωρίς ιατρική καθοδήγηση, επειδή η φαινυτοΐνη μπορεί να παρουσιάσει δυσανάλογες μεταβολές συγκέντρωσης.
  • Αστάθεια, διπλωπία, έντονη υπνηλία, σύγχυση, παρατεταμένη κρίση ή σοβαρό εξάνθημα χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Σημαντικό: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική αξιολόγηση ή εξατομικευμένη οδηγία θεραπείας.

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΛΑΜΙΑ

Εξετάσεις αίματος και εργαστηριακή παρακολούθηση

Για τη μέτρηση επιπέδων φαρμάκων και τον συνοδό εργαστηριακό έλεγχο που σας έχει ζητηθεί, επικοινωνήστε με το εργαστήριό μας για οδηγίες προετοιμασίας και αιμοληψίας.

Έσλιν 19, Λαμία 35100  •  +30 22310 66841  •  Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Βιβλιογραφία

Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ). Λίστα Φαρμακευτικών Σκευασμάτων Περιορισμένης Διαθεσιμότητας – 29 Αυγούστου 2025.
ΕΟΦ – EPANUTIN / phenytoin
U.S. National Library of Medicine. Phenytoin Sodium Injection – Prescribing Information.
DailyMed – therapeutic serum concentrations and free phenytoin
U.S. National Library of Medicine. Dilantin Extended Phenytoin Sodium Capsules – Prescribing Information.
DailyMed – steady state and serum monitoring
Roche Diagnostics. Phenytoin assay information for cobas systems.
Roche eLabDoc – total phenytoin therapeutic range
Οδηγοί Φαρμάκων & Εργαστηριακή Παρακολούθηση – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/odigoi-farmakon/
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας
Επιστημονική επιμέλεια άρθρου
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος
Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100
Επικοινωνία με το εργαστήριο
Σταθερό: +30 22310 66841
Κινητό: +30 6972 860905
Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.