Opatanol Κολλύριο: Αλλεργική Επιπεφυκίτιδα, Χρήση και Παρενέργειες

1
Τι είναι το Opatanol

Το Opatanol είναι οφθαλμικό αντιαλλεργικό φάρμακο με δραστική ουσία την ολοπαταδίνη. Κυκλοφορεί ως διάλυμα οφθαλμικών σταγόνων συγκέντρωσης 1 mg/mL.

Η εγκεκριμένη ένδειξή του είναι η θεραπεία των οφθαλμικών σημείων και συμπτωμάτων της εποχιακής αλλεργικής επιπεφυκίτιδας.

Δεν είναι αντιβιοτικό και δεν χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση βακτηριακών λοιμώξεων του ματιού.

2
Τι περιέχει

Κάθε 1 mL του διαλύματος περιέχει 1 mg ολοπαταδίνης, ως υδροχλωρική ολοπαταδίνη.

Μεταξύ των εκδόχων περιλαμβάνεται χλωριούχο βενζαλκώνιο 0,1 mg/mL, ένα συντηρητικό που έχει ιδιαίτερη σημασία σε ασθενείς με ξηροφθαλμία, προβλήματα του κερατοειδούς ή χρήση μαλακών φακών επαφής.

3
Για ποια αλλεργική επιπεφυκίτιδα χρησιμοποιείται

Το Opatanol έχει ένδειξη για την εποχιακή αλλεργική επιπεφυκίτιδα. Πρόκειται για αλλεργική αντίδραση που μπορεί να εμφανιστεί μετά από έκθεση σε αλλεργιογόνα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο αυξημένης παρουσίας γύρης.

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα συχνά συνυπάρχει με αλλεργική ρινίτιδα, με φτέρνισμα, καταρροή, κνησμό στη μύτη ή ρινική συμφόρηση.

Το χαρακτηριστικότερο σύμπτωμα στα μάτια είναι συνήθως η φαγούρα. Συχνά επηρεάζονται και τα δύο μάτια.

4
Σε ποια συμπτώματα μπορεί να βοηθήσει

Το Opatanol χρησιμοποιείται για την ανακούφιση αλλεργικών συμπτωμάτων στα μάτια, όπως:

• κνησμός ή έντονη φαγούρα στα μάτια,
• κοκκίνισμα,
• δακρύρροια,
• ερεθισμός,
• οίδημα ή αίσθημα πρηξίματος στην επιφάνεια του ματιού.

Η παρουσία πύου, έντονου πόνου, σημαντικής φωτοφοβίας ή πτώσης της όρασης δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε αλλεργία.

Δείτε αναλυτικά τον οδηγό για την αλλεργική επιπεφυκίτιδα, τα συμπτώματα, τα κολλύρια και την IgE.

5
Πώς δρα η ολοπαταδίνη

Η ολοπαταδίνη είναι αντιαλλεργικός και αντιισταμινικός παράγοντας. Αναστέλλει τη δράση της ισταμίνης, ενός από τους βασικούς μεσολαβητές της αλλεργικής αντίδρασης.

Έτσι μειώνεται η αλλεργική αντίδραση στον επιπεφυκότα και περιορίζονται συμπτώματα όπως η φαγούρα και το κοκκίνισμα.

Παρότι χορηγείται τοπικά στο μάτι, ένα μικρό μέρος μπορεί να απορροφηθεί συστηματικά. Η συστηματική έκθεση μετά την οφθαλμική χορήγηση είναι πολύ χαμηλότερη από εκείνη που παρατηρείται μετά από από του στόματος χορήγηση ολοπαταδίνης.

6
Δοσολογία του Opatanol

Η ίδια εγκεκριμένη δοσολογία χρησιμοποιείται σε ενήλικες και παιδιά ηλικίας 3 ετών και άνω.

Δεν πρέπει να αυξάνεται η συχνότητα ή ο αριθμός των σταγόνων χωρίς ιατρική οδηγία. Περισσότερες σταγόνες δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερο αποτέλεσμα.

7
Πώς βάζουμε σωστά τις σταγόνες

1. Πλύνετε καλά τα χέρια.
2. Αφαιρέστε τους φακούς επαφής.
3. Γείρετε ελαφρά το κεφάλι προς τα πίσω.
4. Τραβήξτε απαλά το κάτω βλέφαρο ώστε να δημιουργηθεί ένας μικρός θύλακος.
5. Τοποθετήστε μία σταγόνα χωρίς το στόμιο του φιαλιδίου να αγγίξει το μάτι, το βλέφαρο ή άλλη επιφάνεια.
6. Κλείστε καλά το φιαλίδιο αμέσως μετά τη χρήση.

Η αποφυγή επαφής του σταγονόμετρου με το μάτι ή άλλες επιφάνειες μειώνει τον κίνδυνο επιμόλυνσης του διαλύματος.

8
Πρωί ή βράδυ και τι γίνεται αν ξεχαστεί δόση

Στην πράξη, οι δύο ημερήσιες δόσεις μπορούν να χορηγούνται πρωί και βράδυ, διατηρώντας περίπου το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα μεταξύ τους.

Αν ξεχαστεί μία δόση, χρησιμοποιείται μία σταγόνα μόλις το θυμηθείτε και στη συνέχεια συνεχίζεται το συνηθισμένο πρόγραμμα. Αν πλησιάζει η επόμενη δόση, η χαμένη δόση παραλείπεται.

Δεν χρησιμοποιείται διπλή δόση για να αναπληρωθεί αυτή που ξεχάστηκε.

9
Για πόσο καιρό χρησιμοποιείται

Σύμφωνα με την εγκεκριμένη περίληψη χαρακτηριστικών του προϊόντος, η θεραπεία μπορεί να συνεχιστεί για διάστημα έως και 4 μηνών, εφόσον αυτό θεωρείται αναγκαίο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επεισόδιο αλλεργικής επιπεφυκίτιδας χρειάζεται θεραπεία για τέσσερις μήνες. Η διάρκεια εξαρτάται από την έκθεση στο αλλεργιογόνο, τη διάρκεια των συμπτωμάτων και την ιατρική αξιολόγηση.

Μετά το πρώτο άνοιγμα το φιαλίδιο πρέπει να απορρίπτεται μετά από 4 εβδομάδες. Είναι πρακτικό να σημειώνεται πάνω στη συσκευασία η ημερομηνία που ανοίχθηκε.

10
Opatanol στα παιδιά

Το Opatanol μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παιδιά ηλικίας 3 ετών και άνω με την ίδια δοσολογία που χρησιμοποιείται στους ενήλικες.

Για παιδιά ηλικίας κάτω των 3 ετών η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς και δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα που να υποστηρίζουν την καθιερωμένη χρήση του.

Σε παιδί με έντονο κόκκινο μάτι, πόνο, πυώδεις εκκρίσεις, φωτοφοβία ή επηρεασμένη όραση χρειάζεται κλινική εκτίμηση και όχι απλώς εμπειρική χρήση αντιαλλεργικού κολλυρίου.

11
Opatanol και φακοί επαφής

Το Opatanol περιέχει χλωριούχο βενζαλκώνιο, το οποίο μπορεί να απορροφηθεί από τους μαλακούς φακούς επαφής και να αλλοιώσει το χρώμα τους.

Επιπλέον, ένα κόκκινο ή επώδυνο μάτι σε χρήστη φακών επαφής χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή, επειδή δεν είναι κάθε τέτοιο επεισόδιο αλλεργική επιπεφυκίτιδα.

12
Χρήση μαζί με άλλα κολλύρια

Όταν χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα τοπικά οφθαλμικά φάρμακα, πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον 5 λεπτά μεταξύ των διαφορετικών κολλυρίων.

Οι οφθαλμικές αλοιφές εφαρμόζονται τελευταίες.

Η χρήση διαφορετικών κολλυρίων χωρίς σαφή διάγνωση δεν είναι καλή πρακτική, ιδιαίτερα όταν μεταξύ τους περιλαμβάνονται αντιβιοτικά ή κορτικοστεροειδή.

13
Συχνές παρενέργειες

Οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν:

• πόνο στο μάτι,
• οφθαλμικό ερεθισμό,
• ξηροφθαλμία,
• ασυνήθιστη αίσθηση ή ενόχληση στο μάτι,
• πονοκέφαλο,
• αλλοίωση ή δυσάρεστη γεύση,
• ξηρότητα της μύτης,
• κόπωση.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν εμφανίζονται σε όλους τους ασθενείς και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ήπιες.

14
Λιγότερο συχνές και σοβαρές αντιδράσεις

Λιγότερο συχνά έχουν αναφερθεί μεταξύ άλλων:

• θολή ή μειωμένη όραση,
• φωτοφοβία,
• αυξημένη δακρύρροια,
• κνησμός και κοκκίνισμα του ματιού,
• οίδημα ή ερυθρότητα των βλεφάρων,
• ζάλη,
• ρινίτιδα,
• ξηρότητα ή ερεθισμός του δέρματος.

Με άγνωστη συχνότητα έχουν αναφερθεί αντιδράσεις υπερευαισθησίας, πρήξιμο του προσώπου, δύσπνοια, οίδημα του ματιού, υπνηλία, ναυτία και έμετος.

15
Ξηροφθαλμία, κερατοειδής και χλωριούχο βενζαλκώνιο

Το χλωριούχο βενζαλκώνιο μπορεί να προκαλέσει οφθαλμικό ερεθισμό και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε ασθενείς με ξηροφθαλμία ή νόσο του κερατοειδούς, ιδιαίτερα όταν η χρήση είναι συχνή ή παρατεταμένη.

Σπάνια έχουν περιγραφεί βλάβες της επιφάνειας του κερατοειδούς από συντηρητικά αυτού του τύπου. Επίσης, σε ασθενείς με σημαντικά ήδη κατεστραμμένο κερατοειδή έχουν αναφερθεί εξαιρετικά σπάνια εναποθέσεις ασβεστίου σε σχέση με οφθαλμικά σκευάσματα που περιέχουν φωσφορικά.

Επίμονος πόνος, έντονο τσούξιμο ή ασυνήθιστη ενόχληση μετά την ενστάλαξη πρέπει να συζητούνται με οφθαλμίατρο.

16
Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Τα διαθέσιμα δεδομένα για τη χρήση οφθαλμικής ολοπαταδίνης στην εγκυμοσύνη είναι περιορισμένα. Η επίσημη περίληψη χαρακτηριστικών αναφέρει ότι η ολοπαταδίνη δεν συνιστάται κατά την εγκυμοσύνη.

Για τον θηλασμό, το Opatanol δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τη γαλουχία, σύμφωνα με τις επίσημες πληροφορίες του προϊόντος.

Γυναίκα που είναι έγκυος, προσπαθεί να μείνει έγκυος ή θηλάζει πρέπει να ενημερώνει τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό πριν από τη χρήση.

17
Οδήγηση και θολή όραση

Αμέσως μετά την ενστάλαξη μπορεί να εμφανιστεί παροδική θολή όραση ή άλλη προσωρινή διαταραχή της όρασης.

Δεν πρέπει να οδηγείτε ή να χειρίζεστε μηχανήματα μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η όραση.

18
Αλληλεπιδράσεις και άλλα αντιισταμινικά

Δεν έχουν πραγματοποιηθεί ειδικές κλινικές μελέτες αλληλεπιδράσεων με άλλα φαρμακευτικά προϊόντα. Η συστηματική απορρόφηση της οφθαλμικής ολοπαταδίνης είναι μικρή.

Ωστόσο, ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός πρέπει να γνωρίζει όλα τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής λαμβάνει παράλληλα άλλα αντιισταμινικά ή χρησιμοποιεί περισσότερα οφθαλμικά σκευάσματα.

Δεν χρειάζεται αυθαίρετη προσθήκη από του στόματος αντιισταμινικού μόνο επειδή υπάρχουν οφθαλμικά συμπτώματα. Η συνολική αγωγή εξαρτάται και από την παρουσία ρινίτιδας, κνίδωσης ή άλλων αλλεργικών εκδηλώσεων.

19
Opatanol, αντιβιοτικά και κορτιζονούχα κολλύρια

Το Opatanol είναι αντιαλλεργικό κολλύριο. Δεν είναι αντιβιοτικό και δεν αντιμετωπίζει βακτηριακή επιπεφυκίτιδα.

Αντίστοιχα, ένα αντιβιοτικό κολλύριο δεν αποτελεί θεραπεία της απλής αλλεργικής επιπεφυκίτιδας όταν δεν υπάρχει βακτηριακή λοίμωξη.

Τα κορτικοστεροειδή κολλύρια είναι διαφορετική κατηγορία φαρμάκων και δεν πρέπει να ξεκινούν χωρίς οφθαλμολογική αξιολόγηση, καθώς η ακατάλληλη χρήση μπορεί να προκαλέσει σημαντικές επιπλοκές ή να επιδεινώσει ορισμένες λοιμώξεις του οφθαλμού.

Σε ήπια αλλεργικά συμπτώματα μπορεί επίσης να χρησιμοποιούνται, ανάλογα με την περίπτωση, μη φαρμακευτικά μέτρα όπως αποφυγή του αλλεργιογόνου, κρύες κομπρέσες ή κατάλληλα τεχνητά δάκρυα.

20
IgE, RAST, ALEX και διερεύνηση αλλεργίας

Ένα μεμονωμένο επεισόδιο εποχικής αλλεργικής επιπεφυκίτιδας δεν σημαίνει ότι απαιτείται υποχρεωτικά εκτεταμένος αλλεργιολογικός έλεγχος.

Όταν όμως τα συμπτώματα είναι επαναλαμβανόμενα, έντονα, συνδέονται με συγκεκριμένη εποχή ή έκθεση ή συνυπάρχει αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα, μπορεί να χρειαστεί οργανωμένη διερεύνηση.

Οι εξετάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

• ολική IgE,
• ειδικές IgE έναντι συγκεκριμένων αλλεργιογόνων,
• εξετάσεις που συχνά αναφέρονται ως RAST,
• πολυπαραμετρικό έλεγχο όπως ALEX, όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη,
• δερματικές δοκιμασίες prick test σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Δείτε τον αναλυτικό Αλλεργιολογικό Έλεγχο: IgE, RAST και ALEX.

Τα αντιισταμινικά μπορούν να επηρεάζουν τις δερματικές δοκιμασίες αλλεργίας. Δεν πρέπει όμως να διακόπτεται το Opatanol ή άλλο αντιαλλεργικό φάρμακο αυθαίρετα πριν από εξέταση. Ο γιατρός ή το αλλεργιολογικό κέντρο θα δώσει τις κατάλληλες οδηγίες.

21
Πότε χρειάζεται οφθαλμίατρος

Δεν πρέπει κάθε κόκκινο μάτι να αντιμετωπίζεται ως αλλεργία. Ιατρική ή οφθαλμολογική εκτίμηση χρειάζεται ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται:

• έντονος πόνος στο μάτι,
• σημαντική φωτοφοβία,
• μείωση ή ξαφνική αλλαγή της όρασης,
• έντονο μονόπλευρο κόκκινο μάτι,
• τραυματισμός ή χημική έκθεση,
• πυώδης έκκριση,
• σοβαρό πρήξιμο,
• κόκκινο και επώδυνο μάτι σε χρήστη φακών επαφής,
• συμπτώματα που επιμένουν ή επιδεινώνονται παρά τη θεραπεία.

22
Συχνές ερωτήσεις για το Opatanol

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. European Medicines Agency – Opatanol EPAR
   
2. European Medicines Agency – Opatanol: Πληροφορίες προϊόντος
   
3. Opatanol 1 mg/mL – Summary of Product Characteristics
   
4. Opatanol 1 mg/mL – Patient Information Leaflet
   
5. Γαληνός – Opatanol οφθαλμικές σταγόνες