ΦΑΡΜΑΚΑ • ΕΛΚΩΔΗΣ ΚΟΛΙΤΙΔΑ • ΜΕΣΑΛΑΖΙΝΗ • ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

Salofalk (Μεσαλαζίνη): Δοσολογία, Ελκώδης Κολίτιδα, Παρενέργειες και Εξετάσεις

Τελευταία ενημέρωση: 6 Αυγούστου 2026

Το Salofalk είναι συνταγογραφούμενο αντιφλεγμονώδες φάρμακο του εντέρου που περιέχει μεσαλαζίνη, γνωστή και ως μεσαλαμίνη ή 5-αμινοσαλικυλικό οξύ – 5-ASA. Χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση και τη διατήρηση της ύφεσης της ελκώδους κολίτιδας. Ανάλογα με τη μορφή του, μπορεί να χορηγηθεί από το στόμα ή τοπικά από το ορθό.

Δεν υπάρχει μία ενιαία «δοσολογία Salofalk» κατάλληλη για όλους. Η δόση, η περιεκτικότητα και η φαρμακοτεχνική μορφή επιλέγονται ανάλογα με:

• την έκταση της φλεγμονής στο παχύ έντερο,
• το αν πρόκειται για ενεργή έξαρση ή θεραπεία συντήρησης,
• τη βαρύτητα των συμπτωμάτων,
• την ηλικία και το σωματικό βάρος,
• τη νεφρική και ηπατική λειτουργία,
• την ανταπόκριση σε προηγούμενη θεραπεία,
• την ικανότητα του ασθενούς να χρησιμοποιεί σωστά την από του στόματος ή την ορθική μορφή.

1Τι είναι το Salofalk

Το Salofalk είναι εμπορική ονομασία φαρμακευτικών προϊόντων που περιέχουν μεσαλαζίνη. Η μεσαλαζίνη ανήκει στα αμινοσαλικυλικά φάρμακα και αναφέρεται συχνά ως:

• μεσαλαζίνη,
• mesalazine,
• mesalamine,
• 5-ASA,
• 5-αμινοσαλικυλικό οξύ.

Πρόκειται για αντιφλεγμονώδες φάρμακο που σχεδιάστηκε ώστε να φτάνει στον εντερικό βλεννογόνο και να δρα κυρίως τοπικά στην περιοχή της φλεγμονής. Δεν είναι αντιβιοτικό, κορτικοστεροειδές, παυσίπονο ή βιολογικός παράγοντας.

Στην Ελλάδα το Salofalk διατίθεται ως συνταγογραφούμενο φάρμακο σε διαφορετικές από του στόματος και ορθικές μορφές. Οι μορφές αυτές δεν είναι αυτομάτως εναλλάξιμες, επειδή απελευθερώνουν και μεταφέρουν τη μεσαλαζίνη σε διαφορετικά τμήματα του εντέρου.

2Πού χρησιμοποιείται

Η κύρια χρήση του Salofalk είναι η ελκώδης κολίτιδα, μία χρόνια φλεγμονώδης νόσος που προσβάλλει το παχύ έντερο και ξεκινά συνήθως από το ορθό.

Η μεσαλαζίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί:

• για την πρόκληση ύφεσης σε ήπια έως μέτρια ενεργή ελκώδη κολίτιδα,
• για τη διατήρηση της ύφεσης και τη μείωση του κινδύνου νέας έξαρσης,
• για ελκώδη πρωκτίτιδα, όταν η φλεγμονή περιορίζεται στο ορθό,
• για αριστερή ή πιο εκτεταμένη κολίτιδα, με από του στόματος θεραπεία ή συνδυασμό από του στόματος και ορθικής μορφής.

Ορισμένα ελληνικά εγκεκριμένα γαστροανθεκτικά δισκία αναφέρουν επίσης τις χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις του εντέρου, συμπεριλαμβανομένης της νόσου Crohn. Ωστόσο, η θέση της μεσαλαζίνης στη νόσο Crohn είναι πιο περιορισμένη και η επιλογή της πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από γαστρεντερολόγο, ανάλογα με τη θέση, τη βαρύτητα και το θεραπευτικό ιστορικό.

3Μορφές και περιεκτικότητες

Στην ελληνική αγορά καταγράφονται διαφορετικές μορφές Salofalk, μεταξύ των οποίων:

Η ύπαρξη διαφορετικών περιεκτικοτήτων δεν σημαίνει ότι ο ασθενής μπορεί να μετατρέψει μόνος του τη θεραπεία. Για παράδειγμα, ένας φακελίσκος 3 g δεν αντικαθιστά αυτομάτως οποιοδήποτε σχήμα δισκίων ή τρεις διαφορετικές ορθικές εφαρμογές.

4Πώς δρα η μεσαλαζίνη

Η μεσαλαζίνη δρα κυρίως πάνω στον φλεγμονώδη εντερικό βλεννογόνο. Η ακριβής δράση της είναι σύνθετη και δεν εξηγείται από έναν μόνο μηχανισμό.

Φαίνεται ότι επηρεάζει οδούς που σχετίζονται με:

• την παραγωγή προσταγλανδινών και λευκοτριενίων,
• τη δράση φλεγμονωδών κυττάρων,
• τη δημιουργία και εξουδετέρωση δραστικών μορφών οξυγόνου,
• τη μεταγραφή και απελευθέρωση φλεγμονωδών μεσολαβητών.

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αν επαρκής ποσότητα μεσαλαζίνης φτάσει στην περιοχή όπου βρίσκεται η φλεγμονή. Για αυτό η έκταση της νόσου καθορίζει αν θα προτιμηθεί υπόθετο, αφρός, υποκλυσμός, από του στόματος θεραπεία ή συνδυασμός τους.

5Δοσολογία Salofalk

Η δοσολογία καθορίζεται από τον γαστρεντερολόγο και πρέπει να αντιστοιχεί στην ακριβή μορφή και περιεκτικότητα που αναγράφεται στη συνταγή.

Στους ενήλικες με ελκώδη κολίτιδα χρησιμοποιούνται συνήθως διαφορετικά σχήματα για:

• πρόκληση ύφεσης: αντιμετώπιση ενεργής φλεγμονής και συμπτωμάτων,
• διατήρηση ύφεσης: μακροχρόνια πρόληψη νέων εξάρσεων,
• περιφερική νόσο: τοπική θεραπεία με υπόθετο, αφρό ή υποκλυσμό,
• εκτεταμένη νόσο: από του στόματος θεραπεία, μερικές φορές μαζί με ορθική μεσαλαζίνη.

6Salofalk Granu-Stix

Τα Salofalk Granu-Stix είναι γαστροανθεκτικά κοκκία παρατεταμένης αποδέσμευσης. Στην Ελλάδα καταγράφονται φακελίσκοι των 500 mg, 1 g, 1,5 g και 3 g.

Σύμφωνα με την ελληνική Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, στους ενήλικες με ενεργό ελκώδη κολίτιδα μπορεί να χρησιμοποιείται συνολική ημερήσια δόση 1,5 έως 3 g μεσαλαζίνης, ανάλογα με τις κλινικές ανάγκες. Η δόση μπορεί να λαμβάνεται άπαξ ημερησίως, κατά προτίμηση το πρωί, ή σε διαιρεμένες δόσεις, σύμφωνα με τη συνταγή.

Για τη διατήρηση της ύφεσης αναφέρεται συνήθης συνολική δόση 1,5 g ημερησίως. Σε επιλεγμένους ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο υποτροπής ή δυσκολία συμμόρφωσης σε πολλαπλές ημερήσιες δόσεις, ο γιατρός μπορεί να επιλέξει διαφορετικό σχήμα, όπως 3 g άπαξ ημερησίως.

Τρόπος λήψης:

• ανοίξτε τον φακελίσκο αμέσως πριν από τη χρήση,
• τοποθετήστε τα κοκκία πάνω στη γλώσσα,
• καταπιείτε τα χωρίς μάσημα,
• πιείτε επαρκή ποσότητα υγρού,
• μην θρυμματίζετε και μη μασάτε τα κοκκία.

Τα Granu-Stix περιέχουν ασπαρτάμη. Ασθενείς με φαινυλκετονουρία πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό και να ελέγχουν το φύλλο οδηγιών της συγκεκριμένης περιεκτικότητας.

7Γαστροανθεκτικά δισκία

Τα γαστροανθεκτικά δισκία έχουν ειδική επικάλυψη ώστε να μην απελευθερώνουν αμέσως τη μεσαλαζίνη στο στομάχι. Πρέπει να καταπίνονται ολόκληρα και να μην κόβονται, μασώνται ή θρυμματίζονται, εκτός αν οι οδηγίες της συγκεκριμένης συσκευασίας αναφέρουν ρητά κάτι διαφορετικό.

Τα παλαιότερα ελληνικά εγκεκριμένα στοιχεία των δισκίων 250 και 500 mg αναφέρουν για την πρόκληση ύφεσης συνολική ημερήσια δόση 3 g, με δυνατότητα αύξησης έως 4 g σε επιλεγμένες περιπτώσεις, και χαμηλότερη δόση για τη συντήρηση. Ωστόσο, επειδή σήμερα υπάρχουν διαφορετικές περιεκτικότητες και νεότερα σχήματα, ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί αποκλειστικά τη δοσολογία της τρέχουσας συνταγής και του φύλλου οδηγιών της δικής του συσκευασίας.

Αν εμφανιστεί ολόκληρο δισκίο στα κόπρανα, ιδιαίτερα μετά από προηγούμενη επέμβαση στην ειλεοτυφλική περιοχή ή πολύ γρήγορη εντερική διέλευση, χρειάζεται ενημέρωση του γαστρεντερολόγου. Δεν πρέπει να λαμβάνεται επιπλέον δισκίο χωρίς οδηγία.

8Υπόθετα

Τα υπόθετα Salofalk μεταφέρουν τη μεσαλαζίνη κυρίως στο ορθό και είναι ιδιαίτερα χρήσιμα στην ελκώδη πρωκτίτιδα.

Για τα υπόθετα Salofalk 1 g, η ελληνική εγκεκριμένη ένδειξη αφορά ήπια έως μέτρια οξεία ελκώδη κολίτιδα που περιορίζεται στο ορθό. Συνήθως χρησιμοποιείται ένα υπόθετο 1 g μία φορά ημερησίως, σύμφωνα με τη συνταγή, συχνά το βράδυ.

Πριν από την εφαρμογή:

• προσπαθήστε να αδειάσετε το έντερο,
• πλύνετε τα χέρια,
• αφαιρέστε προσεκτικά το περίβλημα,
• εισαγάγετε το υπόθετο απαλά και αρκετά βαθιά ώστε να παραμείνει στη θέση του,
• παραμείνετε ξαπλωμένοι για λίγα λεπτά αν αυτό σας βοηθά.

Η θεραπεία πρέπει να χρησιμοποιείται τακτικά, ακόμη και αν η εφαρμογή προκαλεί αρχικά αμηχανία ή ήπια ενόχληση. Αν το υπόθετο αποβάλλεται αμέσως ή δεν μπορεί να συγκρατηθεί, χρειάζεται επικοινωνία με τον γιατρό και όχι αυθαίρετη επανάληψη της δόσης.

9Ορθικός αφρός και υποκλυσμός

Ο ορθικός αφρός και το ορθικό εναιώρημα καλύπτουν μεγαλύτερη έκταση από ένα υπόθετο. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν όταν η φλεγμονή εκτείνεται πέρα από το ορθό προς το σιγμοειδές ή το αριστερό κόλον.

Το Salofalk ορθικό εναιώρημα περιέχει 4 g μεσαλαζίνης σε 60 ml. Η εφαρμογή γίνεται συνήθως το βράδυ, μετά την κένωση, ώστε το φάρμακο να παραμείνει στο έντερο για αρκετές ώρες.

Για σωστή εφαρμογή του ορθικού εναιωρήματος:

1. Ανακινήστε καλά το φιαλίδιο.
2. Αφαιρέστε το προστατευτικό κάλυμμα.
3. Ξαπλώστε στο αριστερό πλάι.
4. Κρατήστε το αριστερό πόδι τεντωμένο και λυγίστε το δεξί.
5. Εισαγάγετε απαλά το ρύγχος προς την κατεύθυνση του ομφαλού.
6. Πιέστε σταθερά το φιαλίδιο ώστε να χορηγηθεί το περιεχόμενο.
7. Αποσύρετε το ρύγχος χωρίς να χαλαρώσετε αμέσως την πίεση.
8. Παραμείνετε ξαπλωμένοι ώστε να μειωθεί η πιθανότητα άμεσης αποβολής.

Ο αφρός έχει διαφορετικό μηχανισμό εφαρμογής και αριθμό ενεργοποιήσεων. Ακολουθείτε τις οδηγίες της συγκεκριμένης συσκευασίας. Μην υποθέτετε ότι «μία εφαρμογή» αφρού αντιστοιχεί σε έναν ολόκληρο υποκλυσμό.

10Πώς λαμβάνεται σωστά

Η σταθερή και σωστή χρήση είναι σημαντική τόσο κατά την έξαρση όσο και κατά τη θεραπεία συντήρησης.

• Λαμβάνετε το φάρμακο στις ώρες που έχει ορίσει ο γιατρός.
• Μην μασάτε τα γαστροανθεκτικά δισκία ή κοκκία.
• Πίνετε επαρκή υγρά, εκτός αν υπάρχει ιατρικός περιορισμός.
• Μην σταματάτε τη θεραπεία επειδή υποχώρησε το αίμα ή η διάρροια.
• Μην αντικαθιστάτε ορθική μορφή με από του στόματος θεραπεία χωρίς οδηγία.
• Ενημερώστε τον γιατρό αν δεν μπορείτε να συγκρατήσετε το υπόθετο, τον αφρό ή τον υποκλυσμό.
• Ελέγξτε την περιεκτικότητα πριν από κάθε ανανέωση της συνταγής.

Η λήψη με τροφή ή χωρίς τροφή μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τη μορφή. Ακολουθείτε τις γραπτές οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος.

11Σε πόσο χρόνο δρα

Το Salofalk δεν δρα όπως ένα παυσίπονο που ανακουφίζει σε λίγα λεπτά. Η βελτίωση της φλεγμονής απαιτεί χρόνο.

Ορισμένοι ασθενείς παρατηρούν μείωση της αιμορραγίας, της επιτακτικότητας και της συχνότητας των κενώσεων μέσα στις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες. Η πλήρης κλινική ανταπόκριση μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες, ανάλογα με:

• τη βαρύτητα της έξαρσης,
• την έκταση της νόσου,
• τη σωστή επιλογή μορφής,
• τη συνέπεια στη θεραπεία,
• την ύπαρξη λοίμωξης ή άλλης αιτίας επιδείνωσης,
• την ανάγκη για πρόσθετη θεραπεία.

Αν τα συμπτώματα επιδεινώνονται, υπάρχει έντονη αιμορραγία, πυρετός ή αυξανόμενος αριθμός κενώσεων, δεν περιμένουμε απλώς «να δράσει». Χρειάζεται έγκαιρη επανεκτίμηση.

12Διάρκεια θεραπείας

Η ελκώδης κολίτιδα είναι χρόνια νόσος με περιόδους ύφεσης και εξάρσεων. Για αυτό το Salofalk μπορεί να χρησιμοποιείται:

• για συγκεκριμένο διάστημα κατά την έξαρση,
• σε διαφορετική δόση μετά την επίτευξη ύφεσης,
• για μακροχρόνια θεραπεία συντήρησης.

Η εξαφάνιση των συμπτωμάτων δεν σημαίνει πάντοτε ότι έχει υποχωρήσει πλήρως η εντερική φλεγμονή. Ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει την ανταπόκριση με συμπτώματα, καλπροτεκτίνη κοπράνων, CRP, γενική αίματος και ενδοσκοπικό έλεγχο.

Η αυθαίρετη διακοπή αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπής. Οποιαδήποτε μείωση, παύση ή αλλαγή μορφής πρέπει να γίνεται οργανωμένα.

13Ξεχασμένη δόση

Αν ξεχάσετε μία δόση, συνήθως δεν πρέπει να πάρετε διπλή ποσότητα για να την αναπληρώσετε.

Λάβετε την επόμενη δόση στην προγραμματισμένη ώρα, εκτός αν ο γιατρός ή το φύλλο οδηγιών της συγκεκριμένης μορφής έχει δώσει διαφορετική οδηγία.

Αν ξεχνάτε συχνά τη θεραπεία, ενημερώστε τον γιατρό. Μπορεί να εξεταστεί απλούστερο δοσολογικό σχήμα ή διαφορετική περιεκτικότητα, χωρίς να μειωθεί αυθαίρετα η συνολική ημερήσια δόση.

14Συχνές παρενέργειες

Πολλοί ασθενείς λαμβάνουν μεσαλαζίνη χωρίς σοβαρά προβλήματα. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν:

• κοιλιακό πόνο ή κράμπες,
• ναυτία ή έμετο,
• διάρροια ή μεταβολή των κενώσεων,
• μετεωρισμό,
• πονοκέφαλο,
• ζάλη,
• δυσπεψία,
• τοπικό ερεθισμό ή αίσθημα επείγουσας κένωσης μετά από ορθική εφαρμογή.

Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένες παρενέργειες μοιάζουν με τα συμπτώματα της ίδιας της κολίτιδας. Νέα ή απότομη επιδείνωση κοιλιακού πόνου, διάρροιας, πυρετού ή αιμορραγίας μετά την έναρξη της θεραπείας χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

15Σοβαρές παρενέργειες

Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι σπάνιες, αλλά απαιτούν άμεση αναγνώριση.

Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό αν εμφανιστούν:

• δυσκολία στην αναπνοή, συριγμός ή πρήξιμο προσώπου και χειλιών,
• σοβαρό ή εκτεταμένο δερματικό εξάνθημα,
• φουσκάλες, απολέπιση του δέρματος ή πληγές στο στόμα, στα μάτια ή στα γεννητικά όργανα,
• πυρετός μαζί με εξάνθημα ή διογκωμένους λεμφαδένες,
• έντονος πόνος στο άνω μέρος της κοιλιάς που μπορεί να αντανακλά στην πλάτη,
• πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή αίσθημα παλμών,
• σημαντική μείωση των ούρων, οίδημα ή πόνος στη νεφρική χώρα,
• ίκτερος, σκούρα ούρα ή έντονος κνησμός,
• ανεξήγητες μελανιές, αιμορραγία, επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή έντονη αδυναμία.

Έχουν αναφερθεί σπάνια παγκρεατίτιδα, μυοκαρδίτιδα ή περικαρδίτιδα, διάμεση νεφρίτιδα, ηπατίτιδα, σοβαρές αιματολογικές διαταραχές και σοβαρές δερματικές αντιδράσεις όπως DRESS, σύνδρομο Stevens–Johnson και τοξική επιδερμική νεκρόλυση.

16Salofalk και νεφρά

Η νεφρική λειτουργία αποτελεί βασικό σημείο ασφάλειας στη θεραπεία με μεσαλαζίνη. Το φάρμακο αντενδείκνυται σε σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχει ήδη νεφρική νόσος.

Σπάνια μπορεί να προκαλέσει:

• οξεία ή χρόνια διάμεση νεφρίτιδα,
• επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας,
• νεφρική ανεπάρκεια,
• νεφρολιθίαση.

Η επαρκής πρόσληψη υγρών είναι σημαντική, εκτός αν ο ασθενής έχει καρδιακή, νεφρική ή άλλη πάθηση για την οποία έχει δοθεί περιορισμός υγρών.

Ο κίνδυνος χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή όταν συγχορηγούνται άλλα φάρμακα που μπορεί να επιβαρύνουν τους νεφρούς, όπως ορισμένα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη.

17Εξετάσεις παρακολούθησης

Πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις για την ασφάλεια του φαρμάκου και για την παρακολούθηση της ίδιας της φλεγμονώδους νόσου.

Οι εγκεκριμένες πληροφορίες του Salofalk προτείνουν έλεγχο γενικής αίματος, ηπατικών παραμέτρων, κρεατινίνης και ούρων πριν και κατά τη θεραπεία. Ως γενικός οδηγός αναφέρεται επανέλεγχος περίπου 14 ημέρες μετά την έναρξη, ακολούθως δύο ή τρεις έλεγχοι ανά τέσσερις εβδομάδες και, όταν τα αποτελέσματα παραμένουν φυσιολογικά, έλεγχος περίπου κάθε τρεις μήνες.

Το πρόγραμμα δεν είναι ίδιο για όλους. Μπορεί να γίνει συχνότερο σε:

• προϋπάρχουσα νεφρική ή ηπατική νόσο,
• ηλικιωμένους ασθενείς,
• αφυδάτωση ή σοβαρή διάρροια,
• συγχορήγηση ανοσοκατασταλτικών,
• νέα συμπτώματα ή παθολογικά εργαστηριακά αποτελέσματα.

18Αλληλεπιδράσεις

Ενημερώστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό για όλα τα συνταγογραφούμενα φάρμακα, τα μη συνταγογραφούμενα αναλγητικά, τα συμπληρώματα και τα φυτικά προϊόντα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με:

• αζαθειοπρίνη, 6-μερκαπτοπουρίνη ή θειογουανίνη: μπορεί να αυξηθεί η μυελοκατασταλτική δράση και να απαιτείται στενότερη παρακολούθηση γενικής αίματος,
• βαρφαρίνη και άλλα αντιπηκτικά: μπορεί να μεταβληθεί η αντιπηκτική δράση ή ο κίνδυνος αιμορραγίας,
• μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη: πιθανή πρόσθετη επιβάρυνση της νεφρικής λειτουργίας,
• άλλα νεφροτοξικά φάρμακα: μπορεί να απαιτούν συχνότερο έλεγχο κρεατινίνης και eGFR,
• λακτουλόζη ή παράγοντες που μεταβάλλουν το pH του εντέρου: ενδέχεται να επηρεάσουν την απελευθέρωση ορισμένων μορφών μεσαλαζίνης.

Η συγχορήγηση δεν είναι πάντοτε απαγορευμένη. Συχνά απαιτεί απλώς σωστή ένδειξη, εξατομικευμένο πρόγραμμα εξετάσεων και παρακολούθηση για συμπτώματα.

19Εγκυμοσύνη και θηλασμός

Η ενεργή φλεγμονώδης νόσος του εντέρου κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους για τη μητέρα και το έμβρυο. Για αυτό δεν πρέπει να διακόπτεται αυθαίρετα μία αποτελεσματική θεραπεία μόλις διαπιστωθεί εγκυμοσύνη.

Η χρήση μεσαλαζίνης κατά την εγκυμοσύνη αποφασίζεται από τον γαστρεντερολόγο και τον μαιευτήρα μετά από αξιολόγηση του οφέλους και του πιθανού κινδύνου.

Μικρή ποσότητα μεσαλαζίνης και κυρίως του μεταβολίτη της μπορεί να περάσει στο μητρικό γάλα. Κατά τον θηλασμό παρακολουθείται το βρέφος, ιδιαίτερα για διάρροια ή άλλη ασυνήθιστη αντίδραση.

Γυναίκες που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη πρέπει να συζητούν εγκαίρως:

• την ενεργότητα της νόσου,
• τη δόση και τη μορφή του Salofalk,
• τα υπόλοιπα συγχορηγούμενα φάρμακα,
• τη νεφρική και ηπατική λειτουργία,
• την ανάγκη για φυλλικό οξύ και άλλους θρεπτικούς δείκτες.

20Παιδιά και ηλικιωμένοι

Στα παιδιά η δοσολογία υπολογίζεται συνήθως με βάση το σωματικό βάρος, τη βαρύτητα και τη μορφή της νόσου. Για αρκετές μορφές η τεκμηρίωση αφορά παιδιά ηλικίας 6 ετών και άνω, αλλά η χρήση πρέπει να γίνεται από παιδογαστρεντερολόγο.

Δεν μετατρέπουμε μόνοι μας μία δόση ενηλίκου σε «μισή δόση» για παιδί. Ορισμένες περιεκτικότητες ή μορφές μπορεί να μην επιτρέπουν ακριβή παιδιατρική δοσολογία.

Στους ηλικιωμένους δεν απαιτείται πάντοτε διαφορετική δόση αποκλειστικά λόγω ηλικίας. Χρειάζεται όμως μεγαλύτερη προσοχή σε:

• μειωμένη νεφρική λειτουργία,
• αφυδάτωση,
• πολλαπλά συγχορηγούμενα φάρμακα,
• αναιμία ή χαμηλά αιμοπετάλια,
• καρδιακή ή ηπατική νόσο.

21Salofalk, κορτιζόνη και βιολογικοί παράγοντες

Το Salofalk δεν είναι κορτιζόνη. Η μεσαλαζίνη αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή κυρίως για ήπια έως μέτρια ελκώδη κολίτιδα και για τη διατήρηση της ύφεσης.

Αν η νόσος δεν ελέγχεται επαρκώς, ο γαστρεντερολόγος μπορεί να εξετάσει:

• βελτιστοποίηση της δόσης μεσαλαζίνης,
• προσθήκη ορθικής θεραπείας,
• τοπικό ή συστηματικό κορτικοστεροειδές,
• ανοσοτροποποιητική θεραπεία,
• βιολογικό παράγοντα,
• νεότερο στοχευμένο φάρμακο.

Η αλλαγή θεραπείας δεν βασίζεται μόνο στη διάρροια. Αξιολογούνται επίσης η αιμορραγία, η επιτακτικότητα, η CRP, η καλπροτεκτίνη, η αιμοσφαιρίνη, η λευκωματίνη και τα ενδοσκοπικά ευρήματα.

Σε σοβαρή οξεία κολίτιδα με πολλές αιματηρές κενώσεις, ταχυκαρδία, πυρετό, αναιμία ή σημαντική φλεγμονή, το Salofalk μόνο του μπορεί να μην επαρκεί και μπορεί να απαιτείται επείγουσα νοσοκομειακή αντιμετώπιση.

22Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός

Ζητήστε άμεσα ιατρική αξιολόγηση αν εμφανιστούν:

• πολλές αιματηρές κενώσεις μέσα στην ημέρα,
• έντονη ή συνεχής αιμορραγία από το έντερο,
• υψηλός πυρετός ή ρίγος,
• έντονος ή αυξανόμενος κοιλιακός πόνος,
• διάταση ή σημαντικό φούσκωμα της κοιλιάς,
• εμετοί ή αδυναμία λήψης υγρών,
• ζάλη, λιποθυμική τάση ή ταχυκαρδία,
• σημεία αφυδάτωσης,
• σημαντική μείωση της ούρησης,
• πόνος στο στήθος ή δύσπνοια,
• σοβαρό εξάνθημα, φουσκάλες ή πληγές στους βλεννογόνους.

Σε ασθενή με γνωστή ελκώδη κολίτιδα, κάθε επιδείνωση δεν είναι απαραίτητα απλή υποτροπή. Λοίμωξη από Clostridioides difficile, γαστρεντερίτιδα ή άλλη επιπλοκή μπορεί να μιμηθεί την έξαρση.

23Πρακτικός πίνακας

24Συχνές ερωτήσεις

25Οδηγοί ασθενών και φαρμάκων

26Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. Galenica A.E. – Τρέχον χαρτοφυλάκιο φαρμακευτικών προϊόντων.
2. Γαληνός – Salofalk: μορφές, περιεκτικότητες, κάτοχος άδειας και διάθεση στην Ελλάδα.
3. Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος – Salofalk Granu-Stix.
4. Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος – Salofalk γαστροανθεκτικά δισκία.
5. Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος – Salofalk 1 g υπόθετα.
6. Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος – Salofalk 4 g/60 ml ορθικό εναιώρημα.
7. American College of Gastroenterology. Updated 2025 Guidelines for Ulcerative Colitis in Adults.
8. European Crohn’s and Colitis Organisation. ECCO Guidelines on Therapeutics in Ulcerative Colitis: Medical Treatment.
9. European Medicines Agency – Mesalazine periodic safety assessment.
10. Salofalk 3 g granules – Patient Information Leaflet and updated safety information.