Janumet: HbA1c, Κρεατινίνη, eGFR, Βιταμίνη Β12 & Εξετάσεις Παρακολούθησης

Συντάκτης & Ιατρική επιμέλεια: — Ιατρός Βιοπαθολόγος

Δημοσίευση: 19 Αυγούστου 2026 • Τελευταία ενημέρωση: 31 Αυγούστου 2026

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος

JANUMET ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ

Το Janumet συνδυάζει σιταγλιπτίνη και μετφορμίνη για τη θεραπεία ενηλίκων με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Η σωστή παρακολούθηση δεν περιορίζεται σε μία μέτρηση σακχάρου. Κεντρική θέση έχουν η HbA1c, η κρεατινίνη και το eGFR, ενώ στο πλαίσιο του διαβήτη αξιολογείται και η λευκωματίνη/κρεατινίνη ούρων – UACR. Σε μακροχρόνια θεραπεία με μετφορμίνη χρειάζεται επίσης προσοχή στη βιταμίνη Β12. [2][3][4][5]

ΕξέτασηΤι αξιολογείΣχέση με Janumet / διαβήτη
Γλυκόζη αίματοςΤρέχον επίπεδο γλυκόζηςΑποτελεσματικότητα γλυκαιμικού ελέγχου
HbA1cΜέση γλυκαιμία προηγούμενων 2–3 μηνώνΒασική εξέταση παρακολούθησης διαβήτη και θεραπείας
Κρεατινίνη / eGFRΝεφρική λειτουργίαΚρίσιμη και για την ασφάλεια/δοσολογία του Janumet
UACRΛευκωματίνη προς κρεατινίνη ούρωνΈλεγχος διαβητικής νεφρικής νόσου, όχι ειδική παρενέργεια του Janumet
Βιταμίνη Β12Πιθανή ανεπάρκεια Β12Σχετίζεται με μακροχρόνια θεραπεία με μετφορμίνη
Γενική αίματοςΑναιμία, MCV και αιματολογική εικόναΧρήσιμη όταν υπάρχει υποψία ανεπάρκειας Β12 ή άλλη κλινική ένδειξη
Περιεχόμενα – Πατήστε για άνοιγμα
  1. Τι είναι το Janumet
  2. Ποιες εξετάσεις χρειάζονται
  3. HbA1c και γλυκόζη
  4. Πότε η HbA1c χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία
  5. Κρεατινίνη και eGFR
  6. UACR και διαβητική νεφρική νόσος
  7. Βιταμίνη Β12 και γενική αίματος
  8. Λιπίδια, ήπαρ και άλλες εξετάσεις
  9. Janumet 50/850 και 50/1000 mg – τι αλλάζει με το GFR
  10. Σκιαγραφικό, χειρουργείο και οξεία νόσος
  11. Γαλακτική οξέωση και γαλακτικό
  12. Παγκρεατίτιδα, αμυλάση και λιπάση
  13. Υπογλυκαιμία και μετρήσεις σακχάρου
  14. Παρενέργειες και τρόπος λήψης
  15. Αλληλεπιδράσεις, αλκοόλ και νεφρική λειτουργία
  16. Καρδιαγγειακός και νεφρικός κίνδυνος
  17. Κύηση, θηλασμός, ηλικιωμένοι και παιδιά
  18. Τι να θυμάστε
  19. Συχνές ερωτήσεις

1Τι είναι το Janumet;

Το Janumet είναι σταθερός συνδυασμός δύο αντιδιαβητικών δραστικών ουσιών: της σιταγλιπτίνης και της μετφορμίνης. Χρησιμοποιείται σε ενήλικες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μαζί με κατάλληλη διατροφή και σωματική δραστηριότητα, όταν ο συγκεκριμένος συνδυασμός είναι κατάλληλος για τον ασθενή. [1]

Η σιταγλιπτίνη είναι αναστολέας DPP-4. Παρατείνει τη δράση των ενδογενών ινκρετινών και βοηθά στην αύξηση της έκκρισης ινσουλίνης όταν η γλυκόζη είναι αυξημένη, ενώ περιορίζει την έκκριση γλυκαγόνης.

Η μετφορμίνη μειώνει κυρίως την παραγωγή γλυκόζης από το ήπαρ και βελτιώνει την ανταπόκριση των περιφερικών ιστών στην ινσουλίνη. Οι δύο ουσίες επομένως επιδρούν στον γλυκαιμικό έλεγχο με διαφορετικούς και συμπληρωματικούς μηχανισμούς.

Το Janumet μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, όταν η μέγιστη ανεκτή δόση μετφορμίνης μόνη της δεν προσφέρει επαρκή έλεγχο ή όταν ο ασθενής ήδη λαμβάνει σιταγλιπτίνη και μετφορμίνη ως ξεχωριστά δισκία. [1]

Σημαντικό: το Janumet αφορά σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Δεν αποτελεί θεραπεία του διαβήτη τύπου 1 ή της διαβητικής κετοξέωσης. [2]

2Ποιες εξετάσεις χρειάζεται κάποιος που παίρνει Janumet;

Η εργαστηριακή παρακολούθηση πρέπει να απαντά σε τρία διαφορετικά ερωτήματα:

  1. Ελέγχεται αποτελεσματικά ο διαβήτης; Εδώ σημαντικές είναι η HbA1c και οι μετρήσεις γλυκόζης.
  2. Παραμένει ασφαλής η θεραπεία; Εδώ κεντρικό ρόλο έχουν η κρεατινίνη και το eGFR, επειδή τόσο η μετφορμίνη όσο και η σιταγλιπτίνη σχετίζονται στενά με τη νεφρική λειτουργία.
  3. Υπάρχουν επιπλοκές ή συνοδοί παράγοντες κινδύνου του διαβήτη; Εδώ εντάσσονται το UACR, το λιπιδαιμικό προφίλ και άλλες εξετάσεις ανάλογα με το ιστορικό.
Πιο άμεσα συνδεδεμένες με Janumet
Κρεατινίνη/eGFR πριν και κατά τη θεραπεία, καθώς και βιταμίνη Β12 όταν υπάρχουν συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου λόγω της μετφορμίνης.
Συνδεδεμένες κυρίως με τον διαβήτη
HbA1c, γλυκόζη, UACR, λιπίδια και άλλες εξετάσεις που αξιολογούν τη ρύθμιση και τις επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη.

Δεν υπάρχει επομένως ένα ενιαίο «πακέτο εξετάσεων Janumet» που πρέπει να γίνεται με την ίδια συχνότητα σε όλους.

3HbA1c και γλυκόζη: λειτουργεί η θεραπεία;

Η HbA1c – γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη αποτελεί βασικό εργαστηριακό δείκτη για την αξιολόγηση του γλυκαιμικού ελέγχου. Αντανακλά τη μέση γλυκαιμία των προηγούμενων περίπου 2–3 μηνών και επομένως προσφέρει διαφορετική πληροφορία από μία μεμονωμένη μέτρηση σακχάρου. [3]

Οι ADA Standards of Care 2026 συστήνουν αξιολόγηση της γλυκαιμικής κατάστασης τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο και συχνότερα —συχνά περίπου κάθε τρεις μήνες— όταν δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι, έχει γίνει πρόσφατη αλλαγή θεραπείας ή υπάρχουν σημαντικές μεταβολές της κλινικής κατάστασης. [3]

Για πολλούς μη εγκύους ενήλικες ο συνήθης στόχος είναι HbA1c κάτω από 7%, αλλά ο στόχος πρέπει να εξατομικεύεται. Η ηλικία, η διάρκεια του διαβήτη, η νεφρική και καρδιαγγειακή κατάσταση, ο κίνδυνος υπογλυκαιμίας, η ευπάθεια και οι συνοδές παθήσεις μπορεί να δικαιολογούν διαφορετικό στόχο. [3]

Η γλυκόζη νηστείας και οι μεταγευματικές τιμές προσθέτουν πληροφορίες που η HbA1c δεν μπορεί να δείξει. Για παράδειγμα, ένας ασθενής μπορεί να έχει ικανοποιητική HbA1c αλλά σημαντικές διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Μία υψηλή μέτρηση δεν ισοδυναμεί με αποτυχία του Janumet. Λοίμωξη, κορτικοστεροειδή, stress, ένα μεγάλο γεύμα ή άλλοι προσωρινοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τη γλυκόζη. Η αλλαγή θεραπείας βασίζεται στη συνολική εικόνα και όχι σε μία μεμονωμένη τιμή.

4Πότε η HbA1c χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία;

Η HbA1c είναι εξαιρετικά χρήσιμη εξέταση, αλλά δεν αποτελεί άμεση μέτρηση της γλυκόζης. Βασίζεται στη γλυκοζυλίωση της αιμοσφαιρίνης κατά τη διάρκεια ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Καταστάσεις που μεταβάλλουν τη διάρκεια ζωής ή τη σύσταση των ερυθρών μπορούν επομένως να επηρεάσουν την ερμηνεία της. [3]

Ιδιαίτερη προσοχή μπορεί να χρειάζεται σε περιπτώσεις όπως:

  • σημαντική αναιμία,
  • πρόσφατη αιμορραγία ή μετάγγιση,
  • αιμόλυση,
  • ορισμένες αιμοσφαιρινοπάθειες,
  • προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσος,
  • καταστάσεις με σημαντική μεταβολή του χρόνου ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Όταν η HbA1c φαίνεται να μην συμφωνεί με τις επανειλημμένες μετρήσεις γλυκόζης, χρειάζεται να εξετάζεται το ενδεχόμενο βιολογικής ή αναλυτικής παρεμβολής και όχι να θεωρείται αυτομάτως ότι «δεν λειτουργεί το φάρμακο».

5Κρεατινίνη και eGFR: η σημαντικότερη εξέταση ασφάλειας

Η νεφρική λειτουργία είναι ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία που πρέπει να γνωρίζουμε πριν και κατά τη διάρκεια θεραπείας με Janumet. Η μετφορμίνη αποβάλλεται από τους νεφρούς και η συσσώρευσή της σε σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία αυξάνει τον κίνδυνο γαλακτικής οξέωσης. Η σιταγλιπτίνη επίσης αποβάλλεται σε σημαντικό βαθμό νεφρικά και η απαιτούμενη δόση μειώνεται καθώς το GFR ελαττώνεται. [2]

Η κρεατινίνη αίματος είναι ο βασικός εργαστηριακός δείκτης από τον οποίο υπολογίζεται το eGFR. Για τη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων το eGFR είναι συνήθως πιο χρήσιμο από την τιμή της κρεατινίνης μόνη της.

Κρίσιμο όριο: σε GFR κάτω από 30 mL/min η μετφορμίνη αντενδείκνυται και επομένως το Janumet δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί. [2]

Η νεφρική λειτουργία πρέπει να αξιολογείται πριν από την έναρξη και στη συνέχεια περιοδικά. Σε ηλικιωμένους και σε άτομα που κινδυνεύουν περισσότερο από επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας μπορεί να απαιτείται συχνότερος έλεγχος. [2]

Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι μια «φυσιολογική» κρεατινίνη δεν αποκλείει πάντοτε μειωμένη νεφρική λειτουργία, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή άτομα με χαμηλή μυϊκή μάζα.

6UACR: λευκωματίνη/κρεατινίνη ούρων και διαβητική νεφρική νόσος

Η αναλογία λευκωματίνης προς κρεατινίνη ούρων – UACR είναι βασική εξέταση για την έγκαιρη αναγνώριση νεφρικής βλάβης στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Δεν γίνεται επειδή το Janumet προκαλεί λευκωματουρία· γίνεται επειδή ο ίδιος ο διαβήτης αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου χρόνιας νεφρικής νόσου.

Οι ADA Standards of Care 2026 συστήνουν σε όλους τους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 έλεγχο τόσο του eGFR όσο και του UACR τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Όταν υπάρχει ήδη χρόνια νεφρική νόσος, οι εξετάσεις μπορεί να χρειάζονται από μία έως τέσσερις φορές τον χρόνο ανάλογα με τη βαρύτητα και τον κίνδυνο εξέλιξης. [4]

UACRΚατηγορία λευκωματουρίας
<30 mg/gΦυσιολογική έως ήπια αυξημένη
30–299 mg/gΜέτρια αυξημένη
≥300 mg/gΣοβαρά αυξημένη

Ένα μεμονωμένο αυξημένο UACR δεν αρκεί πάντοτε για να τεκμηριώσει χρόνια λευκωματουρία. Οξεία νόσος, έντονη υπεργλυκαιμία, άσκηση και άλλοι προσωρινοί παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα, γι’ αυτό συχνά χρειάζεται επιβεβαίωση σε επαναληπτική μέτρηση.

eGFR και UACR συμπληρώνουν το ένα το άλλο. Ένας ασθενής μπορεί να έχει φυσιολογικό eGFR αλλά αυξημένο UACR ή μειωμένο eGFR χωρίς σημαντική λευκωματουρία. Για αυτό ο πλήρης νεφρικός έλεγχος του διαβήτη δεν βασίζεται σε μία μόνο από τις δύο εξετάσεις. [4]

7Janumet, βιταμίνη Β12 και γενική αίματος

Η μακροχρόνια χρήση μετφορμίνης μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της βιταμίνης Β12. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος με υψηλότερες δόσεις, μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας και την παρουσία πρόσθετων παραγόντων κινδύνου για ανεπάρκεια Β12. [5]

Έλεγχος Β12 έχει ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχουν:

  • μακροκυτταρική ή ανεξήγητη αναιμία,
  • αύξηση του MCV,
  • έντονη κόπωση ή ωχρότητα,
  • μουδιάσματα και παραισθησίες,
  • νέα ή επιδεινούμενη περιφερική νευροπάθεια,
  • διαταραχές βάδισης ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα,
  • διατροφή φτωχή σε Β12 ή διαταραχές απορρόφησης.

Η MHRA συνιστά μέτρηση της Β12 όταν υπάρχουν συμπτώματα συμβατά με ανεπάρκεια και να εξετάζεται περιοδική παρακολούθηση σε ασθενείς με παράγοντες κινδύνου. [5]

Η γενική αίματος μπορεί να προσφέρει σημαντική συμπληρωματική πληροφορία, ιδιαίτερα μέσω της αιμοσφαιρίνης και του MCV. Παρ’ όλα αυτά, η ανεπάρκεια Β12 μπορεί να υπάρχει και χωρίς εμφανή μακροκυττάρωση.

Ιδιαίτερα σημαντικό στον διαβήτη: νέα μουδιάσματα ή αισθητικές διαταραχές δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε «διαβητική νευροπάθεια». Σε ασθενή που λαμβάνει μετφορμίνη πρέπει να εξετάζεται και η πιθανότητα ανεπάρκειας Β12.

8Λιπίδια, ηπατικές εξετάσεις και άλλος εργαστηριακός έλεγχος

Ο ασθενής με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 χρειάζεται συχνά εργαστηριακή αξιολόγηση που υπερβαίνει τις εξετάσεις που συνδέονται άμεσα με το Janumet.

Λιπιδαιμικό προφίλ

Ο διαβήτης αυξάνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, επομένως η ολική χοληστερίνη, η LDL-C, η HDL-C και τα τριγλυκερίδια αποτελούν σημαντικό μέρος της συνολικής εκτίμησης. Η μέτρησή τους δεν γίνεται επειδή το Janumet προκαλεί δυσλιπιδαιμία αλλά για την αξιολόγηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου.

Ηπατικά ένζυμα

Δεν υπάρχει ειδικό πρόγραμμα συχνής μέτρησης ALT και AST που να απαιτείται αποκλειστικά λόγω σιταγλιπτίνης σε κάθε ασθενή. Ωστόσο, το Janumet δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε ηπατική ανεπάρκεια σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος και ο ηπατικός έλεγχος μπορεί να είναι απαραίτητος για άλλους κλινικούς λόγους. [2]

Ηλεκτρολύτες και άλλες νεφρικές εξετάσεις

Δεν αποτελούν ειδικό «panel Janumet», αλλά μπορεί να χρειάζονται όταν υπάρχει χρόνια νεφρική νόσος, αφυδάτωση, θεραπεία με διουρητικά, ACE inhibitors, ARBs ή άλλες καταστάσεις που μεταβάλλουν τη νεφρική λειτουργία και τους ηλεκτρολύτες.

9Janumet 50/850 και 50/1000 mg: τι αλλάζει με το GFR;

Οι δύο αριθμοί στην περιεκτικότητα δηλώνουν την ποσότητα των δραστικών ουσιών ανά δισκίο. Το Janumet 50/850 mg περιέχει 50 mg σιταγλιπτίνης και 850 mg μετφορμίνης, ενώ το 50/1000 mg περιέχει 50 mg σιταγλιπτίνης και 1000 mg μετφορμίνης. [1]

Η μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε μετφορμίνη δεν είναι αυτομάτως «καλύτερη». Η επιλογή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη δόση που ήδη λαμβάνει και ανέχεται ο ασθενής, το επίπεδο γλυκαιμικού ελέγχου και κυρίως τη νεφρική λειτουργία.

GFR (mL/min)ΜετφορμίνηΣιταγλιπτίνη
60–89Μέγιστη ημερήσια δόση 3000 mgΜέγιστη ημερήσια δόση 100 mg
45–59Μέγιστη ημερήσια δόση 2000 mgΜέγιστη ημερήσια δόση 100 mg
30–44Μέγιστη ημερήσια δόση 1000 mgΜέγιστη ημερήσια δόση 50 mg
<30ΑντενδείκνυταιΗ σιταγλιπτίνη μόνη της μπορεί να χορηγείται σε άλλη δόση, αλλά το Janumet δεν είναι κατάλληλο λόγω της μετφορμίνης

Τα δοσολογικά όρια προέρχονται από την ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος. Δεν αποτελούν οδηγία αλλαγής δόσης χωρίς ιατρική αξιολόγηση. [2]

Επειδή το Janumet είναι σταθερός συνδυασμός, σε ορισμένα επίπεδα νεφρικής λειτουργίας μπορεί να μην είναι δυνατό να επιτευχθεί η κατάλληλη δόση και των δύο δραστικών ουσιών με το ίδιο δισκίο. Τότε μπορεί να χρειαστούν τα δύο συστατικά ως ξεχωριστά φάρμακα. [2]

10Σκιαγραφικό, χειρουργείο και οξεία νόσος

Η παρουσία της μετφορμίνης στο Janumet αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν υπάρχει κίνδυνος οξείας επιδείνωσης της νεφρικής λειτουργίας.

Κατά τη χορήγηση ενδαγγειακού ιωδιούχου σκιαγραφικού μπορεί σε ορισμένους ασθενείς να εμφανιστεί νεφρική επιβάρυνση. Η ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος προβλέπει διαχείριση της μετφορμίνης γύρω από τη χορήγηση σκιαγραφικού ανάλογα με το GFR και την κλινική κατάσταση, με επανέναρξη αφού επιβεβαιωθεί ότι η νεφρική λειτουργία παραμένει σταθερή. [2]

Παρόμοια προσοχή χρειάζεται γύρω από σημαντικές χειρουργικές επεμβάσεις, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής δεν σιτίζεται φυσιολογικά ή υπάρχει κίνδυνος αιμοδυναμικής αστάθειας.

Οξεία νεφρική επιδείνωση μπορεί επίσης να προκληθεί ή να επιδεινωθεί από:

  • έντονους ή παρατεταμένους εμέτους,
  • σοβαρή διάρροια,
  • υψηλό πυρετό με μειωμένη πρόσληψη υγρών,
  • σήψη,
  • shock,
  • σοβαρή αφυδάτωση.
Δεν ισχύει ο απλοϊκός κανόνας «σταματάμε Janumet πριν από κάθε αξονική». Η απόφαση εξαρτάται από το αν χορηγείται ιωδιούχο σκιαγραφικό, τη νεφρική λειτουργία και τη συνολική κλινική κατάσταση.

11Γαλακτική οξέωση: χρειάζεται μέτρηση γαλακτικού;

Η γαλακτική οξέωση είναι σπάνια αλλά δυνητικά σοβαρή μεταβολική επιπλοκή της μετφορμίνης. Ο κίνδυνος αυξάνεται κυρίως σε καταστάσεις στις οποίες η μετφορμίνη μπορεί να συσσωρευτεί ή υπάρχει σημαντική υποξία. [2]

Παράγοντες αυξημένου κινδύνου περιλαμβάνουν σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια, οξεία νεφρική βλάβη, σημαντική αφυδάτωση, σοβαρή λοίμωξη ή σήψη, shock, σοβαρή καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια, ηπατική ανεπάρκεια και μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ.

Το γαλακτικό δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας σε σταθερό και ασυμπτωματικό ασθενή που λαμβάνει Janumet. Η μέτρησή του έχει νόημα όταν υπάρχει κλινική υποψία μεταβολικής οξέωσης ή σοβαρής οξείας νόσου.

Σε τέτοιο κλινικό πλαίσιο μπορεί να χρειάζεται ευρύτερη εργαστηριακή διερεύνηση με ηλεκτρολύτες, διττανθρακικά, pH/αέρια αίματος, νεφρική λειτουργία και γαλακτικό, ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς.

12Παγκρεατίτιδα: αμυλάση και λιπάση χρειάζονται προληπτικά;

Με τη σιταγλιπτίνη και γενικότερα τους αναστολείς DPP-4 έχουν αναφερθεί περιστατικά οξείας παγκρεατίτιδας. Επίμονος και έντονος πόνος στο άνω μέρος της κοιλιάς, ιδιαίτερα όταν αντανακλά προς την πλάτη ή συνοδεύεται από εμέτους, απαιτεί ιατρική αξιολόγηση. [2]

Η αμυλάση και η λιπάση δεν πρέπει να μετρώνται ως routine panel σε κάθε ασυμπτωματικό ασθενή που παίρνει Janumet. Χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει κλινική υποψία παγκρεατίτιδας ή άλλη σχετική ένδειξη.

Πρακτικά: ναυτία ή ήπια διάρροια είναι πολύ συχνότερο να σχετίζονται με τη μετφορμίνη παρά με οξεία παγκρεατίτιδα. Αυτό που χρειάζεται άμεση διερεύνηση είναι ο έντονος, επίμονος και χαρακτηριστικός κοιλιακός πόνος.

13Υπογλυκαιμία και μετρήσεις σακχάρου

Η σιταγλιπτίνη και η μετφορμίνη από μόνες τους έχουν σχετικά χαμηλό κίνδυνο υπογλυκαιμίας. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν το Janumet συνδυάζεται με ινσουλίνη ή σουλφονυλουρία. [2]

Συμπτώματα υπογλυκαιμίας μπορεί να είναι:

  • τρόμος,
  • εφίδρωση,
  • ταχυκαρδία,
  • έντονη πείνα,
  • ζάλη ή αδυναμία,
  • δυσκολία συγκέντρωσης,
  • σύγχυση ή απώλεια συνείδησης σε σοβαρές περιπτώσεις.

Η ανάγκη και η συχνότητα αυτομέτρησης της γλυκόζης εξαρτώνται από το συνολικό θεραπευτικό σχήμα, την παρουσία ινσουλίνης ή άλλων φαρμάκων, τον κίνδυνο υπογλυκαιμίας και τον βαθμό γλυκαιμικής σταθερότητας.

14Παρενέργειες και τρόπος λήψης του Janumet

Το Janumet λαμβάνεται συνήθως μαζί με τα γεύματα. Η λήψη με φαγητό συμβάλλει στη μείωση των γαστρεντερικών ανεπιθύμητων ενεργειών που σχετίζονται κυρίως με τη μετφορμίνη. [2]

Συχνές γαστρεντερικές ενοχλήσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • ναυτία,
  • διάρροια,
  • κοιλιακή δυσφορία,
  • μετεωρισμό,
  • εμέτους.

Σπανιότερες αλλά σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν σοβαρές αντιδράσεις υπερευαισθησίας, αγγειοοίδημα, σοβαρές δερματικές αντιδράσεις, πομφολυγώδες πεμφιγοειδές και οξεία παγκρεατίτιδα.

Η θεραπεία δεν πρέπει να διακόπτεται ή να αυξομειώνεται από τον ασθενή με βάση μία μεμονωμένη μέτρηση γλυκόζης ή επειδή οι τιμές βελτιώθηκαν. Η καλή γλυκαιμική ρύθμιση μπορεί να είναι αποτέλεσμα της ίδιας της θεραπείας.

15Αλληλεπιδράσεις, αλκοόλ και νεφρική λειτουργία

Η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας αλκοόλ αυξάνει τον κίνδυνο γαλακτικής οξέωσης από τη μετφορμίνη, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με νηστεία, κακή θρέψη, αφυδάτωση ή ηπατική νόσο. [2]

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης όταν συνυπάρχουν φάρμακα ή καταστάσεις που μπορούν να επηρεάσουν τη νεφρική λειτουργία. Παραδείγματα είναι:

  • διουρητικά,
  • ΜΣΑΦ και αναστολείς COX-2,
  • ACE inhibitors και ARBs,
  • οξεία αφυδάτωση,
  • σοβαρή λοίμωξη.

Οι συνδυασμοί αυτοί δεν σημαίνει ότι απαγορεύονται. Σε ορισμένους ασθενείς όμως δικαιολογούν προσεκτικότερη παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας.

Κορτικοστεροειδή, ορισμένα διουρητικά και β2-αγωνιστές μπορεί επίσης να αυξήσουν τη γλυκόζη και να μεταβάλουν προσωρινά την ανάγκη παρακολούθησης.

16Janumet, καρδιαγγειακός και νεφρικός κίνδυνος

Η επιλογή θεραπείας στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 δεν γίνεται πλέον αποκλειστικά με βάση τη HbA1c. Η παρουσία χρόνιας νεφρικής νόσου, καρδιακής ανεπάρκειας, αθηροσκληρωτικής καρδιαγγειακής νόσου ή παχυσαρκίας μπορεί να αλλάξει τις θεραπευτικές προτεραιότητες. [3][4]

Η σιταγλιπτίνη έχει τεκμηριωμένο ουδέτερο καρδιαγγειακό προφίλ στη μελέτη TECOS. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι προσφέρει τα ίδια αποδεδειγμένα καρδιονεφρικά οφέλη που έχουν συγκεκριμένα φάρμακα άλλων κατηγοριών σε επιλεγμένους ασθενείς.

Για τον λόγο αυτό η εργαστηριακή εικόνα —ιδιαίτερα HbA1c, eGFR και UACR— δεν χρησιμοποιείται μόνο για να αποφασιστεί «αν δουλεύει το Janumet». Συμβάλλει και στην ευρύτερη απόφαση για το αν το συνολικό αντιδιαβητικό σχήμα παραμένει το κατάλληλο.

17Κύηση, θηλασμός, ηλικιωμένοι και παιδιά

Κύηση

Η ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος αναφέρει ότι το Janumet δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά την εγκυμοσύνη. Σε γυναίκα που σχεδιάζει κύηση ή διαπιστώνει εγκυμοσύνη απαιτείται έγκαιρη επανεκτίμηση της θεραπείας από τον θεράποντα ιατρό. [2]

Θηλασμός

Το Janumet δεν πρέπει να χρησιμοποιείται κατά τον θηλασμό σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πληροφορία προϊόντος. [2]

Ηλικιωμένοι

Η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί απόλυτη αντένδειξη. Ωστόσο, η νεφρική λειτουργία συχνά μειώνεται με την ηλικία, ενώ οι ηλικιωμένοι είναι περισσότερο ευάλωτοι σε αφυδάτωση και οξεία νεφρική επιδείνωση. Για αυτό το eGFR έχει ιδιαίτερη σημασία και μπορεί να χρειάζεται συχνότερη παρακολούθηση. [2]

Παιδιά και έφηβοι

Το Janumet δεν αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία όπως στους ενήλικες για παιδιά και εφήβους. Η αντιμετώπιση του παιδιατρικού διαβήτη πρέπει να καθορίζεται από εξειδικευμένη παιδοενδοκρινολογική ομάδα.

18Τι να θυμάστε για το Janumet και τις εξετάσεις

  • Το Janumet περιέχει σιταγλιπτίνη και μετφορμίνη.
  • Η HbA1c αποτελεί βασική εξέταση για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας σε βάθος χρόνου.
  • Η κρεατινίνη και το eGFR είναι κρίσιμα για την ασφαλή χρήση του Janumet.
  • Σε GFR κάτω από 30 mL/min η μετφορμίνη αντενδείκνυται και επομένως δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί το Janumet.
  • Το UACR δεν είναι «εξέταση παρενέργειας Janumet» αλλά βασικός νεφρικός έλεγχος του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
  • Στον διαβήτη τύπου 2 οι ADA 2026 συστήνουν τουλάχιστον ετήσιο έλεγχο eGFR + UACR. [4]
  • Η μακροχρόνια μετφορμίνη μπορεί να προκαλέσει μείωση της βιταμίνης Β12.
  • Η γενική αίματος βοηθά ιδιαίτερα όταν υπάρχει αναιμία ή υποψία ανεπάρκειας Β12.
  • Αμυλάση, λιπάση και γαλακτικό δεν αποτελούν εξετάσεις ρουτίνας σε σταθερό ασυμπτωματικό ασθενή.
  • Σοβαρή αφυδάτωση, οξεία νεφρική επιδείνωση, σημαντικό χειρουργείο και ορισμένες εξετάσεις με ιωδιούχο σκιαγραφικό χρειάζονται ειδική διαχείριση.
  • Η δόση του Janumet δεν αλλάζει με βάση μία μόνο τιμή σακχάρου.

Συχνές Ερωτήσεις για το Janumet

Ποιες είναι οι βασικές εξετάσεις όταν παίρνω Janumet;
Οι βασικές εξετάσεις περιλαμβάνουν HbA1c και γλυκόζη για τον γλυκαιμικό έλεγχο και κρεατινίνη/eGFR για τη νεφρική λειτουργία. Στο πλαίσιο του διαβήτη γίνεται επίσης UACR, ενώ η Β12 έχει ιδιαίτερη σημασία σε μακροχρόνια χρήση μετφορμίνης ή όταν υπάρχουν συμπτώματα ανεπάρκειας.
Κάθε πότε πρέπει να γίνεται HbA1c;
Σε σταθερό ασθενή που επιτυγχάνει τον θεραπευτικό στόχο μπορεί να αρκεί αξιολόγηση δύο φορές τον χρόνο. Μετά από αλλαγή θεραπείας ή όταν ο γλυκαιμικός έλεγχος δεν είναι ικανοποιητικός, συχνά επαναλαμβάνεται περίπου ανά τρεις μήνες. [3]
Γιατί είναι τόσο σημαντικό το eGFR;
Επειδή η νεφρική λειτουργία επηρεάζει άμεσα την ασφάλεια της μετφορμίνης και τη σωστή δόση της σιταγλιπτίνης. Σε GFR κάτω από 30 mL/min το Janumet δεν πρέπει να χρησιμοποιείται λόγω της μετφορμίνης.
Το UACR γίνεται επειδή παίρνω Janumet;
Όχι. Το UACR γίνεται κυρίως επειδή ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 μπορεί να προκαλέσει νεφρική βλάβη. Οι ADA συστήνουν ετήσιο έλεγχο UACR και eGFR σε όλους τους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. [4]
Χρειάζεται βιταμίνη Β12 σε όλους;
Δεν απαιτείται η ίδια συχνότητα σε όλους. Έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν υπάρχουν αναιμία, νέα νευροπάθεια ή παράγοντες κινδύνου για ανεπάρκεια Β12. Σε ασθενείς αυξημένου κινδύνου μπορεί να εξετάζεται και περιοδικός έλεγχος. [5]
Χρειάζονται αμυλάση και λιπάση τακτικά;
Όχι. Δεν αποτελούν εξετάσεις ρουτίνας σε ασυμπτωματικό ασθενή. Μετρώνται όταν υπάρχουν συμπτώματα ή κλινική υποψία παγκρεατίτιδας.
Χρειάζεται γαλακτικό αίματος τακτικά;
Όχι. Το γαλακτικό χρησιμοποιείται όταν υπάρχει κλινική υποψία γαλακτικής οξέωσης ή σοβαρής οξείας νόσου και όχι ως προληπτική εξέταση σε σταθερό ασθενή.
Janumet 50/850 ή 50/1000: ποιο είναι πιο δυνατό;
Και τα δύο περιέχουν 50 mg σιταγλιπτίνης ανά δισκίο. Διαφέρουν στην ποσότητα μετφορμίνης. Η μεγαλύτερη περιεκτικότητα δεν είναι αυτομάτως καλύτερη και η επιλογή εξαρτάται από την προηγούμενη θεραπεία, την ανοχή και τη νεφρική λειτουργία.
Το Janumet είναι το ίδιο με το Januvia;
Όχι. Το Januvia περιέχει μόνο σιταγλιπτίνη. Το Janumet περιέχει σιταγλιπτίνη μαζί με μετφορμίνη, γι’ αυτό υπάρχουν πρόσθετα ζητήματα όπως η νεφρική λειτουργία, η γαλακτική οξέωση και η βιταμίνη Β12.
Το Janumet είναι το ίδιο με το Glucophage;
Όχι. Το Glucophage περιέχει μετφορμίνη, ενώ το Janumet περιέχει μετφορμίνη και σιταγλιπτίνη.
Το Janumet λαμβάνεται με το φαγητό;
Ναι. Η λήψη μαζί με τα γεύματα βοηθά στη μείωση των γαστρεντερικών ανεπιθύμητων ενεργειών της μετφορμίνης. [2]
Αν η HbA1c είναι καλή, μπορώ να σταματήσω το Janumet;
Όχι χωρίς ιατρική επανεκτίμηση. Η καλή HbA1c μπορεί να είναι ακριβώς αποτέλεσμα της θεραπείας. Η απόφαση για μείωση ή διακοπή βασίζεται στη συνολική πορεία, τις επαναλαμβανόμενες μετρήσεις και το συνολικό θεραπευτικό πλάνο.
Βιβλιογραφία – Πατήστε για άνοιγμα
Ιατρική ενημέρωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Η έναρξη, διακοπή ή αλλαγή της δόσης του Janumet πρέπει να γίνεται από τον θεράποντα ιατρό με βάση τη νεφρική λειτουργία, τον γλυκαιμικό έλεγχο, τις συνοδές παθήσεις και το συνολικό θεραπευτικό σχήμα.
Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.