Vigamox Κολλύριο: Μοξιφλοξασίνη, Επιπεφυκίτιδα, Δοσολογία και Παρενέργειες

1Τι είναι το Vigamox;

Το Vigamox είναι αντιμικροβιακό φάρμακο αποκλειστικά για οφθαλμική χρήση. Περιέχει μοξιφλοξασίνη, αντιβιοτικό της ομάδας των φθοριοκινολονών.

Χρησιμοποιείται για συγκεκριμένες βακτηριακές λοιμώξεις του επιπεφυκότα. Δεν είναι γενικό κολλύριο για ερεθισμό, δάκρυα, φαγούρα ή οποιαδήποτε μορφή «κόκκινου ματιού».

Στην Ελλάδα το σκεύασμα καταχωρείται ως VIGAMOX 5 mg/ml οφθαλμικές σταγόνες, διάλυμα.

2Τι περιέχει το Vigamox;

Κάθε 1 ml του διαλύματος περιέχει ποσότητα υδροχλωρικής μοξιφλοξασίνης που αντιστοιχεί σε 5 mg μοξιφλοξασίνης. Κάθε οφθαλμική σταγόνα αντιστοιχεί περίπου σε 190 μικρογραμμάρια μοξιφλοξασίνης.

Η μοξιφλοξασίνη δρα αναστέλλοντας βακτηριακά ένζυμα που είναι απαραίτητα για την αντιγραφή και επιδιόρθωση του DNA των βακτηρίων.

3Πού χρησιμοποιείται;

Η επίσημη ένδειξη του Vigamox είναι η τοπική θεραπεία πυώδους βακτηριακής επιπεφυκίτιδας που προκαλείται από στελέχη μικροοργανισμών ευαίσθητα στη μοξιφλοξασίνη.

Η λέξη «βακτηριακή» έχει σημασία. Πολλά περιστατικά επιπεφυκίτιδας οφείλονται σε ιούς, αλλεργία ή ερεθιστικές ουσίες και σε αυτές τις περιπτώσεις ένα αντιβιοτικό κολλύριο δεν αντιμετωπίζει την πραγματική αιτία.

4Πώς καταλαβαίνουμε αν η επιπεφυκίτιδα είναι βακτηριακή;

Δεν είναι πάντα δυνατό να ξεχωρίσει κανείς την αιτία μόνο από την εμφάνιση του ματιού. Η πυώδης ή βλεννοπυώδης έκκριση και τα βλέφαρα που κολλούν μεταξύ τους μπορεί να ενισχύουν την υποψία βακτηριακής επιπεφυκίτιδας, αλλά δεν αρκούν πάντα από μόνα τους για διάγνωση.

Αντίθετα, έντονη φαγούρα και αμφοτερόπλευρη συμπτωματολογία μπορεί να στρέφουν περισσότερο προς αλλεργία, ενώ υδαρής έκκριση μαζί με συμπτώματα ίωσης μπορεί να παρατηρηθεί σε ιογενή επιπεφυκίτιδα.

5Vigamox και ιογενής ή αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Το Vigamox είναι αντιβιοτικό. Δεν δρα στους ιούς και δεν αποτελεί θεραπεία της αλλεργίας.

• Ιογενής επιπεφυκίτιδα: το αντιβιοτικό δεν αντιμετωπίζει τον ιό.
• Αλλεργική επιπεφυκίτιδα: χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση της αλλεργικής φλεγμονής.
• Βακτηριακή επιπεφυκίτιδα: μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντιβιοτικό όταν υπάρχει κατάλληλη κλινική ένδειξη.

Η χρήση αντιβιοτικού χωρίς ένδειξη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες και να συμβάλει στην ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής.

6Ποια είναι η δοσολογία του Vigamox;

Η ίδια δοσολογία αναφέρεται στην ΠΧΠ για ενήλικες, ηλικιωμένους και παιδιατρικό πληθυσμό, χωρίς να απαιτείται προσαρμογή της δόσης λόγω ηλικίας.

Δεν απαιτείται επίσης προσαρμογή της δόσης λόγω νεφρικής ή ηπατικής ανεπάρκειας για την οφθαλμική αυτή μορφή.

Η προσωπική συνταγή και η οδηγία του θεράποντος ιατρού υπερισχύουν κάθε γενικής πληροφορίας.

7Για πόσες ημέρες χρησιμοποιείται;

Σύμφωνα με την επίσημη ΠΧΠ, η λοίμωξη συνήθως βελτιώνεται μέσα σε περίπου 5 ημέρες. Στη συνέχεια η θεραπεία κατά κανόνα συνεχίζεται για ακόμη 2–3 ημέρες.

Η ακριβής διάρκεια εξαρτάται από:

• τη βαρύτητα της λοίμωξης,
• την κλινική εξέλιξη,
• το υπεύθυνο μικρόβιο,
• την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Εάν δεν υπάρχει βελτίωση μέσα στις πρώτες 5 ημέρες, η διάγνωση και η θεραπεία πρέπει να επανεκτιμηθούν.

8Πώς βάζουμε σωστά τις σταγόνες;

1. Πλύνετε καλά τα χέρια.
2. Γείρετε ελαφρά το κεφάλι προς τα πίσω.
3. Τραβήξτε απαλά το κάτω βλέφαρο ώστε να δημιουργηθεί ένας μικρός θύλακος.
4. Ρίξτε μία σταγόνα χωρίς να ακουμπήσει το στόμιο του φιαλιδίου στο μάτι, στα βλέφαρα ή στο δέρμα.
5. Κλείστε απαλά το μάτι.
6. Πιέστε με το δάκτυλο την εσωτερική γωνία του ματιού, κοντά στη μύτη, για περίπου 2–3 λεπτά.
7. Κλείστε καλά το φιαλίδιο μετά τη χρήση.

Η πίεση στον ρινοδακρυϊκό πόρο περιορίζει τη μεταφορά του φαρμάκου προς τη μύτη και τη συστηματική απορρόφηση και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στα μικρά παιδιά.

9Τι γίνεται αν ξεχαστεί μία δόση;

Εάν ξεχαστεί μία εφαρμογή, συνεχίστε με την επόμενη προγραμματισμένη δόση. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται διπλή δόση για να αναπληρωθεί η προηγούμενη.

Αν μπει κατά λάθος μεγαλύτερη ποσότητα στο μάτι, το μάτι μπορεί να ξεπλυθεί με χλιαρό νερό και η επόμενη δόση να χρησιμοποιηθεί στην κανονική της ώρα.

10Vigamox μαζί με άλλα κολλύρια ή αλοιφές

Εάν χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα οφθαλμικά φάρμακα, πρέπει γενικά να μεσολαβούν τουλάχιστον 5 λεπτά μεταξύ των διαφορετικών κολλυρίων.

Οι οφθαλμικές αλοιφές τοποθετούνται συνήθως τελευταίες.

Δεν έχουν πραγματοποιηθεί ειδικές μελέτες αλληλεπιδράσεων για το Vigamox, αλλά λόγω της πολύ χαμηλής συστηματικής έκθεσης μετά την οφθαλμική χορήγηση θεωρείται απίθανο να εμφανιστούν σημαντικές συστηματικές φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις.

11Vigamox και φακοί επαφής

Όταν υπάρχουν σημεία ή συμπτώματα βακτηριακής λοίμωξης του ματιού, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φακοί επαφής.

Οι χρήστες φακών επαφής χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή επειδή ένα κόκκινο και επώδυνο μάτι μπορεί να σχετίζεται και με κερατίτιδα, κατάσταση δυνητικά σοβαρότερη από μία απλή επιπεφυκίτιδα.

12Μπορεί να χρησιμοποιηθεί το Vigamox στα παιδιά;

Για τον παιδιατρικό πληθυσμό η επίσημη ΠΧΠ αναφέρει ότι δεν απαιτείται προσαρμογή της δόσης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί με κόκκινο μάτι χρειάζεται Vigamox. Στα παιδιά η επιπεφυκίτιδα μπορεί να είναι βακτηριακή, ιογενής, αλλεργική ή να οφείλεται σε άλλες αιτίες, επομένως η θεραπεία πρέπει να βασίζεται στη σωστή διάγνωση.

13Vigamox σε νεογνά

Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή. Τα δεδομένα για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια του Vigamox στη θεραπεία επιπεφυκίτιδας στα νεογνά είναι πολύ περιορισμένα και η ΠΧΠ αναφέρει ότι δεν συνιστάται η χρήση του για θεραπεία επιπεφυκίτιδας στα νεογνά.

Η οφθαλμία των νεογνών μπορεί να σχετίζεται με μικροοργανισμούς όπως Chlamydia trachomatis ή Neisseria gonorrhoeae και μπορεί να απαιτεί συστηματική θεραπεία.

Νεογνό με έκκριση, πρήξιμο ή έντονη ερυθρότητα στα μάτια πρέπει να εξετάζεται άμεσα από γιατρό.

14Vigamox στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό

Η συστηματική έκθεση στη μοξιφλοξασίνη μετά από τοπική οφθαλμική χρήση είναι πολύ μικρή.

Η ευρωπαϊκή ΠΧΠ αναφέρει ότι το Vigamox μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά την εγκυμοσύνη. Αντίστοιχα, με τις θεραπευτικές οφθαλμικές δόσεις δεν αναμένονται επιδράσεις στο θηλάζον βρέφος και η ΠΧΠ επιτρέπει τη χρήση κατά τον θηλασμό.

Παρόλα αυτά, κατά την εγκυμοσύνη ή τον θηλασμό είναι σωστό κάθε φάρμακο να χρησιμοποιείται μετά από ιατρική ή φαρμακευτική αξιολόγηση και όχι με αυτοθεραπεία.

15Ποιος δεν πρέπει να χρησιμοποιεί Vigamox;

Βασική αντένδειξη είναι η υπερευαισθησία στη μοξιφλοξασίνη, σε άλλη κινολόνη ή σε κάποιο από τα συστατικά του προϊόντος.

Αν υπάρχει γνωστό ιστορικό σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης σε κινολόνες, πρέπει να ενημερώνεται ο γιατρός πριν από τη χρήση.

16Ποιες είναι οι συχνότερες παρενέργειες;

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες αφορούν κυρίως το ίδιο το μάτι.

Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες:

• πόνος στο μάτι,
• οφθαλμικός ερεθισμός.

Λιγότερο συχνά μπορεί να εμφανιστούν:

• ξηροφθαλμία,
• φαγούρα,
• ερυθρότητα,
• δυσφορία στο μάτι,
• πρήξιμο ή ερεθισμός των βλεφάρων,
• πονοκέφαλος,
• αλλαγή ή δυσάρεστη γεύση στο στόμα.

Αμέσως μετά την ενστάλαξη μπορεί να παρουσιαστεί προσωρινά θολή όραση. Δεν πρέπει να γίνεται οδήγηση μέχρι να αποκατασταθεί πλήρως η όραση.

17Σοβαρές παρενέργειες και πότε πρέπει να διακοπεί

Αν και είναι σπάνιες, οι σοβαρές αντιδράσεις υπερευαισθησίας χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση.

Διακόψτε το φάρμακο και αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν εμφανιστούν:

• πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό,
• δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση,
• γενικευμένη κνίδωση ή σοβαρό εξάνθημα,
• έντονη αλλεργική αντίδραση.

Οι συστηματικές φθοριοκινολόνες έχουν συσχετισθεί με τενοντίτιδα και ρήξη τένοντα. Η έκθεση μετά από οφθαλμική μοξιφλοξασίνη είναι πολύ χαμηλότερη, ωστόσο η ΠΧΠ συνιστά διακοπή του Vigamox εάν εμφανιστεί ένδειξη φλεγμονής τένοντα.

18Αντοχή στα αντιβιοτικά και σωστή χρήση

Το Vigamox δεν πρέπει να χρησιμοποιείται προληπτικά ή «για καλό και για κακό» σε οποιοδήποτε κόκκινο μάτι.

Η άσκοπη ή παρατεταμένη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να επιλέξει ανθεκτικά μικρόβια. Επίσης, όπως συμβαίνει με άλλα αντιμικροβιακά, η παρατεταμένη χρήση μπορεί να οδηγήσει σε υπερανάπτυξη μη ευαίσθητων μικροοργανισμών, ακόμη και μυκήτων.

Γι’ αυτό:

• μη χρησιμοποιείτε παλιό υπόλοιπο κολλυρίου για νέα λοίμωξη,
• μη μοιράζεστε το φιαλίδιο με άλλο άτομο,
• μην αλλάζετε αυθαίρετα τη διάρκεια της αγωγής,
• μη χρησιμοποιείτε αντιβιοτικό για πιθανή ιογενή ή αλλεργική επιπεφυκίτιδα χωρίς ένδειξη.

Μετά το πρώτο άνοιγμα το φιαλίδιο πρέπει να απορρίπτεται μετά από 4 εβδομάδες.

19Χρειάζεται καλλιέργεια από το μάτι;

Στις περισσότερες απλές περιπτώσεις οξείας επιπεφυκίτιδας δεν απαιτείται εργαστηριακός έλεγχος πριν από κάθε θεραπεία.

Η καλλιέργεια οφθαλμικού εκκρίματος και το αντιβιόγραμμα μπορούν όμως να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία όταν η εικόνα είναι:

• σοβαρή ή πολύ πυώδης,
• υποτροπιάζουσα,
• χρόνια,
• άτυπη,
• ανθεκτική στην αρχική θεραπεία,
• ύποπτη για ιδιαίτερο παθογόνο.

Σε τέτοιες περιπτώσεις η μικροβιολογική εξέταση μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση του υπεύθυνου μικροοργανισμού και, όταν είναι εφικτό, στην εκτίμηση της ευαισθησίας του στα αντιβιοτικά.

20Vigamox, Tobrex και Tobradex: ποιες είναι οι βασικές διαφορές;

Τα τρία φάρμακα δεν είναι το ίδιο και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτόματα εναλλάξιμα.

Το ερώτημα επομένως δεν είναι «ποιο είναι καλύτερο;», αλλά ποιο φάρμακο έχει κατάλληλη ένδειξη για τη συγκεκριμένη κλινική εικόνα. Ιδιαίτερα το Tobradex περιέχει κορτικοστεροειδές και η χρήση του απαιτεί διαφορετική αξιολόγηση.

21Συχνές ερωτήσεις για το Vigamox

22Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. Agencia Española de Medicamentos y Productos Sanitarios – VIGAMOX 5 mg/ml, Ficha Técnica / SmPC.
2. AEMPS – VIGAMOX 5 mg/ml, Φύλλο Οδηγιών Χρήσης.
3. U.S. Food and Drug Administration – VIGAMOX (moxifloxacin ophthalmic solution) 0.5% Prescribing Information.
4. American Academy of Ophthalmology – Conjunctivitis Preferred Practice Pattern.
5. Centers for Disease Control and Prevention – Clinical Overview of Conjunctivitis.
6. Centers for Disease Control and Prevention – Treatment of Conjunctivitis.