Δερματολογικά Φάρμακα: Κρέμες, Αλοιφές, Ακμή & Εξετάσεις Αίματος
Κόκκινη, κνησμώδης ή λεπιδώδης βλάβη μπορεί να οφείλεται σε έκζεμα, μυκητίαση, βακτηριακή λοίμωξη, ακμή, ροδόχρου ακμή ή ψωρίαση. Η σωστή διάγνωση προηγείται της επιλογής κρέμας, αλοιφής ή gel.
Οι περισσότερες τοπικές δερματολογικές θεραπείες δεν χρειάζονται εξετάσεις αίματος ρουτίνας. Ο αιματολογικός έλεγχος γίνεται πολύ πιο σημαντικός όταν χρησιμοποιούνται συστηματικές θεραπείες, όπως ισοτρετινοΐνη για ακμή ή από του στόματος τερβιναφίνη, ή όταν υπάρχει υποψία συστηματικής λοίμωξης ή φλεγμονής.
Σημαντικό: κορτιζόνη, αντιμυκητιασικό και αντιβιοτικό δεν είναι εναλλάξιμες λύσεις για το ίδιο εξάνθημα. Η λανθασμένη εμπειρική θεραπεία μπορεί να αλλάξει την εικόνα της βλάβης και να καθυστερήσει τη διάγνωση.
Μυκητίαση ή έκζεμα;
Κνησμός, κοκκινίλα και απολέπιση μπορεί να υπάρχουν και στις δύο καταστάσεις. Όταν η εικόνα είναι αμφίβολη, η διάγνωση έχει μεγαλύτερη αξία από την εναλλαγή κρεμών.
Αμφίβολη βλάβη
Επιμένουσα ή άτυπη βλάβη μπορεί να χρειαστεί ξέσμα δέρματος, μικροσκόπηση ή καλλιέργεια μυκήτων.
Κορτιζόνη σε πραγματική μυκητίαση
Μπορεί να μειώσει προσωρινά τη φλεγμονή χωρίς να εξαλείψει τον μύκητα και να κάνει την εικόνα λιγότερο τυπική.
Αντιμυκητιασικά
Η δραστική ουσία, η περιοχή και το αν η θεραπεία είναι τοπική ή συστηματική καθορίζουν και την ανάγκη παρακολούθησης.
Fungoral — Κετοκοναζόλη
Κρέμα και σαμπουάν για επιλεγμένες μυκητιάσεις και σμηγματορροϊκή δερματίτιδα.
Lamisil — Τερβιναφίνη
Στην από του στόματος θεραπεία η ηπατική λειτουργία έχει ουσιαστικό ρόλο. Η τοπική θεραπεία δεν έχει την ίδια ανάγκη αιματολογικής παρακολούθησης.
Travocort
Συνδυαστική κρέμα που χρειάζεται σωστή ένδειξη και δεν αποτελεί λύση για κάθε αμφίβολο εξάνθημα.
Έκζεμα, ατοπική δερματίτιδα & τοπικά κορτικοστεροειδή
Η ισχύς του κορτικοστεροειδούς, η περιοχή εφαρμογής και η διάρκεια έχουν μεγαλύτερη σημασία από το εμπορικό όνομα. Οι συνήθεις τοπικές θεραπείες δεν απαιτούν εξετάσεις αίματος ρουτίνας.
Τοπικά κορτικοστεροειδή
Protopic & Elidel
Μη στεροειδικές τοπικές θεραπείες για επιλεγμένες περιπτώσεις ατοπικής δερματίτιδας.
Bepanthol / Bepanthene
Υποστήριξη ξηρού ή ερεθισμένου δέρματος χωρίς να υποκαθιστά τη θεραπεία ενεργής δερματοπάθειας.
Βακτηριακές λοιμώξεις, πληγές & τοπικά αντιβιοτικά
Πύον, έκκριμα, κρούστα, αυξανόμενος πόνος ή επέκταση της βλάβης μπορεί να χρειάζονται κλινική αξιολόγηση και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, καλλιέργεια.
Συνδυαστικές κρέμες
Αντισηψία & τραύματα
Καλλιέργεια τραύματος
Χρήσιμη όταν υπάρχει κατάλληλο δείγμα και πραγματική υποψία βακτηριακής λοίμωξης.
Ακμή: τοπική και συστηματική θεραπεία
Οι τοπικές θεραπείες συνήθως δεν χρειάζονται εξετάσεις αίματος. Η ισοτρετινοΐνη αποτελεί διαφορετική περίπτωση και χρειάζεται συγκεκριμένη εργαστηριακή παρακολούθηση.
Οδηγός →
Οδηγός →
Οδηγός →
Οδηγός →
Οδηγός →
Minocin
Συστηματικό αντιβιοτικό. Η ανάγκη εργαστηριακού ελέγχου εξατομικεύεται ανά διάρκεια, ιστορικό και συμπτώματα.
Roaccutane — Ισοτρετινοΐνη
Λιπίδια και ηπατικά ένζυμα αποτελούν βασικό μέρος της εργαστηριακής παρακολούθησης. Σε ασθενείς με αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο μπορεί να χρειάζεται και συχνότερη αξιολόγηση γλυκόζης.
Ροδόχρους ακμή
Ψωρίαση: τοπικές θεραπείες
Με τα τοπικά σκευάσματα η παρακολούθηση αφορά κυρίως σωστή χρήση, έκταση και διάρκεια. Οι εξετάσεις αίματος γίνονται σημαντικότερες όταν χρησιμοποιούνται συστηματικές θεραπείες, οι οποίες δεν αποτελούν το κύριο θέμα αυτής της ενότητας.
Κνησμός, έρπης & ειδικές τοπικές θεραπείες
ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
Εξετάσεις αίματος και μικροβιολογικός έλεγχος στη δερματολογία
Άλλο είναι η παρακολούθηση μιας συστηματικής θεραπείας και άλλο η εξέταση που χρησιμοποιείται για να τεκμηριωθεί μύκητας ή βακτηριακή λοίμωξη.
Τριγλυκερίδια, λιπίδια & ηπατικά ένζυμα
Η συστηματική ισοτρετινοΐνη συνδέεται με συγκεκριμένη εργαστηριακή παρακολούθηση. Το ακριβές πρόγραμμα καθορίζεται από τον θεράποντα και τους παράγοντες κινδύνου.
ALT, AST και ηπατική λειτουργία
Η από του στόματος τερβιναφίνη χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση από την τοπική κρέμα. Η ηπατική λειτουργία αξιολογείται πριν και, ανάλογα με τη θεραπεία, κατά τη διάρκειά της.
Γενική αίματος, CRP & ΤΚΕ
Δεν χρησιμοποιούνται για να διαλέξουμε κρέμα. Μπορεί να έχουν θέση όταν υπάρχει πυρετός, εκτεταμένη λοίμωξη, έντονη φλεγμονώδης εικόνα ή άλλο συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.
Ξέσμα, καλλιέργεια μυκήτων & καλλιέργεια τραύματος
Δεν είναι εξετάσεις αίματος. Έχουν μεγαλύτερη αξία όταν το ερώτημα είναι αν υπάρχει μύκητας ή βακτηριακό αίτιο.
Καλλιέργεια νυχιών για μύκητες
Χρήσιμη πριν από παρατεταμένη συστηματική θεραπεία όταν πρέπει να επιβεβαιωθεί ονυχομυκητίαση.
Καλλιέργεια τραύματος
Χρησιμοποιείται όταν υπάρχει κατάλληλο δείγμα και κλινική υποψία βακτηριακής λοίμωξης.
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση
Ταχεία επέκταση ή έντονος πόνος
Βλάβη που μεγαλώνει γρήγορα, γίνεται πολύ επώδυνη ή συνοδεύεται από σημαντικό οίδημα χρειάζεται εκτίμηση.
Πύον, έκκριμα ή πυρετός
Μπορεί να υποδηλώνουν λοίμωξη ή επιπλοκή και να αλλάξουν τον εργαστηριακό έλεγχο.
Αποτυχία θεραπείας
Όταν η αναμενόμενη βελτίωση δεν έρχεται, χρειάζεται επανεκτίμηση της διάγνωσης και της σωστής χρήσης.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζονται εξετάσεις αίματος για τις δερματολογικές κρέμες;
Συνήθως όχι. Η ανάγκη εξετάσεων αυξάνεται κυρίως με συστηματικές θεραπείες ή όταν υπάρχει άλλο κλινικό ερώτημα.
Ποιες εξετάσεις έχουν σημασία με Roaccutane;
Κυρίως λιπιδαιμικό προφίλ και ηπατικά ένζυμα, με συχνότητα που καθορίζεται από τον θεράποντα και το ατομικό προφίλ κινδύνου.
Χρειάζονται εξετάσεις με Lamisil;
Η από του στόματος τερβιναφίνη έχει διαφορετική παρακολούθηση από την τοπική μορφή και η ηπατική λειτουργία έχει ιδιαίτερη σημασία.
Πώς ξεχωρίζει μυκητίαση από έκζεμα;
Δεν είναι πάντα δυνατό από την εμφάνιση. Σε αμφίβολη ή επίμονη εικόνα μπορεί να χρειαστεί μυκητολογικός έλεγχος. Δείτε τον οδηγό →
Η ροδόχρους ακμή είναι το ίδιο με την κοινή ακμή;
Όχι. Πρόκειται για διαφορετικές καταστάσεις με διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση.
Δερματολογικά φάρμακα & εργαστηριακός έλεγχος
Ενδεικτικές πηγές για τη συστηματική θεραπεία
Isotretinoin / Roaccutane: παρακολούθηση ηπατικών ενζύμων και λιπιδίων σύμφωνα με την επίσημη πληροφορία προϊόντος.
Terbinafine tablets: έλεγχος ηπατικής λειτουργίας πριν και κατά τη θεραπεία σύμφωνα με την επίσημη πληροφορία προϊόντος.
Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος. Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την προσωπική ιατρική ή δερματολογική αξιολόγηση.