Lamisil: Κρέμα για Μύκητες, Δισκία για Ονυχομυκητίαση, Δοσολογία και Παρενέργειες

1Τι είναι το Lamisil και ποια είναι η δραστική ουσία

Το Lamisil είναι εμπορική ονομασία φαρμάκων που περιέχουν τερβιναφίνη, ένα αντιμυκητιασικό της κατηγορίας των αλλυλαμινών. Η τερβιναφίνη δρα ιδιαίτερα αποτελεσματικά εναντίον των δερματοφυτών, δηλαδή των μυκήτων που προκαλούν συχνά πόδι αθλητή, μυκητίαση του σώματος ή των μηροβουβωνικών πτυχών και πολλές περιπτώσεις ονυχομυκητίασης.

Το πιο σημαντικό είναι ότι η λέξη «Lamisil» δεν περιγράφει μία μόνο θεραπεία. Υπάρχουν τοπικές μορφές, όπως κρέμα, γέλη, εκνέφωμα και διάλυμα μίας εφαρμογής, καθώς και δισκία από το στόμα. Οι μορφές αυτές έχουν διαφορετικές εγκεκριμένες ενδείξεις, διαφορετικό τρόπο χρήσης και πολύ διαφορετικό προφίλ ασφάλειας.

Η κρέμα και οι άλλες τοπικές μορφές χρησιμοποιούνται κυρίως για μυκητιάσεις του δέρματος. Τα δισκία χρησιμοποιούνται όταν απαιτείται συστηματική θεραπεία, όπως σε επιβεβαιωμένη ονυχομυκητίαση από δερματόφυτα ή σε εκτεταμένες δερματοφυτιάσεις για τις οποίες η τοπική θεραπεία δεν επαρκεί. Τα δισκία δεν πρέπει να ξεκινούν χωρίς ιατρική αξιολόγηση.

2Ποιες μορφές Lamisil υπάρχουν και πώς διαφέρουν

Στην ελληνική φαρμακευτική πληροφορία καταγράφονται διαφορετικές μορφές τερβιναφίνης με την εμπορική ονομασία Lamisil. Η διαθεσιμότητα συγκεκριμένων συσκευασιών μπορεί να μεταβάλλεται, επομένως ο ασθενής πρέπει να ελέγχει πάντα το ακριβές προϊόν και το φύλλο οδηγιών που έχει στα χέρια του.

Δεν πρέπει να μεταφέρεται μηχανικά η δοσολογία από τη μία μορφή στην άλλη. Για παράδειγμα, η ένδειξη και η διάρκεια της κρέμας δεν είναι ίδιες με του DermGel ή του Lamisil Once, ενώ τα δισκία έχουν εντελώς διαφορετική δοσολογία και προφυλάξεις.

3Για ποιους μύκητες του δέρματος χρησιμοποιείται η κρέμα

Η εγκεκριμένη ελληνική πληροφορία της κρέμας Lamisil 1% αφορά ενήλικες και περιλαμβάνει συγκεκριμένες μυκητιάσεις του δέρματος. Η διάγνωση είναι σημαντική, επειδή ο κνησμός, η ερυθρότητα και η απολέπιση δεν σημαίνουν πάντα μυκητίαση.

• Πόδι αθλητή ή tinea pedis: συχνά προκαλεί μαλάκυνση, απολέπιση, ραγάδες και κνησμό ανάμεσα στα δάχτυλα. Μπορεί επίσης να επεκτείνεται στο πέλμα ή στα πλάγια του ποδιού.
• Tinea corporis: δερματοφυτίαση του ψιλού δέρματος με κυκλικές ή δακτυλιοειδείς βλάβες, συχνά με πιο ενεργό περιφερικό όριο.
• Tinea cruris: μυκητίαση των μηροβουβωνικών πτυχών, συνήθως με ερυθρότητα, κνησμό και σαφές όριο.
• Δερματική καντιντίαση: μπορεί να εμφανιστεί σε υγρές πτυχές, αλλά η διάγνωση χρειάζεται προσοχή επειδή πολλές φλεγμονώδεις παθήσεις έχουν παρόμοια εικόνα.
• Ποικιλόχρους πιτυρίαση: επιφανειακή λοίμωξη από Malassezia με κηλίδες διαφορετικού χρώματος και λεπτή απολέπιση, συχνά στον κορμό.

Η κρέμα είναι κατάλληλη μόνο όταν το πρόβλημα βρίσκεται στο δέρμα και η συγκεκριμένη μορφή καλύπτει την πιθανή διάγνωση. Αν η βλάβη είναι εκτεταμένη, επώδυνη, πυώδης, υποτροπιάζει συχνά ή αφορά άτομο με σημαντική ανοσοκαταστολή ή διαβητικό πόδι, απαιτείται ιατρική εκτίμηση.

4Τι δεν θεραπεύει το Lamisil και πότε μπορεί να γίνει λάθος διάγνωση

Το Lamisil δεν είναι κατάλληλο για κάθε αλλαγή στο δέρμα ή στα νύχια. Η ανεπιτυχής θεραπεία συχνά δεν οφείλεται στο ότι το φάρμακο είναι «αδύναμο», αλλά στο ότι η αρχική διάγνωση ήταν διαφορετική.

• Έκζεμα και δερματίτιδα επαφής: μπορεί να προκαλούν κνησμό, ερυθρότητα, ξηρότητα και ραγάδες που μοιάζουν με μυκητίαση.
• Ψωρίαση: επηρεάζει δέρμα και νύχια και μπορεί να προκαλέσει πάχυνση, βοθρία ή αποκόλληση του νυχιού.
• Βακτηριακές λοιμώξεις και ερυθράσμα: απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.
• Τραυματικές αλλοιώσεις νυχιών: συχνά προκαλούν κιτρίνισμα, πάχυνση ή αποκόλληση χωρίς να υπάρχει μύκητας.
• Μελάνωμα ή άλλες παθήσεις της ονυχιαίας μονάδας: επίμονη σκούρα γραμμή, αιμορραγία ή αλλοίωση ενός μόνο νυχιού πρέπει να αξιολογείται και όχι να αντιμετωπίζεται εμπειρικά ως μύκητας.

Επίσης, οι μορφές από το στόμα και οι τοπικές μορφές δεν έχουν απολύτως ίδιο φάσμα εγκεκριμένων ενδείξεων. Χαρακτηριστικά, τα δισκία Lamisil δεν χρησιμοποιούνται για ποικιλόχρου πιτυρίαση, ενώ ορισμένες τοπικές μορφές έχουν σχετική ένδειξη.

5Πώς δρα η τερβιναφίνη

Η τερβιναφίνη αναστέλλει την εποξειδάση του σκουαλενίου, ένα ένζυμο που συμμετέχει σε πρώιμο στάδιο της σύνθεσης της εργοστερόλης. Η εργοστερόλη είναι βασικό συστατικό της κυτταρικής μεμβράνης των μυκήτων. Η αναστολή της οδηγεί σε έλλειψη εργοστερόλης και σε ενδοκυττάρια συσσώρευση σκουαλενίου, με αποτέλεσμα βλάβη και θάνατο του μυκητιακού κυττάρου.

Έναντι πολλών δερματοφυτών η τερβιναφίνη είναι μυκητοκτόνος. Αυτό εξηγεί την αποτελεσματικότητά της σε δερματοφυτικές λοιμώξεις. Η δράση της όμως εξαρτάται από το είδος του μύκητα, την περιοχή του σώματος και το αν η δραστική ουσία μπορεί να φτάσει σε επαρκή συγκέντρωση στο σημείο της λοίμωξης.

Στα νύχια, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ευαισθησία του μύκητα αλλά και η δυσκολία διείσδυσης μέσα στην παχιά ονυχιαία πλάκα. Για αυτό μια κρέμα που λειτουργεί καλά στο δέρμα δεν μετατρέπεται αυτόματα σε αποτελεσματική θεραπεία ονυχομυκητίασης.

6Πώς εφαρμόζεται σωστά η κρέμα Lamisil

Η σωστή εφαρμογή έχει μεγάλη σημασία. Μεγαλύτερη ποσότητα δεν σημαίνει καλύτερη δράση, ενώ η ασυνεπής χρήση ή η πρόωρη διακοπή αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπής.

1. Πλύνετε απαλά την περιοχή και στεγνώστε τη σχολαστικά. Στο πόδι αθλητή δώστε ιδιαίτερη προσοχή στα διαστήματα ανάμεσα στα δάχτυλα.
2. Εφαρμόστε ένα λεπτό στρώμα στην προσβεβλημένη περιοχή και στο γειτονικό δέρμα.
3. Κάντε απαλή εντριβή, εκτός αν το συγκεκριμένο προϊόν έχει διαφορετικές οδηγίες, όπως το Lamisil Once που αφήνεται να σχηματίσει υμένιο χωρίς μάλαξη.
4. Πλύνετε τα χέρια μετά την εφαρμογή, εκτός αν τα χέρια είναι η περιοχή θεραπείας.
5. Ολοκληρώστε τη συνιστώμενη διάρκεια ακόμη και αν ο κνησμός υποχωρήσει νωρίτερα.

Σε παρατριμματικές περιοχές, όπως κάτω από τον μαστό, ανάμεσα στα δάχτυλα, στις μηροβουβωνικές ή μεσογλουτιαίες πτυχές, το φύλλο οδηγιών της κρέμας αναφέρει ότι η περιοχή μπορεί να καλυφθεί με λωρίδα γάζας, ιδιαίτερα τη νύχτα. Η πρακτική αυτή δεν είναι ίδια με την εφαρμογή στεγανής περίδεσης και δεν πρέπει να γίνεται αν υπάρχει έντονος ερεθισμός ή αμφιβολία για τη διάγνωση.

7Δοσολογία και διάρκεια των τοπικών μορφών

Η δοσολογία εξαρτάται από τη μορφή και την ένδειξη. Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει την εγκεκριμένη ελληνική πληροφορία και δεν αντικαθιστά το φύλλο οδηγιών της συγκεκριμένης συσκευασίας.

Τα συμπτώματα συνήθως αρχίζουν να βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες. Η ερυθρότητα ή η αλλαγή στο χρώμα του δέρματος μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να υποχωρήσουν, ακόμη και όταν η ενεργός λοίμωξη έχει αντιμετωπιστεί.

Αν δεν υπάρχουν ενδείξεις βελτίωσης μέσα σε μία εβδομάδα μετά την ολοκλήρωση της τοπικής θεραπείας, πρέπει να ελεγχθούν η σωστή εφαρμογή και η διάγνωση. Δεν είναι σωστό να συνεχίζεται επ’ αόριστον μια κρέμα χωρίς επανεκτίμηση.

8Lamisil Once: τι σημαίνει η μία εφαρμογή

Το Lamisil Once είναι ειδικό δερματικό διάλυμα για τη θεραπεία του ποδιού αθλητή σε ενήλικες. Η οδηγία «μία εφαρμογή» αφορά αυτό το συγκεκριμένο προϊόν και αυτή τη συγκεκριμένη ένδειξη. Δεν σημαίνει ότι οποιαδήποτε μυκητίαση θεραπεύεται με μία επάλειψη.

• Εφαρμόζεται μία φορά και στα δύο πόδια, ακόμη και αν οι ορατές βλάβες υπάρχουν μόνο στο ένα.
• Καλύπτεται λεπτά η περιοχή ανάμεσα στα δάχτυλα, τα πέλματα και τα πλάγια του ποδιού έως περίπου 1,5 cm ύψος.
• Δεν γίνεται μάλαξη. Το προϊόν αφήνεται να στεγνώσει για 1–2 λεπτά ώστε να σχηματιστεί υμένιο.
• Η περιοχή δεν πρέπει να πλυθεί για 24 ώρες μετά την εφαρμογή.
• Δεν συνιστάται δεύτερη εφαρμογή για το ίδιο επεισόδιο, επειδή δεν υπάρχουν δεδομένα επαναληπτικής θεραπείας με το προϊόν.

Η χρήση του δεν συνιστάται κάτω των 18 ετών. Αν δεν υπάρχει βελτίωση μετά από μία εβδομάδα, η διάγνωση πρέπει να αναθεωρηθεί. Επίσης δεν προορίζεται για νύχια, τριχωτό κεφαλής ή άλλες εντοπίσεις.

9Σε πόσες ημέρες δρα και πότε φαίνεται το αποτέλεσμα

Στις μυκητιάσεις του δέρματος, η μείωση του κνησμού, του καύσου και της απολέπισης μπορεί να αρχίσει μέσα σε λίγες ημέρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι η θεραπεία πρέπει να διακοπεί μόλις υπάρξει βελτίωση. Η πλήρης διάρκεια είναι απαραίτητη για να μειωθεί η πιθανότητα υποτροπής.

Ο χρόνος ορατής αποκατάστασης εξαρτάται από την περιοχή. Το δέρμα μπορεί να παραμένει ξηρό ή δυσχρωμικό για λίγο μετά την εξάλειψη του μύκητα. Στην ποικιλόχρου πιτυρίαση, η αποκατάσταση του φυσιολογικού χρώματος μπορεί να καθυστερήσει περισσότερο από την υποχώρηση της ενεργού λοίμωξης.

Στα νύχια η εικόνα είναι τελείως διαφορετική. Ακόμη και όταν η συστηματική θεραπεία έχει εξαλείψει τον μύκητα, το κατεστραμμένο τμήμα της ονυχιαίας πλάκας δεν «επισκευάζεται». Πρέπει να μετακινηθεί προς τα έξω καθώς αναπτύσσεται νέο υγιές νύχι. Για αυτό το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα αξιολογείται μήνες μετά την ολοκλήρωση της αγωγής.

10Lamisil κρέμα για μύκητες στα νύχια: αρκεί;

Η κρέμα Lamisil 1% έχει εγκεκριμένες ενδείξεις για μυκητιάσεις του δέρματος, όχι για ονυχομυκητίαση. Η ονυχιαία πλάκα είναι παχιά και περιορίζει σημαντικά τη διείσδυση μιας απλής δερματικής κρέμας προς το σημείο όπου βρίσκεται ο μύκητας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αλλοίωση νυχιού χρειάζεται δισκία. Σε ήπια και επιφανειακή ονυχομυκητίαση μπορεί να εξεταστούν ειδικά προϊόντα νυχιών, όπως φαρμακευτικά βερνίκια, ανάλογα με την έκταση και το παθογόνο. Η κοινή κρέμα τερβιναφίνης όμως δεν είναι ισοδύναμη με προϊόν που έχει σχεδιαστεί να διεισδύει στην ονυχιαία πλάκα.

Η κρέμα μπορεί να έχει ρόλο όταν συνυπάρχει μυκητίαση του δέρματος γύρω από το νύχι ή ανάμεσα στα δάχτυλα. Η ταυτόχρονη αντιμετώπιση της tinea pedis μειώνει μια πιθανή δεξαμενή επαναμόλυνσης, χωρίς να αντικαθιστά τη θεραπεία της ίδιας της ονυχομυκητίασης.

11Γιατί χρειάζεται επιβεβαίωση πριν από θεραπεία των νυχιών

Πολλές αλλοιώσεις νυχιών μοιάζουν με ονυχομυκητίαση αλλά οφείλονται σε τραυματισμό, ψωρίαση, έκζεμα, αγγειακή νόσο, φάρμακα ή άλλες παθήσεις. Η λήψη δισκίων χωρίς επιβεβαίωση εκθέτει τον ασθενή σε ανεπιθύμητες ενέργειες και αλληλεπιδράσεις χωρίς βέβαιο όφελος.

Πριν από παρατεταμένη συστηματική θεραπεία είναι ορθό να γίνεται, όπου είναι εφικτό, άμεση μικροσκοπική εξέταση, καλλιέργεια ή άλλη κατάλληλη μυκητολογική μέθοδος. Το δείγμα πρέπει να λαμβάνεται από το ενεργό και παθολογικό τμήμα του νυχιού, αφού αφαιρεθούν επιφανειακά υπολείμματα που μπορεί να μειώσουν την απόδοση.

Η καλλιέργεια μπορεί να βοηθήσει να διαπιστωθεί αν πρόκειται για δερματόφυτο, ζυμομύκητα ή μη δερματοφυτικό υφομύκητα. Η πληροφορία αυτή είναι σημαντική όταν η θεραπεία αποτυγχάνει, επειδή η τερβιναφίνη δεν είναι η κατάλληλη επιλογή για κάθε πιθανό παθογόνο.

12Πότε χρησιμοποιούνται τα δισκία Lamisil

Τα δισκία Lamisil περιέχουν συστηματική τερβιναφίνη και χρησιμοποιούνται όταν η θεραπεία πρέπει να φτάσει μέσω της κυκλοφορίας στο δέρμα, στο τριχωτό ή στο νύχι. Δεν αποτελούν θεραπεία αυτοεπιλογής.

Σύμφωνα με την εγκεκριμένη ελληνική πληροφορία, χρησιμοποιούνται:

• Σε ενήλικες και παιδιά άνω των 12 ετών για επιλεγμένες δερματοφυτιάσεις του ψιλού δέρματος, των πτυχών, παλαμών και πελμάτων, όταν η θέση, η σοβαρότητα ή η έκταση καθιστά ενδεδειγμένη την από του στόματος θεραπεία.
• Σε ενήλικες για ονυχομυκητίαση από δερματόφυτα.
• Σε παιδιά άνω των 2 ετών μόνο για δερματοφυτίαση του τριχωτού της κεφαλής, όταν η τοπική θεραπεία δεν είναι εφικτή, με παιδιατρική δοσολογία βάσει βάρους.

Η εγκεκριμένη πληροφορία τονίζει ότι η διάγνωση των δερματοφυτιάσεων για τις οποίες σχεδιάζεται συστηματική θεραπεία πρέπει να επιβεβαιώνεται με άμεση μικροσκοπική εξέταση ή καλλιέργεια. Τα δισκία δεν είναι δραστικά στην ποικιλόχρου πιτυρίαση.

13Δοσολογία και διάρκεια των δισκίων

Για τους ενήλικες, η εγκεκριμένη δόση είναι συνήθως 250 mg μία φορά ημερησίως. Η διάρκεια δεν είναι ίδια για όλες τις λοιμώξεις και μπορεί να προσαρμόζεται από τον ιατρό ανάλογα με τη βαρύτητα, το παθογόνο, την ανταπόκριση και τον ρυθμό ανάπτυξης του νυχιού.

Η παράταση της αγωγής δεν πρέπει να γίνεται από τον ασθενή επειδή το νύχι παραμένει παχύ ή κίτρινο. Η εικόνα του νυχιού καθυστερεί να αποκατασταθεί και η ανάγκη παράτασης κρίνεται με βάση τη διάγνωση, την ανάπτυξη καθαρού νυχιού, την έκταση προσβολής και το προφίλ ασφάλειας.

Τα δισκία μπορούν συνήθως να λαμβάνονται με ή χωρίς τροφή. Ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί τη συνταγή και το φύλλο οδηγιών της δικής του συσκευασίας.

14Γιατί το νύχι αργεί να καθαρίσει μετά τα δισκία

Η φαρμακευτική αγωγή μπορεί να ολοκληρωθεί πολύ πριν το νύχι αποκτήσει φυσιολογική εμφάνιση. Η τερβιναφίνη παραμένει για κάποιο διάστημα στην κερατίνη και δρα στον μύκητα, αλλά το κατεστραμμένο τμήμα της ονυχιαίας πλάκας δεν επιστρέφει άμεσα σε φυσιολογική μορφή.

Τα νύχια των χεριών αναπτύσσονται ταχύτερα από τα νύχια των ποδιών. Η πλήρης αντικατάσταση ενός νυχιού χεριού μπορεί να απαιτήσει αρκετούς μήνες, ενώ στα πόδια συχνά χρειάζονται 9–12 μήνες ή περισσότερο. Στον μεγάλο δάκτυλο, σε ηλικιωμένους ή σε άτομα με περιφερική αγγειοπάθεια, διαβήτη ή χρόνια πίεση από υποδήματα, η ανάπτυξη μπορεί να είναι ακόμη βραδύτερη.

Το πιο χρήσιμο κλινικό εύρημα είναι η εμφάνιση μιας ομαλής, καθαρής ζώνης από τη βάση του νυχιού. Αν η καθαρή ζώνη προχωρά προς τα έξω, η βελτίωση μπορεί να συνεχίζεται ακόμη και μετά το τέλος της θεραπείας.

15Τι γίνεται αν ξεχαστεί δόση ή διακοπεί νωρίς η θεραπεία

Τοπική θεραπεία: αν παραλειφθεί μία εφαρμογή κρέμας, γέλης ή εκνεφώματος, εφαρμόστε όταν το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης. Μην χρησιμοποιείτε υπερβολική ποσότητα για να αναπληρώσετε την εφαρμογή.

Δισκία: αν ξεχαστεί μία δόση, ακολουθήστε τις οδηγίες του φύλλου οδηγιών ή του ιατρού. Γενικά δεν λαμβάνονται δύο δόσεις μαζί. Αν έχουν χαθεί πολλές δόσεις ή έχει μεσολαβήσει μεγάλη διακοπή, επικοινωνήστε με τον θεράποντα αντί να παρατείνετε μόνοι σας το τέλος της αγωγής.

Lamisil Once: δεν πρέπει να επαναλαμβάνεται αυτομάτως για το ίδιο επεισόδιο. Η επίμονη συμπτωματολογία απαιτεί επανεκτίμηση της διάγνωσης.

Η πρόωρη διακοπή επειδή υποχώρησε ο κνησμός μπορεί να αφήσει ενεργή λοίμωξη και να οδηγήσει σε υποτροπή. Από την άλλη πλευρά, αν εμφανιστούν ύποπτα συμπτώματα σοβαρής ανεπιθύμητης ενέργειας, δεν συνεχίζεται η συστηματική αγωγή μέχρι να δοθεί ιατρική οδηγία.

16Συχνές παρενέργειες της κρέμας και των δισκίων

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τοπικής και συστηματικής θεραπείας.

Τοπικός ερεθισμός δεν πρέπει να συγχέεται με αλλεργική αντίδραση. Η κρέμα περιέχει έκδοχα όπως κετυλική, στεαρυλική και βενζυλική αλκοόλη, ενώ η γέλη και το εκνέφωμα περιέχουν αλκοόλη και άλλα έκδοχα που μπορεί να ερεθίσουν ευαίσθητο ή τραυματισμένο δέρμα.

17Σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες: πότε διακόπτεται και ζητείται βοήθεια

Οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες των δισκίων είναι σπάνιες αλλά χρειάζονται έγκαιρη αναγνώριση. Ο ασθενής που λαμβάνει τερβιναφίνη από το στόμα πρέπει να ενημερώνεται να διακόψει και να επικοινωνήσει άμεσα με ιατρό αν εμφανιστούν συμπτώματα πιθανής ηπατικής δυσλειτουργίας:

• επίμονη ανεξήγητη ναυτία, έμετοι ή ανορεξία,
• έντονη ή ασυνήθιστη κόπωση,
• πόνος στο δεξιό άνω μέρος της κοιλιάς,
• ίκτερος, σκούρα ούρα ή πολύ ανοιχτόχρωμα κόπρανα.

Άμεση αξιολόγηση χρειάζεται επίσης σε γενικευμένο εξάνθημα με φουσκάλες ή αποκόλληση δέρματος, οίδημα προσώπου ή γλώσσας, δύσπνοια, υψηλό πυρετό, στοματικές διαβρώσεις ή άλλες ενδείξεις σοβαρής αλλεργικής ή δερματικής αντίδρασης.

Σπάνιες διαταραχές των κυττάρων του αίματος έχουν επίσης αναφερθεί. Πυρετός, επίμονος πονόλαιμος, ασυνήθιστες λοιμώξεις, μελανιές ή αιμορραγία χωρίς σαφή αιτία πρέπει να αναφέρονται άμεσα.

18Αντενδείξεις και προσοχή σε ήπαρ, νεφρά και ηλικιωμένους

Η βασική αντένδειξη όλων των μορφών είναι η γνωστή υπερευαισθησία στην τερβιναφίνη ή σε κάποιο έκδοχο του συγκεκριμένου προϊόντος.

Για τα δισκία, η εγκεκριμένη πληροφορία αναφέρει ότι δεν ενδείκνυνται σε ασθενείς με χρόνια ή ενεργό ηπατική νόσο. Πριν από τη συνταγογράφηση πρέπει να αξιολογείται αν υπάρχει προϋπάρχουσα ηπατική νόσος. Η ηπατοτοξικότητα μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και χωρίς γνωστό προηγούμενο πρόβλημα, γι’ αυτό η ενημέρωση για τα προειδοποιητικά συμπτώματα είναι απαραίτητη.

Η χρήση των δισκίων δεν έχει μελετηθεί επαρκώς σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια και δεν συνιστάται σε αυτόν τον πληθυσμό σύμφωνα με την ελληνική πληροφορία προϊόντος. Στους ηλικιωμένους δεν απαιτείται αυτομάτως διαφορετική δόση, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η νεφρική και ηπατική λειτουργία, οι συνοδές παθήσεις και η πολυφαρμακία.

Οι τοπικές μορφές έχουν χαμηλή συστηματική απορρόφηση, αλλά δεν πρέπει να εφαρμόζονται σε μάτια ή βλεννογόνους. Τα προϊόντα που περιέχουν υψηλή συγκέντρωση αλκοόλης χρειάζονται προσοχή σε φθαρμένο δέρμα. Το εκνέφωμα δεν πρέπει να εισπνέεται και πρέπει να διατηρείται μακριά από γυμνή φλόγα.

19Εξετάσεις αίματος, αλληλεπιδράσεις, αλκοόλ και οδήγηση

Ποιες εξετάσεις χρειάζονται

Για την κρέμα και τις άλλες τοπικές μορφές δεν απαιτείται εργαστηριακός έλεγχος ρουτίνας. Πριν από συστηματική τερβιναφίνη, ο ιατρός αξιολογεί το ιστορικό και συνήθως ζητά βασικό έλεγχο ηπατικής λειτουργίας, όπως AST, ALT και συχνά χολερυθρίνη ή άλλες σχετικές παραμέτρους. Η ανάγκη επανάληψης κατά τη διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από τη διάρκεια, το αρχικό αποτέλεσμα, τους παράγοντες κινδύνου, τα συγχορηγούμενα φάρμακα και τα συμπτώματα.

Σε επιλεγμένους ασθενείς μπορεί να χρειάζονται κρεατινίνη/eGFR ή γενική αίματος. Η εμφάνιση συμπτωμάτων ηπατικής δυσλειτουργίας απαιτεί άμεση διακοπή και εργαστηριακή αξιολόγηση ανεξάρτητα από το πότε έγινε ο προηγούμενος έλεγχος.

Αλληλεπιδράσεις των δισκίων

Η τερβιναφίνη αναστέλλει το CYP2D6 και μπορεί να επηρεάσει φάρμακα με στενό θεραπευτικό εύρος που μεταβολίζονται μέσω αυτού. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, μεταξύ άλλων, με ορισμένα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά, SSRIs, β-αποκλειστές, αντιαρρυθμικά τάξης 1A, 1B και 1C και αναστολείς ΜΑΟ τύπου Β.

Η ριφαμπικίνη μπορεί να αυξήσει σημαντικά την κάθαρση της τερβιναφίνης, ενώ η σιμετιδίνη μπορεί να τη μειώσει. Η τερβιναφίνη μπορεί επίσης να αυξήσει την κάθαρση της κυκλοσπορίνης. Η λίστα δεν είναι πλήρης, επομένως πρέπει να ελέγχεται ολόκληρη η φαρμακευτική αγωγή, συμπεριλαμβανομένων μη συνταγογραφούμενων προϊόντων και φυτικών σκευασμάτων.

Αλκοόλ και οδήγηση

Δεν υπάρχει ειδική εγκεκριμένη «ασφαλής ποσότητα» αλκοόλ μαζί με τα δισκία. Επειδή η συστηματική τερβιναφίνη σχετίζεται σπάνια με ηπατοτοξικότητα, είναι συνετό να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωση και να ακολουθείται η οδηγία του θεράποντος, ιδιαίτερα σε άτομα με ηπατικούς παράγοντες κινδύνου.

Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να οδηγήσουν. Αν εμφανιστεί ζάλη ή άλλη ενόχληση που επηρεάζει την εγρήγορση, πρέπει να αποφεύγεται η οδήγηση και ο χειρισμός μηχανημάτων μέχρι να υποχωρήσει.

20Εγκυμοσύνη, θηλασμός και χρήση σε παιδιά

Εγκυμοσύνη

Η κρέμα και το DermGel δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται στην εγκυμοσύνη εκτός αν είναι απολύτως απαραίτητο. Αν και η συστηματική έκθεση από την τοπική χρήση είναι χαμηλή, η απόφαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη την έκταση, τη διάρκεια και το πραγματικό κλινικό όφελος.

Τα δισκία δεν πρέπει να χορηγούνται στην εγκυμοσύνη εκτός αν το δυνητικό όφελος υπερτερεί του πιθανού κινδύνου. Η ονυχομυκητίαση συνήθως δεν αποτελεί επείγουσα κατάσταση και η συστηματική θεραπεία μπορεί συχνά να αναβληθεί, αλλά η τελική απόφαση ανήκει στον θεράποντα.

Θηλασμός

Η τερβιναφίνη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα και οι μητέρες που λαμβάνουν δισκία Lamisil δεν πρέπει να θηλάζουν. Στην τοπική χρήση, το αναμενόμενο όφελος πρέπει να δικαιολογεί τον κίνδυνο, ενώ το βρέφος δεν πρέπει να έρχεται σε επαφή με την περιοχή εφαρμογής, συμπεριλαμβανομένων των μαστών.

Παιδιά και έφηβοι

Οι σύγχρονες ελληνικές πληροφορίες της κρέμας και του DermGel δεν συνιστούν τη χρήση σε παιδιά λόγω περιορισμένων δεδομένων. Το εκνέφωμα και το Lamisil Once δεν συνιστώνται κάτω των 18 ετών.

Για τα δισκία, η χρήση σε παιδιά είναι ειδική ιατρική απόφαση. Άνω των 12 ετών η εγκεκριμένη δοσολογία για τις σχετικές ενδείξεις είναι έως 250 mg μία φορά την ημέρα. Σε παιδιά άνω των 2 ετών, η εγκεκριμένη χρήση κάτω των 12 ετών περιορίζεται στη δερματοφυτίαση του τριχωτού της κεφαλής όταν η τοπική θεραπεία δεν είναι εφικτή και η δόση καθορίζεται από το βάρος. Δεν πρέπει να γίνεται παιδιατρική χορήγηση από γονέα χωρίς ιατρική συνταγή και παρακολούθηση.

21Αν δεν περνάει: επιλογή φαρμάκου και πρόληψη υποτροπής

Γιατί μπορεί να αποτύχει η θεραπεία

• Η πάθηση δεν ήταν μυκητίαση.
• Χρησιμοποιήθηκε δερματική κρέμα για λοίμωξη μέσα στο νύχι.
• Η διάρκεια ή η συνέπεια της αγωγής ήταν ανεπαρκής.
• Δεν αντιμετωπίστηκε ταυτόχρονη tinea pedis, η οποία λειτούργησε ως δεξαμενή επαναμόλυνσης.
• Το παθογόνο δεν ήταν δερματόφυτο ή δεν ήταν ευαίσθητο στην επιλεγμένη θεραπεία.
• Το νύχι αναπτύσσεται αργά και η αναμενόμενη καθυστέρηση παρερμηνεύτηκε ως αποτυχία.
• Υπήρξε νέα έκθεση σε υγρό περιβάλλον, κοινόχρηστες επιφάνειες ή μολυσμένα εργαλεία.

Είναι το Lamisil το καλύτερο φάρμακο για μύκητες νυχιών;

Η από του στόματος τερβιναφίνη θεωρείται συχνά θεραπεία πρώτης επιλογής για επιβεβαιωμένη δερματοφυτική ονυχομυκητίαση, επειδή έχει υψηλή αποτελεσματικότητα έναντι των συχνών δερματοφυτών και συνήθως λιγότερες αλληλεπιδράσεις από την ιτρακοναζόλη. Δεν είναι όμως η καλύτερη επιλογή για κάθε ασθενή.

Η επιλογή μπορεί να αλλάξει όταν το παθογόνο είναι Candida ή μη δερματοφυτικός μύκητας, όταν υπάρχει ηπατική ή νεφρική νόσος, σημαντική πολυφαρμακία, εγκυμοσύνη ή προηγούμενη αποτυχία. Η ιτρακοναζόλη ή άλλες θεραπείες μπορεί να είναι καταλληλότερες σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Η φλουκοναζόλη δεν αντικαθιστά αυτόματα την τερβιναφίνη και η χρήση της εξαρτάται από το παθογόνο και το θεραπευτικό πλαίσιο.

Ο συνδυασμός συστηματικής και τοπικής θεραπείας δεν είναι απαραίτητος για όλους και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως υποχρεωτικός. Μπορεί να εξεταστεί εξατομικευμένα σε εκτεταμένη νόσο, υποτροπές ή συνύπαρξη μυκητίασης δέρματος, αλλά δεν αντικαθιστά τη σωστή διάγνωση.

Πώς μειώνεται η υποτροπή

• Σχολαστικό στέγνωμα ανάμεσα στα δάχτυλα μετά το μπάνιο.
• Καθημερινή αλλαγή καλτσών όταν υπάρχει ιδρώτας και χρήση υποδημάτων που αερίζονται επαρκώς.
• Εναλλαγή παπουτσιών ώστε να προλαβαίνουν να στεγνώνουν.
• Χρήση ατομικής πετσέτας, παντόφλας και εργαλείων νυχιών.
• Καθαρισμός εργαλείων κοπής μετά τη χρήση και αποφυγή τραυματισμού του δέρματος.
• Άμεση αντιμετώπιση πιθανής μυκητίασης δέρματος ώστε να μην παραμένει δεξαμενή για τα νύχια.
• Καλή ρύθμιση διαβήτη και προσεκτική φροντίδα ποδιών σε άτομα υψηλού κινδύνου.

22Συχνές ερωτήσεις

23Χρήσιμες Επιλογές & Βιβλιογραφία

Στο εργαστήριό μας πραγματοποιείται μυκητολογικός έλεγχος δέρματος και νυχιών, καθώς και οι εξετάσεις αίματος που μπορεί να ζητήσει ο θεράπων ιατρός πριν ή κατά τη διάρκεια συστηματικής αντιμυκητιασικής θεραπείας.