Adaferin Κρέμα ή Gel: Αδαπαλένη για Ακμή, Χρήση και Παρενέργειες

1
Τι είναι το Adaferin

Το Adaferin είναι φάρμακο για τοπική εφαρμογή στο δέρμα που χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση της κοινής ακμής. Περιέχει αδαπαλένη, ένα συνθετικό τοπικό ρετινοειδές που δρα σε βασικούς μηχανισμούς δημιουργίας της ακμής.

Στην ελληνική φαρμακευτική καταχώρηση το Adaferin 0,1% υπάρχει ως κρέμα και γέλη. Η ένδειξη αφορά την τοπική θεραπεία της κοινής ακμής του προσώπου και του θώρακα, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν φαγέσωρες, βλατίδες και φλύκταινες.

Δεν είναι αντιβιοτικό, δεν είναι κορτιζόνη και δεν είναι απλό καλλυντικό προϊόν. Ανήκει στα τοπικά ρετινοειδή, δηλαδή σε φάρμακα συγγενικά ως προς τη φαρμακολογική κατηγορία με παράγωγα της βιταμίνης Α.

2
Τι περιέχει – αδαπαλένη 0,1%

Το Adaferin περιέχει αδαπαλένη 0,1%, δηλαδή 1 mg δραστικής ουσίας ανά γραμμάριο προϊόντος.

Η αδαπαλένη ανήκει στα ρετινοειδή για τοπική χρήση στην ακμή. Δρα κυρίως στην ανώμαλη κερατινοποίηση του θυλάκου, δηλαδή στη διαδικασία που οδηγεί στη συσσώρευση κυττάρων και σμήγματος μέσα στον πόρο.

Με αυτόν τον τρόπο μειώνει τον σχηματισμό νέων φαγεσώρων και βοηθά σταδιακά να περιοριστούν οι βλάβες της ακμής. Παράλληλα έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

3
Πώς δρα η αδαπαλένη στην ακμή

Η ακμή δεν δημιουργείται μόνο επειδή το δέρμα είναι λιπαρό ή επειδή υπάρχει κάποιο «μικρόβιο». Σημαντικό ρόλο έχει η απόφραξη του τριχοσμηγματογόνου θυλάκου.

Η αδαπαλένη βοηθά να ομαλοποιηθεί η αποβολή των κυττάρων μέσα στον πόρο και να μειωθεί η δημιουργία μικροφαγεσώρων, δηλαδή των πολύ μικρών αρχικών βλαβών από τις οποίες μπορεί αργότερα να προκύψει μαύρο στίγμα, λευκό στίγμα ή φλεγμονώδες σπυράκι.

Αυτό εξηγεί γιατί το Adaferin δεν χρησιμοποιείται μόνο επάνω στο σπυράκι που είναι ήδη ορατό. Η θεραπεία στοχεύει και στην πρόληψη νέων βλαβών στην περιοχή που έχει τάση για ακμή.

4
Σε ποια μορφή ακμής χρησιμοποιείται

Το Adaferin έχει ιδιαίτερη θέση όταν στην εικόνα κυριαρχούν:

• μαύρα στίγματα ή ανοικτοί φαγέσωρες,
• λευκά στίγματα ή κλειστοί φαγέσωρες,
• μικρές φλεγμονώδεις βλατίδες,
• φλύκταινες,
• μικτή φαγεσωρική και φλεγμονώδης ακμή.

Σε έντονη οζώδη, κυστική ή ουλοποιό ακμή, η τοπική αδαπαλένη μόνη της μπορεί να μην επαρκεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται δερματολογική εκτίμηση ώστε να αποφασιστεί αν απαιτείται συνδυαστική ή συστηματική θεραπεία.

Για σοβαρή ή ανθεκτική ακμή μπορείτε να δείτε και τον οδηγό για Roaccutane και ισοτρετινοΐνη.

5
Adaferin κρέμα ή gel – ποια είναι η διαφορά;

Η δραστική ουσία και στις δύο μορφές είναι η ίδια: αδαπαλένη 0,1%. Αυτό που αλλάζει είναι κυρίως η φαρμακοτεχνική βάση του προϊόντος.

Η επιλογή δεν πρέπει να βασίζεται στην ιδέα ότι το gel είναι «ισχυρότερο». Και οι δύο μορφές περιέχουν την ίδια συγκέντρωση αδαπαλένης. Η ανοχή εξαρτάται από τον τύπο δέρματος, τα υπόλοιπα προϊόντα που χρησιμοποιούνται και την ατομική ευαισθησία.

6
Πώς χρησιμοποιείται σωστά το Adaferin

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του προϊόντος, το Adaferin εφαρμόζεται συνήθως μία φορά ημερησίως, κατά κανόνα το βράδυ πριν από την κατάκλιση, εκτός αν ο γιατρός έχει δώσει διαφορετική οδηγία.

Η βασική διαδικασία είναι:

1. Πλύνετε απαλά το πρόσωπο με ήπιο καθαριστικό.
2. Στεγνώστε καλά το δέρμα χωρίς έντονο τρίψιμο.
3. Εφαρμόστε μικρή ποσότητα Adaferin σε λεπτό στρώμα.
4. Καλύψτε την περιοχή που παρουσιάζει ακμή και όχι μόνο τα μεμονωμένα σπυράκια.
5. Αποφύγετε μάτια, χείλη, γωνίες μύτης και βλεννογόνους.
6. Πλύνετε τα χέρια μετά την εφαρμογή.

Δεν πρέπει να εφαρμόζεται πάνω σε ανοιχτές πληγές, έντονα ερεθισμένο δέρμα, εκδορές ή ηλιακό έγκαυμα.

7
Πόση ποσότητα χρειάζεται;

Χρειάζεται μόνο λεπτό στρώμα. Η υπερβολική ποσότητα δεν σημαίνει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Αντίθετα, η χρήση μεγαλύτερης ποσότητας ή η εφαρμογή περισσότερες φορές μέσα στην ημέρα μπορεί να αυξήσει σημαντικά:

• την ξηρότητα,
• το τσούξιμο,
• την ερυθρότητα,
• το ξεφλούδισμα,
• τη δυσανεξία στη θεραπεία.

Στόχος είναι να υπάρχει ένα πολύ λεπτό στρώμα στην ακνεϊκή περιοχή. Η ακριβής ποσότητα εξαρτάται από την επιφάνεια που θεραπεύεται.

8
Πότε αρχίζει να δρα και πόσο καιρό χρησιμοποιείται;

Η αδαπαλένη δεν είναι θεραπεία που εξαφανίζει την ακμή μέσα σε λίγες ημέρες. Η βελτίωση είναι σταδιακή.

Συχνά χρειάζονται αρκετές εβδομάδες για να φανεί σαφής διαφορά, ενώ η αξιολόγηση μιας θεραπείας ακμής γίνεται συνήθως σε χρονικό ορίζοντα περίπου 8–12 εβδομάδων και όχι μετά από λίγες εφαρμογές.

Στην αρχή μπορεί να φαίνεται ότι το αποτέλεσμα είναι μικρό ή ότι εμφανίζονται ακόμα νέες βλάβες. Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το φάρμακο απέτυχε.

Αν μετά από επαρκές διάστημα σωστής χρήσης δεν υπάρχει ουσιαστική βελτίωση, χρειάζεται επανεκτίμηση της διάγνωσης, της συμμόρφωσης και του θεραπευτικού σχήματος από δερματολόγο.

9
Ερεθισμός, ξηρότητα και ξεφλούδισμα

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες της αδαπαλένης είναι τοπικές. Μπορεί να εμφανιστούν:

• ξηρότητα,
• ερυθρότητα,
• αίσθημα καύσου ή τσούξιμο,
• ερεθισμός,
• ξεφλούδισμα.

Ο ήπιος ερεθισμός είναι ιδιαίτερα συχνός στην αρχή της θεραπείας και συχνά βελτιώνεται όσο το δέρμα προσαρμόζεται.

Αν όμως υπάρχει έντονος πόνος, σημαντικό οίδημα, εκτεταμένη φλεγμονή, φουσκάλες ή σοβαρή αντίδραση, η εφαρμογή πρέπει να διακόπτεται και να ζητείται ιατρική συμβουλή.

10
Αδαπαλένη και «purging»: χειροτερεύει πρώτα η ακμή;

Ο όρος «purging» χρησιμοποιείται συχνά στο διαδίκτυο για την προσωρινή εμφάνιση περισσότερων βλαβών μετά την έναρξη ενός ρετινοειδούς.

Χρειάζεται όμως προσοχή: κάθε επιδείνωση δεν είναι «purging». Έντονη κοκκινίλα, κάψιμο και συνεχές ξεφλούδισμα συχνά δείχνουν ερεθιστική δερματίτιδα και όχι ότι το φάρμακο «καθαρίζει τις τοξίνες» ή ότι πρέπει να συνεχιστεί σε μεγαλύτερη ποσότητα.

Αν οι βλάβες επιδεινώνονται σημαντικά, εμφανίζονται σε περιοχές όπου πριν δεν υπήρχε ακμή ή συνοδεύονται από έντονο ερεθισμό, χρειάζεται αξιολόγηση του σχήματος.

11
Ενυδατική, καθαριστικό και καθημερινή περιποίηση

Η σωστή καθημερινή περιποίηση συχνά καθορίζει αν ένας ασθενής θα μπορέσει να συνεχίσει την αδαπαλένη χωρίς υπερβολικό ερεθισμό.

Συνήθως προτιμώνται:

• ήπιο καθαριστικό χωρίς έντονο τρίψιμο,
• μη φαγεσωρογόνος ενυδατική κρέμα,
• αντηλιακό κατάλληλο για δέρμα με ακμή,
• αποφυγή μηχανικών scrub και επιθετικής απολέπισης.

Η ενυδατική δεν «ακυρώνει» το Adaferin. Αντίθετα, όταν χρησιμοποιείται σωστά μπορεί να μειώσει την ξηρότητα και να βοηθήσει τον ασθενή να παραμείνει στη θεραπεία.

12
Adaferin, ήλιος και αντηλιακό

Κατά τη θεραπεία με αδαπαλένη πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική έκθεση σε ήλιο και τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία, ιδιαίτερα όταν το δέρμα είναι ήδη ερεθισμένο.

Η καθημερινή χρήση κατάλληλου αντηλιακού ευρέος φάσματος είναι σημαντική, μαζί με καπέλο και πρακτικά μέτρα προστασίας όταν υπάρχει έντονη έκθεση.

Αν υπάρχει ηλιακό έγκαυμα, το Adaferin δεν πρέπει να εφαρμόζεται πάνω στην τραυματισμένη περιοχή μέχρι να αποκατασταθεί το δέρμα.

13
Τι δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μαζί χωρίς οδηγία

Το μεγαλύτερο πρακτικό πρόβλημα δεν είναι συνήθως μια συστηματική φαρμακευτική αλληλεπίδραση αλλά ο αθροιστικός ερεθισμός από πολλά δραστικά προϊόντα ταυτόχρονα.

Χρειάζεται προσοχή με:

• άλλα τοπικά ρετινοειδή,
• ισχυρά απολεπιστικά προϊόντα,
• οξέα σε υψηλές συγκεντρώσεις,
• προϊόντα με πολύ οινόπνευμα ή έντονη στυπτική δράση,
• scrub και βούρτσες καθαρισμού,
• πολλά διαφορετικά φάρμακα ακμής χωρίς οργανωμένο σχήμα.

Το υπεροξείδιο του βενζοϋλίου μπορεί να χρησιμοποιείται σε θεραπευτικά σχήματα μαζί με αδαπαλένη — χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Epiduo — αλλά ο τρόπος εφαρμογής και η ανοχή πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

14
Adaferin ή Epiduo – ποια είναι η διαφορά;

Η βασική διαφορά είναι ότι το Adaferin περιέχει μόνο αδαπαλένη 0,1%, ενώ το Epiduo συνδυάζει αδαπαλένη 0,1% με υπεροξείδιο του βενζοϋλίου 2,5%.

Το Epiduo έχει επιπλέον αντιμικροβιακή και κερατολυτική δράση λόγω του υπεροξειδίου του βενζοϋλίου, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει σημαντικό αρχικό ερεθισμό.

Δεν υπάρχει απάντηση «ποιο είναι καλύτερο» για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από το είδος της ακμής, τη βαρύτητα, την ανοχή του δέρματος και τις προηγούμενες θεραπείες.

Δείτε αναλυτικά: Epiduo Gel – χρήση, παρενέργειες και πότε δρα στην ακμή.

15
Adaferin ή Skinoren – ποιες είναι οι βασικές διαφορές;

Το Adaferin και το Skinoren είναι διαφορετικές τοπικές θεραπείες για την ακμή.

Το Adaferin περιέχει αδαπαλένη, δηλαδή τοπικό ρετινοειδές. Το Skinoren περιέχει αζελαϊκό οξύ και δεν είναι ρετινοειδές.

Και τα δύο μπορούν να έχουν θέση σε ασθενείς με φαγεσωρική και φλεγμονώδη ακμή, αλλά έχουν διαφορετικό μηχανισμό, διαφορετικό προφίλ ερεθισμού και διαφορετικές προφυλάξεις.

Η επιλογή μπορεί να επηρεάζεται από την ευαισθησία του δέρματος, τις μεταφλεγμονώδεις δυσχρωμίες, άλλες θεραπείες που χρησιμοποιούνται και το αν υπάρχει εγκυμοσύνη ή σχεδιασμός εγκυμοσύνης.

Δείτε αναλυτικά τον οδηγό για Skinoren και αζελαϊκό οξύ.

16
Adaferin, Acnatac και Indoxyl – όχι το ίδιο φάρμακο

Τα τρία σκευάσματα χρησιμοποιούνται στην ακμή αλλά έχουν διαφορετική σύνθεση:

• Adaferin: αδαπαλένη.
• Acnatac: κλινδαμυκίνη + τρετινοΐνη.
• Indoxyl: κλινδαμυκίνη + υπεροξείδιο του βενζοϋλίου.

Το Adaferin δεν περιέχει αντιβιοτικό. Αυτό είναι σημαντικό, επειδή η χρήση τοπικού αντιβιοτικού στην ακμή έχει διαφορετικούς περιορισμούς και σχετίζεται με την ανάγκη περιορισμού της ανάπτυξης μικροβιακής αντοχής.

Δείτε επίσης τους οδηγούς για Acnatac και Indoxyl.

17
Adaferin στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό

Η συστηματική απορρόφηση της αδαπαλένης μετά από σωστή τοπική εφαρμογή είναι πολύ μικρή. Παρ’ όλα αυτά, η ευρωπαϊκή σύσταση είναι προληπτική και σαφής ως προς την αποφυγή των τοπικών ρετινοειδών στην κύηση.

Αν υπάρξει εγκυμοσύνη ενώ χρησιμοποιείται Adaferin, η θεραπεία πρέπει να διακοπεί και να ενημερωθεί ο θεράπων ιατρός.

Θηλασμός: απαιτείται ιατρική συμβουλή. Το προϊόν δεν πρέπει να εφαρμόζεται στο στήθος ή σε περιοχή όπου θα μπορούσε να έρθει σε άμεση επαφή το βρέφος.

18
Χρειάζονται εξετάσεις αίματος με το Adaferin;

Η τοπική αδαπαλένη έχει πολύ μικρή συστηματική απορρόφηση και, σε αντίθεση με τη συστηματική ισοτρετινοΐνη, δεν απαιτεί συνήθως περιοδικό εργαστηριακό έλεγχο μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιείται Adaferin.

Δεν χρειάζεται δηλαδή ως ρουτίνα έλεγχος τρανσαμινασών, χοληστερόλης ή τριγλυκεριδίων για την απλή τοπική θεραπεία με αδαπαλένη.

Οι εξετάσεις μπορεί όμως να έχουν αξία για να διερευνηθεί η αιτία ή το ορμονικό υπόβαθρο της ακμής, ιδιαίτερα σε γυναίκες όταν συνυπάρχουν:

• ακανόνιστη περίοδος,
• έντονη τριχοφυΐα,
• αραίωση μαλλιών ανδρογενετικού τύπου,
• απότομη εμφάνιση σοβαρής ακμής στην ενήλικη ζωή,
• υπογονιμότητα ή γνωστό σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί, ανάλογα με την εικόνα, να ζητήσει επιλεγμένο ορμονικό ή μεταβολικό έλεγχο.

Δείτε: Ακμή – αίτια, ορμόνες και πότε χρειάζονται εξετάσεις αίματος.

19
Πότε χρειάζεται εξέταση από δερματολόγο

Η ιατρική εκτίμηση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν:

• η ακμή είναι οζώδης ή κυστική,
• αρχίζουν να δημιουργούνται ουλές,
• υπάρχει σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση,
• η θεραπεία δεν αποδίδει μετά από επαρκές διάστημα,
• ο ερεθισμός από το Adaferin είναι έντονος ή επίμονος,
• η ακμή εμφανίζεται ξαφνικά και έντονα σε ενήλικα,
• υπάρχουν ενδείξεις ορμονικής διαταραχής,
• υπάρχει εγκυμοσύνη ή σχεδιασμός εγκυμοσύνης,
• χρησιμοποιούνται παράλληλα πολλά φαρμακευτικά προϊόντα για την ακμή.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι σημαντική ιδιαίτερα όταν υπάρχει κίνδυνος μόνιμων ουλών.

20
Συχνές ερωτήσεις για το Adaferin

21
Τι να θυμάστε

• Το Adaferin περιέχει αδαπαλένη 0,1%.
• Στην Ελλάδα καταγράφεται ως κρέμα και γέλη.
• Είναι τοπικό ρετινοειδές και όχι αντιβιοτικό.
• Βοηθά κυρίως στους φαγέσωρες και σε ήπια έως μέτρια φλεγμονώδη ακμή.
• Η συνήθης εφαρμογή είναι μία φορά την ημέρα σε λεπτό στρώμα.
• Δεν χρειάζεται μεγαλύτερη ποσότητα για καλύτερο αποτέλεσμα.
• Ξηρότητα, κοκκινίλα, κάψιμο και ξεφλούδισμα είναι συχνότερα στην αρχή.
• Ήπιο καθαριστικό, ενυδατική και αντηλιακή προστασία βελτιώνουν την ανοχή.
• Το Adaferin και το Epiduo δεν είναι το ίδιο: το Epiduo περιέχει επιπλέον υπεροξείδιο του βενζοϋλίου.
• Δεν χρησιμοποιείται στην εγκυμοσύνη ή όταν σχεδιάζεται εγκυμοσύνη.
• Δεν απαιτούνται συνήθως εξετάσεις αίματος για την παρακολούθηση της τοπικής αδαπαλένης.

22
Χρήσιμοι οδηγοί και βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία και πηγές

1. 
   Γαληνός – ADAFERIN Κρέμα / Γέλη 0,1%: Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος
   
2. 
   European Medicines Agency – Retinoid-containing medicinal products: pregnancy prevention measures
   
3. 
   American Academy of Dermatology – Acne Clinical Guideline
   
4. 
   NICE – Acne vulgaris: management
   
5. 
   DailyMed – Adapalene Gel 0.1%: prescribing information
   

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη διάγνωση ή θεραπευτική οδηγία από δερματολόγο ή άλλο θεράποντα ιατρό.