Skinoren: Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες, Ακμή και Πότε Χρειάζονται Εξετάσεις

1Τι είναι το Skinoren

Το Skinoren είναι δερματολογικό φάρμακο με δραστική ουσία το αζελαϊκό οξύ. Εφαρμόζεται τοπικά στο δέρμα και χρησιμοποιείται κυρίως για την ακμή, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν φαγέσωρες, βλατίδες, φλύκταινες, λιπαρότητα, φλεγμονώδη σπυράκια ή τάση για σημάδια μετά την ακμή. Δεν είναι κορτιζόνη, δεν είναι αντιβιοτικό και δεν είναι «δυνατή καλλυντική κρέμα». Είναι φαρμακευτική αγωγή που πρέπει να χρησιμοποιείται με σωστή ένδειξη, σωστή διάρκεια και καθαρή οδηγία εφαρμογής.

Η εμπορική ονομασία Skinoren μπορεί να αφορά διαφορετική μορφή, όπως κρέμα ή γέλη, ανάλογα με τη χώρα και το προϊόν. Η κρέμα 20% χρησιμοποιείται ως θεραπεία της κοινής ακμής, ενώ γέλες αζελαϊκού οξέος 15% αναφέρονται σε αρκετές χώρες και για βλατιδοφλυκταινώδη ροδόχρου ακμή. Γι’ αυτό έχει σημασία να κοιτάμε τη μορφή, την περιεκτικότητα και το φύλλο οδηγιών του συγκεκριμένου προϊόντος που έχει χορηγηθεί, όχι μόνο το όνομα.

Το Skinoren συχνά προτιμάται επειδή δρα σε περισσότερους από έναν μηχανισμούς της ακμής: μειώνει τη φλεγμονή, επηρεάζει την απόφραξη των πόρων και μπορεί να βοηθήσει στα καφέ σημάδια μετά τα σπυράκια. Δεν δίνει όμως άμεσο αποτέλεσμα μέσα σε μία ή δύο ημέρες. Η ακμή είναι χρόνια και υποτροπιάζουσα κατάσταση· η σωστή θεραπεία χρειάζεται χρόνο, συνέπεια και αποφυγή ερεθιστικών συνηθειών που επιδεινώνουν το δέρμα.

2Τι είναι το αζελαϊκό οξύ

Το αζελαϊκό οξύ είναι δικαρβοξυλικό οξύ με αντιφλεγμονώδη, αντιβακτηριακή, αντιοξειδωτική και ήπια κερατολυτική δράση. Στην ακμή βοηθά επειδή επηρεάζει το μικροπεριβάλλον του θυλάκου, μειώνει τη φλεγμονώδη αντίδραση γύρω από το σπυράκι και συμβάλλει στη μείωση της απόφραξης που οδηγεί σε μαύρα και λευκά στίγματα.

Δεν πρέπει να συγχέεται με τα ισχυρά απολεπιστικά οξέα που χρησιμοποιούνται σε καλλυντικά peelings. Το αζελαϊκό οξύ έχει φαρμακευτική θέση σε συγκεκριμένες δερματολογικές καταστάσεις, αλλά μπορεί και αυτό να ερεθίσει, ειδικά όταν εφαρμόζεται σε ευαίσθητο, ξηρό ή ήδη ερεθισμένο δέρμα. Το ότι είναι γενικά καλά ανεκτό δεν σημαίνει ότι μπαίνει μαζί με πολλά άλλα δραστικά συστατικά χωρίς πρόγραμμα.

Ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του είναι ότι δεν είναι αντιβιοτικό. Αυτό έχει πρακτική αξία, επειδή η μακροχρόνια και άσκοπη χρήση τοπικών ή από του στόματος αντιβιοτικών στην ακμή μπορεί να συμβάλλει σε αντοχή. Το Skinoren μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες που αποφασίζει ο δερματολόγος, ανάλογα με τη βαρύτητα της ακμής, τον τύπο των βλαβών, την ηλικία, το φύλο, την πιθανότητα ουλών και το ιστορικό ερεθισμών.

3Σε ποιες δερματικές καταστάσεις χρησιμοποιείται

Η βασική και πιο κλασική χρήση του Skinoren είναι η κοινή ακμή. Η κοινή ακμή μπορεί να εμφανιστεί στο πρόσωπο, στο στήθος, στην πλάτη ή στους ώμους και μπορεί να είναι φαγεσωρική, φλεγμονώδης ή μικτή. Σε ήπιες και μέτριες μορφές, τοπικά φάρμακα όπως το αζελαϊκό οξύ μπορούν να έχουν σημαντικό ρόλο. Σε σοβαρότερη ακμή, με οζίδια, κύστεις, ουλές ή μεγάλη ψυχολογική επιβάρυνση, συχνά χρειάζεται πιο σύνθετο θεραπευτικό πλάνο.

Το αζελαϊκό οξύ χρησιμοποιείται επίσης σε ορισμένες μορφές ροδόχρου ακμής, κυρίως όταν υπάρχει βλατιδοφλυκταινώδης εικόνα, δηλαδή μικρές κόκκινες βλατίδες και φλύκταινες πάνω σε υπόστρωμα κοκκινίλας. Εδώ χρειάζεται προσοχή: άλλο η κοινή ακμή, άλλο η ροδόχρους ακμή, άλλο η περιστοματική δερματίτιδα και άλλο η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα. Οι καταστάσεις αυτές μπορεί να μοιάζουν αλλά η θεραπεία τους δεν είναι ίδια.

Σε κάποιους ασθενείς το αζελαϊκό οξύ βοηθά και στην μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση, δηλαδή στα καφέ σημάδια που μένουν μετά από σπυράκια, κυρίως σε πιο σκούρους φωτότυπους. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι θεραπεία για κάθε πανάδα ή κάθε μελάγχρωση. Οι κηλίδες στο δέρμα θέλουν σωστή διάγνωση, γιατί μπορεί να οφείλονται σε ήλιο, ορμονικούς παράγοντες, φάρμακα, φλεγμονή ή άλλες δερματολογικές αιτίες.

4Πώς δρα το Skinoren στην ακμή

Η ακμή δημιουργείται από συνδυασμό παραγόντων: αυξημένη κερατινοποίηση μέσα στον πόρο, σμήγμα, φλεγμονή, μικροβιακό φορτίο και ορμονική επίδραση. Το Skinoren δεν «στεγνώνει» απλώς το σπυράκι. Δρα πιο αργά και πιο πολυπαραγοντικά. Βοηθά στη ρύθμιση της κερατινοποίησης, ώστε να μειώνεται η απόφραξη των πόρων που οδηγεί σε φαγεσώρους, ενώ παράλληλα μειώνει φλεγμονώδεις μηχανισμούς που κάνουν τα σπυράκια κόκκινα, επώδυνα και επίμονα.

Η αντιβακτηριακή του δράση αφορά κυρίως το περιβάλλον του θυλάκου και τα βακτήρια που σχετίζονται με την ακμή. Δεν λειτουργεί όμως όπως ένα κλασικό αντιβιοτικό και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σαν αντιβιοτική κρέμα για μολυσμένη πληγή ή πύον. Αν υπάρχει σταφυλοκοκκική λοίμωξη, μολυσματικό κηρίο, θυλακίτιδα ή πληγή με έκκριμα, η αντιμετώπιση είναι διαφορετική και μπορεί να χρειαστεί καλλιέργεια.

Το Skinoren έχει και δράση στη μελανίνη μέσω αναστολής της τυροσινάσης. Αυτό εξηγεί γιατί σε ορισμένους ασθενείς βοηθά στα καφέ σημάδια που μένουν μετά την ακμή. Η βελτίωση όμως είναι αργή και απαιτεί παράλληλα αντηλιακή προστασία. Αν ο ασθενής συνεχίζει να πιέζει τα σπυράκια, να τραυματίζει το δέρμα ή να εκτίθεται έντονα στον ήλιο χωρίς προστασία, οι κηλίδες επιμένουν περισσότερο.

5Skinoren κρέμα και Skinoren γέλη: ποια είναι η διαφορά

Η κρέμα και η γέλη δεν είναι απλώς διαφορετική συσκευασία. Διαφέρουν σε υφή, συγκέντρωση και, ανά χώρα, σε εγκεκριμένες ενδείξεις. Η Skinoren 20% κρέμα περιέχει 200 mg αζελαϊκού οξέος ανά γραμμάριο και χρησιμοποιείται κυρίως για την κοινή ακμή. Η γέλη 15% έχει πιο ελαφριά υφή και σε αρκετά φύλλα οδηγιών αναφέρεται για βλατιδοφλυκταινώδη ακμή προσώπου και βλατιδοφλυκταινώδη ροδόχρου ακμή.

Πρακτικά, η κρέμα μπορεί να ταιριάζει καλύτερα σε πιο ξηρό ή ανεκτικό δέρμα, ενώ η γέλη μπορεί να προτιμάται σε πιο λιπαρό δέρμα ή σε ασθενείς που δεν θέλουν βαριά υφή. Αυτό δεν είναι απόλυτο. Κάποιοι ερεθίζονται περισσότερο με τη γέλη, άλλοι με την κρέμα. Η ανοχή εξαρτάται από τον τύπο δέρματος, το καθαριστικό, τα υπόλοιπα προϊόντα, τη συχνότητα εφαρμογής και το αν το δέρμα ήταν ήδη ερεθισμένο πριν ξεκινήσει η αγωγή.

Ο ασθενής δεν πρέπει να αλλάζει μόνος του μορφή επειδή διάβασε ότι «η γέλη είναι πιο δυνατή» ή «η κρέμα είναι πιο ασφαλής». Η σωστή επιλογή γίνεται από τον δερματολόγο με βάση τη διάγνωση. Αν πρόκειται για κοινή ακμή, ο στόχος είναι διαφορετικός από τη ροδόχρου ακμή. Αν πρόκειται για ερεθιστική δερματίτιδα, μύκητα ή βακτηριακή λοίμωξη, το Skinoren μπορεί να μην είναι η σωστή επιλογή.

6Πότε το προτιμά ο δερματολόγος

Το Skinoren μπορεί να προτιμηθεί όταν υπάρχει ήπια έως μέτρια ακμή, όταν ο ασθενής δεν ανέχεται καλά πιο ερεθιστικές τοπικές θεραπείες ή όταν υπάρχει έντονη τάση για καφέ σημάδια μετά τα σπυράκια. Μπορεί επίσης να επιλεγεί ως μέρος συνδυαστικής αγωγής, για παράδειγμα μαζί με άλλο τοπικό φάρμακο ή με συστηματική αγωγή, ανάλογα με τη βαρύτητα και τον τύπο των βλαβών.

Σε γυναίκες με ακμή ενηλίκων, ο δερματολόγος συχνά αξιολογεί και άλλους παράγοντες: κύκλο, υπερτρίχωση, έξαρση πριν την περίοδο, φάρμακα, καλλυντικά, αντισυλληπτικά, πιθανό σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών ή ορμονικούς παράγοντες. Το Skinoren μπορεί να βοηθήσει τοπικά, αλλά δεν λύνει μόνο του μια ορμονική ακμή όταν υπάρχει βαθύτερος μηχανισμός.

Σε εφήβους, το Skinoren μπορεί να είναι επιλογή όταν η ακμή δεν είναι βαριά, όταν δεν υπάρχουν ουλές και όταν η συνέπεια στην καθημερινή χρήση είναι ρεαλιστική. Σε πιο σοβαρές μορφές, ειδικά με οζίδια, κύστεις ή ουλές, η καθυστέρηση αποτελεσματικής θεραπείας μπορεί να αφήσει μόνιμα σημάδια. Γι’ αυτό η ακμή δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως αισθητικό πρόβλημα.

7Σωστή εφαρμογή και δοσολογία

Το Skinoren εφαρμόζεται σε καθαρό και στεγνό δέρμα. Συνήθως χρησιμοποιείται δύο φορές την ημέρα, πρωί και βράδυ, εκτός αν ο ιατρός έχει δώσει διαφορετική οδηγία. Για ολόκληρο το πρόσωπο, η ποσότητα πρέπει να είναι μικρή και απλωμένη σε λεπτό στρώμα. Η υπερβολική ποσότητα δεν επιταχύνει το αποτέλεσμα· αυξάνει κυρίως τον κίνδυνο τσουξίματος, ξηρότητας και ερεθισμού.

Πριν την εφαρμογή, το πρόσωπο καθαρίζεται με ήπιο καθαριστικό ή απλό νερό και στεγνώνεται απαλά. Δεν χρειάζεται τρίψιμο, βούρτσες, σκληρά απολεπιστικά ή αλκοολούχα προϊόντα. Μετά την εφαρμογή, τα χέρια πρέπει να πλένονται, ώστε να αποφεύγεται τυχαία επαφή με μάτια, στόμα και βλεννογόνους. Αν το φάρμακο μπει στα μάτια, πρέπει να ξεπλυθεί με άφθονο νερό και να ζητηθεί ιατρική συμβουλή αν ο ερεθισμός επιμένει.

Σε ευαίσθητο δέρμα, ο ιατρός μπορεί να προτείνει πιο αργή εισαγωγή, για παράδειγμα μία φορά την ημέρα στην αρχή και μετά αύξηση. Αυτό δεν είναι αποτυχία. Είναι συχνά ο πιο σωστός τρόπος για να αποφευχθεί έντονος ερεθισμός που θα οδηγήσει σε πλήρη διακοπή. Η ακμή χρειάζεται συνέπεια· μια θεραπεία που δεν αντέχει ο ασθενής δεν μπορεί να δουλέψει σωστά.

8Πότε φαίνεται αποτέλεσμα

Το Skinoren δεν είναι θεραπεία άμεσης δράσης. Σε αρκετούς ασθενείς η πρώτη καθαρή βελτίωση φαίνεται μετά από περίπου τέσσερις εβδομάδες, ενώ το πλήρες όφελος μπορεί να χρειαστεί περισσότερους μήνες. Αυτό είναι αναμενόμενο, επειδή η ακμή σχετίζεται με κύκλο ανανέωσης του δέρματος, απόφραξη πόρων και φλεγμονώδεις μηχανισμούς που δεν αλλάζουν μέσα σε λίγες ημέρες.

Τις πρώτες εβδομάδες μπορεί να υπάρχει τσούξιμο, ξηρότητα ή μικρή έξαρση ερεθισμού. Αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι το φάρμακο «δεν κάνει» ή ότι υπάρχει αλλεργία. Αν όμως η ερυθρότητα είναι έντονη, η απολέπιση σοβαρή, το κάψιμο δεν υποχωρεί ή το δέρμα πονά, χρειάζεται μείωση συχνότητας ή προσωρινή διακοπή μόνο με ιατρική καθοδήγηση.

Ο ασθενής πρέπει να αξιολογεί το αποτέλεσμα με ρεαλιστικό τρόπο. Δεν μετράμε μόνο πόσα σπυράκια υπάρχουν σήμερα, αλλά αν μειώνεται η συχνότητα νέων βλαβών, η φλεγμονή, η λιπαρότητα, η ανάγκη για κάλυψη με μακιγιάζ και τα σημάδια μετά την ακμή. Αν μετά από επαρκές διάστημα σωστής χρήσης δεν υπάρχει βελτίωση, η αγωγή πρέπει να επανεκτιμηθεί.

9Παρενέργειες του Skinoren

Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι τοπικές: κάψιμο, τσούξιμο, κνησμός, ερυθρότητα, ξηρότητα, απολέπιση ή αίσθηση τραβήγματος. Συνήθως είναι ήπιες και εμφανίζονται στην αρχή της αγωγής. Συχνά μειώνονται όσο το δέρμα συνηθίζει και όσο προσαρμόζεται η ρουτίνα περιποίησης.

Πιο έντονος ερεθισμός μπορεί να εμφανιστεί όταν το Skinoren μπαίνει μαζί με ρετινοειδή, οξέα, απολεπιστικά, αλκοολούχα toner, μάσκες, scrub ή σκληρά καθαριστικά. Σε αυτές τις περιπτώσεις το πρόβλημα δεν είναι πάντα το ίδιο το φάρμακο, αλλά το συνολικό φορτίο ερεθισμού στο δέρμα. Η απλοποίηση της ρουτίνας συχνά βοηθά περισσότερο από την αλλαγή φαρμάκου.

Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί αλλεργική αντίδραση ή έντονη δερματίτιδα εξ επαφής. Αν υπάρχει πρήξιμο, εξάνθημα που εξαπλώνεται, έντονος πόνος, φυσαλίδες, οίδημα προσώπου ή δυσκολία στην αναπνοή, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Επίσης, έχει αναφερθεί σπάνια επιδείνωση άσθματος με αζελαϊκό οξύ· άτομο με άσθμα που παρατηρεί επιδείνωση μετά την έναρξη πρέπει να ενημερώσει τον ιατρό.

10Πότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται

Το Skinoren δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αν υπάρχει γνωστή αλλεργία στο αζελαϊκό οξύ ή σε κάποιο έκδοχο του προϊόντος. Δεν πρέπει επίσης να εφαρμόζεται σε μάτια, στόμα, βλεννογόνους, ανοιχτές πληγές ή έντονα τραυματισμένο δέρμα. Αν το δέρμα είναι ήδη καμένο από ήλιο, σκασμένο ή ερεθισμένο από άλλη αγωγή, η έναρξη μπορεί να προκαλέσει δυσανεξία.

Δεν είναι κατάλληλο για κάθε «σπυράκι». Αν η βλάβη είναι επώδυνη, μεγάλη, θερμή, με πύον, κίτρινη κρούστα ή ταχεία επέκταση, μπορεί να πρόκειται για βακτηριακή λοίμωξη, δοθιήνα, θυλακίτιδα ή άλλη κατάσταση. Εκεί δεν αρκεί το Skinoren και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο ιατρικής εκτίμησης.

Επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για ασαφή εξανθήματα που μοιάζουν με αλλεργία, μύκητα ή έκζεμα χωρίς διάγνωση. Στις δερματολογικές κρέμες υπάρχει συχνά σύγχυση: άλλο το Skinoren για ακμή, άλλο μια κορτιζονούχα κρέμα όπως το Betnovate, άλλο μια συνδυαστική κρέμα όπως το Fucicort ή το Kenacomb. Για σωστή διάκριση, ξεκινήστε από τον Οδηγό Δερματολογικών Φαρμάκων.

11Ευαίσθητο δέρμα και ερεθισμός

Το ευαίσθητο δέρμα δεν αποκλείει πάντα τη χρήση Skinoren, αλλά απαιτεί προσοχή. Αν ο ασθενής έχει ιστορικό ατοπικής δερματίτιδας, ροδόχρου ακμής, έντονης ξηρότητας ή εύκολης κοκκινίλας, η έναρξη πρέπει να γίνεται σταδιακά. Πρακτικά, μπορεί να χρειαστεί λιγότερη ποσότητα, εφαρμογή μία φορά την ημέρα στην αρχή, ή ενυδατικό που υποστηρίζει τον δερματικό φραγμό.

Η ενυδάτωση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το Skinoren δεν αντικαθιστά την καθημερινή φροντίδα του δέρματος. Ένα ήπιο καθαριστικό, μη φαγεσωρογόνο ενυδατικό και αντηλιακό μπορούν να κάνουν τη θεραπεία πιο ανεκτή. Αντίθετα, η συνεχής αλλαγή προϊόντων, τα scrub, οι μάσκες «καθαρισμού», τα προϊόντα με αλκοόλη και η υπερβολική απολέπιση συχνά κάνουν την ακμή να φαίνεται χειρότερη.

Σε έντονο ερεθισμό, δεν είναι σωστό να συνεχίζεται η ίδια συχνότητα με την ιδέα ότι «πρέπει να το αντέξει το δέρμα». Η φλεγμονή από ερεθισμό μπορεί να μοιάζει με επιδείνωση ακμής και να δημιουργήσει νέο κύκλο προβλήματος. Καλύτερη στρατηγική είναι η έγκαιρη επικοινωνία με τον ιατρό, η απλοποίηση της ρουτίνας και η προσαρμογή της εφαρμογής.

12Skinoren και ροδόχρους ακμή

Η ροδόχρους ακμή είναι χρόνια δερματοπάθεια που μπορεί να προκαλεί κοκκινίλα, έξαψη, ευρυαγγείες, αίσθημα καύσου και, σε ορισμένες μορφές, βλατίδες και φλύκταινες που μοιάζουν με ακμή. Το αζελαϊκό οξύ σε μορφή γέλης έχει θέση σε βλατιδοφλυκταινώδη ροδόχρου ακμή σε αρκετά θεραπευτικά πλαίσια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε κοκκινίλα στο πρόσωπο είναι ροδόχρους ακμή ή ότι κάθε μορφή Skinoren έχει την ίδια ένδειξη.

Η ροδόχρους ακμή συχνά επιδεινώνεται από ήλιο, ζέστη, αλκοόλ, πικάντικα τρόφιμα, απότομες αλλαγές θερμοκρασίας, έντονη άσκηση, στρες ή ερεθιστικά καλλυντικά. Αν ο ασθενής βάζει Skinoren αλλά συνεχίζει καθημερινά εκλυτικούς παράγοντες χωρίς προστασία, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι περιορισμένο.

Σε ροδόχρου ακμή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στα μάτια. Αν υπάρχει ερυθρότητα, ξηρότητα, κάψιμο, αίσθημα ξένου σώματος ή βλεφαρίτιδα, μπορεί να υπάρχει οφθαλμική συμμετοχή και χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Το Skinoren δεν πρέπει να εφαρμόζεται μέσα ή πολύ κοντά στα μάτια.

13Σημάδια ακμής, πανάδες και υπερμελάγχρωση

Το αζελαϊκό οξύ μπορεί να βοηθήσει σε καφέ σημάδια μετά από ακμή, επειδή επηρεάζει την παραγωγή μελανίνης και μειώνει τη φλεγμονώδη διαδικασία που τροφοδοτεί την υπερμελάγχρωση. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε άτομα που μετά από κάθε σπυράκι μένει καφέ σημάδι για μήνες. Η βελτίωση όμως δεν είναι άμεση και χρειάζεται σταθερή χρήση μαζί με αντηλιακή προστασία.

Πρέπει να γίνει διάκριση ανάμεσα σε καφέ σημάδι, κόκκινο σημάδι, ουλή και ενεργό σπυράκι. Το καφέ σημάδι είναι μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση. Το κόκκινο σημάδι είναι μεταφλεγμονώδης ερυθρότητα. Η ουλή είναι μόνιμη αλλαγή στην υφή του δέρματος. Το Skinoren μπορεί να βοηθήσει περισσότερο σε σημάδια και ενεργές βλάβες, αλλά δεν εξαφανίζει βαθιές ουλές.

Αν υπάρχουν μελαγχρωματικές βλάβες που αλλάζουν χρώμα, μέγεθος ή σχήμα, ή αν μια κηλίδα δεν μοιάζει με συνηθισμένο σημάδι ακμής, χρειάζεται δερματολογική εξέταση. Δεν πρέπει να εφαρμόζονται λευκαντικές ή δραστικές κρέμες σε βλάβες άγνωστης φύσης.

14Κύηση, θηλασμός, παιδιά και έφηβοι

Στην κύηση, κάθε φάρμακο πρέπει να αξιολογείται με βάση το όφελος και τον πιθανό κίνδυνο. Το αζελαϊκό οξύ έχει χαμηλή απορρόφηση από το δέρμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η χρήση στην εγκυμοσύνη γίνεται αυθαίρετα. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνεται από ιατρό, ειδικά αν η εφαρμογή αφορά μεγάλη επιφάνεια, συχνή χρήση ή ήδη ερεθισμένο δέρμα.

Στον θηλασμό, το φάρμακο δεν πρέπει να εφαρμόζεται σε περιοχή που μπορεί να έρθει σε επαφή με το στόμα του βρέφους, όπως το στήθος ή η θηλή, εκτός αν υπάρχει ειδική οδηγία. Αν υπάρχει ακμή, ροδόχρους ακμή ή δερματίτιδα σε θηλάζουσα, ο δερματολόγος θα επιλέξει αγωγή με βάση τη θέση, τη βαρύτητα και την ασφάλεια.

Στους εφήβους, η κρέμα Skinoren χρησιμοποιείται σε ηλικίες όπου έχει τεκμηριωθεί ασφάλεια και αποτελεσματικότητα σύμφωνα με το φύλλο οδηγιών. Σε παιδιά μικρότερης ηλικίας ή σε προεφηβική ακμή χρειάζεται ιδιαίτερη αξιολόγηση, γιατί η ακμή πριν την εφηβεία μπορεί να σχετίζεται με ορμονικούς ή άλλους παράγοντες και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται πάντα σαν απλή εφηβική ακμή.

15Συνδυασμοί με άλλα φάρμακα ακμής

Το Skinoren μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο του ή ως μέρος συνδυαστικού πλάνου. Σε κάποιες περιπτώσεις συνδυάζεται με βενζοϋλοϋπεροξείδιο, τοπικά ρετινοειδή, τοπικά ή από του στόματος αντιβιοτικά, ορμονική αγωγή ή ισοτρετινοΐνη, αλλά αυτό πρέπει να γίνεται με ιατρική οδηγία. Η ακμή έχει διαφορετικούς τύπους και κάθε φάρμακο στοχεύει διαφορετικό μηχανισμό.

Το βασικό πρόβλημα στους συνδυασμούς είναι ο ερεθισμός. Αν ο ασθενής βάλει το ίδιο βράδυ Skinoren, ρετινοειδές, οξύ απολέπισης και scrub, είναι πιθανό να εμφανίσει κάψιμο, ξεφλούδισμα και επιδείνωση. Συνήθως χρειάζεται πρόγραμμα: ποιο προϊόν μπαίνει το πρωί, ποιο το βράδυ, ποιες ημέρες, πόση ποσότητα και ποιο ενυδατικό στηρίζει τον φραγμό.

Σε ασθενείς με μέτρια ή σοβαρή ακμή, η επιμονή μόνο σε ήπιες τοπικές λύσεις μπορεί να καθυστερήσει την αποτελεσματική θεραπεία και να αυξήσει τον κίνδυνο ουλών. Αν υπάρχουν βαθιά επώδυνα σπυράκια, οζίδια, κύστεις ή ουλές, ο δερματολόγος πρέπει να επανεκτιμήσει έγκαιρα το πλάνο.

16Τι να αποφεύγετε όσο το χρησιμοποιείτε

Κατά τη χρήση Skinoren, καλό είναι να αποφεύγονται τα σκληρά καθαριστικά, τα προϊόντα με πολύ αλκοόλη, τα έντονα αρώματα, τα scrub, τα peelings χωρίς οδηγία και η ταυτόχρονη χρήση πολλών δραστικών συστατικών. Η ακμή δεν βελτιώνεται επειδή το δέρμα «τρίβεται» περισσότερο. Αντίθετα, ο ερεθισμός μπορεί να αυξήσει την κοκκινίλα και να δημιουργήσει ψευδή εικόνα επιδείνωσης.

Δεν πρέπει να πιέζονται τα σπυράκια. Η πίεση αυξάνει τον κίνδυνο φλεγμονής, ουλής, μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης και επιμόλυνσης. Αν ένα σπυράκι είναι μεγάλο, επώδυνο ή γεμάτο πύον, η λύση δεν είναι η μηχανική πίεση στο σπίτι. Χρειάζεται αξιολόγηση.

Αποφεύγεται επίσης η εφαρμογή πολύ κοντά στα μάτια, στα χείλη, στη μύτη εσωτερικά ή σε ανοιχτές βλάβες. Αν χρειάζεται θεραπεία σε ευαίσθητες περιοχές, ο ιατρός πρέπει να δώσει συγκεκριμένη οδηγία. Η σωστή χρήση μειώνει τον ερεθισμό και αυξάνει την πιθανότητα να συνεχιστεί η αγωγή αρκετά ώστε να φανεί αποτέλεσμα.

17Πότε χρειάζονται εξετάσεις αίματος

Το Skinoren, ως τοπικό αζελαϊκό οξύ, δεν απαιτεί συνήθως εξετάσεις αίματος παρακολούθησης. Αυτό διαφέρει από άλλες θεραπείες ακμής, όπως η ισοτρετινοΐνη, όπου ο ιατρός μπορεί να ζητήσει έλεγχο ηπατικών ενζύμων, λιπιδίων ή άλλων παραμέτρων. Για το Skinoren, η ανάγκη για εξετάσεις προκύπτει όχι από το ίδιο το φάρμακο, αλλά από την κλινική εικόνα του ασθενούς.

Εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν όταν η ακμή είναι ξαφνική, σοβαρή, συνοδεύεται από διαταραχές κύκλου, υπερτρίχωση, αύξηση βάρους, έντονη λιπαρότητα ή υποψία ορμονικής διαταραχής. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο ιατρός μπορεί να ζητήσει ορμονικό έλεγχο ή μεταβολικό έλεγχο, ανάλογα με το ιστορικό.

Εξετάσεις μπορεί επίσης να χρειαστούν όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης, πυρετός, εκτεταμένη φλεγμονή ή υποτροπιάζουσες πληγές. Τότε μπορεί να ζητηθούν γενική αίματος, CRP ή άλλοι δείκτες φλεγμονής, πάντα σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα. Η εργαστηριακή αξιολόγηση δεν αντικαθιστά την εξέταση του δέρματος, αλλά βοηθά όταν η εικόνα δεν είναι απλή ακμή.

18Πότε χρειάζεται καλλιέργεια σε σπυράκι ή πληγή

Η καλλιέργεια δεν χρειάζεται για κάθε σπυράκι ακμής. Έχει νόημα όταν υπάρχει υποψία βακτηριακής λοίμωξης: πύον, κίτρινη κρούστα, πληγή που δεν κλείνει, επώδυνη θερμή βλάβη, υποτροπές, αποτυχία αντιβιοτικής αγωγής ή ειδικό ιστορικό όπως διαβήτης ή ανοσοκαταστολή. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να μην πρόκειται για απλή ακμή, αλλά για θυλακίτιδα, μολυσματικό κηρίο ή άλλη δερματική λοίμωξη.

Η καλλιέργεια τραύματος μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστεί το μικρόβιο και, με αντιβιόγραμμα, να φανεί ποια αντιβιοτικά είναι πιθανότερο να δράσουν. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν έχουν χρησιμοποιηθεί ήδη κρέμες ή αντιβιοτικά χωρίς αποτέλεσμα.

Η καλλιέργεια πρέπει να λαμβάνεται σωστά, ιδανικά πριν από νέα αντιβιοτική αγωγή. Αν ο ασθενής βάλει πολλές κρέμες πριν τη λήψη, μπορεί να μειωθεί η διαγνωστική αξία. Γι’ αυτό, όταν υπάρχει πύον ή έκκριμα, καλύτερα να προηγηθεί ιατρική οδηγία για το αν και πότε θα γίνει λήψη δείγματος.

19Πίνακας σύγκρισης Skinoren με άλλες επιλογές

Το Skinoren είναι μία επιλογή μέσα σε ένα μεγαλύτερο θεραπευτικό πλαίσιο. Δεν είναι πάντα η πιο ισχυρή θεραπεία, αλλά μπορεί να είναι χρήσιμο όταν χρειάζεται καλή ανοχή, δράση σε φλεγμονή και βοήθεια στα σημάδια. Ο παρακάτω πίνακας βοηθά στη διάκριση από άλλες κατηγορίες.

20Συχνές ερωτήσεις για το Skinoren

21Τι να θυμάστε

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30