Zovirax (Acyclovir): Κρέμα, Χάπια, Δοσολογία, Χρήσεις & Παρενέργειες

1Τι είναι το Zovirax και ποια είναι η δραστική ουσία

Το Zovirax είναι εμπορική ονομασία της ακυκλοβίρης, ενός αντιιικού φαρμάκου που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες για λοιμώξεις από ιούς της οικογένειας των ερπητοϊών. Η ακυκλοβίρη δεν είναι αντιβιοτικό και δεν δρα σε βακτήρια. Δρα ειδικά σε ιούς όπως ο HSV-1, ο HSV-2 και ο VZV, οι οποίοι σχετίζονται με επιχείλιο έρπητα, γεννητικό έρπητα, ανεμευλογιά και έρπητα ζωστήρα.

Η βασική ιδέα της θεραπείας είναι απλή: όταν ο ιός ενεργοποιείται και αρχίζει να πολλαπλασιάζεται, η ακυκλοβίρη παρεμβαίνει στη σύνθεση του ιικού DNA. Έτσι, ο ιός δυσκολεύεται να παράγει νέα αντίγραφα. Αυτό μπορεί να μειώσει τη διάρκεια των συμπτωμάτων, την ένταση του πόνου, την έκταση των βλαβών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη μεταδοτικότητα.

Για αναλυτική σύγκριση της ακυκλοβίρης με άλλα αντιιικά, δείτε τον οδηγό: Ακυκλοβίρη και άλλα αντιιικά για έρπητα.

2Σε ποιες μορφές κυκλοφορεί

Το Zovirax και τα γενόσημα acyclovir μπορεί να υπάρχουν σε διαφορετικές μορφές. Η επιλογή μορφής εξαρτάται από την εντόπιση της λοίμωξης, τη βαρύτητα, το ιστορικό υποτροπών, την ηλικία, τη νεφρική λειτουργία και το αν υπάρχει ανοσοκαταστολή.

• Κρέμα 5%: χρησιμοποιείται κυρίως σε επιχείλιο έρπητα και σε ορισμένες περιπτώσεις τοπικών βλαβών, όταν η νόσος είναι ήπια και εντοπισμένη.
• Δισκία: χρησιμοποιούνται όταν χρειάζεται συστηματική αγωγή, όπως σε γεννητικό έρπητα, ζωστήρα, εκτεταμένες βλάβες ή συχνές υποτροπές.
• Ενδοφλέβια ακυκλοβίρη: αφορά νοσοκομειακές περιπτώσεις, όπως σοβαρή νόσος, εγκεφαλίτιδα από HSV, νεογνικός έρπης ή διάχυτη λοίμωξη σε ανοσοκαταστολή.
• Οφθαλμική μορφή: χρησιμοποιείται μόνο με οδηγία οφθαλμιάτρου σε ερπητική οφθαλμική λοίμωξη.

Η μορφή δεν είναι απλή λεπτομέρεια. Η κρέμα μπορεί να βοηθήσει σε ήπιο επιχείλιο έρπητα, αλλά δεν επαρκεί για έρπητα ζωστήρα ή σοβαρό γεννητικό έρπητα. Αντίστοιχα, τα δισκία δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς ιατρική ένδειξη, ειδικά σε ηλικιωμένους ή άτομα με γνωστή νεφρική δυσλειτουργία.

3Πώς δρα η ακυκλοβίρη στον ιό του έρπητα

Η ακυκλοβίρη είναι νουκλεοσιδικό ανάλογο. Για να γίνει δραστική, χρειάζεται αρχικά να ενεργοποιηθεί μέσα σε κύτταρα που έχουν μολυνθεί από τον ιό. Αυτό είναι σημαντικό, επειδή εξηγεί γιατί το φάρμακο έχει σχετικά εκλεκτική δράση: ενεργοποιείται πολύ περισσότερο στα μολυσμένα κύτταρα παρά στους φυσιολογικούς ιστούς.

Μετά την ενεργοποίησή της, παρεμβαίνει στην ιική DNA πολυμεράση, δηλαδή στο ένζυμο που χρησιμοποιεί ο ιός για να αντιγράφει το γενετικό του υλικό. Όσο πιο έντονα πολλαπλασιάζεται ο ιός, τόσο μεγαλύτερο είναι το θεωρητικό όφελος από την έγκαιρη αντιιική αγωγή.

4Σε ποιες λοιμώξεις χρησιμοποιείται

Το Zovirax χρησιμοποιείται κυρίως σε λοιμώξεις που προκαλούνται από ιούς της οικογένειας του έρπητα. Οι πιο συχνές κλινικές ενδείξεις είναι ο επιχείλιος έρπης, ο γεννητικός έρπης και ο έρπητας ζωστήρας.

• Επιχείλιος έρπης: συνήθως από HSV-1, με φυσαλίδες στα χείλη ή γύρω από το στόμα. Δείτε και τον αναλυτικό οδηγό για τον επιχείλιο έρπη.
• Γεννητικός έρπης: συνήθως από HSV-2, αλλά μπορεί να οφείλεται και σε HSV-1. Συχνά χρειάζεται συστηματική αγωγή με δισκία.
• Έρπητας ζωστήρας: επανενεργοποίηση του VZV, με πόνο και φυσαλιδώδες εξάνθημα σε δερμοτομιακή κατανομή. Δείτε τον οδηγό για τον έρπητα ζωστήρα.
• Ανεμευλογιά: σε επιλεγμένες περιπτώσεις ενηλίκων, εφήβων ή ατόμων με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.
• Πρόληψη ή καταστολή υποτροπών: σε άτομα με συχνά επεισόδια, κατόπιν ιατρικής αξιολόγησης.

Για ευρύτερη κατανόηση των ερπητοϊών και των εξετάσεων HSV/VZV/CMV/EBV, χρήσιμη είναι και η σελίδα: Ερπητοϊοί: συμπτώματα, διάγνωση, θεραπεία και πρόληψη.

5Πότε πρέπει να ξεκινά η θεραπεία

Το σημαντικότερο πρακτικό σημείο με το Zovirax είναι ο χρόνος έναρξης. Η θεραπεία αποδίδει καλύτερα όταν αρχίσει στο προδρομικό στάδιο, δηλαδή όταν ο ασθενής νιώθει κάψιμο, μυρμήγκιασμα, κνησμό, τράβηγμα ή τοπική ευαισθησία, πριν σχηματιστούν πλήρως οι φυσαλίδες.

Στον επιχείλιο έρπητα, το παράθυρο ευκαιρίας μπορεί να είναι μικρό. Πολλοί ασθενείς καταλαβαίνουν ότι «έρχεται έρπης» αρκετές ώρες πριν εμφανιστεί η τυπική εικόνα. Αυτή είναι η στιγμή όπου η τοπική ή συστηματική αγωγή έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να περιορίσει την έκταση.

Στον έρπητα ζωστήρα, η συστηματική αντιιική αγωγή έχει μεγαλύτερη αξία όταν ξεκινήσει νωρίς, συνήθως μέσα στις πρώτες 72 ώρες από την εμφάνιση του εξανθήματος ή και αργότερα αν υπάρχουν νέες βλάβες, έντονος πόνος, οφθαλμική εντόπιση ή ανοσοκαταστολή.

6Κρέμα Zovirax 5%: σωστή χρήση και λάθη

Η κρέμα Zovirax 5% εφαρμόζεται τοπικά. Χρησιμοποιείται κυρίως σε επιχείλιο έρπητα και έχει καλύτερη απόδοση όταν εφαρμόζεται με τα πρώτα συμπτώματα. Δεν είναι κατάλληλη για χρήση μέσα στο στόμα, μέσα στη μύτη, στα μάτια ή σε εκτεταμένες βλάβες χωρίς ιατρική εκτίμηση.

• Εφαρμόζεται συνήθως 5 φορές την ημέρα, με περίπου 4 ώρες απόσταση κατά τη διάρκεια της ημέρας.
• Το δέρμα πρέπει να είναι καθαρό και στεγνό πριν την εφαρμογή.
• Τα χέρια πρέπει να πλένονται πριν και μετά την εφαρμογή.
• Δεν χρειάζεται υπερβολική ποσότητα. Σημασία έχει η σωστή συχνότητα και η έγκαιρη έναρξη.
• Αποφεύγεται το τρίψιμο της βλάβης, επειδή μπορεί να ερεθίσει την περιοχή και να διευκολύνει τη μεταφορά του ιού.

Σε σοβαρό, πολύ συχνό ή εκτεταμένο επιχείλιο έρπητα, η τοπική κρέμα μπορεί να μην επαρκεί. Σε αυτή την περίπτωση ο ιατρός μπορεί να επιλέξει συστηματική αγωγή ή προληπτικό σχήμα σε συγκεκριμένες περιστάσεις.

7Zovirax δισκία: δοσολογία σε ενήλικες

Τα δισκία Zovirax χρησιμοποιούνται όταν απαιτείται συστηματική δράση. Η δοσολογία δεν είναι ίδια για όλες τις περιπτώσεις. Διαφέρει ανάλογα με το αν πρόκειται για πρώτο επεισόδιο γεννητικού έρπητα, υποτροπή, έρπητα ζωστήρα, ανεμευλογιά ή κατασταλτική θεραπεία.

Ο πίνακας δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη συνταγογράφηση. Σε νεφρική δυσλειτουργία, μεγάλη ηλικία, αφυδάτωση, ανοσοκαταστολή ή ταυτόχρονη λήψη νεφροτοξικών φαρμάκων, η δόση ή το μεσοδιάστημα μπορεί να χρειάζονται προσαρμογή.

8Zovirax στον επιχείλιο έρπη

Ο επιχείλιος έρπης οφείλεται συνήθως στον HSV-1 και εμφανίζεται στα χείλη ή γύρω από το στόμα. Η τυπική πορεία ξεκινά με μυρμήγκιασμα ή καύσο, συνεχίζεται με μικρές φυσαλίδες και μετά με κρούστα. Η διάρκεια είναι συνήθως 7–10 ημέρες, αλλά η ένταση διαφέρει από άτομο σε άτομο.

Σε ήπια επεισόδια, η κρέμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπικά. Σε πολύ συχνές, εκτεταμένες ή επώδυνες υποτροπές, ειδικά όταν επηρεάζεται η καθημερινότητα ή εμφανίζονται επεισόδια πριν από οδοντιατρικές/αισθητικές πράξεις, ο ιατρός μπορεί να συζητήσει συστηματική ή προφυλακτική αγωγή.

• Αποφύγετε φιλί και στενή επαφή όσο υπάρχουν ενεργές φυσαλίδες ή έλκη.
• Μη μοιράζεστε ποτήρια, μαχαιροπίρουνα, πετσέτες, lip balm ή κραγιόν.
• Μη σπάτε τις φυσαλίδες.
• Πλένετε τα χέρια μετά από κάθε επαφή με την περιοχή.
• Αποφύγετε επαφή με νεογνά, εγκύους και ανοσοκατασταλμένα άτομα όταν υπάρχει ενεργή βλάβη.

9Zovirax στον γεννητικό έρπη

Ο γεννητικός έρπης μπορεί να οφείλεται σε HSV-2 ή HSV-1. Το πρώτο επεισόδιο είναι συχνά πιο έντονο, με περισσότερες βλάβες, πόνο, τοπική ευαισθησία, δυσουρία ή γενικά συμπτώματα. Οι υποτροπές είναι συνήθως ηπιότερες, αλλά μπορεί να είναι συχνές και να επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής.

Σε πρώτο επεισόδιο γεννητικού έρπητα, η συστηματική αντιιική θεραπεία συνιστάται συνήθως, ακόμη και αν τα αρχικά συμπτώματα φαίνονται ήπια, επειδή η πορεία μπορεί να παραταθεί. Σε υποτροπές, η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική όταν ξεκινήσει αμέσως με τα πρώτα προδρομικά συμπτώματα.

Σε συχνές υποτροπές, σταθερή σχέση με οροαρνητικό σύντροφο ή σημαντικό άγχος από τα επεισόδια, μπορεί να συζητηθεί κατασταλτική θεραπεία με τον θεράποντα ιατρό.

10Zovirax στον έρπητα ζωστήρα

Ο έρπητας ζωστήρας προκαλείται από επανενεργοποίηση του ιού ανεμευλογιάς-ζωστήρα, δηλαδή του VZV. Ο ίδιος ιός προκαλεί ανεμευλογιά στην πρώτη λοίμωξη και αργότερα, όταν επανενεργοποιηθεί, μπορεί να προκαλέσει ζωστήρα. Για γενική ενημέρωση δείτε και τον οδηγό: Ιός ανεμευλογιάς-ζωστήρας (VZV).

Στον ζωστήρα, η ακυκλοβίρη χρησιμοποιείται σε υψηλότερη και συχνότερη δοσολογία από ό,τι στον απλό επιχείλιο έρπητα. Ο στόχος είναι να μειωθεί ο πολλαπλασιασμός του VZV, η διάρκεια του εξανθήματος, ο πόνος και ο κίνδυνος επιπλοκών, ειδικά σε ηλικιωμένους και άτομα με αυξημένο κίνδυνο.

• Η θεραπεία έχει μεγαλύτερο όφελος όταν ξεκινήσει νωρίς.
• Οφθαλμικός ζωστήρας χρειάζεται άμεση οφθαλμολογική εκτίμηση.
• Πόνος που επιμένει μετά την επούλωση μπορεί να υποδηλώνει μεθερπητική νευραλγία.
• Η διάγνωση είναι συχνά κλινική, αλλά σε άτυπες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί εργαστηριακή επιβεβαίωση.

11Κατασταλτική θεραπεία σε συχνές υποτροπές

Η κατασταλτική θεραπεία σημαίνει καθημερινή λήψη αντιιικού για ένα διάστημα, με στόχο τη μείωση των υποτροπών. Δεν είναι απαραίτητη σε κάθε άνθρωπο με έρπητα. Έχει θέση όταν τα επεισόδια είναι συχνά, επώδυνα, παρατεταμένα, προκαλούν σημαντικό άγχος ή αυξάνουν τον κίνδυνο μετάδοσης σε σύντροφο.

Στον υποτροπιάζοντα HSV-2, η κατασταλτική θεραπεία μπορεί να μειώσει σημαντικά τη συχνότητα των επεισοδίων. Συνήθως επανεκτιμάται ανά 6–12 μήνες, επειδή η φυσική συχνότητα των υποτροπών μπορεί να αλλάζει με τον χρόνο.

• Συχνές υποτροπές, π.χ. ≥6 επεισόδια τον χρόνο.
• Ισχυρός πόνος ή βλάβες που αργούν να επουλωθούν.
• Σημαντική ψυχολογική επιβάρυνση.
• Σταθερή σχέση όπου χρειάζεται μείωση κινδύνου μετάδοσης.
• Ανοσοκαταστολή ή ειδική ιατρική ένδειξη.

12Zovirax και εγκυμοσύνη ή θηλασμός

Η ακυκλοβίρη είναι από τα αντιιικά με τη μεγαλύτερη εμπειρία χρήσης στην εγκυμοσύνη. Όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με καθοδήγηση ιατρού. Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο φάρμακο, αλλά και στον κίνδυνο της ίδιας της λοίμωξης, ιδιαίτερα σε γεννητικό έρπητα κοντά στον τοκετό.

Στην εγκυμοσύνη, έχει σημασία να διαχωριστεί η παλιά υποτροπιάζουσα λοίμωξη από την πρωτολοίμωξη. Η πρωτολοίμωξη γεννητικού έρπητα αργά στην κύηση έχει διαφορετικό κλινικό βάρος από μία ήπια υποτροπή σε γυναίκα με γνωστό ιστορικό.

• Η χρήση γίνεται μόνο όταν υπάρχει ένδειξη και με ιατρική καθοδήγηση.
• Στο τρίτο τρίμηνο μπορεί να χρησιμοποιηθεί προληπτικά σε επιλεγμένες γυναίκες με ιστορικό γεννητικού έρπητα.
• Στον θηλασμό, η χρήση θεωρείται γενικά συμβατή σε αρκετές περιπτώσεις, αλλά απαιτεί εξατομικευμένη οδηγία.
• Ενεργές βλάβες στο στήθος χρειάζονται ειδική καθοδήγηση ώστε να προστατευθεί το βρέφος.

13Νεφρική λειτουργία, ενυδάτωση και ηλικιωμένοι

Η ακυκλοβίρη αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς. Αυτό σημαίνει ότι σε άτομα με μειωμένη νεφρική λειτουργία μπορεί να χρειαστεί προσαρμογή της δόσης ή του μεσοδιαστήματος. Η παράλειψη αυτής της προσαρμογής αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών, ιδίως σε υψηλές δόσεις ή ενδοφλέβια χορήγηση.

Η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική, ειδικά όταν λαμβάνονται δισκία σε υψηλές δόσεις, όπως στον έρπητα ζωστήρα. Σε ηλικιωμένους, η νεφρική λειτουργία μπορεί να είναι μειωμένη ακόμη και όταν ο ασθενής δεν έχει γνωστή νεφρική νόσο. Γι’ αυτό σε τέτοιες περιπτώσεις η ιατρική αξιολόγηση έχει μεγαλύτερη σημασία.

• Προϋπάρχουσα χρόνια νεφρική νόσος.
• Αφυδάτωση από πυρετό, διάρροια, εμετούς ή μειωμένη πρόσληψη υγρών.
• Συνδυασμός με φάρμακα που επιβαρύνουν τους νεφρούς.
• Μεγάλη ηλικία και πολυφαρμακία.
• Υψηλές ή συχνές δόσεις.

Σε ασθενείς όπου υπάρχει κλινικός λόγος, ο έλεγχος ουρίας, κρεατινίνης και eGFR βοηθά στην ασφαλέστερη προσαρμογή της αγωγής.

14Παρενέργειες και πότε χρειάζεται προσοχή

Το Zovirax θεωρείται γενικά καλά ανεκτό, αλλά όπως κάθε φάρμακο μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. Οι ήπιες ενοχλήσεις είναι συχνότερες, ενώ οι σοβαρές αντιδράσεις είναι σπανιότερες και συνήθως σχετίζονται με ειδικούς παράγοντες κινδύνου.

15Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Οι αλληλεπιδράσεις της ακυκλοβίρης είναι γενικά περιορισμένες, αλλά δεν είναι ανύπαρκτες. Η μεγαλύτερη πρακτική προσοχή αφορά φάρμακα ή καταστάσεις που επηρεάζουν τη νεφρική λειτουργία ή αυξάνουν τα επίπεδα της ακυκλοβίρης στο αίμα.

• ΜΣΑΦ, όπως ιβουπροφαίνη ή δικλοφενάκη, ειδικά σε υψηλές δόσεις ή σε αφυδάτωση.
• Κυκλοσπορίνη ή τακρόλιμους, λόγω πιθανής νεφρικής επιβάρυνσης.
• Προβενεσίδη, που μπορεί να επηρεάσει την αποβολή της ακυκλοβίρης.
• Διουρητικά, όταν συνυπάρχει αφυδάτωση ή νεφρική ευαισθησία.
• Άλλα φάρμακα με νεφρική επιβάρυνση, όπου απαιτείται προσοχή και εξατομίκευση.

Η κρέμα έχει ελάχιστη συστηματική απορρόφηση και συνήθως δεν δημιουργεί σημαντικές φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις. Παρ’ όλα αυτά, δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε βλεννογόνους ή μάτια χωρίς ειδική οδηγία.

16Zovirax και αλκοόλ

Δεν υπάρχει κλασική άμεση αλληλεπίδραση που να απαγορεύει απόλυτα το αλκοόλ με την ακυκλοβίρη. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να δημιουργήσει πρακτικά προβλήματα: αφυδάτωση, χειρότερη συμμόρφωση στη δοσολογία, επιβάρυνση της γενικής κατάστασης και πιθανή καθυστέρηση στην ανάρρωση.

Η προσοχή είναι μεγαλύτερη όταν το Zovirax δίνεται σε υψηλές δόσεις, όπως στον ζωστήρα, ή όταν ο ασθενής είναι ηλικιωμένος, έχει πυρετό, μειωμένη πρόσληψη υγρών ή γνωστή νεφρική δυσλειτουργία.

• Αποφύγετε υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
• Διατηρήστε καλή ενυδάτωση.
• Μην παραλείπετε δόσεις λόγω κατανάλωσης αλκοόλ.
• Αν υπάρχει ζάλη, κόπωση ή έντονη νόσος, αποφύγετε οδήγηση και αλκοόλ.

Σε πρακτικό επίπεδο, μικρή ποσότητα μπορεί να είναι αποδεκτή για αρκετούς ασθενείς, αλλά η ασφαλέστερη επιλογή κατά τη διάρκεια ενεργής λοίμωξης είναι η αποφυγή ή ο σημαντικός περιορισμός.

17Εξετάσεις για HSV, VZV και έρπητα

Η διάγνωση του έρπητα είναι συχνά κλινική όταν η εικόνα είναι τυπική. Εργαστηριακός έλεγχος χρειάζεται όταν η εικόνα είναι άτυπη, η λοίμωξη είναι σοβαρή, υπάρχει ανοσοκαταστολή, αφορά εγκυμοσύνη ή χρειάζεται τεκμηρίωση του τύπου του ιού.

Η πιο χρήσιμη εξέταση για ενεργή βλάβη είναι συνήθως η PCR από υλικό βλάβης, όταν υπάρχει διαθέσιμο δείγμα. Η ορολογία IgG/IgM έχει διαφορετικό ρόλο: δείχνει παλαιά έκθεση ή πιθανή πρόσφατη ανοσολογική απάντηση, αλλά δεν αποδεικνύει πάντα ενεργό επεισόδιο.

Για τον ρόλο της ανοσίας στον VZV, δείτε τον οδηγό: VZV IgG – Εξέταση αίματος για ανοσία. Για διαθέσιμες εξετάσεις, μπορείτε να δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων.

18Παιδιά, ανοσοκαταστολή και ειδικές περιπτώσεις

Σε παιδιά, η χρήση ακυκλοβίρης εξαρτάται από την ηλικία, το βάρος, τη βαρύτητα της λοίμωξης και το αν υπάρχει ανοσοκαταστολή. Δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετη μεταφορά δοσολογίας ενηλίκων σε παιδί. Η παιδιατρική δοσολογία είναι διαφορετική και πρέπει να καθορίζεται από παιδίατρο.

Σε ανοσοκαταστολή, ο έρπης μπορεί να είναι πιο εκτεταμένος, παρατεταμένος ή άτυπος. Η τοπική κρέμα δεν επαρκεί σε πολλές τέτοιες περιπτώσεις. Μπορεί να χρειαστεί συστηματική αγωγή, εργαστηριακή τεκμηρίωση και στενότερη παρακολούθηση.

• Νεογνά και βρέφη με πιθανή έκθεση σε HSV χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.
• Οφθαλμικός έρπης ή οφθαλμικός ζωστήρας αντιμετωπίζεται από οφθαλμίατρο.
• Ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς δεν πρέπει να βασίζονται μόνο σε τοπική κρέμα.
• Εκτεταμένες βλάβες, υψηλός πυρετός ή νευρολογικά συμπτώματα απαιτούν άμεση αξιολόγηση.

19Συχνά λάθη στη χρήση του Zovirax

Τα περισσότερα προβλήματα με το Zovirax δεν οφείλονται σε «αδυναμία» του φαρμάκου, αλλά σε λάθος χρονισμό, λάθος μορφή ή λάθος προσδοκίες. Η ακυκλοβίρη δεν εξαφανίζει τον ιό από τον οργανισμό και δεν δρα το ίδιο καλά όταν ξεκινά πολύ αργά.

• Έναρξη πολύ αργά, αφού οι φυσαλίδες έχουν σπάσει και έχει σχηματιστεί κρούστα.
• Χρήση κρέμας αντί για δισκία σε περίπτωση που χρειάζεται συστηματική θεραπεία.
• Παράλειψη δόσεων, ειδικά στα σχήματα που απαιτούν συχνή λήψη.
• Διακοπή μόλις υπάρξει βελτίωση, χωρίς ολοκλήρωση του σχήματος που έδωσε ο ιατρός.
• Χρήση στα μάτια ή σε βλεννογόνους χωρίς ιατρική οδηγία.
• Ανεπαρκής ενυδάτωση σε υψηλές δόσεις ή σε ηλικιωμένους.
• Υποτίμηση σοβαρών συμπτωμάτων, όπως οφθαλμικός πόνος, σύγχυση ή εκτεταμένο εξάνθημα.

20Συχνές ερωτήσεις

21Τι να θυμάστε

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Ενημέρωση για εξετάσεις, φάρμακα και οδηγούς υγείας

Λάβετε σύντομες, ιατρικά επιμελημένες ενημερώσεις για εργαστηριακές εξετάσεις, σωστή προετοιμασία, φάρμακα, συχνές παρενέργειες και νέα άρθρα του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Λαμίας.

Email για λήψη ενημέρωσης*

Η ενημέρωση είναι εκπαιδευτική και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, την οδηγία του θεράποντος ιατρού ή του φαρμακοποιού.

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30