24/Jun/2025

Τι είναι η εζετιμίμπη (Ezetrol);

Η εζετιμίμπη είναι ένας υπολιπιδαιμικός παράγοντας που ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων απορρόφησης χοληστερόλης.

Μηχανισμός δράσης:
Δρα επιλεκτικά στον διαμεταφορέα NPC1L1, ο οποίος εντοπίζεται στα εντερικά επιθηλιακά κύτταρα και μεσολαβεί την πρόσληψη της διαιτητικής χοληστερόλης. Με την αναστολή αυτού του διαμεταφορέα, μειώνεται η ποσότητα χοληστερόλης που απορροφάται από το λεπτό έντερο και εισέρχεται στην κυκλοφορία.
Κύρια αποτελέσματα:
- Μείωση της LDL-χοληστερόλης στο πλάσμα κατά περίπου 18–25% όταν χορηγείται ως μονοθεραπεία.
- Σε συνδυασμό με στατίνη μπορεί να προσθέσει επιπλέον 15–30% μείωση LDL, φθάνοντας συνολική μείωση έως και 50–60%.
Ενδείξεις χρήσης:
- Πρωτοπαθής υπερχοληστερολαιμία, είτε ως μονοθεραπεία (σε ασθενείς που δεν αντέχουν στατίνες) είτε σε συνδυασμό με στατίνες.
- Οικογενής υπερχοληστερολαιμία τύπου IIa, για να επιτευχθούν αυστηρότεροι στόχοι LDL.
- Μικτές δυσλιπιδαιμίες, όταν απαιτείται περαιτέρω βελτίωση λιπιδικού προφίλ.
Χημική δομή:
Μοριακός τύπος: C₂₄H₂₁F₂NO₃
Το μόριο περιλαμβάνει δύο αρωματικούς δακτυλίους, ένα φθοριωμένο τμήμα και ένα ετεροκυκλικό αμινο-υποκατεστημένο τμήμα, που ευνοούν τη δέσμευση στον NPC1L1.
Φαρμακοκινητική:
- Βιοδιαθεσιμότητα ~35–65% (χωρίς σημαντική επίδραση από τα γεύματα).
- Χρόνος ημίσειας ζωής ~22 ώρες, επιτρέπει ημερήσια δόση 10 mg.
- Εντεροηπατική ανακυκλοφορία: το φάρμακο απεκκρίνεται μέσω της χολής και επαναρροφάται.

Συνολικά, η εζετιμίμπη αποτελεί πολύτιμο εργαλείο για τον έλεγχο της LDL-χοληστερόλης, ιδιαίτερα όταν οι στατίνες δεν αρκούν ή δεν είναι ανεκτές.

Παράμετρος	Περιγραφή
Μηχανισμός Δράσης	Αναστολή NPC1L1 στον εντερικό βλεννογόνο → μειωμένη απορρόφηση χοληστερόλης
Τυπική Δοσολογία	10 mg μία φορά την ημέρα (χωρίς σημαντική επίδραση των γευμάτων)
Μονοθεραπεία	Μείωση LDL-χοληστερόλης κατά 18–25%
Συνδυασμός με Στατίνες	Πρόσθετη μείωση LDL 15–30% (συνολική μείωση έως 50–60%)
Φαρμακοκινητική	Ημιζωή ~22 ώρες, βιοδιαθεσιμότητα 35–65%, εντεροηπατική ανακυκλοφορία
Κύριες Παρενέργειες	Κεφαλαλγία, διάρροια/δυσκοιλιότητα, μυαλγίες, αύξηση ηπατικών ενζύμων
Αλληλεπιδράσεις	Warfarin (παρακολούθηση INR), φιμπράτες (αυξημένος κίνδυνος χοληλιθίασης)
Έλεγχος Λιπιδίων	4–12 εβδ. μετά την έναρξη/αλλαγή δόσης, μετά κάθε 6–12 μήνες
Έλεγχος AST/ALT	Πριν από την έναρξη, επανέλεγχος σε 8–12 εβδ., στη συνέχεια ανάλογα με κλινική εικόνα

Κύριες Χρήσεις της Εζετιμίμπης (Ezetrol)

Μονοθεραπεία σε πρωτοπαθή υπερχοληστερολαιμία
- Για ασθενείς που δεν ανέχονται στατίνες ή όταν, παρά τη βέλτιστη δόση στατινών, το επίπεδο LDL παραμένει υψηλότερο από τους στόχους.
Συνδυαστική θεραπεία με στατίνες
- Ενίσχυση της υπολιπιδαιμικής δράσης: η εζετιμίμπη προσθέτει 15–25% επιπλέον μείωση LDL πάνω στην ήδη υπάρχουσα από τη στατίνη.
Οικογενής υπερχοληστερολαιμία τύπου IIa (Familial Hypercholesterolemia)
- Συχνά συνδυάζεται με στατίνες (και άλλους παράγοντες όπως φιμπράτες ή PCSK9 αναστολείς) για την επίτευξη αυστηρών στόχων LDL σε κληρονομικές μορφές υπερχοληστερολαιμίας.
Συμπληρωματική χρήση σε άλλες διαταραχές των λιπιδίων
- Όταν απαιτείται περαιτέρω μείωση ολικής χοληστερόλης σε μικτές δυσλιπιδαιμίες, ειδικά σε ασθενείς με αυξημένα τριγλυκερίδια.
Συνδυασμοί fixed-dose
- Διατίθεται σε συνδυασμό (στατίνη + εζετιμίμπη) σε ένα δισκίο, διευκολύνοντας τη συμμόρφωση σε μακροχρόνια θεραπεία.

Σημείωση: Η επιλογή της εζετιμίμπης ως μονοθεραπείας ή σε συνδυασμό πρέπει πάντα να βασίζεται στα ατομικά λιπιδαιμικά προφίλ, τους καρδιαγγειακούς κινδύνους και την ανοχή του ασθενούς, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ιατρού.

εζετιμίμπη δράση

Η εζετιμίμπη μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα λειτουργώντας ως εξής:

Στόχευση του διαμεταφορέα NPC1L1
Στο βλεννογόνο του λεπτού εντέρου (κυρίως στην περιοχή του δωδεκαδακτύλου και του εδάφους της νήστιδας) υπάρχει ο διαμεταφορέας χοληστερόλης NPC1L1. Η εζετιμίμπη δένεται επιλεκτικά σε αυτόν τον διαμεταφορέα, εμποδίζοντας την πρόσληψη χοληστερόλης από το διαιτητικό λίπος και τη χολή.
Μείωση διατροφικής απορρόφησης χοληστερόλης
Με τον αποκλεισμό του NPC1L1, μόνο περίπου το 50% της χοληστερόλης από την τροφή και τη χολή μπορεί να περάσει μέσα στα εντερικά κύτταρα· συνεπώς μειώνεται η ποσότητα χοληστερόλης που εισέρχεται στην κυκλοφορία.
Πτώση των επιπέδων LDL στο πλάσμα
Λιγότερη χοληστερόλη εισέρχεται στο αίμα → μειωμένη προσφορά προς το ήπαρ → αύξηση της έκφρασης των ηπατικών υποδοχέων LDL → μεγαλύτερη απομάκρυνση LDL σωματιδίων από την κυκλοφορία.
Σταθερότητα σύνθεσης χοληστερόλης στο ήπαρ
Επειδή μειώνεται η χοληστερόλη που φτάνει στο ήπαρ, ενεργοποιείται ένας ελαφρύς μηχανισμός ανάδρασης (up-regulation της HMG-CoA ρεδουκτάσης). Ως αποτέλεσμα, όταν η εζετιμίμπη χορηγείται σε μονοθεραπεία, η ελάττωση της LDL φτάνει περίπου στο 18–25%. Όταν όμως συνδυάζεται με στατίνη (που αναστέλλει την HMG-CoA ρεδουκτάση), το αποτέλεσμα είναι πιο ισχυρό (μείωση LDL έως και 50–60%).
Εντεροηπατική κυκλοφορία
Η εζετιμίμπη υπόκειται σε μικρή εντεροηπατική ανακυκλοφορία, πράγμα που της προσδίδει σχετικά μακρύ χρόνο ημίσειας ζωής (~22 ώρες) και επιτρέπει την καθημερινή χορήγηση μιας δόσης 10 mg.

Συνοψίζοντας, η εζετιμίμπη παρεμποδίζει την απορρόφηση χοληστερόλης στο έντερο, οδηγώντας σε μειωμένα επίπεδα LDL στο αίμα, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με στατίνες.

Εργαστηριακές Εξετάσεις για Ασθενείς υπό Εζετιμίμπη

(Ezetrol)

Προκειμένου να αξιολογηθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της εζετιμίμπης, συνιστώνται οι ακόλουθες εξετάσεις:

Βασικός Λιπιδαιμικός Έλεγχος (Lipid Panel)
- Ολικά λιπίδια, LDL-χοληστερόλη, HDL-χοληστερόλη, τριγλυκερίδια.
- Χρονοδιάγραμμα :
  - Πριν την έναρξη θεραπείας.
  - 4–12 εβδομάδες μετά την έναρξη ή μετά από σημαντική αλλαγή δοσολογίας.
  - Έπειτα κάθε 6–12 μήνες, ανάλογα με την κλινική σταθερότητα.
Ηπατικά Ενζυμογόνα (AST, ALT)
- Αξιολόγηση ηπατικής λειτουργίας, ιδιαίτερα σε ασθενείς με ήδη υπάρχουσες ηπατικές παθήσεις.
- Χρονοδιάγραμμα :
  - Βασική μέτρηση πριν την έναρξη.
  - Επανέλεγχος εντός 8–12 εβδομάδων.
  - Στη συνέχεια, ανάλογα με την κλινική εικόνα (συνήθως ετησίως).
Κρεατινική φωσφοκινάση (CK)
- Σε περίπτωση συνδυασμού με στατίνη ή στην εμφάνιση μυαλγιών.
- Χρονοδιάγραμμα :
  - Μόνο αν εμφανιστούν συμπτώματα μυϊκού πόνου ή αδυναμίας.
Νεφρική Λειτουργία (Κρεατινίνη, GFR)
- Γενικά δεν επηρεάζεται από εζετιμίμπη· απαιτείται μόνο σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο.
Γλυκαιμία & Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη (HbA1c)
- Σε διαβητικούς ή σε ασθενείς υψηλού κινδύνου, καθότι η βελτίωση λιπιδίων συχνά συνοδεύεται από αλλαγές στο μεταβολισμό.

Συμβουλή Κλινικής Παρακολούθησης:
Όλες οι εξετάσεις πρέπει να συσχετίζονται με την κλινική εικόνα και το καρδιαγγειακό προφίλ.
Ενημερώστε τον ιατρό σας αμέσως σε περίπτωση ανεξήγητης κόπωσης, ίκτερου ή μυϊκού πόνου.

Δοσολογία και Τρόπος Λήψης

Δοσολογία και Τρόπος Λήψης Εζετιμίμπης (Ezetrol)
1. Τυπική δόση
- 10 mg (1 δισκίο) μία φορά την ημέρα.
2. Χρόνος λήψης
- Μπορεί να λαμβάνεται με ή χωρίς τροφή, χωρίς σημαντική διαφορά στη βιοδιαθεσιμότητα.
- Συνιστάται σταθερή ώρα κάθε μέρα (π.χ. πρωί μετά το πρωινό), για καλύτερη συμμόρφωση.
3. Όταν συνδυάζεται με στατίνη
- Η εζετιμίμπη μπορεί να χορηγηθεί ταυτόχρονα με τη στατίνη (π.χ. ατορβαστίνη), είτε σταθερά π.χ. πριν το βραδινό γεύμα.
- Fixed-dose συνδυασμοί: υπάρχουν δισκία που περιέχουν εζετιμίμπη + στατίνη σε ένα χάπι, διευκολύνοντας τη λήψη.
4. Παράλειψη δόσης
- Εάν ξεχάσετε τη δόση της ημέρας, πάρτε το χάπι όσο το θυμηθείτε, εκτός αν πλησιάζει ο χρόνος για την επόμενη δόση.
- Μην πάρετε διπλή δόση για να αναπληρώσετε την ξεχασμένη.
5. Ειδικοί πληθυσμοί
- Ηλικιωμένοι (>65 ετών): Δεν απαιτείται τροποποίηση της δόσης, εκτός αν υπάρχει σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια.
- Νεφρική ανεπάρκεια: Δεν χρειάζεται προσαρμογή δόσης σε ήπιες έως μέτριες μορφές.
- Ηπατική δυσλειτουργία:
  - Μέτρια (Child-Pugh B): Συνιστάται προσοχή· ενδεχομένως χαμηλότερη δόση ή συχνότερη παρακολούθηση ηπατικών ενζύμων.
  - Σοβαρή (Child-Pugh C): Αντενδείκνυται.
6. Οδηγίες συμμόρφωσης
- Κρατήστε τα δισκία στην αρχική τους συσκευασία, σε δροσερό, ξηρό μέρος (θερμοκρασία δωματίου).
- Αποφύγετε το άμεσο ηλιακό φως και την υγρασία (όχι μπάνιο/κουζίνα).
- Διατηρήστε ημερολόγιο ή υπενθύμιση για σταθερή λήψη.
7. Παρακολούθηση
- Έλεγχος λιπιδίων 4–12 εβδομάδες μετά την έναρξη ή αλλαγή δοσολογίας.
- Έλεγχος ηπατικών ενζύμων (AST/ALT) πριν την έναρξη και μετά 8–12 εβδομάδες, ειδικά σε ηπατική νόσο.
Συμβουλή: Η σταθερή διάρκεια και ώρα χορήγησης βελτιώνει τη συμμόρφωση, ενώ ο τακτικός εργαστηριακός έλεγχος διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια της θεραπείας.

Η εζετιμίμπη (Ezetimibe) είναι ένας υπολιπιδαιμικός παράγοντας που μειώνει την απορρόφηση της χοληστερόλης από το λεπτό έντερο. Συχνά χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα, κυρίως στατίνες, αλλά και με άλλες κατηγορίες. Παρακάτω θα βρεις αναλυτικά τους βασικούς συνδυασμούς της εζετιμίμπης με άλλα φάρμακα, με έμφαση στην αποτελεσματικότητα και τις πιθανές αλληλεπιδράσεις.

🧪 Συχνότεροι Συνδυασμοί Εζετιμίμπης με Άλλα Φάρμακα

💊 Φάρμακο / Κατηγορία	✅ Συνδυαστική Χρήση	📝 Παρατηρήσεις
Στατίνες (π.χ. σιμβαστατίνη)	Ναι ✅	Ενισχύεται η μείωση LDL. Παρακολούθηση μυοπάθειας.
Φιβράτες (π.χ. φαινοφιμπράτη)	Ναι ✅	Ασφαλής με φαινοφιμπράτη. Αποφυγή γεμφιβροζίλης.
Ρητίνες (χολεστυραμίνη)	Με Προσοχή ⚠️	Διαχωρισμός χορήγησης: 2 ώρες πριν ή 4 ώρες μετά.
PCSK9 αναστολείς (π.χ. evolocumab)	Ναι ✅	Πολύ αποτελεσματικός συνδυασμός, χωρίς αλληλεπιδράσεις.
Inclisiran (Leqvio)	Ναι ✅	Καλή συνεργία, χωρίς φαρμακοκινητικές αλληλεπιδράσεις.
Αντιπηκτικά (βαρφαρίνη)	Με Προσοχή ⚠️	Μπορεί να επηρεάσει το INR – απαιτείται παρακολούθηση.
Κυκλοσπορίνη	Με Προσοχή ⚠️	Αυξάνει τα επίπεδα εζετιμίμπης. Παρακολούθηση.
SGLT2 αναστολείς (π.χ. dapagliflozin)	Ναι ✅	Ασφαλής συνδυασμός. Καρδιοπροστατευτικός.
GLP-1 αγωνιστές (Ozempic)	Ναι ✅	Καμία σημαντική αλληλεπίδραση.
Αντισυλληπτικά	Ναι ✅	Δεν επηρεάζεται η δράση τους από την εζετιμίμπη.

⚠️ Προσοχή σε:

Ηπατική δυσλειτουργία: Όταν η εζετιμίμπη συνδυάζεται με στατίνες, πρέπει να παρακολουθούνται τα ηπατικά ένζυμα.
Μυαλγίες / ραβδομυόλυση: Ο κίνδυνος αυξάνεται σε συνδυασμό με στατίνες ή φαινοφιμπράτη, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους.
Συνδυασμός με γεμφιβροζίλη: Συνιστάται να αποφεύγεται, λόγω του υψηλού κινδύνου μυοπάθειας.

💊 Συνδυαστικά Εμπορικά Σκευάσματα στην Ελλάδα

Εμπορική Ονομασία	Δραστικές Ουσίες
Inegy	Ezetimibe + Simvastatin
Atozet	Ezetimibe + Atorvastatin
Rosuzet	Ezetimibe + Rosuvastatin
Ezerubin	Ezetimibe + Rosuvastatin

Κύριες Παρενέργειες

Κεφαλαλγία
Κοιλιακές διαταραχές (δυσκοιλιότητα ή διάρροια)
Μυαλγίες (σπάνια)
Αύξηση τρανσαμινασών (παρακολούθηση ηπατικών ενζύμων)

Σε περίπτωση σοβαρών συμπτωμάτων διακόψτε τη λήψη και επικοινωνήστε άμεσα με τον ιατρό σας.

Συχνές (≥1/100 έως <1/10)

Κεφαλαλγία
Διάρροια ή δυσκοιλιότητα
Άλγη στο άνω τμήμα της κοιλιάς (επιγαστραλγία)
Κόπωση

Ασυνήθεις (≥1/1.000 έως <1/100)

Μυαλγίες (πόνους στα μυϊκά)
Ουρολοίμωξη
Ζάλη
Ρινόρροια ή φαρυγγίτιδα

Σπάνιες/Σοβαρές (<1/1.000)

Αύξηση ηπατικών ενζύμων (τρανσαμινασών):
- Συνιστάται παρακολούθηση AST/ALT πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας, ιδίως σε ασθενείς με ήδη διαταραγμένη ηπατική λειτουργία.
Αντιδράσεις υπερευαισθησίας (σπάνια):
- Εξανθήματα, κνησμός, οίδημα προσώπου ή άκρων, δύσπνοια.
Προβλήματα της χοληδόχου κύστης (χοληλιθίαση):
- Σε συνδυασμό με φιμπράτες αυξάνεται ελαφρώς ο κίνδυνος.

Αλληλεπιδράσεις με Άλλα Φάρμακα

Στατίνες: Συχνά ασφαλής και αποτελεσματικός συνδυασμός.
Φιμπράτες: Ενδεχομένως αυξημένος κίνδυνος χολολιθίασης.
Αντιπηκτικά (WARFARIN): Παρακολούθηση INR.
Οι κύριες παρενέργειες της εζετιμίμπης χωρίζονται σε συχνές, ασυνήθεις και πολύ σπάνιες/σοβαρές. Σε όλες τις περιπτώσεις, σε περίπτωση επικείμενης ή σοβαρής αντίδρασης, επικοινωνήστε αμέσως με τον θεράποντα ιατρό σας.

a screen shot of a chart

Οδηγίες Διαχείρισης Παρενεργειών

Ελαφριές έως μέτριες παρενέργειες
- Συνήθως υποχωρούν μέσα στις πρώτες 2–4 εβδομάδες.
- Συμπτωματική αντιμετώπιση (παυσίπονα για κεφαλαλγία, ενυδάτωση για διάρροια).
Επιμονή ή επιδείνωση
- Επικοινωνία με τον ιατρό για πιθανή προσαρμογή δοσολογίας ή διακοπή.
Σοβαρές παρενέργειες
- Άμεση διακοπή του φαρμάκου.
- Εργαστηριακός έλεγχος (ηπατικά ένζυμα, κλινική εξέταση).

Σημείωση: Η εζετιμίμπη έχει γενικά πολύ καλή ανοχή. Οι σοβαρές ανεπιθύμητες αντιδράσεις είναι σπάνιες, ειδικά όταν χορηγείται ως μονοθεραπεία. Σε κάθε περίπτωση, ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του ιατρού σας και αναφέρετε άμεσα οποιοδήποτε ανησυχητικό σύμπτωμα.

FAQ (Συχνές Ερωτήσεις)

1. Τι γίνεται αν ξεχάσω μια δόση εζετιμίμπης;

Εάν αργήσετε να πάρετε τη δόση σας και ο επόμενος χρόνος λήψης είναι αρκετά μακριά, πάρτε τη δόση όταν το θυμηθείτε. **Μην** πάρετε διπλή δόση για να αναπληρώσετε την ξεχασμένη.

2. Μπορώ να λαμβάνω εζετιμίμπη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;

Η ασφάλεια της εζετιμίμπης σε εγκύους δεν έχει αποδειχθεί επαρκώς. Συνιστάται διακοπή πριν από σύλληψη και κατά την κύηση, εκτός εάν το όφελος υπερτερεί σημαντικά του κινδύνου, υπό στενή ιατρική παρακολούθηση.

3. Παράγοντες που επηρεάζουν την απορρόφηση;

Η απορρόφηση της εζετιμίμπης δεν επηρεάζεται σημαντικά από τα γεύματα. Μπορεί να λαμβάνεται είτε με τροφή είτε χωρίς· ωστόσο, η λήψή της την ίδια ώρα κάθε μέρα βελτιώνει τη συμμόρφωση.

4. Υπάρχουν αλληλεπιδράσεις με συμπληρώματα;

– **Φυτικά συμπληρώματα (π.χ. σκόρδο, ιώδιο):** Δεν φαίνονται να επηρεάζουν άμεσα, αλλά ενημερώστε τον ιατρό σας για ό,τι λαμβάνετε. – **Συμπληρώματα ινών:** Μεγάλες ποσότητες μπορεί να μειώσουν την απορρόφηση, οπότε διαχωρίστε τη λήψη τους κατά 2–4 ώρες.

5. Τι να προσέχω όταν σταματήσω τη θεραπεία;

Μόλις διακοπεί η εζετιμίμπη, η χοληστερόλη επανέρχεται στα προθεραπευτικά επίπεδα μέσα σε λίγες εβδομάδες. Για αυτό, η απότομη διακοπή χωρίς εναλλακτική στρατηγική μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

6. Μπορεί η εζετιμίμπη να βελτιώσει την HDL;

Η εζετιμίμπη έχει μικρή επίδραση στην αύξηση της HDL (< 3%). Ο κύριος στόχος της είναι η μείωση της LDL. Για αύξηση HDL, εξετάζονται άλλες θεραπείες (π.χ. φιμπράτες).

7. Τι εξετάσεις πρέπει να κάνω πριν ξεκινήσω;

– **Λιπιδαιμικός έλεγχος:** LDL, HDL, τριγλυκερίδια, ολική χοληστερόλη. – **Ηπατικά ένζυμα (AST/ALT):** Βασική μέτρηση για σύγκριση. – **Κλινική εξέταση:** Εκτίμηση καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου.

Στην Ελλάδα η εζετιμίμπη κυκλοφορεί υπό τις κύριες ακόλουθες εμπορικές ονομασίες:

Ezetrol® 10 mg (MSD Greece)
Το πρωτότυπο σκεύασμα με δραστική ουσία εζετιμίμπη σε δισκία των 10 mg ema.europa.eu.
Erezel® (Venifar Ltd, Greece)
Γενόσημο σκεύασμα εζετιμίμπης, διαθέσιμο στην ελληνική αγορά drugs.com.
Ezetimibe (γενόσημα)
Διάφορα παρασκευάσματα με δραστική ουσία εζετιμίμπη, υπό την ονομασία “Ezetimibe”, από:
- Actavis Group, Greece
- Generics Pharma, Greece
- Sandoz Pharmaceuticals d.d., Greece drugs.com.
Inegy® (ezetimibe / simvastatin)
Συνδυαστικό δισκίο εζετιμίμπης με σιμβαστατίνη, marketed στην Ευρωπαϊκή Ένωση (συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας) ως INEGY en.wikipedia.org.

Σημείωση: Υπό την ονομασία Vytorin® κυκλοφορεί η ίδια συνδυαστική σύνθεση (ezetimibe/simvastatin) στις ΗΠΑ, ενώ στην ΕΕ (και στην Ελλάδα) χρησιμοποιείται το INEGY.

Βιβλιογραφία

European Medicines Agency (EMA). «Ezetimibe 10 mg Tablets – Summary of Product Characteristics (SmPC)». Διαθέσιμο σε: https://www.medicines.org.uk/emc/product/9278/smpc medicines.org.uk
IMPROVE-IT Investigators. Ezetimibe Added to Statin Therapy after Acute Coronary Syndromes. New England Journal of Medicine. 2015; 372(25): 2387–2397. DOI: 10.1056/NEJMoa1410489. Διαθέσιμο σε: https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1410489 nejm.orgnejm.org
Catapano AL et al. 2016 ESC/EAS Guidelines for the Management of Dyslipidaemias. Atherosclerosis. 2016 Oct; 253: 281–344. DOI: 10.1016/j.atherosclerosis.2016.08.018. Διαθέσιμο σε: https://www.atherosclerosis-journal.com/article/S0021-9150(16)30368-1/fulltext pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Gouni-Berthold I, Berthold HK. Ezetimibe for Primary Prevention of Cardiovascular Events: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Atherosclerosis. 2014; 233(1): 119–126. DOI: 10.1016/j.atherosclerosis.2013.11.013. Διαθέσιμο σε: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S002191501300592X atherosclerosis-journal.com
Watts GF et al. Safety and Tolerability of Ezetimibe: A Pooled Analysis of More Than 10 000 Patients. International Journal of Clinical Practice. 2012; 66(8): 828–837. DOI: 10.1111/j.1742-1241.2012.02847.x. Διαθέσιμο σε: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1742-1241.2012.02847.x bjbms.org
Alenghat FJ, Davis AM. Management of Blood Cholesterol. JAMA. 2019; 321(8): 800–801. DOI: 10.1001/jama.2019.0015. Διαθέσιμο σε: https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/2724002 jamanetwork.com
Catapano AL et al. ESC/EAS Guidelines for the Management of Dyslipidaemias. Atherosclerosis. 2011 Jul; 217 Suppl 1:S1–44. DOI: 10.1016/j.atherosclerosis.2011.06.012. Διαθέσιμο σε: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21723445 pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ✅ Ελληνική Βιβλιογραφία για την Εζετιμίμπη (Ezetimibe)
  1. ΕΟΦ – Φύλλο οδηγιών χρήσης για Ezetrol (εζετιμίμπη)
    - Περιλαμβάνει ενδείξεις, δοσολογία, προφυλάξεις και παρενέργειες.
    - 🔗 https://www.eof.gr/web/guest/farmako_details?fileId=16479
  2. Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης – Κατευθυντήριες Οδηγίες για Δυσλιπιδαιμίες (2023)
    - Περιλαμβάνει ρόλο της εζετιμίμπης ως δεύτερη γραμμή θεραπείας.
    - 🔗 https://www.atherosclerosis.gr/ → Αναζήτηση: “Κατευθυντήριες οδηγίες 2023”
  3. Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών – Άρθρο: «Μείωση της LDL με Εζετιμίμπη»
    - Αναλύει μηχανισμό δράσης και κλινικά δεδομένα.
    - 🔗 https://www.isathens.gr/ → Αναζήτηση άρθρων με λέξη “εζετιμίμπη”
  4. ΙΑΤΡΟΝΕΤ – Χρήση της Εζετιμίμπης στη Δυσλιπιδαιμία
    - Ανασκόπηση ελληνικών και διεθνών δεδομένων.
    - 🔗 https://www.iatronet.gr → Αναζήτηση: “εζετιμίμπη”
  5. ΓΝΑ “Ο Ευαγγελισμός” – Παρουσίαση: Νεότερες Εξελίξεις στην Υπολιπιδαιμική Θεραπεία
    - Παρουσιάσεις και slides συνεδρίων που αναλύουν στατίνες και εζετιμίμπη.
    - 🔗 https://www.evaggelismos-hosp.gr/ → Αναζήτηση στο αρχείο συνεδρίων
  6. Ιατρικός Σύλλογος Λαμίας – Εκπαιδευτικό Υλικό Καρδιολογίας
    - Περιλαμβάνει ενότητες με στατίνες και εζετιμίμπη.
    - 🔗 https://www.islamias.gr → Εκπαιδευτικό Υλικό
  🔎 Πρόσθετες Πηγές σε Ελληνικά Πανεπιστήμια
  - ΑΠΘ – Σχολή Φαρμακευτικής
    - Φαρμακολογία της εζετιμίμπης, διπλώματα εργασίας, φοιτητικές παρουσιάσεις.
    - 🔗 https://pharm.auth.gr/
  - ΕΚΠΑ – Τμήμα Ιατρικής
    - Εκπαιδευτικό υλικό και pdf μαθήματα καρδιολογίας.
    - 🔗 https://school.med.uoa.gr/

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

24/Jun/2025

Τι είναι η Ατορβαστατίνη (Lipitor);

Η Ατορβαστατίνη είναι ένα φάρμακο που ανήκει στην κατηγορία των στατινών (statins), δηλαδή αναστολέων του ενζύμου HMG-CoA reductase, το οποίο συμμετέχει στη σύνθεση χοληστερόλης στο ήπαρ.

Με την αναστολή αυτού του ενζύμου, η Ατορβαστατίνη μειώνει την ενδογενή παραγωγή χοληστερόλης, γεγονός που οδηγεί σε αύξηση των ηπατικών υποδοχέων LDL. Αυτοί οι υποδοχείς απομακρύνουν τη LDL-χοληστερόλη (“κακή” χοληστερόλη) από την κυκλοφορία του αίματος, μειώνοντας έτσι τα επίπεδά της.

Η θεραπεία με Ατορβαστατίνη έχει αποδειχθεί ότι:
✅ Μειώνει την ολική χοληστερόλη
✅ Μειώνει την LDL-χοληστερόλη κατά 30–60% (ανάλογα με τη δόση)
✅ Μειώνει τα τριγλυκερίδια
✅ Αυξάνει ήπια την HDL-χοληστερόλη (“καλή” χοληστερόλη)
✅ Μειώνει τον συνολικό καρδιοαγγειακό κίνδυνο (έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο, θνησιμότητα)

Η πιο γνωστή εμπορική της ονομασία είναι το Lipitor, ωστόσο σήμερα διατίθεται ευρέως και σε γενόσημα σκευάσματα με σημαντικά χαμηλότερο κόστος.

👉 Η Ατορβαστατίνη αποτελεί βασικό θεραπευτικό εργαλείο στη διαχείριση της δυσλιπιδαιμίας και στη δευτερογενή πρόληψη καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε άτομα με ιστορικό εμφράγματος ή αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου.

Η αποτελεσματικότητά της και το ευνοϊκό προφίλ ασφάλειας την καθιστούν μία από τις πλέον συνταγογραφούμενες στατίνες παγκοσμίως.

📌 Γρήγορα Στοιχεία για την Ατορβαστατίνη

Παράμετρος	Στοιχείο
Κατηγορία φαρμάκου	Στατίνη (HMG-CoA Reductase Inhibitor)
Εμπορική ονομασία	Lipitor (και γενόσημα)
Δραστική ουσία	Atorvastatin calcium
Μορφές	Δισκία: 10 mg, 20 mg, 40 mg, 80 mg
Χορήγηση	Από το στόμα, 1 φορά/ημέρα
Με/χωρίς τροφή	Με ή χωρίς τροφή (συνήθως βράδυ)
Έναρξη δράσης	1–2 εβδομάδες
Μέγιστο αποτέλεσμα	4–6 εβδομάδες
Κύρια δράση	Μείωση LDL-χοληστερόλης (30–60%)
Επιπλέον δράσεις	Μείωση τριγλυκεριδίων, ήπια αύξηση HDL
Ενδείξεις	Υπερχοληστερολαιμία, Καρδιοπροστασία, Δυσλιπιδαιμία
Δευτερογενής πρόληψη	Έμφραγμα, Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (ΑΕΕ)
Πρέπει να αποφεύγονται	Χυμός γκρέιπφρουτ, υπερβολικό αλκοόλ
Συχνές παρενέργειες	Μυαλγία, πονοκέφαλος, κόπωση, διαταραχές πέψης
Σοβαρές παρενέργειες (σπάνιες)	Ραβδομυόλυση, ηπατοτοξικότητα
Αντενδείξεις	Εγκυμοσύνη, Θηλασμός
Αλληλεπιδράσεις	Μακρολίδες, κυκλοσπορίνη, αντιμυκητιασικά
Εργαστηριακή παρακολούθηση	Λιπιδαιμικό προφίλ, τρανσαμινάσες, CK
Ειδική διατροφή	Υγιεινή διατροφή πτωχή σε κορεσμένα λιπαρά
Συνδυασμοί	Εζετιμίμπη, PCSK9 inhibitors
Επίδραση σε Lp(a)	Ελάχιστη
Ιδιαιτερότητες	Μεγάλη εμπειρία χρήσης, χαμηλό κόστος (γενόσημα)

Μηχανισμός δράσης της Ατορβαστατίνης

Η Ατορβαστατίνη αναστέλλει το ηπατικό ένζυμο HMG-CoA reductase, το οποίο είναι υπεύθυνο για ένα από τα βασικά βήματα στη σύνθεση της χοληστερόλης.

Με τον τρόπο αυτό:
✅ Μειώνεται η ενδογενής παραγωγή χοληστερόλης στο ήπαρ
✅ Αυξάνεται ο αριθμός των υποδοχέων LDL στο ήπαρ, που απομακρύνουν την LDL από την κυκλοφορία
✅ Μειώνεται η συγκέντρωση LDL στο αίμα κατά 30–60%, ανάλογα με τη δόση
✅ Παράλληλα, υπάρχει μικρή αύξηση HDL και μείωση των τριγλυκεριδίων

Ατορβαστατίνη LDL

Ενδείξεις χρήσης

Η Ατορβαστατίνη ενδείκνυται σε πολλές περιπτώσεις:

1️⃣ Υπερχοληστερολαιμία

Πρωτοπαθής υπερχοληστερολαιμία
Οικογενής υπερχοληστερολαιμία (ετερόζυγη ή ομόζυγη)

2️⃣ Καρδιοαγγειακή πρόληψη

Πρωτογενής πρόληψη: σε άτομα με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο
Δευτερογενής πρόληψη: σε άτομα με ιστορικό εμφράγματος ή αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου

3️⃣ Μεικτή δυσλιπιδαιμία

Αυξημένη LDL, αυξημένα τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL

Δοσολογία και τρόπος χορήγησης

Η Ατορβαστατίνη διατίθεται σε δισκία των:

10 mg
20 mg
40 mg
80 mg

📅 Λαμβάνεται μία φορά την ημέρα, οποιαδήποτε ώρα, με ή χωρίς τροφή. Συνήθως συνιστάται να λαμβάνεται το βράδυ ή το απόγευμα, για καλύτερη καταστολή της ηπατικής σύνθεσης χοληστερόλης.

✨ Τυπικές δόσεις

Κατάσταση	Δόση έναρξης	Μέγιστη δόση
Πρωτοπαθής υπερχοληστερολαιμία	10–20 mg	έως 80 mg
Οικογενής υπερχοληστερολαιμία	10–40 mg	έως 80 mg
Δευτερογενής πρόληψη	20–40 mg	έως 80 mg

Πότε εμφανίζεται αποτέλεσμα;

Η μείωση της LDL-χοληστερόλης με Ατορβαστατίνη ξεκινά μέσα σε 1–2 εβδομάδες από την έναρξη της θεραπείας.

✅ Μέγιστο αποτέλεσμα συνήθως παρατηρείται μετά από 4–6 εβδομάδες τακτικής λήψης του φαρμάκου.

👉 Είναι σημαντικό να γίνονται τακτικές εργαστηριακές εξετάσεις (λιπιδαιμικό προφίλ) κάθε 6–12 εβδομάδες για παρακολούθηση.

Ατορβαστατίνη και άλλες θεραπείες

Η Ατορβαστατίνη μπορεί να συνδυαστεί με άλλα φάρμακα:
✅ Εζετιμίμπη → για περαιτέρω μείωση LDL
✅ PCSK9 Αναστολείς (Evolocumab, Alirocumab) → για ασθενείς με πολύ υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο
✅ Ω-3 λιπαρά οξέα → για αντιμετώπιση υπερτριγλυκεριδαιμίας

Αλληλεπιδράσεις Φαρμάκων

Ορισμένα φάρμακα μπορεί να επηρεάσουν τη συγκέντρωση της Ατορβαστατίνης:

Φάρμακο	Επίδραση
Κλαριθρομυκίνη	Αύξηση επιπέδων Atorvastatin
Ιτρακοναζόλη	Αύξηση επιπέδων
Κολχικίνη	Κίνδυνος μυοπάθειας
Κυκλοσπορίνη	Αύξηση επιπέδων
Χυμός γκρέιπφρουτ	Αυξημένος κίνδυνος παρενεργειών

⚠️ Πάντα να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας για πιθανές αλληλεπιδράσεις.

Παρενέργειες της Ατορβαστατίνης

Η Ατορβαστατίνη είναι γενικά καλά ανεκτή. Ωστόσο, ενδέχεται να εμφανιστούν παρενέργειες:

🔹 Συχνές (1–10%)

Πονοκέφαλος
Κόπωση
Μυϊκοί πόνοι (μυαλγία)
Διαταραχές ύπνου
Διαταραχές πέψης (ναυτία, διάρροια)

🔹 Λιγότερο συχνές (0.1–1%)

Αυξημένες τρανσαμινάσες
Αρθραλγίες
Δερματικό εξάνθημα

🔹 Σπάνιες (0.01–0.1%)

Σοβαρή μυοπάθεια / ραβδομυόλυση
Ηπατίτιδα
Νευροπάθειες

⚠️ Ιατρική συμβουλή απαιτείται εάν:
✅ Έντονος μυϊκός πόνος
✅ Σκοτεινόχρωμα ούρα
✅ Ανεξήγητη αδυναμία
✅ Ίκτερος

Ατορβαστατίνη και Διατροφή

Lipitor Διατροφή

Η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας:

✅ Περιορίστε:

Κορεσμένα λίπη
Trans-λιπαρά
Χοληστερόλη τροφίμων
Χυμό γκρέιπφρουτ (επηρεάζει τη μεταβολή του φαρμάκου)

✅ Ενισχύστε:

Φρούτα & λαχανικά
Δημητριακά ολικής άλεσης
Ψάρια πλούσια σε Ω-3 (σολομός, σκουμπρί)

Ελαιόλαδο

Ατορβαστατίνη και Άσκηση

Η άσκηση και η θεραπεία με Ατορβαστατίνη συνδυάζονται ιδανικά για τη βελτίωση του καρδιομεταβολικού προφίλ.

Η Ατορβαστατίνη, μειώνοντας την LDL-χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, και η άσκηση, βελτιώνοντας την ευαισθησία στην ινσουλίνη και ενισχύοντας την HDL, έχουν συμπληρωματική δράση.

🏃‍♂️ Οφέλη του συνδυασμού Ατορβαστατίνης + Άσκησης:

✅ Μεγαλύτερη μείωση του συνολικού καρδιοαγγειακού κινδύνου
✅ Περισσότερη αύξηση HDL-χοληστερόλης
✅ Μείωση των τριγλυκεριδίων
✅ Βελτίωση ενδοθηλιακής λειτουργίας
✅ Μείωση φλεγμονής (μείωση hs-CRP)
✅ Καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος
✅ Έλεγχος βάρους (λιπώδης μάζα)

⚠️ Τι πρέπει να προσέξουν οι ασθενείς;

📌 Ένα πολύ μικρό ποσοστό ασθενών (<5%) μπορεί να εμφανίσει μυαλγίες (μυϊκούς πόνους) ή μυϊκή ευαισθησία κατά την ταυτόχρονη λήψη Ατορβαστατίνης και έντονης άσκησης (ιδιαίτερα έντονη αναερόβια άσκηση ή υπερβολική προπόνηση).

Συνήθως:
✅ Οι ήπιες και μέτριας έντασης αερόβιες ασκήσεις είναι ασφαλείς
✅ Η σταδιακή αύξηση του όγκου άσκησης είναι προτιμότερη
✅ Αν εμφανιστούν έντονες μυαλγίες ή αδυναμία, ενημερώνεται ο γιατρός και ελέγχεται CK

🏃‍♀️ Τι είδους άσκηση συστήνεται;

✅ Αερόβια άσκηση μέτριας έντασης (π.χ.):

Γρήγορο περπάτημα
Ποδηλασία
Κολύμβηση
Ελαφρύ τρέξιμο
Χορός

✅ Στόχος: ≥150 λεπτά/εβδομάδα (ή ≥75 λεπτά έντονης αερόβιας)

✅ Επιπλέον: 2 φορές/εβδομάδα ήπια μυϊκή ενδυνάμωση (αν το επιτρέπει η φυσική κατάσταση)

📌 Συμπέρασμα

Η συνδυασμένη δράση Ατορβαστατίνης + άσκησης οδηγεί σε:
✅ καλύτερη ρύθμιση λιπιδίων
✅ βελτίωση της καρδιοπροστασίας
✅ καλύτερη ποιότητα ζωής
✅ έλεγχο βάρους

👉 Η άσκηση είναι απαραίτητο συμπλήρωμα της φαρμακευτικής θεραπείας!

Ατορβαστατίνη σε Ειδικές Κατηγορίες Ασθενών

Η χρήση της Ατορβαστατίνης προσαρμόζεται ανάλογα με την ηλικία, την ύπαρξη συνοδών νοσημάτων και τις ιδιαίτερες ανάγκες του κάθε ασθενούς. Ακολουθούν οι κύριες κατηγορίες:

🔹 Εγκυμοσύνη

🚫 Η Ατορβαστατίνη αντενδείκνυται κατά την εγκυμοσύνη (Κατηγορία Χ).

Η χοληστερόλη είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη του εμβρύου, ενώ η αναστολή της σύνθεσής της από στατίνες ενδέχεται να έχει τερατογόνο δράση.

Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας πρέπει να εφαρμόζονται κατάλληλες μέθοδοι αντισύλληψης καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας.

🔹 Θηλασμός

🚫 Η χρήση της Ατορβαστατίνης δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια του θηλασμού, λόγω έλλειψης επαρκών δεδομένων για την ασφάλεια του νεογνού.

Εάν απαιτείται θεραπεία με στατίνη, θα πρέπει να εξετάζεται η διακοπή του θηλασμού.

🔹 Ηλικιωμένοι (>75 ετών)

✅ Η Ατορβαστατίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε άτομα άνω των 75 ετών, όμως απαιτείται προσεκτική παρακολούθηση για τυχόν παρενέργειες (μυαλγίες, ηπατική δυσλειτουργία).

Στους ηλικιωμένους:

Συνιστάται έναρξη με χαμηλότερες δόσεις
Αξιολόγηση συνολικών κινδύνων/οφελών
Παρακολούθηση μυοσκελετικών και ηπατικών παραμέτρων

🔹 Νεφρική Νόσος

✅ Η Ατορβαστατίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια σε ασθενείς με ήπια έως μέτρια νεφρική δυσλειτουργία (χωρίς ανάγκη προσαρμογής δόσης).

⚠️ Σε σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια (π.χ. GFR <30 ml/min) απαιτείται στενή παρακολούθηση λόγω ενδεχόμενου αυξημένου κινδύνου μυοπάθειας.

🔹 Διαβήτης Τύπου 2

✅ Η Ατορβαστατίνη αποτελεί βασικό φάρμακο πρόληψης καρδιαγγειακών συμβαμάτων στους διαβητικούς ασθενείς.

Επιπλέον:

Έχει αποδειχθεί ότι μειώνει σημαντικά το καρδιοαγγειακό κίνδυνο σε ασθενείς με ΣΔτ2

Δεν επηρεάζει δυσμενώς τα επίπεδα σακχάρου όταν δίνεται σε σωστές δόσεις και με παρακολούθηση

🧑‍⚕️ Ατορβαστατίνη & Ειδικές Κατηγορίες Ασθενών

Κατηγορία	Χρήση
🤰 Εγκυμοσύνη	🚫 Αντενδείκνυται
🤱 Θηλασμός	🚫 Αποφυγή
👵 Ηλικιωμένοι >75 ετών	✅ Με προσοχή (χαμηλή δόση, παρακολούθηση)
🩺 Νεφρική Νόσος (ήπια-μέτρια)	✅ Ασφαλής
🩺 Νεφρική Νόσος (σοβαρή)	⚠️ Με προσοχή, παρακολούθηση CK
🩸 Διαβήτης Τύπου 2	✅ Ιδιαίτερα χρήσιμη (μείωση καρδιαγγειακού κινδύνου)

Ατορβαστατίνη και Lp(a)

Η λιποπρωτεΐνη(a) ή Lp(a) είναι ένας λιπιδαιμικός δείκτης που συνδέεται με αυξημένο καρδιοαγγειακό κίνδυνο, ανεξάρτητα από τα επίπεδα LDL-χοληστερόλης.

Σε άτομα με υψηλές τιμές Lp(a) παρατηρείται μεγαλύτερη συχνότητα:
✅ Στεφανιαίας νόσου
✅ Οξέων στεφανιαίων συνδρόμων
✅ Αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων
✅ Στένωσης αορτικής βαλβίδας

👉 Ποια είναι η επίδραση της Ατορβαστατίνης στην Lp(a);

📌 Η Ατορβαστατίνη, όπως και οι περισσότερες στατίνες, δεν μειώνει σημαντικά τα επίπεδα της Lp(a).
👉 Ορισμένες μελέτες μάλιστα αναφέρουν ήπια αύξηση της Lp(a) (~10%) σε κάποιους ασθενείς κατά τη διάρκεια θεραπείας με στατίνη.

🔍 Όμως: Η μείωση της LDL-χοληστερόλης που επιτυγχάνεται με την Ατορβαστατίνη μειώνει συνολικά τον καρδιοαγγειακό κίνδυνο, ανεξάρτητα από το αν η Lp(a) παραμείνει υψηλή.

🧬 Ατορβαστατίνη & Lp(a)

Παράμετρος	Στοιχείο
Επίδραση της Ατορβαστατίνης σε Lp(a)	❌ Δεν μειώνει — μπορεί να αυξήσει
Επίδραση σε LDL	✅ Ισχυρή μείωση
Όφελος σε υψηλή Lp(a)	✅ Έμμεση μείωση κινδύνου (μέσω LDL)
Συνιστώμενη δράση αν υψηλή Lp(a)	✅ Συνδυασμός με PCSK9 inhibitors
PCSK9 inhibitors σε Lp(a)	-20 έως -30%
Pelacarsen (υπό μελέτη)	-80%
Συχνότητα ελέγχου Lp(a)	Κάθε 6–12 μήνες

👉 Τι γίνεται αν ο ασθενής έχει πολύ υψηλή Lp(a);

Σε περιπτώσεις πολύ υψηλής Lp(a) (> 50–60 mg/dL ή >120 nmol/L):
✅ Η Ατορβαστατίνη εξακολουθεί να χορηγείται (για LDL),
✅ ΑΛΛΑ μπορεί να απαιτηθούν πρόσθετες θεραπείες:

Θεραπεία	Επίδραση σε Lp(a)
PCSK9 Αναστολείς	✅ Μείωση 20–30%
Inclisiran (siRNA)	✅ Μείωση ~30%
Νεότερα φάρμακα (π.χ. Pelacarsen, υπό μελέτη)	✅ Μείωση >80%

📌 Συμπέρασμα

Η Ατορβαστατίνη αποτελεί βασική θεραπεία για LDL-χοληστερόλη και καρδιοπροστασία.
📍 Όμως, αν ο ασθενής έχει πολύ υψηλή Lp(a), θα πρέπει να αξιολογείται για πιθανή προσθήκη επιπλέον φαρμακευτικής αγωγής (PCSK9 inhibitors ή νεότερα φάρμακα).

Ατορβαστατίνη vs Ροσουβαστατίνη (Σύγκριση)

Παράμετρος	Ατορβαστατίνη	Ροσουβαστατίνη
Κατηγορία	Στατίνη	Στατίνη
Εμπορική ονομασία	Lipitor	Crestor
Ισχύς LDL μείωσης	Μέτρια-Υψηλή	Υψηλότερη
Επίδραση στην HDL	+	+
Επίδραση στα τριγλυκερίδια	+	+
Επίδραση σε Lp(a)	Ελάχιστη	Ελάχιστη
Μυοπάθεια	Σπάνια	Σπάνια
Χρήση σε νεφρική ανεπάρκεια	Καλή ανεκτικότητα	Χρήζει προσοχής σε προχωρημένη
Τιμή	Χαμηλότερη (γενόσημο)	Υψηλότερη (γενόσημο/πρωτότυπο)

✅ Και οι δύο είναι εξαιρετικές επιλογές για τη μείωση LDL — η τελική επιλογή εξαρτάται από:

Προφίλ ασθενούς
Συννοσηρότητες
Νεφρική λειτουργία
Ανεκτικότητα
Οικονομικό κόστος

📌 Πίνακας: Σύγκριση Στατινών

Στατίνη	Ισχύς LDL Μείωσης	% Μείωσης LDL	↗️ HDL (% αύξηση)	↘️ TG (% μείωση)	Μεταβολισμός (CYP)	Υδατο/Λιπο-διαλυτότητα	Χρόνος ημιζωής	Αντενδείξεις
Lescol (Φλοβουστατίνη)	🟡 Μέτρια	~22–29%	+6–9%	−10–15%	CYP2C9	Λιποδιαλυτή	1.2–3 ώρες	Ηπατική νόσος
Atorvastatin (Lipitor)	🔴 Υψηλή	~39–60%	+5–10%	−20–45%	CYP3A4	Λιποδιαλυτή	14 ώρες	Ηπατοπάθειες
Rosuvastatin (Crestor)	🔴 Υψηλή	~45–63%	+8–12%	−20–40%	CYP2C9 (ελάχιστα)	Υδατοδιαλυτή	19 ώρες	Νεφρική βλάβη
Simvastatin (Zocor)	🟡 Μέτρια	~30–45%	+5–8%	−15–30%	CYP3A4	Λιποδιαλυτή	2–3 ώρες	Αλληλεπιδράσεις
Pravastatin (Pravachol)	🟢 Ήπια	~20–34%	+5–12%	−10–20%	Εξωηπατικά	Υδατοδιαλυτή	1.8 ώρες	Καλή για ηπατική δυσλειτουργία
Lovastatin (Mevacor)	🟡 Μέτρια	~21–42%	+4–9%	−10–25%	CYP3A4	Λιποδιαλυτή	2–5 ώρες	Πολλές αλληλεπιδράσεις

Ατορβαστατίνη και Καρδιοπροστασία

Ατορβαστατίνη δεν είναι απλώς ένα φάρμακο για την αντιμετώπιση της υπερχοληστερολαιμίας.

Η δράση της έχει αποδειχθεί ότι προσφέρει ουσιαστική καρδιοπροστασία, συμβάλλοντας στη μείωση:
✅ του κινδύνου εμφράγματος του μυοκαρδίου (MI)
✅ του κινδύνου αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου (ΑΕΕ)
✅ της καρδιοαγγειακής θνησιμότητας
✅ της συνολικής θνησιμότητας σε υψηλού κινδύνου πληθυσμούς

📊 Τεκμηρίωση από μεγάλες μελέτες

➡️ Η meta-analysis των Cholesterol Treatment Trialists’ Collaboration (CTT, Lancet 2015) έδειξε ότι κάθε 1 mmol/L (περίπου 39 mg/dL) μείωση της LDL-χοληστερόλης με στατίνες όπως η Ατορβαστατίνη:
✅ μειώνει κατά 22% τον κίνδυνο μείζονων καρδιοαγγειακών συμβαμάτων (MI, ΑΕΕ, επαναγγείωση, καρδιαγγειακός θάνατος).

🫀 Καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες της Ατορβαστατίνης

✅ Μείωση LDL-χοληστερόλης → καθαρή επίδραση στην αθηροσκλήρωση
✅ Αντιφλεγμονώδη δράση → μείωση hs-CRP
✅ Σταθεροποίηση αθηρωματικής πλάκας → λιγότερες ρήξεις πλάκας
✅ Βελτίωση λειτουργίας του ενδοθηλίου
✅ Μείωση οξειδωτικού stress
✅ Μείωση θρομβογενετικότητας

📍 Ποιους προστατεύει;

Η Ατορβαστατίνη χρησιμοποιείται:
✅ Στη δευτερογενή πρόληψη (ασθενείς με:

Προηγούμενο έμφραγμα
Στεφανιαία νόσο
Στεφανιαία επαναγγείωση
Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο)

✅ Στην πρωτογενή πρόληψη σε ασθενείς με:

Σακχαρώδη Διαβήτη
Πολύ υψηλό καρδιοαγγειακό κίνδυνο (SCORE >10%)
Σοβαρή υπερχοληστερολαιμία (LDL >190 mg/dL)

📌 Συμπέρασμα

Η Ατορβαστατίνη προσφέρει ισχυρή καρδιοπροστασία, τόσο σε άτομα που έχουν ήδη υποστεί καρδιοαγγειακό επεισόδιο, όσο και σε άτομα υψηλού κινδύνου που δεν έχουν εμφανίσει ακόμη σύμπτωμα.

Η δράση της ξεπερνά τη μείωση της LDL-χοληστερόλης, επεκτεινόμενη σε πλειοτροπικές (pleiotropic) δράσεις που συμβάλλουν στη σταθεροποίηση των αθηρωματικών πλακών και τη μείωση του συνολικού καρδιοαγγειακού κινδύνου.

Εργαστηριακή παρακολούθηση

θεραπεία με Ατορβαστατίνη απαιτεί συστηματική εργαστηριακή παρακολούθηση ώστε να αξιολογείται:
✅ η αποτελεσματικότητα
✅ η ασφάλεια
✅ η συμμόρφωση στη θεραπεία

🧪 Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;

Εξέταση	Πότε γίνεται
Λιπιδαιμικό προφίλ (ολική χοληστερόλη, LDL, HDL, τριγλυκερίδια)	Έναρξη + 6-12 εβδομάδες + κάθε 6-12 μήνες
AST / ALT (τρανσαμινάσες)	Έναρξη + εάν υπάρχουν συμπτώματα
CK (Κινάση Κρεατίνης)	Εάν υπάρχουν μυαλγίες ή μυϊκή αδυναμία
Γλυκόζη / HbA1c	Αν υπάρχει διαβήτης ή προδιαβήτης
Νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR)	Σε ηλικιωμένους ή ασθενείς με ΧΝΝ

📌 Αναλυτικά:

✅ Λιπιδαιμικό προφίλ

Βασικός δείκτης αποτελεσματικότητας της θεραπείας
Αναμένεται μείωση LDL κατά 30–60% ανάλογα με τη δόση

✅ Τρανσαμινάσες (AST/ALT)

Παρακολούθηση για ηπατοτοξικότητα
Συνήθως παραμένουν φυσιολογικές — σε <1% των ασθενών μπορεί να αυξηθούν >3x ULN

✅ Κινάση Κρεατίνης (CK)

Έλεγχος σε περίπτωση μυαλγιών, αδυναμίας
Σπάνια εμφανίζεται ραβδομυόλυση (σοβαρή μυοπάθεια)

⚠️ Πότε απαιτείται πιο συχνός έλεγχος;

✅ Ηλικιωμένοι (>75 ετών)
✅ Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ)
✅ Συγχορήγηση με φάρμακα που αυξάνουν τον κίνδυνο μυοπάθειας
✅ Ιστορικό ηπατικής νόσου
✅ Εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών (μυαλγία, αδυναμία, κόπωση, ίκτερος)

📌 Συμπέρασμα

Η εργαστηριακή παρακολούθηση κατά τη λήψη Ατορβαστατίνης είναι ουσιαστικής σημασίας:
✅ Βοηθά στη βελτιστοποίηση της θεραπείας
✅ Εξασφαλίζει την ασφάλεια του ασθενούς
✅ Επιτρέπει έγκαιρη ανίχνευση τυχόν ανεπιθύμητων ενεργειών

🧪 Ποιες εξετάσεις απαιτούνται όταν παίρνω Ατορβαστατίνη;

Εξέταση	Συχνότητα
Λιπιδαιμικό προφίλ (χοληστερόλη, LDL, HDL, TG)	Έναρξη + 6–12 εβδομάδες + κάθε 6–12 μήνες
AST / ALT (τρανσαμινάσες)	Έναρξη + σε περίπτωση συμπτωμάτων
CK (Κινάση Κρεατίνης)	Σε μυαλγίες ή μυϊκή αδυναμία
Σάκχαρο αίματος / HbA1c	Σε διαβητικούς ή προδιαβητικούς ασθενείς
Νεφρική λειτουργία (κρεατινίνη, eGFR)	Σε ηλικιωμένους ή ΧΝΝ

Πότε να σταματήσετε την Ατορβαστατίνη (Lipitor)

✅ Ανεπιθύμητες ενέργειες:

Σοβαρή μυοπάθεια ή ραβδομυόλυση
Σοβαρή ηπατοτοξικότητα

✅ Κατά την εγκυμοσύνη ή θηλασμό

Άμεση διακοπή — κατηγορία X

✅ Άλλα:

Επείγουσα χειρουργική επέμβαση — διακοπή προσωρινά

👉 Σε κάθε περίπτωση, μόνο με ιατρική συμβουλή!

❓ Συχνές Ερωτήσεις για την Ατορβαστατίνη (FAQ)

1️⃣ Τι είναι η Ατορβαστατίνη και σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται;

Η Ατορβαστατίνη είναι ένα φάρμακο της κατηγορίας στατινών που μειώνει την LDL-χοληστερόλη και προστατεύει από καρδιοαγγειακές επιπλοκές. Χορηγείται σε άτομα με υπερχοληστερολαιμία, δυσλιπιδαιμία ή αυξημένο καρδιοαγγειακό κίνδυνο.

2️⃣ Πόσο γρήγορα εμφανίζεται το αποτέλεσμα;

Η μείωση της LDL ξεκινά μέσα σε 1–2 εβδομάδες από την έναρξη της θεραπείας. Μέγιστο αποτέλεσμα επιτυγχάνεται μετά από 4–6 εβδομάδες.

3️⃣ Ποια είναι η τυπική δοσολογία της Ατορβαστατίνης;

Η Ατορβαστατίνη χορηγείται σε δόσεις 10–80 mg, συνήθως μία φορά την ημέρα. Η αρχική δόση καθορίζεται από τον ιατρό, ανάλογα με τα επίπεδα LDL και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

4️⃣ Μπορώ να πάρω Ατορβαστατίνη με άδειο στομάχι;

Ναι, μπορείτε να τη λάβετε με ή χωρίς τροφή, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Συνήθως προτιμάται η βραδινή λήψη.

5️⃣ Τι πρέπει να αποφεύγω όσο παίρνω Ατορβαστατίνη;

Αποφύγετε τον χυμό γκρέιπφρουτ (μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα του φαρμάκου) και την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

6️⃣ Ποιες είναι οι πιο συχνές παρενέργειες της Ατορβαστατίνης;

Πονοκέφαλος, μυαλγία (μυϊκοί πόνοι), κόπωση, γαστρεντερικά ενοχλήματα. Σπάνια σοβαρές μυοπάθειες ή αύξηση ηπατικών ενζύμων.

7️⃣ Η Ατορβαστατίνη επηρεάζει την Lp(a);

Η Ατορβαστατίνη έχει ελάχιστη επίδραση στην Lp(a). Άλλες θεραπείες όπως οι PCSK9 inhibitors είναι πιο αποτελεσματικές για τη μείωση της Lp(a).

8️⃣ Ποια είναι η διαφορά Ατορβαστατίνης και Ροσουβαστατίνης;

Και οι δύο είναι στατίνες. Η Ροσουβαστατίνη είναι ελαφρώς ισχυρότερη στη μείωση της LDL. Η Ατορβαστατίνη έχει μεγαλύτερη κλινική εμπειρία και συχνά προτιμάται λόγω κόστους.

9️⃣ Μπορεί η Ατορβαστατίνη να λαμβάνεται μαζί με άλλα φάρμακα;

Ναι, αλλά απαιτείται προσοχή. Ορισμένα φάρμακα (π.χ. μακρολίδες, κυκλοσπορίνη) αυξάνουν τον κίνδυνο παρενεργειών.

🔟 Πρέπει να κάνω εξετάσεις όσο παίρνω Ατορβαστατίνη;

Ναι. Συνιστάται περιοδικός έλεγχος λιπιδίων, τρανσαμινασών και CK.

1️⃣1️⃣ Η Ατορβαστατίνη επιτρέπεται στην εγκυμοσύνη;

Όχι. Η Ατορβαστατίνη αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη και κατά τον θηλασμό.

1️⃣2️⃣ Τι να κάνω αν ξεχάσω να πάρω ένα δισκίο;

Λάβετε το δισκίο όσο το θυμάστε εντός της ίδιας ημέρας. Εάν έχει περάσει το 24ωρο, παραλείψτε τη δόση και συνεχίστε κανονικά την επόμενη ημέρα.

1️⃣3️⃣ Μπορώ να πίνω αλκοόλ ενώ παίρνω Ατορβαστατίνη;

Η μέτρια κατανάλωση είναι ανεκτή. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση αυξάνει τον κίνδυνο ηπατοτοξικότητας.

1️⃣4️⃣ Τι συμβαίνει αν σταματήσω την Ατορβαστατίνη απότομα;

Η απότομη διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση LDL και σε αυξημένο καρδιοαγγειακό κίνδυνο. Διακοπή μόνο μετά από ιατρική οδηγία.

1️⃣5️⃣ Χρειάζεται ειδική διατροφή όσο παίρνω Ατορβαστατίνη;

Ναι. Η υγιεινή διατροφή ενισχύει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας (χαμηλά κορεσμένα λιπαρά, πλούσια φρούτα και λαχανικά, Ω-3).

📚 Βιβλιογραφία

Grundy SM, Stone NJ, Bailey AL, et al. 2018 AHA/ACC Guidelines on the Management of Blood Cholesterol. Circulation. 2019;139(25):e1082–e1143. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000625
Naci H, Brugts J, Ades T. Comparative tolerability and harms of individual statins: a study-level network meta-analysis of 246 955 participants from 135 randomized, controlled trials. Circ Cardiovasc Qual Outcomes. 2013;6(4):390–399.
Robinson JG, et al. Meta-analysis of statin trials in patients with diabetes mellitus and cardiovascular disease risk. J Am Coll Cardiol. 2013;61(10):1029-1035.
Cholesterol Treatment Trialists’ (CTT) Collaboration. Efficacy and safety of LDL-lowering therapy among men and women: meta-analysis of individual data from 174,000 participants in 27 randomised trials. Lancet. 2015;385(9976):1397–1405.
Ridker PM et al. Anti-inflammatory Therapy with Canakinumab for Atherosclerotic Disease. N Engl J Med. 2017;377(12):1119-1131.
Armitage J. The safety of statins in clinical practice. Lancet. 2007;370(9601):1781–1790.
Mach F, Baigent C, Catapano AL, et al. 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardiovascular risk. Eur Heart J. 2020;41(1):111–188.
Toth PP. Pleiotropic effects of statins: a review of clinical evidence. Am J Med. 2008;121(8):S32–S38.
ΕΟΦ (Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων): Ατορβαστατίνη – Φύλλο Οδηγιών Χρήσης https://www.eof.gr
ΕΛΙΚΑΡ (Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία): Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη Δυσλιπιδαιμία 2023 https://www.hcs.gr
Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ — Τμήμα Παθολογίας: Σεμινάρια Λιπιδίων & Καρδιομεταβολικού Κινδύνου
Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης: Οδηγίες 2024 για τη θεραπεία δυσλιπιδαιμιών https://www.atherosclerosis.gr
Πανελλήνιο Δίκτυο Υγείας — Ιατρικά Άρθρα: “Στατίνες και καρδιοπροστασία”
MedNet Ελλάς — “Η χρήση στατινών στη σύγχρονη καρδιολογία”, 2024
PubMed: Atorvastatin — systematic review https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

22/Jun/2025

Προκαλσιτονίνη (PCT): Τι Είναι, Τιμές, Σήψη & Καθοδήγηση Αντιβιοτικών — Πλήρης Οδηγός

Τελευταία ενημέρωση:
2 Φεβρουαρίου 2026

Αναλυτικός οδηγός για την εξέταση Προκαλσιτονίνης (PCT): φυσιολογικές τιμές, όρια σήψης, διαφορές από CRP και πρακτική χρήση στη διάγνωση λοιμώξεων και την αντιβιοτική θεραπεία.

Τι να θυμάστε: Η Προκαλσιτονίνη (PCT) είναι από τους πιο ειδικούς βιοδείκτες για βακτηριακή λοίμωξη και σήψη. Η τάση των τιμών έχει μεγαλύτερη σημασία από μία μεμονωμένη μέτρηση και βοηθά στην ασφαλή καθοδήγηση των αντιβιοτικών.

1

Τι είναι η Προκαλσιτονίνη (PCT)

Η Προκαλσιτονίνη (PCT) είναι πρόδρομη πρωτεΐνη της καλσιτονίνης. Σε υγιείς συνθήκες κυκλοφορεί στο αίμα σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα (<0,05 ng/mL) και δεν έχει ουσιαστική φυσιολογική δράση.

Σε σοβαρές βακτηριακές λοιμώξεις — και ιδιαίτερα στη σήψη — η παραγωγή της ενεργοποιείται σε πολλούς ιστούς (ήπαρ, πνεύμονες, έντερο, μυϊκό ιστό) μέσω φλεγμονωδών κυτταροκινών όπως IL-1β, IL-6 και TNF-α, οδηγώντας σε ταχεία αύξηση των επιπέδων στο πλάσμα.

Τι να θυμάστε: Η PCT αυξάνεται κυρίως σε βακτηριακές λοιμώξεις και παραμένει χαμηλή στις περισσότερες ιογενείς καταστάσεις — γι’ αυτό αποτελεί χρήσιμο βιοδείκτη για διάγνωση σήψης και καθοδήγηση αντιβιοτικών.

2

Πώς παράγεται η PCT

Η PCT είναι προϊόν του γονιδίου CALC-1. Φυσιολογικά εκφράζεται στα C-cells του θυρεοειδούς και μετατρέπεται γρήγορα σε καλσιτονίνη, γι’ αυτό και πρακτικά δεν ανιχνεύεται στο πλάσμα.

Σε βακτηριακή λοίμωξη ή σήψη, η παραγωγή εκτός θυρεοειδούς ενεργοποιείται από φλεγμονώδεις μεσολαβητές και η PCT εκκρίνεται από πολλούς περιφερικούς ιστούς, προκαλώντας ταχεία άνοδο στο αίμα — συχνά μέσα στις πρώτες ώρες.

3

PCT vs CRP — βασικές διαφορές

Η PCT και η CRP είναι δείκτες φλεγμονής με διαφορετική κλινική στόχευση: η πρώτη σχετίζεται κυρίως με βακτηριακή λοίμωξη και σήψη, ενώ η δεύτερη αυξάνεται σχεδόν σε κάθε φλεγμονώδη κατάσταση.

Χαρακτηριστικό	PCT	CRP
Ειδικότητα	Υψηλή για βακτηριακές λοιμώξεις	Γενικός δείκτης φλεγμονής
Χρόνος ανόδου	2–6 ώρες	6–12 ώρες
Κορύφωση	12–24 ώρες	24–48 ώρες
Χρήση σε αντιβιοτικά	Πολύ χρήσιμη	Περιορισμένη

Με απλά λόγια: η PCT είναι πιο ειδική για βακτηριακή λοίμωξη και σήψη, ενώ η CRP λειτουργεί ως γενικός δείκτης φλεγμονής. Ο συνδυασμός τους προσφέρει πιο ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης του ασθενούς.

4

Φυσιολογικές & Παθολογικές Τιμές Προκαλσιτονίνης (PCT)

Σε υγιή άτομα και σε μη λοιμώδεις καταστάσεις, η PCT παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Φυσιολογική τιμή: < 0,05 ng/mL (ή < 0,05 μg/L)

Σε βακτηριακή λοίμωξη ή σήψη, οι τιμές μπορεί να αυξηθούν σημαντικά, ανάλογα με τη βαρύτητα και την εντόπιση της εστίας.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Τιμή PCT (ng/mL)	Κλινική ερμηνεία
< 0,05	Φυσιολογική — δεν υποστηρίζει ενεργό λοίμωξη
0,05 – 0,5	Πιθανή ήπια / τοπική λοίμωξη — χαμηλή πιθανότητα σήψης
0,5 – 2,0	Υποψία βακτηριακής λοίμωξης — πιθανή σήψη (ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο)
2,0 – 10,0	Ισχυρή ένδειξη σοβαρής βακτηριακής λοίμωξης ή σήψης
> 10,0	Πολύ υψηλή — πολύ πιθανή βαριά σήψη ή σηπτικό shock

Σημαντικό: Η τάση των τιμών έχει μεγαλύτερη αξία από μία μεμονωμένη μέτρηση — πτωτική πορεία σημαίνει καλή ανταπόκριση στη θεραπεία, ενώ ανοδική πορεία απαιτεί άμεση επανεκτίμηση.

5

Πότε ζητείται η εξέταση Προκαλσιτονίνης

Η μέτρηση της PCT ζητείται κυρίως όταν υπάρχει υποψία σοβαρής βακτηριακής λοίμωξης ή όταν απαιτείται καθοδήγηση της αντιβιοτικής αγωγής.

Διάγνωση και παρακολούθηση σήψης
Διάκριση βακτηριακής από ιογενή λοίμωξη
Καθοδήγηση διάρκειας αντιβιοτικής θεραπείας
Πνευμονία και παρόξυνση ΧΑΠ
Βαριά COVID-19 με υποψία επιμόλυνσης
Εμπύρετο αγνώστου αιτιολογίας
Μετεγχειρητική παρακολούθηση
Εμπύρετο ουδετεροπενικό σύνδρομο

Στην καθημερινή πράξη, η PCT βοηθά τον γιατρό να αποφασίσει πότε απαιτούνται αντιβιοτικά και πότε μπορούν να διακοπούν με ασφάλεια, μειώνοντας την άσκοπη έκθεση σε φάρμακα.

6

Διαφορική διάγνωση — Πότε αυξάνεται η PCT χωρίς λοίμωξη

Αν και η PCT είναι ιδιαίτερα ειδική για βακτηριακές λοιμώξεις, υπάρχουν μη λοιμώδεις καταστάσεις όπου μπορεί να παρατηρηθεί παροδική άνοδος.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατάσταση	Επίδραση στην PCT
Μεγάλα χειρουργεία / σοβαρό τραύμα	Παροδική αύξηση
Εγκαύματα	Παροδική αύξηση
Ορισμένες κακοήθειες	Ήπια αύξηση
Νεογνική ηλικία (<48 ώρες)	Φυσιολογική άνοδος

Σε αυτοάνοσα νοσήματα χωρίς επιλοίμωξη, η PCT συνήθως παραμένει χαμηλή — σε αντίθεση με τη CRP — γι’ αυτό απαιτείται πάντα συσχέτιση με το κλινικό πλαίσιο.

7

PCT σε παιδιά και νεογνά

Στα νεογνά παρατηρείται φυσιολογική άνοδος της PCT τις πρώτες 24–48 ώρες ζωής λόγω μεταβατικής προσαρμογής μετά τον τοκετό. Για τον λόγο αυτό, η ερμηνεία πρέπει να γίνεται πάντα σε σχέση με την ηλικία σε ώρες ή ημέρες.

Σε βρέφη και παιδιά, η PCT συμβάλλει κυρίως:

Στη διάκριση βακτηριακής από ιογενή λοίμωξη
Στην έγκαιρη αναγνώριση παιδιατρικής σήψης
Στην καθοδήγηση έναρξης ή διακοπής αντιβιοτικών σε νοσηλευόμενα παιδιά

Όπως και στους ενήλικες, τα αποτελέσματα συνεκτιμώνται πάντα με την κλινική εικόνα, τα ζωτικά σημεία και τους υπόλοιπους εργαστηριακούς δείκτες.

8

Πορεία PCT στο χρόνο — γιατί το trend είναι κρίσιμο

Η διαχρονική μεταβολή της PCT αποτελεί ισχυρό εργαλείο πρόγνωσης και καθοδήγησης θεραπείας, ιδιαίτερα σε νοσηλευόμενους ασθενείς.

Μείωση >50% ανά 24–48 ώρες → ένδειξη αποτελεσματικής αντιβιοτικής αγωγής
Σταθερά υψηλές τιμές → ανάγκη αναζήτησης εστίας ή αναπροσαρμογής θεραπείας
Ανοδική τάση → πιθανή κλινική επιδείνωση ή νέα βακτηριακή επιμόλυνση

Στην πράξη, η καθημερινή παρακολούθηση επιτρέπει έγκαιρη αναγνώριση αποτυχίας θεραπείας, συχνά πριν εμφανιστούν σαφή κλινικά σημεία.

Τι να θυμάστε: Η τάση της PCT υπερέχει διαγνωστικά της μεμονωμένης τιμής και καθοδηγεί τόσο τη συνέχιση όσο και τη διακοπή αντιβιοτικών.

9

PCT + CRP + Λευκά + IL-6 — ποιος δείκτης δείχνει τι

Κανένας δείκτης μόνος του δεν επαρκεί για πλήρη εκτίμηση μιας λοίμωξης. Ο συνδυασμός τους προσφέρει ουσιαστικά μεγαλύτερη διαγνωστική ακρίβεια.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Δείκτης	Ρόλος	Πλεονεκτήματα	Περιορισμοί
PCT	Δείκτης βακτηριακής σήψης	Υψηλή ειδικότητα, ταχεία άνοδος, ιδανική για καθοδήγηση αντιβιοτικών	Ακριβότερη εξέταση
CRP	Γενικός δείκτης φλεγμονής	Ευρέως διαθέσιμη, χαμηλό κόστος	Χαμηλή ειδικότητα
Λευκά (WBC)	Γενική φλεγμονώδης απάντηση	Άμεση και πολύ οικονομική	Επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες
IL-6	Πρώιμος δείκτης φλεγμονής	Αυξάνεται νωρίτερα από CRP και PCT	Περιορισμένη διαθεσιμότητα

PCT ↑ + CRP ↑ → ισχυρή ένδειξη ενεργού βακτηριακής λοίμωξης
CRP ↑ με PCT χαμηλή → πιθανότερα μη βακτηριακή φλεγμονή
PCT ↑ με φυσιολογικά λευκά → πρώιμη σήψη ή ανοσοκαταστολή
IL-6 ↑ → πολύ πρώιμη φλεγμονώδης ενεργοποίηση

Στην καθημερινή πράξη, ο συνδυασμός PCT + CRP + WBC προσφέρει την πληρέστερη εικόνα παρακολούθησης, με την προοδευτική πτώση της PCT να αποτελεί το ισχυρότερο εργαστηριακό σημάδι αποτελεσματικής θεραπείας.

10

PCT στη σήψη και στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας

Στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, η PCT χρησιμοποιείται συστηματικά ως εργαλείο πρώιμης διάγνωσης, καθημερινής παρακολούθησης και εξατομίκευσης της αντιβιοτικής αγωγής.

Πρώιμη αναγνώριση σήψης, συχνά πριν εμφανιστεί σαφής κλινική επιδείνωση
Καθημερινή αξιολόγηση ανταπόκρισης στη θεραπεία
Καθοδήγηση διάρκειας αντιβιοτικών με βάση την πτωτική τάση

Στην πράξη εφαρμόζεται συνήθως το εξής σχήμα:

Αρχική μέτρηση κατά την εισαγωγή
Επαναληπτική μέτρηση ανά 24 ώρες
Διακοπή ή μείωση αντιβιοτικών όταν παρατηρείται πτώση >50% ή επίτευξη χαμηλών τιμών

Μελέτες έχουν δείξει ότι στρατηγικές βασισμένες στην PCT οδηγούν σε:

Μικρότερη συνολική διάρκεια αντιβιοτικών
Λιγότερες λοιμώξεις από ανθεκτικά μικρόβια
Συντομότερη παραμονή στη ΜΕΘ
Μείωση φαρμακευτικών ανεπιθύμητων ενεργειών

Έτσι, η παρακολούθηση της PCT αποτελεί σήμερα βασικό κομμάτι της σύγχρονης αντιμετώπισης της σήψης.

Σε πραγματικές συνθήκες ΜΕΘ, η ερμηνεία της Προκαλσιτονίνης δεν γίνεται ποτέ απομονωμένα. Συνδυάζεται με αιμοδυναμικές παραμέτρους (αρτηριακή πίεση, καρδιακή συχνότητα), δείκτες οξυγόνωσης, γαλακτικό οξύ και τη συνολική κλινική εικόνα. Η PCT λειτουργεί ως δυναμικός δείκτης: αποτυπώνει τη βιολογική απάντηση του οργανισμού στη λοίμωξη και όχι απλώς την παρουσία μικροβίου.

Ιδιαίτερη αξία έχει στις περιπτώσεις όπου τα κλασικά σημεία σήψης είναι ασαφή — για παράδειγμα σε ηλικιωμένους, ανοσοκατεσταλμένους ή πολυτραυματίες. Σε αυτούς τους ασθενείς, πυρετός ή λευκοκυττάρωση μπορεί να απουσιάζουν, ενώ η PCT συχνά αυξάνεται νωρίτερα, προσφέροντας κρίσιμο χρονικό πλεονέκτημα για την έναρξη θεραπείας.

Στην πράξη, πολλά πρωτόκολλα εφαρμόζουν αλγορίθμους βασισμένους στην πορεία της PCT. Ενδεικτικά:

Εάν η αρχική PCT είναι υψηλή και μειώνεται >50% μέσα στο πρώτο 48ωρο, θεωρείται ισχυρή ένδειξη ελέγχου της λοίμωξης.
Εάν παραμένει στάσιμη ή μειώνεται ελάχιστα, απαιτείται επανεκτίμηση εστίας, καλλιεργειών και κάλυψης αντιβιοτικών.
Νέα άνοδος μετά από αρχική πτώση εγείρει υποψία δευτερογενούς επιμόλυνσης ή νέας σηπτικής εστίας.

Ένα επιπλέον πλεονέκτημα της PCT είναι ότι επιτρέπει εξατομίκευση της διάρκειας αντιβιοτικής αγωγής. Αντί για αυθαίρετα χρονικά σχήματα (π.χ. «7 ή 10 ημέρες»), η θεραπεία μπορεί να προσαρμόζεται στη βιολογική ανταπόκριση του ασθενούς. Αυτό μεταφράζεται σε μικρότερη έκθεση σε αντιβιοτικά, λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες και περιορισμό της μικροβιακής αντοχής.

Σε πολυοργανική ανεπάρκεια, η ερμηνεία απαιτεί προσοχή: νεφρική δυσλειτουργία μπορεί να παρατείνει την κάθαρση της PCT, οδηγώντας σε πιο αργή πτώση των τιμών. Σε τέτοιες περιπτώσεις, μεγαλύτερη σημασία έχει η σχετική μεταβολή (ποσοστό μείωσης) παρά η απόλυτη τιμή.

Κλινική πρακτική: Στη ΜΕΘ, η Προκαλσιτονίνη δεν αντικαθιστά τη λήψη καλλιεργειών ούτε την απεικόνιση. Λειτουργεί συμπληρωματικά, βοηθώντας τον γιατρό να εκτιμήσει τη δυναμική της λοίμωξης και να λαμβάνει ταχύτερες, τεκμηριωμένες αποφάσεις.

Συνολικά, η ενσωμάτωση της PCT στα σύγχρονα πρωτόκολλα σήψης έχει μετατοπίσει την προσέγγιση από τη «στατική» διάγνωση προς τη συνεχή βιολογική παρακολούθηση. Αυτό επιτρέπει πιο στοχευμένη θεραπεία, καλύτερη πρόγνωση και ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας φροντίδας σε βαρέως πάσχοντες ασθενείς.

11

Προκαλσιτονίνη (PCT) στην COVID-19

Η COVID-19 αποτελεί κατ’ εξοχήν ιογενή λοίμωξη. Στους περισσότερους ασθενείς χωρίς βακτηριακή επιμόλυνση, η PCT παραμένει χαμηλή.

Αύξηση της PCT στην COVID-19 συνδέεται συνήθως με δευτερογενή βακτηριακή λοίμωξη ή με βαριά νόσο σε νοσηλεία ΜΕΘ.

PCT <0,25–0,5 ng/mL → συνήθως δεν ενδείκνυνται αντιβιοτικά
PCT >0,5 ng/mL ή ανοδική τάση → υποψία επιμόλυνσης, απαιτείται επανεκτίμηση αγωγής

Σε βαριά COVID-19, η καθημερινή παρακολούθηση επιτρέπει έγκαιρη ανίχνευση σηπτικών επιπλοκών.

Ασθενείς με αυξημένες τιμές παρουσιάζουν κατά μέσο όρο χειρότερη πρόγνωση και αυξημένο κίνδυνο πολυοργανικής ανεπάρκειας.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η PCT παρουσιάζει ταχύτερη κινητική σε σύγκριση με άλλους δείκτες φλεγμονής, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη σε επαναξιολόγηση εντός 24ώρου. Σε επείγοντα περιστατικά, αυτή η γρήγορη απόκριση μπορεί να καθορίσει την έγκαιρη κλιμάκωση ή αποκλιμάκωση της αγωγής. Παράλληλα, σε ασθενείς με παρατεταμένη νοσηλεία, η σταδιακή πτώση της PCT λειτουργεί καθησυχαστικά ως εργαστηριακός δείκτης σταθεροποίησης, ακόμη και όταν η κλινική βελτίωση είναι βραδεία. Έτσι, η Προκαλσιτονίνη συμβάλλει όχι μόνο στη διάγνωση, αλλά και στη συνεχή υποστήριξη της θεραπευτικής στρατηγικής.

12

PCT στην εγκυμοσύνη

Στη φυσιολογική κύηση, τα επίπεδα της PCT παραμένουν χαμηλά και δεν επηρεάζονται ουσιαστικά από τις ορμονικές μεταβολές. Για τον λόγο αυτό, μια σαφώς αυξημένη τιμή στην εγκυμοσύνη θεωρείται κλινικά σημαντική.

Σημαντική αύξηση σχετίζεται σχεδόν πάντα με σοβαρή λοίμωξη (π.χ. πυελονεφρίτιδα, χοριοαμνιονίτιδα, ενδομητρίτιδα/σήψη, βαριά πνευμονία) και μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αναγνώριση σηπτικών επιπλοκών, ιδιαίτερα όταν η κλινική εικόνα είναι άτυπη.

Η μέτρηση βοηθά επίσης στη διάκριση λοίμωξης από καταστάσεις της κύησης που συνοδεύονται από φλεγμονώδη αντίδραση, όπως η προεκλαμψία ή άλλες μη λοιμώδεις αιτίες αυξημένων δεικτών.

Παρόλα αυτά, η ερμηνεία παραμένει πάντοτε κλινική: η PCT δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση ζωτικών σημείων, την κλινική εξέταση και τη στοχευμένη διερεύνηση εστίας.

Πρακτικό: Στην εγκυμοσύνη δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα στη σειρά μετρήσεων (trend) και στη συνύπαρξη ευρημάτων (πυρετός, ταχυκαρδία, υπόταση, λευκοκυττάρωση/ουδετεροφιλία, CRP), παρά σε μία μεμονωμένη τιμή.

13

Πιθανά ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα

Παρότι η PCT είναι ιδιαίτερα χρήσιμη ως δείκτης βακτηριακής λοίμωξης, υπάρχουν καταστάσεις που οδηγούν σε παροδικά αυξημένες τιμές χωρίς ενεργό λοίμωξη (ψευδώς θετικό) ή σε χαμηλότερες από το αναμενόμενο τιμές παρά την παρουσία λοίμωξης (ψευδώς αρνητικό).

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία	Παράδειγμα	Τι συμβαίνει συνήθως	Πώς το σκέφτεστε κλινικά
Ψευδώς θετικό	Μεγάλο χειρουργείο, σοβαρό τραύμα, εγκαύματα	Παροδική αύξηση λόγω έντονης συστηματικής φλεγμονής	Μετράει η τάση και η συνολική εικόνα
Ψευδώς θετικό	Νεογνική ηλικία <48 ωρών	Φυσιολογική άνοδος τις πρώτες ώρες ζωής	Ηλικιακά όρια + επαναληπτικές μετρήσεις
Ψευδώς θετικό	Ορισμένες κακοήθειες / έντονη φλεγμονή	Ήπια–μέτρια αύξηση	Συνυπολογισμός CRP, λευκών και εικόνας
Ψευδώς αρνητικό	Πολύ πρώιμο στάδιο λοίμωξης	Δεν έχει προλάβει να ανέβει	Επανάληψη σε 6–24 ώρες
Ψευδώς αρνητικό	Ήπια/εντοπισμένη λοίμωξη	Μπορεί να παραμείνει χαμηλή	Δεν αποκλείεται λοίμωξη

Πρακτικά, τα ψευδώς θετικά εμφανίζονται συχνότερα όταν υπάρχει έντονη μη λοιμώδης συστηματική φλεγμονή, ενώ τα ψευδώς αρνητικά παρατηρούνται κυρίως στο πολύ πρώιμο στάδιο μιας λοίμωξης ή σε περιορισμένες εστίες χαμηλής βαρύτητας. Για τον λόγο αυτό, μια μεμονωμένη τιμή δεν πρέπει ποτέ να λειτουργεί απομονωμένα.

Σε καθημερινό κλινικό επίπεδο, μεγαλύτερη σημασία έχει η πορεία της PCT στον χρόνο: μια σταθερή πτωτική τάση υποδηλώνει αποτελεσματικό έλεγχο της λοίμωξης, ενώ επιμονή ή νέα άνοδος απαιτεί αναζήτηση εστίας, επανεκτίμηση καλλιεργειών και πιθανή τροποποίηση αγωγής. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς, όπου τα κλασικά σημεία λοίμωξης μπορεί να απουσιάζουν.

Κλειδί ερμηνείας: Η PCT είναι εργαλείο πιθανοτήτων. Ερμηνεύεται πάντα μαζί με ζωτικά σημεία, κλινική εικόνα, καλλιέργειες/απεικόνιση και κυρίως με τη σειρά μετρήσεων.

14

Πότε δεν έχει νόημα να μετρηθεί η PCT

Η PCT είναι στοχευμένος δείκτης βακτηριακής λοίμωξης και σήψης. Σε ορισμένα κλινικά σενάρια, η μέτρησή της δεν προσφέρει ουσιαστική διαγνωστική προστιθέμενη αξία:

Χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις χωρίς ενδείξεις ενεργού λοίμωξης
Προληπτικός έλεγχος σε ασυμπτωματικά άτομα
Απλές ιογενείς λοιμώξεις χωρίς σημεία βακτηριακής επιμόλυνσης
Σταθερά χρόνια νοσήματα χωρίς εμπύρετο ή κλινική επιδείνωση

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κλινική αξιολόγηση και οι βασικοί δείκτες φλεγμονής είναι συνήθως επαρκείς.

Σε πρακτικό επίπεδο, η άσκοπη μέτρηση της PCT μπορεί να οδηγήσει σε παρερμηνείες και περιττές εξετάσεις. Για παράδειγμα, σε ασθενείς με χρόνιο πόνο, αυτοάνοσα νοσήματα ή ήπιες ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού, μια φυσιολογική τιμή δεν προσθέτει ουσιαστική πληροφορία, ενώ μια οριακή αύξηση μπορεί να προκαλέσει αδικαιολόγητη ανησυχία.

Αντίστοιχα, σε σταθερούς εξωτερικούς ασθενείς χωρίς πυρετό, υπόταση ή εργαστηριακά σημεία ενεργού φλεγμονής, η PCT δεν λειτουργεί ως εργαλείο προληπτικού ελέγχου. Η αξία της αναδεικνύεται όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα — κυρίως σε οξέα εμπύρετα επεισόδια, σε νοσηλευόμενους ασθενείς ή όταν πρέπει να εκτιμηθεί η ανάγκη έναρξης ή συνέχισης αντιβιοτικής αγωγής.

Επιπλέον, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η PCT δεν υποκαθιστά τις καλλιέργειες, την απεικόνιση ή τη συνολική κλινική εκτίμηση. Αποτελεί συμπληρωματικό εργαλείο, το οποίο αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν εντάσσεται σε οργανωμένο διαγνωστικό πλαίσιο. Η στοχευμένη χρήση της μειώνει την υπερκατανάλωση αντιβιοτικών και συμβάλλει στην καλύτερη φροντίδα του ασθενούς, ενώ η αδιάκριτη εφαρμογή της σπάνια προσφέρει ουσιαστικό όφελος.

Πρακτικό: Η PCT έχει νόημα όταν υπάρχει πραγματικό ερώτημα «βακτηριακή λοίμωξη ή όχι;» — όχι ως γενικός προληπτικός δείκτης.

15

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι η Προκαλσιτονίνη (PCT);

Βιοδείκτης που αυξάνεται κυρίως σε σοβαρές βακτηριακές λοιμώξεις και σήψη και χρησιμοποιείται για διάγνωση και καθοδήγηση αντιβιοτικών.

Πότε συνιστάται η μέτρησή της;

Σε υποψία σήψης, πνευμονίας, παρόξυνση ΧΑΠ, COVID-19 με πιθανή επιμόλυνση, εμπύρετο ουδετεροπενικό σύνδρομο και παρακολούθηση στη ΜΕΘ.

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές;

Σε υγιή άτομα είναι συνήθως κάτω από 0,05 ng/mL.

Τι σημαίνει αυξημένη PCT;

Υποδηλώνει πιθανή σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη ή σήψη και απαιτεί πάντα κλινική συσχέτιση και επανεκτίμηση.

Μπορεί να ξεχωρίσει βακτηριακή από ιογενή λοίμωξη;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, καθώς παραμένει χαμηλή στις ιογενείς λοιμώξεις και αυξάνεται κυρίως στις βακτηριακές.

Πότε είναι πιο αξιόπιστη;

Όταν αξιολογείται σε σειρά μετρήσεων (τάση τιμών) και όχι ως μεμονωμένη τιμή.

Πόσο γρήγορα αυξάνεται μετά από λοίμωξη;

Συνήθως μέσα σε 2–6 ώρες, με κορύφωση στο 12–24ωρο.

Πότε μπορούν να διακοπούν τα αντιβιοτικά βάσει PCT;

Όταν υπάρχει σαφής πτωτική πορεία ή όταν πέσει κάτω από περίπου 0,5 ng/mL, πάντα με ιατρική κρίση.

Είναι χρήσιμη σε παιδιά;

Ναι, ιδιαίτερα για διάκριση βακτηριακής από ιογενή λοίμωξη και έγκαιρη αναγνώριση παιδιατρικής σήψης.

Μπορεί να είναι αυξημένη χωρίς λοίμωξη;

Ναι, παροδικά μετά από μεγάλο χειρουργείο, σοβαρό τραύμα ή εγκαύματα — γι’ αυτό απαιτείται πάντα κλινική συσχέτιση και παρακολούθηση τάσης.

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση Προκαλσιτονίνης (PCT) ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

📘 Κατάλογος Εξετάσεων
📅 Κλείστε Ραντεβού Τώρα

📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

17

Βιβλιογραφία

1. Schuetz P, et al. Procalcitonin to initiate or discontinue antibiotics in acute respiratory tract infections. Cochrane Database Syst Rev.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29324561/

2. Singer M, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA.
https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2492881

3. Wacker C, et al. Procalcitonin as a diagnostic marker for sepsis: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23265945/

4. Lippi G, et al. Procalcitonin in patients with severe coronavirus disease 2019 (COVID-19). Clin Chim Acta.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32234467/

5. Meisner M. Update on procalcitonin measurements. Ann Lab Med.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27374716/

Κατάλογος Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

crp-c-antidrosa-proteini-flegmoni-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

22/Jun/2025

CRP (C-Αντιδρώσα Πρωτεΐνη): Τι Είναι, Φυσιολογικές Τιμές, Αύξηση & Κλινική Ερμηνεία

Τελευταία ενημέρωση:
7 Ιανουαρίου 2026

Σε 1 λεπτό – Τι πρέπει να γνωρίζετε

Η εξέταση αυτή αποτελεί δείκτη οξείας και χρόνιας φλεγμονής.
Μπορεί να αυξηθεί σε λοιμώξεις, αυτοάνοσα νοσήματα, κακοήθειες, τραύμα ή χειρουργείο, καθώς και σε COVID-19.
Η hs-CRP χρησιμοποιείται για εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου και χαμηλού βαθμού φλεγμονής.
Η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με ΤΚΕ, γενική αίματος και την κλινική εικόνα.
Η χρονική μεταβολή των τιμών έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία από μία μεμονωμένη μέτρηση.

Περιεχόμενα

Τι είναι η CRP
Γιατί μετράμε CRP
CRP vs ΤΚΕ – Ποια η διαφορά
CRP vs hs-CRP
Πώς μετράται η CRP
Φυσιολογικές τιμές CRP
Αιτίες αυξημένης CRP
Διαγνωστικός ρόλος
Πότε θεωρείται πολύ υψηλή
Μετά από λοίμωξη ή χειρουργείο
CRP στα παιδιά
Συχνά λάθη στην ερμηνεία
Πώς σκέφτεται ο ιατρός
CRP & καρδιαγγειακός κίνδυνος
CRP και COVID-19
CRP στην εγκυμοσύνη
Τρόπος ζωής και φλεγμονή
Φαρμακευτικοί παράγοντες
Πότε χρειάζεται επανέλεγχος
Συχνές Ερωτήσεις για την CRP (FAQ)
Κλείστε Ραντεβού
Βιβλιογραφία

1

Τι είναι η εξέταση αυτή

Η CRP (C-αντιδρώσα πρωτεΐνη) είναι πρωτεΐνη οξείας φάσης
που αυξάνεται στο αίμα όταν υπάρχει φλεγμονή στον οργανισμό.

Τι είναι με μία φράση:
Παράγεται κυρίως από το ήπαρ και αποτελεί
ευαίσθητο δείκτη οξείας και χρόνιας φλεγμονής.

Στην κλινική πράξη, η CRP συγκαταλέγεται στους πιο συχνά χρησιμοποιούμενους
βιοδείκτες φλεγμονής,
επειδή αυξάνεται γρήγορα με την ενεργοποίηση της φλεγμονώδους αντίδρασης
και μειώνεται σχετικά σύντομα όταν η υποκείμενη αιτία υποχωρεί.

Χρήσεις στην Ιατρική (ενδεικτικά):

Διάγνωση οξέων φλεγμονωδών καταστάσεων
Παρακολούθηση χρονίων νοσημάτων
Εκτίμηση ανταπόκρισης στη θεραπεία
Έλεγχος λοιμώξεων
Διάκριση ιογενούς ή βακτηριακής λοίμωξης
(σε συνδυασμό με κλινικά δεδομένα)
Εκτίμηση καρδιολογικού κινδύνου μέσω hs-CRP

2

Γιατί γίνεται η μέτρηση

Η εξέταση προσφέρει αξιόπιστες πληροφορίες
για την παρουσία και την ένταση φλεγμονής στον οργανισμό.
Χρησιμοποιείται συχνά:

Για διάγνωση λοιμώξεων ή φλεγμονωδών και αυτοάνοσων νοσημάτων
Για παρακολούθηση της ανταπόκρισης στη θεραπεία
Για εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου μέσω της hs-CRP
Για εκτίμηση βαρύτητας σε σοβαρές λοιμώξεις, πάντα σε συνδυασμό με κλινικά δεδομένα

Πρόκειται για γρήγορη, απλή και ευρέως διαθέσιμη εξέταση,
η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στη συνολική κλινική αξιολόγηση.

3

Σύγκριση με την ΤΚΕ – Ποια η διαφορά

Η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη και η ΤΚΕ έχουν κοινό στόχο
την εκτίμηση της φλεγμονής,
αλλά αποτυπώνουν διαφορετικό «χρονικό σήμα».
Στην πράξη ζητούνται συχνά μαζί,
καθώς λειτουργούν συμπληρωματικά
στην κλινική αξιολόγηση.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος	CRP	ΤΚΕ
Τύπος	Πρωτεΐνη οξείας φάσης	Ρυθμός καθίζησης ερυθρών
Ανταπόκριση	Ταχεία (σε ώρες)	Αργή (ημέρες)
Ευαισθησία	Πολύ υψηλή	Μέτρια
Ειδικότητα	Υψηλότερη	Χαμηλότερη
Διάρκεια αύξησης	Μειώνεται γρήγορα με βελτίωση	Παραμένει αυξημένη για εβδομάδες
Χρήση	Οξεία φλεγμονή και παρακολούθηση	Χρόνιες φλεγμονές / ρευματικά (συμπληρωματικά)
Επηρεάζεται από	Λίγους εξωγενείς παράγοντες	Ηλικία, αναιμία, κύηση, παχυσαρκία

Συμπέρασμα

Η CRP είναι καταλληλότερη για άμεση ανίχνευση και παρακολούθηση φλεγμονής.
Η ΤΚΕ είναι πιο «αργός» δείκτης και επηρεάζεται από περισσότερους παράγοντες, λειτουργώντας συμπληρωματικά.

Σχετική ενημέρωση για δείκτες φλεγμονής, όπως η CRP, και συναφείς εξετάσεις.

Ιατρική & Εργαστηριακή Ενημέρωση Ασθενών

Εκπαιδευτική ενημέρωση βασισμένη σε ιατρική τεκμηρίωση και εργαστηριακά δεδομένα,
σύμφωνα με σύγχρονες ιατρικές οδηγίες.

4

CRP vs hs-CRP – Πότε χρησιμοποιείται η καθεμία

Η hs-CRP (CRP υψηλής ευαισθησίας) είναι μέτρηση που ανιχνεύει
πολύ χαμηλά επίπεδα CRP και χρησιμοποιείται κυρίως
σε προληπτικό καρδιολογικό έλεγχο.
Η κλασική CRP είναι σχεδιασμένη για την ανίχνευση
πιο έντονων φλεγμονωδών καταστάσεων,
όπως λοιμώξεις ή έξαρση υποκείμενης νόσου.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Χαρακτηριστικό	CRP	hs-CRP
Σκοπός	Ανίχνευση οξείας ή ενεργού φλεγμονής	Εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου
Περιοχή τιμών	0 – >200 mg/L	0 – 10 mg/L
Τύπος φλεγμονής	Έντονη ή οξεία	Χαμηλού βαθμού (χρόνια)
Κλινική χρήση	Διάγνωση και παρακολούθηση νόσου	Πρόληψη και προγνωστική εκτίμηση

Τι είναι το hs-CRP;

Η hs-CRP είναι μέτρηση υψηλής ευαισθησίας που ανιχνεύει
χαμηλά επίπεδα φλεγμονής σχετιζόμενης με καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές hs-CRP;

<1 mg/L: χαμηλός καρδιαγγειακός κίνδυνος ·
1–3 mg/L: μέτριος ·
>3 mg/L: υψηλός,
σε σταθερή κατάσταση και απουσία οξείας φλεγμονής.

Πότε ενδείκνυται ο έλεγχος hs-CRP;

Σε προληπτικό καρδιολογικό έλεγχο,
ιδίως παρουσία παραγόντων κινδύνου
(κάπνισμα, υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, αυξημένη LDL,
οικογενειακό ιστορικό),
και πάντα εκτός περιόδου οξείας λοίμωξης ή τραύματος.

5

Πώς μετράται η CRP

Η CRP μετράται με απλή αιμοληψία.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται νηστεία.
Εάν ο έλεγχος συνδυάζεται με άλλες εξετάσεις
(π.χ. λιπίδια ή γλυκόζη),
ο θεράπων ιατρός μπορεί να δώσει ειδικές οδηγίες.

Λήψη δείγματος αίματος
Εργαστηριακή ανάλυση
Αποτελέσματα συνήθως την ίδια ημέρα

6

Φυσιολογικές τιμές CRP

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Κατηγορία	Τιμή CRP
Φυσιολογική	< 1 mg/L
Ήπια αύξηση	1 – 3 mg/L
Μέτρια αύξηση	3 – 10 mg/L
Υψηλή αύξηση	> 10 mg/L

Σημείωση: Τα παραπάνω όρια αφορούν την κλασική CRP
και δεν ισχύουν για την hs-CRP,
η οποία αξιολογείται με διαφορετικά κατώφλια
στο πλαίσιο καρδιαγγειακού κινδύνου.

Οι φυσιολογικές τιμές μπορεί να παρουσιάζουν
μικρές αποκλίσεις ανάλογα με το εργαστήριο
και τη χρησιμοποιούμενη μέθοδο.

7

Αιτίες αυξημένων τιμών CRP

Οξείες λοιμώξεις (π.χ. βακτηριακές πνευμονίες)
Αυτοάνοσα νοσήματα (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα, ΣΕΛ)
Κακοήθειες (μη ειδικός δείκτης – απαιτείται κλινική αξιολόγηση)
Χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (π.χ. νόσος Crohn)
Μετεγχειρητικές καταστάσεις ή τραυματισμοί
Παχυσαρκία και κάπνισμα
Σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2
COVID-19 και άλλες ιογενείς λοιμώξεις

8

Διαγνωστικός ρόλος του δείκτη φλεγμονής

Ο δείκτης είναι ιδιαίτερα χρήσιμος
για την παρακολούθηση της πορείας μιας νόσου.
Ωστόσο, δεν είναι ειδικός για μία συγκεκριμένη πάθηση.
Δείχνει την παρουσία ενεργής φλεγμονής,
χωρίς να καθορίζει από μόνος του
την αιτία ή την εντόπιση,
εάν δεν συνεκτιμηθεί με το συνολικό κλινικό πλαίσιο.

Πώς χρησιμοποιείται διαγνωστικά

Ανίχνευση φλεγμονής – ένδειξη οξείας ή χρόνιας διεργασίας
Εκτίμηση σοβαρότητας – υψηλότερες τιμές συσχετίζονται με εντονότερη αντίδραση
Παρακολούθηση ανταπόκρισης στη θεραπεία
Μετά από χειρουργείο ή τραύμα – αξιολόγηση της αναμενόμενης πορείας
Σοβαρές λοιμώξεις (π.χ. COVID-19) – συσχέτιση με βαρύτητα και κίνδυνο επιπλοκών

Σημαντικό:
Τιμές >50–100 mg/L παρατηρούνται συχνά
σε βακτηριακές λοιμώξεις ή σοβαρή φλεγμονή.
Η τελική ερμηνεία γίνεται πάντα
σε συνδυασμό με συμπτώματα,
κλινική εξέταση και συμπληρωματικές εξετάσεις
(π.χ. προκαλσιτονίνη όπου ενδείκνυται).

9

Πότε θεωρείται πολύ υψηλή και τι σημαίνει κλινικά

Η ερμηνεία των τιμών δεν εξαρτάται μόνο από το αν είναι αυξημένες,
αλλά και από το εύρος της αύξησης.
Ορισμένα επίπεδα λειτουργούν ως κλινικά κατώφλια
για την εκτίμηση της σοβαρότητας της φλεγμονώδους διεργασίας.

Ενδεικτική ερμηνεία τιμών

1–3 mg/L: Ήπια φλεγμονή χαμηλού βαθμού (π.χ. παχυσαρκία, κάπνισμα, μεταβολικό σύνδρομο).
3–10 mg/L: Μέτρια φλεγμονή – πιθανή λοίμωξη ή έξαρση χρόνιου νοσήματος.
10–50 mg/L: Ενεργός φλεγμονή, συχνά λοιμώδους αιτιολογίας.
>50 mg/L: Ισχυρή υποψία σοβαρής βακτηριακής λοίμωξης ή εκτεταμένης φλεγμονής.
>100 mg/L: Επείγουσα κατάσταση – συχνά σχετίζεται με σηψαιμία, βαριά πνευμονία ή σοβαρή COVID-19.

Πολύ υψηλές τιμές δεν αποτελούν διάγνωση από μόνες τους,
αλλά απαιτούν άμεση κλινική συσχέτιση και περαιτέρω έλεγχο
(γενική αίματος, καλλιέργειες, απεικονιστικό έλεγχο).

10

Μετά από λοίμωξη, αντιβίωση ή χειρουργείο

Ο δείκτης είναι ιδιαίτερα χρήσιμος για την
παρακολούθηση της πορείας
μιας νόσου ή της ανταπόκρισης στη θεραπεία.

Μετά από λοίμωξη

Σε βακτηριακές λοιμώξεις αυξάνεται γρήγορα και αρχίζει να
μειώνεται εντός 48–72 ωρών
μετά την έναρξη αποτελεσματικής αγωγής.
Η παραμονή σε υψηλά επίπεδα ή περαιτέρω αύξηση μπορεί να υποδηλώνει:

Ανεπαρκή ανταπόκριση στην αντιβιοτική θεραπεία
Επιπλοκή ή μη ελεγχόμενη εστία λοίμωξης

Μετά από χειρουργείο

Φυσιολογική αύξηση τις πρώτες 24–48 ώρες
Κορύφωση συνήθως τη 2η–3η ημέρα
Σταδιακή πτώση στη συνέχεια

Επίμονη ή νέα αύξηση μετά την 3η–4η ημέρα
μπορεί να υποδηλώνει μετεγχειρητική λοίμωξη
και απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.

11

Στα παιδιά – τι ισχύει

Στην παιδιατρική χρησιμοποιείται κυρίως για τη
διάκριση βακτηριακής από ιογενή λοίμωξη,
ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πυρετού χωρίς σαφή εστία.

Χαμηλές τιμές → συχνότερα ιογενής αιτιολογία
Υψηλές τιμές (>40–50 mg/L) → αυξημένη πιθανότητα βακτηριακής λοίμωξης

Στα παιδιά δεν ερμηνεύεται ποτέ μεμονωμένα,
αλλά πάντα σε συνδυασμό με:

Γενική αίματος (λευκά αιμοσφαίρια, ουδετερόφιλα)
Κλινική εικόνα και συμπτώματα
Ηλικία και συνοδά ευρήματα

12

Συχνά λάθη στην ερμηνεία

Χρήση hs-CRP σε οξεία λοίμωξη (δεν ενδείκνυται)
Μία μόνο μέτρηση χωρίς επανέλεγχο
Παράβλεψη παραγόντων όπως παχυσαρκία, κάπνισμα ή κύηση
Ερμηνεία χωρίς επαρκές κλινικό πλαίσιο

Η δυναμική των τιμών
(αν αυξάνονται ή μειώνονται)
είναι συχνά πιο σημαντική
από μία μεμονωμένη μέτρηση.

13

Πώς σκέφτεται ο ιατρός όταν βλέπει αυξημένες τιμές

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων
δεν γίνεται ποτέ μηχανικά.
Ο ιατρός εντάσσει την τιμή
σε ένα δομημένο κλινικό σκεπτικό
που λαμβάνει υπόψη ιστορικό,
συμπτώματα και χρονική εξέλιξη.

Τα βασικά ερωτήματα

Υπάρχουν συμπτώματα (πυρετός, άλγος, κακουχία, δύσπνοια);
Πρόκειται για πρώτη μέτρηση ή επανέλεγχο;
Η τιμή αυξάνεται ή μειώνεται με τον χρόνο;
Υπάρχουν συνοδά εργαστηριακά ευρήματα (λευκοκυττάρωση, ↑ΤΚΕ);
Υπάρχει γνωστό υποκείμενο νόσημα;

Η χρονική πορεία
είναι συχνά πιο αποκαλυπτική
από την ίδια την απόλυτη τιμή.

Συνδυασμός με άλλες εξετάσεις

Γενική αίματος
ΤΚΕ
Προκαλσιτονίνη (όπου ενδείκνυται)
Απεικονιστικός έλεγχος

Κανένας δείκτης δεν αντικαθιστά την κλινική αξιολόγηση.
Η εξέταση λειτουργεί ως εργαλείο καθοδήγησης
και όχι ως τελική διάγνωση.

14

CRP και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Η hs-CRP χρησιμοποιείται για την εκτίμηση
χαμηλού βαθμού φλεγμονής που σχετίζεται με την αθηροσκλήρωση.
Δεν αντικαθιστά τα λιπίδια (LDL, HDL)
ούτε την καρδιολογική εκτίμηση,
αλλά μπορεί να προσθέσει σημαντική
προγνωστική πληροφορία.

Τιμές hs-CRP και καρδιαγγειακός κίνδυνος

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

hs-CRP (mg/L)	Καρδιαγγειακός κίνδυνος
< 1	Χαμηλός
1 – 3	Μέτριος
> 3	Υψηλός

Τιμές >3 mg/L υποδηλώνουν αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο,
εφόσον η μέτρηση γίνεται σε σταθερή κατάσταση
(χωρίς οξεία λοίμωξη, τραυματισμό ή πρόσφατη χειρουργική επέμβαση).

15

CRP και COVID-19

Η CRP έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη
στην εκτίμηση της βαρύτητας
και της εξέλιξης της λοίμωξης COVID-19.
Συχνά παρακολουθείται σε νοσηλευόμενους ασθενείς,
καθώς η άνοδος ή η πτώση της
μπορεί να συμβαδίζει με την κλινική πορεία.

Ενδεικτικές τιμές CRP σε COVID-19

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Επίπεδο CRP	Κλινική σημασία (συνολικά)
< 10 mg/L	Ήπια ή πρώιμη φάση (ανάλογα με συμπτώματα)
10 – 50 mg/L	Μέτρια φλεγμονώδης αντίδραση
> 50 mg/L	Σοβαρότερη φλεγμονή, αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών
> 100 mg/L	Πολύ σοβαρή φλεγμονή, ανάγκη στενής κλινικής παρακολούθησης

Γιατί μετράμε CRP σε ασθενείς με COVID-19;

Για την εκτίμηση της φλεγμονής,
της βαρύτητας της νόσου
και της ανταπόκρισης στη θεραπεία,
πάντα σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα.

Ποιες τιμές CRP θεωρούνται υψηλές στην COVID-19;

Τιμές >50 mg/L συσχετίζονται συχνά
με σοβαρότερη φλεγμονή,
ενώ >100 mg/L μπορεί να συνοδεύουν
βαριά νόσο, ανάλογα με το κλινικό πλαίσιο.

16

Εγκυμοσύνη και δείκτες φλεγμονής

Κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να παρατηρηθεί
ήπια αύξηση δεικτών φλεγμονής,
λόγω φυσιολογικών μεταβολών
του ανοσοποιητικού συστήματος.
Σε υγιείς εγκυμονούσες,
τιμές έως 5–10 mg/L
μπορεί να εμφανιστούν
χωρίς να υποδηλώνουν απαραίτητα παθολογία.

Πότε απαιτείται διερεύνηση στην εγκυμοσύνη

>10–20 mg/L: πιθανή λοίμωξη ή φλεγμονώδης επιπλοκή – απαιτείται ιατρική εκτίμηση
>30–50 mg/L: χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος, ανάλογα με συμπτώματα και συνοδά ευρήματα

Είναι φυσιολογική μια ήπια αύξηση στην εγκυμοσύνη;

Ναι. Τιμές έως 5–10 mg/L μπορεί να θεωρηθούν φυσιολογικές.
Υψηλότερα επίπεδα απαιτούν αξιολόγηση από τον ιατρό.

17

Τρόπος ζωής και φλεγμονή

Ορισμένες καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν τη χαμηλού βαθμού φλεγμονή.
Η βελτίωση του τρόπου ζωής δεν αντικαθιστά τη θεραπεία της αιτίας,
αλλά μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη συνολική υγεία.

Μεσογειακή διατροφή (λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο)
Μείωση επεξεργασμένων τροφών, τρανς λιπαρών και υπερβολικής ζάχαρης
Τακτική άσκηση (περίπου 30 λεπτά τις περισσότερες ημέρες)
Διακοπή καπνίσματος
Έλεγχος σωματικού βάρους
Ρύθμιση διαβήτη και αρτηριακής πίεσης, όπου υπάρχει

18

Φαρμακευτικοί παράγοντες και φλεγμονώδεις δείκτες

Ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν έμμεσα ή άμεσα τις τιμές της CRP,
κυρίως επειδή μειώνουν τη φλεγμονώδη δραστηριότητα.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα από τον ιατρό,
με βάση την αιτία χορήγησης και το συνολικό κλινικό πλαίσιο.

Φάρμακα που συχνά μειώνουν τις τιμές (ενδεικτικά)

Κορτικοστεροειδή
Αντιβιοτικά (όταν αντιμετωπίζεται βακτηριακή λοίμωξη)
Βιολογικοί παράγοντες σε αυτοάνοσα νοσήματα
Στατίνες (κυρίως μέσω μείωσης χαμηλού βαθμού φλεγμονής)

Η μείωση παρατηρείται επειδή αντιμετωπίζεται η υποκείμενη φλεγμονή
και όχι επειδή καταστέλλεται τεχνητά ο δείκτης.

Φάρμακα με ουδέτερη ή ήπια επίδραση (ενδεικτικά)

Αντιυπερτασικά
Αντιδιαβητικά φάρμακα

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μεταβολή των τιμών εξαρτάται κυρίως
από την πορεία της νόσου και όχι από το ίδιο το φάρμακο.

19

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος

Ο επανέλεγχος της CRP γίνεται συνήθως μετά από 1–2 εβδομάδες.
Σε σοβαρή κλινική εικόνα μπορεί να απαιτηθεί νωρίτερα,
ανάλογα με την αιτία της αύξησης και την πορεία των συμπτωμάτων.

Μετά από οξεία λοίμωξη ή έναρξη θεραπείας:
επανέλεγχος για επιβεβαίωση πτώσης των τιμών.
Σε χρόνιες φλεγμονώδεις ή αυτοάνοσες καταστάσεις:
περιοδικός έλεγχος σύμφωνα με ιατρική οδηγία.
Μετά από χειρουργείο ή τραυματισμό:
επανέλεγχος όταν οι τιμές δεν μειώνονται όπως αναμένεται.

Η τάση των τιμών στον χρόνο
(πτώση ή επιμονή της αύξησης)
είναι συχνά πιο σημαντική από μία μεμονωμένη μέτρηση.

20

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι ακριβώς δείχνει η CRP;

Η CRP δείχνει την παρουσία και την ένταση φλεγμονής στον οργανισμό, χωρίς να προσδιορίζει από μόνη της την αιτία ή την εντόπιση της φλεγμονώδους διεργασίας.

Μπορεί να είναι αυξημένη χωρίς λοίμωξη;

Ναι. Μπορεί να αυξηθεί σε αυτοάνοσα νοσήματα, παχυσαρκία, κάπνισμα, μετεγχειρητικές καταστάσεις ή χρόνιες φλεγμονώδεις διεργασίες, χωρίς ενεργή λοίμωξη.

Μπορεί να είναι φυσιολογική ενώ υπάρχουν συμπτώματα;

Ναι. Σε πρώιμα στάδια νόσου ή σε εντοπισμένες φλεγμονές, οι τιμές μπορεί να παραμένουν φυσιολογικές και να αυξηθούν αργότερα.

Πόσο γρήγορα ανεβαίνει και πόσο γρήγορα πέφτει;

Αυξάνεται συνήθως μέσα σε 6–12 ώρες από την έναρξη φλεγμονής και μειώνεται σχετικά γρήγορα όταν υποχωρεί η αιτία ή ξεκινήσει αποτελεσματική θεραπεία.

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος;

Συχνά μετά από 48–72 ώρες σε οξεία λοίμωξη ή μετά από 1–2 εβδομάδες για αξιολόγηση ανταπόκρισης στη θεραπεία, ανάλογα με την κλινική εικόνα.

Ποια η διαφορά CRP και hs-CRP;

Η hs-CRP ανιχνεύει πολύ χαμηλά επίπεδα φλεγμονής και χρησιμοποιείται κυρίως για εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου, ενώ η κλασική CRP αφορά οξείες ή ενεργές φλεγμονές.

Πότε η πολύ υψηλή τιμή θεωρείται επείγουσα;

Τιμές άνω των 100 mg/L συχνά σχετίζονται με σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη ή σηψαιμία και απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.

Επηρεάζεται από φάρμακα;

Ναι. Αντιβιοτικά, κορτικοστεροειδή και βιολογικοί παράγοντες μπορούν να μειώσουν τις τιμές, επειδή περιορίζουν τη φλεγμονώδη διεργασία.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πρόληψη;

Η κλασική CRP όχι, αλλά η hs-CRP μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στην εκτίμηση καρδιαγγειακού κινδύνου σε σταθερή, μη φλεγμονώδη κατάσταση.

Τι πρέπει να θυμάται ο ασθενής;

Η CRP είναι δείκτης καθοδήγησης και όχι διάγνωσης· η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με συμπτώματα, ιστορικό και άλλες εξετάσεις.

21

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση
ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξέταση CRP ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

Κατάλογος Εξετάσεων
Κλείστε Ραντεβού Τώρα

+30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

22

Βιβλιογραφία

1. Pepys MB, Hirschfield GM. C-reactive protein: a critical update.
J Clin Invest. 2003;111(12):1805–1812.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12813013/

2. Ridker PM et al. C-reactive protein and cardiovascular disease.
Circulation. 2009;119:1180–1192.

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19221211/

3. World Health Organization (WHO). Inflammation and biomarkers in COVID-19.

https://www.who.int/

4. Mayo Clinic. C-reactive protein (CRP) test.

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/c-reactive-protein-test/about/pac-20385228

5. European League Against Rheumatism (EULAR).
Use of inflammatory markers in autoimmune diseases.

https://www.eular.org/

6. Μικροβιολογικό Λαμίας. Κατάλογος Διαθέσιμων Εξετάσεων.

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

geniki-aimatos-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

22/Jun/2025

Γενική Αίματος: Τι δείχνει η εξέταση, φυσιολογικές τιμές & πότε είναι ανησυχητική

Τελευταία ενημέρωση:
9 Ιανουαρίου 2026

Σε 1 λεπτό:
Η Γενική Αίματος είναι η πιο βασική εξέταση αίματος.
Δείχνει αν υπάρχει αναιμία, λοίμωξη ή φλεγμονή και
αν τα αιμοπετάλια είναι φυσιολογικά.
Δεν θέτει διάγνωση από μόνη της, αλλά καθοδηγεί
τον γιατρό για περαιτέρω έλεγχο.

1

Τι είναι η Γενική Αίματος

Η Γενική Αίματος (ή αιμοδιάγραμμα) είναι εξέταση που
αναλύει τα κύρια κύτταρα του αίματος και τις βασικές παραμέτρους τους.
Αποτελεί την πρώτη εξέταση ελέγχου σε προληπτικό check-up,
σε συμπτώματα όπως κόπωση ή πυρετό και σε παρακολούθηση νόσων.

Με μία απλή αιμοληψία, η εξέταση δίνει πληροφορίες για:

Ερυθρά αιμοσφαίρια (RBC) – μεταφορά οξυγόνου
Αιμοσφαιρίνη (Hb) και Αιματοκρίτη (Hct) – ανίχνευση αναιμίας
Λευκά αιμοσφαίρια (WBC) – άμυνα, φλεγμονή, λοιμώξεις
Αιμοπετάλια (PLT) – ρόλος στην πήξη
Δείκτες ερυθρών (MCV, MCH, RDW) – τύπος αναιμίας

Κλινικό νόημα:
Η Γενική Αίματος είναι ευαίσθητη αλλά μη ειδική.
Δείχνει ότι υπάρχει διαταραχή, αλλά η τελική ερμηνεία
γίνεται μόνο σε συνδυασμό με συμπτώματα και άλλες εξετάσεις.

2

Τι δείχνει η Γενική Αίματος

Η Γενική Αίματος δείχνει αν τα κύτταρα του αίματος
βρίσκονται εντός φυσιολογικών ορίων και αν υπάρχουν ενδείξεις
αναιμίας, λοίμωξης, φλεγμονής
ή διαταραχών της πήξης.

Στην πράξη, ο γιατρός αξιολογεί:

Αν υπάρχει αναιμία (χαμηλή Hb/Hct, διαταραχές MCV)
Αν υπάρχει λοίμωξη ή φλεγμονή (αυξημένα ή μειωμένα WBC)
Αν υπάρχει κίνδυνος αιμορραγίας (χαμηλά PLT)
Αν απαιτείται περαιτέρω έλεγχος με εξειδικευμένες εξετάσεις

Σημαντικό:
Η Γενική Αίματος δεν «βάζει διάγνωση».
Λειτουργεί ως εργαλείο κατεύθυνσης
για το επόμενο διαγνωστικό βήμα.

Ιατρική & Εργαστηριακή Ενημέρωση Ασθενών

3

Φυσιολογικές τιμές και όρια αναφοράς

Οι παρακάτω φυσιολογικές τιμές Γενικής Αίματος
είναι ενδεικτικές και μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς
ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και τη μέθοδο κάθε εργαστηρίου.
Η ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με το κλινικό πλαίσιο.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Παράμετρος	Άνδρες	Γυναίκες	Παιδιά	Νεογνά	Κλινική παρατήρηση
Αιμοσφαιρίνη (Hb)	13.5–17.5 g/dL	12.0–15.5 g/dL	11.5–14.5 g/dL	16.5–21.5 g/dL	Χαμηλή → αναιμία • Υψηλή → αφυδάτωση/πολυκυτταραιμία
Αιματοκρίτης (Hct)	41–53%	36–46%	34–40%	45–65%	Επηρεάζεται έντονα από ενυδάτωση
Ερυθρά (RBC)	4.5–5.9 ×10⁶/μL	4.1–5.1 ×10⁶/μL	4.0–5.2 ×10⁶/μL	4.8–7.2 ×10⁶/μL	Υψηλά στα νεογνά φυσιολογικά
Λευκά (WBC)	4,000–10,000 /μL	4,000–10,000 /μL	5,000–15,000 /μL	9,000–30,000 /μL	Στα παιδιά/νεογνά υψηλότερα φυσιολογικά
Αιμοπετάλια (PLT)	150,000–450,000 /μL	150,000–450,000 /μL	150,000–450,000 /μL	150,000–400,000 /μL	Χαμηλά → κίνδυνος αιμορραγίας
MCV	80–96 fL	80–96 fL	75–87 fL	95–121 fL	Κλειδί για τύπο αναιμίας
RDW	11.5–14.5%	11.5–14.5%	11.5–15%	14–18%	Αυξημένο → ανομοιομορφία RBC

Σημείωση:
Τα όρια αναφοράς μπορεί να διαφέρουν ελαφρώς μεταξύ εργαστηρίων.
Μικρές αποκλίσεις χωρίς συμπτώματα
δεν σημαίνουν απαραίτητα παθολογία.

4

Γιατί οι φυσιολογικές τιμές διαφέρουν

Οι φυσιολογικές τιμές της Γενικής Αίματος
δεν είναι ίδιες για όλους.
Επηρεάζονται από την ηλικία, το φύλο
και τη φάση ζωής του ατόμου.

Φύλο: οι άνδρες έχουν υψηλότερη Hb/Hct λόγω τεστοστερόνης
Παιδική ηλικία: ανώριμο αιμοποιητικό σύστημα
Νεογνά: αυξημένες τιμές λόγω ενδομήτριας προσαρμογής
Εγκυμοσύνη: φυσιολογική αιμοαραίωση

Γι’ αυτό, η ερμηνεία γίνεται
πάντα εξατομικευμένα
και όχι με απόλυτους αριθμούς.

4a

Παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα

Η Γενική Αίματος μπορεί να επηρεαστεί από
παράγοντες που δεν αντιπροσωπεύουν παθολογική κατάσταση.
Η γνώση τους βοηθά στην αποφυγή
λανθασμένων συμπερασμάτων.

Ενυδάτωση: αφυδάτωση → ψευδώς αυξημένες τιμές Hb και Hct.
Έντονη σωματική άσκηση: παροδική λευκοκυττάρωση.
Στρες ή πυρετός: μεταβολές σε WBC και PLT.
Φάρμακα: αντιβιοτικά, αντιεπιληπτικά και ανοσοκατασταλτικά
μπορεί να επηρεάσουν τη λειτουργία του μυελού.
Ώρα αιμοληψίας: ήπιες κιρκάδιες διακυμάνσεις.

Παράγοντες τρόπου ζωής που μπορούν να επηρεάσουν παροδικά τις τιμές:

Κάπνισμα: ήπια έως μέτρια αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων.
Έντονη σωματική άσκηση: παροδική λευκοκυττάρωση.
Αφυδάτωση: ψευδώς αυξημένες τιμές αιμοσφαιρίνης και αιματοκρίτη.
Οξύ στρες: παροδική ουδετεροφιλία.

Οι παράγοντες αυτοί δεν υποδηλώνουν απαραίτητα υποκείμενη παθολογία
και η σημασία τους εκτιμάται σε συνδυασμό
με το κλινικό πλαίσιο και τον επανέλεγχο των τιμών.

Πρακτικό μήνυμα:
Μια οριακή απόκλιση χωρίς συμπτώματα
συχνά απαιτεί επανάληψη της εξέτασης
πριν οδηγήσει σε συμπεράσματα.

5

Παθολογικές τιμές & ερμηνεία

Οι παθολογικές τιμές στη Γενική Αίματος δεν ερμηνεύονται ποτέ μεμονωμένα.
Ο ιατρός αξιολογεί το σύνολο των αιματολογικών παραμέτρων
και όχι έναν αριθμό αποκομμένο από το υπόλοιπο αποτέλεσμα.

Η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης δείχνουν αν υπάρχει αναιμία,
οι δείκτες των ερυθρών (MCV, RDW) βοηθούν στον χαρακτηρισμό της,
ενώ τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια
κατευθύνουν τη σκέψη προς λοίμωξη, φλεγμονή ή άλλη συστηματική διαταραχή.

Για παράδειγμα, χαμηλή αιμοσφαιρίνη με χαμηλό MCV
υποδηλώνει συχνότερα σιδηροπενική αναιμία,
ενώ αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια με ουδετεροφιλία
κατευθύνουν προς οξεία λοίμωξη ή φλεγμονώδη αντίδραση.

Κλινική προσοχή:
Η αναιμία, η λευκοκυττάρωση ή η θρομβοκυττάρωση
δεν αποτελούν διαγνώσεις,
αλλά εργαστηριακά ευρήματα
που απαιτούν αιτιολογική διερεύνηση.

5a

Συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές – πρακτική ερμηνεία

Σε αυτό το σημείο εφαρμόζουμε την παραπάνω λογική
σε συγκεκριμένα αριθμητικά παραδείγματα
που εμφανίζονται συχνά στα αποτελέσματα.

Αιμοσφαιρίνη γύρω στα 11 g/dL
αντιστοιχεί συνήθως σε ήπια αναιμία,
ιδίως σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας ή στην εγκυμοσύνη.
Η σημασία της τιμής εξαρτάται από το MCV, το RDW
και την παρουσία ή όχι συμπτωμάτων.

Λευκά αιμοσφαίρια 12.000–13.000 /μL
χαρακτηρίζονται ως μέτρια λευκοκυττάρωση.
Συχνά οφείλονται σε λοίμωξη, στρες, κάπνισμα
ή φυσιολογικά στην εγκυμοσύνη,
όπου παρατηρείται ουδετεροφιλία χωρίς παθολογική σημασία.

Αιμοπετάλια της τάξης των 450.000–480.000 /μL
συνήθως αντιπροσωπεύουν αντιδραστική θρομβοκυττάρωση,
κυρίως σε φλεγμονή, ανάρρωση ή σιδηροπενία.

5b

Αν οι τιμές μου είναι έτσι, τι μπορεί να σημαίνει;

Η ιατρική ερμηνεία της Γενικής Αίματος
δεν βασίζεται σε μεμονωμένους αριθμούς,
αλλά σε συνδυαστικά μοτίβα.
Ο ιατρός αξιολογεί τις παραμέτρους
σε σχέση μεταξύ τους
και στο κατάλληλο κλινικό πλαίσιο.

Χαμηλή αιμοσφαιρίνη σε συνδυασμό με
χαμηλό MCV
υποδηλώνει συχνότερα
σιδηροπενική αναιμία,
ιδίως όταν συνοδεύεται από
χαμηλή φερριτίνη και αυξημένο RDW.

Αντίθετα, χαμηλή αιμοσφαιρίνη
με φυσιολογικό MCV
στρέφει την κλινική σκέψη προς
αναιμία χρόνιας νόσου,
ιδιαίτερα σε ασθενείς με
χρόνια φλεγμονή, νεφρική νόσο
ή άλλα υποκείμενα νοσήματα.

Αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια
με επικράτηση ουδετεροφιλίας
σχετίζονται συνήθως με
βακτηριακή λοίμωξη,
οξεία φλεγμονή
ή στρεσογόνες καταστάσεις.
Αντίθετα, λεμφοκυττάρωση
κατευθύνει συχνότερα προς
ιογενή αιτιολογία.

Αυξημένα αιμοπετάλια
σε συνδυασμό με
χαμηλά αποθέματα σιδήρου
αντιστοιχούν συνήθως σε
αντιδραστική θρομβοκυττάρωση
και όχι σε πρωτοπαθή
αιματολογική κακοήθεια,
ιδίως όταν το εύρημα είναι παροδικό.

Κλινικό μήνυμα:
Ο συνδυασμός των τιμών
έχει μεγαλύτερη διαγνωστική αξία
από κάθε μεμονωμένη παράμετρο.
Η τελική εκτίμηση γίνεται πάντα
με βάση τα συμπτώματα,
το ιστορικό
και την εξέλιξη των τιμών στον χρόνο.

5c

Συχνές τιμές που αναζητούν οι ασθενείς – γρήγορη ερμηνεία

Το παρακάτω τμήμα λειτουργεί ως
γρήγορος οδηγός προσανατολισμού
για συχνές αριθμητικές τιμές της
Γενικής Αίματος.
Δεν αντικαθιστά την ιατρική εκτίμηση,
αλλά βοηθά να γίνει κατανοητό
πότε απαιτείται έλεγχος
και πότε επανέλεγχος.

Αιμοσφαιρίνη 10–11 g/dL

Τιμές αιμοσφαιρίνης
10–11 g/dL
αντιστοιχούν συνήθως σε
ήπια αναιμία.
Στις περισσότερες περιπτώσεις
δεν υπάρχει επείγων χαρακτήρας,
αλλά απαιτείται
αιτιολογικός έλεγχος.

Συχνή αιτία: σιδηροπενία
→ έλεγχος
φερριτίνης
Αν το MCV είναι αυξημένο
→ έλεγχος
βιταμίνης B12
και
φυλλικού
Σε χρόνια νοσήματα
→ συσχέτιση με
CRP

Λευκά αιμοσφαίρια 11.000–14.000 /μL

Λευκά αιμοσφαίρια
11.000–14.000 /μL
αντιστοιχούν συχνά σε
αντιδραστική λευκοκυττάρωση.
Η ερμηνεία βασίζεται κυρίως
στη διαφορική καταμέτρηση
και στην πορεία των τιμών στον χρόνο.

Συχνές αιτίες: λοίμωξη, στρες, κάπνισμα
Στην εγκυμοσύνη:
φυσιολογική αύξηση με
ουδετεροφιλία
Απουσία συμπτωμάτων
→ συνήθως επανέλεγχος

Αιμοπετάλια 400.000–500.000 /μL

Αιμοπετάλια
400.000–500.000 /μL
αποτελούν συχνά
παροδικό αντιδραστικό εύρημα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις
δεν υποδηλώνουν
πρωτοπαθή αιματολογική νόσο.

Συχνή συσχέτιση με
φλεγμονή
ή
λοίμωξη
Μπορεί να συνοδεύει
σιδηροπενία
→ έλεγχος φερριτίνης
Αξιολογείται κυρίως με
επανέλεγχο

Σημαντικό:
Οι αριθμητικές τιμές αποκτούν νόημα
μόνο όταν αξιολογούνται
σε συνδυασμό με συμπτώματα,
κλινικό ιστορικό
και την
εξέλιξη των μετρήσεων στον χρόνο.

5d

Συχνές ερωτήσεις για αριθμητικές τιμές

Έχω αιμοσφαιρίνη 11 g/dL – είναι επικίνδυνο;

Συνήθως πρόκειται για ήπια αναιμία και όχι επείγουσα κατάσταση. Η σημασία της τιμής εξαρτάται από το MCV, τη φερριτίνη, τα συμπτώματα και τη σταθερότητα των τιμών στον χρόνο.

Λευκά αιμοσφαίρια 12.000–13.000 /μL τι δείχνουν;

Τιμές σε αυτό το εύρος αντιστοιχούν συχνά σε μέτρια, αντιδραστική λευκοκυττάρωση, λόγω λοίμωξης, φλεγμονής ή στρες. Μπορεί επίσης να επηρεάζονται από το κάπνισμα και, στην εγκυμοσύνη, από φυσιολογική ουδετεροφιλία.

Αιμοπετάλια 450.000 /μL είναι ανησυχητικά;

Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για αντιδραστική θρομβοκυττάρωση (π.χ. μετά από λοίμωξη/φλεγμονή ή σε σιδηροπενία) και όχι για πρωτοπαθή αιματολογική νόσο, ειδικά όταν οι τιμές είναι παροδικές.

Πότε χρειάζεται επανάληψη Γενικής Αίματος;

Επανάληψη συνιστάται όταν υπάρχουν παθολογικές τιμές, συμπτώματα ή όταν χρειάζεται έλεγχος πορείας μετά από λοίμωξη/θεραπεία. Τυπικά έχει σημασία η τάση των τιμών και όχι ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα.

6

Πότε η Γενική Αίματος είναι ανησυχητική

Η Γενική Αίματος γίνεται ανησυχητική
όταν οι αποκλίσεις είναι έντονες,
επίμονες ή συνοδεύονται από
συμπτώματα.
Δεν έχει την ίδια σημασία μια ήπια απόκλιση
και μια σοβαρή μεταβολή.

Σημαντικά χαμηλή αιμοσφαιρίνη με δύσπνοια ή ζάλη
Πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά λευκά αιμοσφαίρια
Αιμοπετάλια <100.000/μL ή αιμορραγική διάθεση
Ταχεία μεταβολή τιμών σε επαναληπτικό έλεγχο

Πότε μια απόκλιση ΔΕΝ είναι ανησυχητική:

Ήπια χαμηλή αιμοσφαιρίνη (π.χ. 11–12 g/dL) χωρίς συμπτώματα.
Λευκά αιμοσφαίρια 11.000–13.000 /μL με φυσιολογική CRP.
Ήπια θρομβοκυττάρωση μετά από πρόσφατη λοίμωξη.
Μεμονωμένη οριακή τιμή που δεν επιμένει στον επανέλεγχο.

Η κλινική εικόνα και η εξέλιξη των τιμών
έχουν μεγαλύτερη σημασία από έναν μεμονωμένο αριθμό.

Τι να κάνω πρακτικά όταν δω τη Γενική Αίματος:

Οριακές αποκλίσεις: επανέλεγχος σε 2–4 εβδομάδες.
Συστηματικές αποκλίσεις: έλεγχος συμπληρωματικών εξετάσεων.
Συμπτώματα ή επιδείνωση: άμεση επικοινωνία με ιατρό.
Απουσία συμπτωμάτων: παρακολούθηση, όχι πανικός.

Η Γενική Αίματος είναι εργαλείο αξιολόγησης,
όχι αυτόνομη διάγνωση.

Ιατρικός κανόνας:
Ανησυχητική δεν είναι μόνο η τιμή,
αλλά το σύνολο της εικόνας
(συμπτώματα, ιστορικό, τάση στον χρόνο).

7

Συχνές αιτίες αποκλίσεων

Οι πιο συχνές αιτίες παθολογικών τιμών
στη Γενική Αίματος είναι:

Λοιμώξεις (βακτηριακές ή ιογενείς)
Αναιμίες από έλλειψη σιδήρου, Β12 ή φυλλικού
Χρόνια φλεγμονή ή αυτοάνοσα νοσήματα
Φάρμακα (αντιβιοτικά, χημειοθεραπεία, ανοσοκατασταλτικά)
Αφυδάτωση ή υπερενυδάτωση

Σε πολλές περιπτώσεις, οι αποκλίσεις
είναι παροδικές
και διορθώνονται χωρίς θεραπεία.

Φάρμακα που μπορεί να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα:

Κορτικοστεροειδή: αύξηση λευκών αιμοσφαιρίων.
Αντιβιοτικά (σπάνια): λευκοπενία ή θρομβοπενία.
Αντιπηκτικά / αντιαιμοπεταλιακά: επηρεάζουν PLT.
Χημειοθεραπεία / ανοσοκαταστολή: καταστολή μυελού.

Η ενημέρωση του ιατρού για τη φαρμακευτική αγωγή
είναι απαραίτητη για σωστή ερμηνεία.

7a

Παροδικές και επίμονες αποκλίσεις

Οι αποκλίσεις στη Γενική Αίματος
δεν έχουν όλες την ίδια κλινική βαρύτητα.
Η βασική διάκριση γίνεται μεταξύ
παροδικών και
επίμονων μεταβολών,
καθώς αυτό καθορίζει αν απαιτείται
απλός επανέλεγχος ή περαιτέρω διερεύνηση.

Παροδικές αποκλίσεις:
εμφανίζονται συχνά σε
οξεία λοίμωξη,
σωματικό ή ψυχικό στρες,
αφυδάτωση
ή μετά από έντονη άσκηση.
Συνήθως υποχωρούν
σε επαναληπτικό έλεγχο
μέσα σε ημέρες ή λίγες εβδομάδες.
Επίμονες αποκλίσεις:
παραμένουν σε διαδοχικές εξετάσεις
και συχνά σχετίζονται με
αναιμία,
χρόνια φλεγμονή,
χρόνια νοσήματα
ή διαταραχές του μυελού των οστών.
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται
αιτιολογικός έλεγχος.

Κλινικό κριτήριο:
Η επαναληπτικότητα των ευρημάτων
και η σταθερότητά τους στον χρόνο
είναι συχνά πιο σημαντικές
από την απόλυτη τιμή μιας μεμονωμένης μέτρησης.

8

Γενική Αίματος σε προληπτικό έλεγχο

Η Γενική Αίματος αποτελεί βασική εξέταση
στον προληπτικό εργαστηριακό έλεγχο,
ακόμη και όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα.
Συχνά ανιχνεύει πρώιμες μεταβολές
πριν εμφανιστεί κλινική νόσος.

Έγκαιρη ανίχνευση αναιμίας
Ένδειξη υποκλινικής φλεγμονής
Βασική αξιολόγηση αιμοποιητικής λειτουργίας

Πρακτικά:
Σε υγιή άτομα, η Γενική Αίματος
συνιστάται συνήθως 1 φορά τον χρόνο,
στο πλαίσιο check-up.

9

Γενική Αίματος σε χρόνια νοσήματα

Σε άτομα με χρόνια νοσήματα,
η Γενική Αίματος χρησιμοποιείται
όχι μόνο διαγνωστικά,
αλλά κυρίως για παρακολούθηση.

Χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα: αναιμία χρόνιας νόσου
Νεφρική νόσος: μειωμένη αιμοσφαιρίνη
Αυτοάνοσα: διακυμάνσεις λευκών ή αιμοπεταλίων

10

Η σημασία της τάσης των τιμών στον χρόνο

Η αξιολόγηση της Γενικής Αίματος στον χρόνο είναι συχνά
πιο αξιόπιστη από μία μεμονωμένη μέτρηση.
Οι διαδοχικές εξετάσεις αποκαλύπτουν αν μια απόκλιση είναι
παροδική, εξελισσόμενη ή κλινικά σημαντική.

Σταδιακή πτώση αιμοσφαιρίνης (Hb):
υποδηλώνει συχνά χρόνια απώλεια αίματος,
σιδηροπενία ή αναιμία χρόνιας νόσου,
ακόμη κι αν οι απόλυτες τιμές παραμένουν οριακά φυσιολογικές.
Προοδευτική αύξηση λευκών (WBC):
μπορεί να αντανακλά ενεργοποίηση φλεγμονής,
επίμονη λοίμωξη ή στρες,
ιδίως όταν συνοδεύεται από μεταβολές στη διαφορική καταμέτρηση.
Μεταβολές αιμοπεταλίων (PLT):
από φυσιολογικά σε χαμηλά ή υψηλά επίπεδα
συχνά σχετίζονται με φαρμακευτική επίδραση,
πρόσφατη λοίμωξη ή αντιδραστική απάντηση του οργανισμού.
Αλλαγές στους δείκτες ερυθρών (MCV, RDW):
η σταδιακή αύξηση RDW ή η μετατόπιση του MCV
μπορεί να προηγηθεί της εμφανής αναιμίας
και να κατευθύνει έγκαιρα τον έλεγχο.

Κλινική σημασία:
Η τάση των τιμών στον χρόνο
έχει μεγαλύτερη διαγνωστική αξία
από μία μεμονωμένη μέτρηση,
ιδιαίτερα σε χρόνια νοσήματα,
παρακολούθηση θεραπείας
και ανεξήγητες οριακές αποκλίσεις.

11

Γενική Αίματος και αναιμία

Η αναιμία αποτελεί ένα από τα συχνότερα παθολογικά ευρήματα
στη Γενική Αίματος.
Η εξέταση δεν θέτει από μόνη της διάγνωση,
αλλά κατευθύνει τον ιατρό
προς τον πιθανότερο τύπο αναιμίας.

Χαμηλό MCV: συχνότερα σιδηροπενική αναιμία
Υψηλό MCV: πιθανή έλλειψη βιταμίνης Β12 ή φυλλικού
Φυσιολογικό MCV: συμβατό με αναιμία χρόνιας νόσου

Για την οριστική αιτιολογική διερεύνηση
απαιτούνται συμπληρωματικές εξετάσεις
(σίδηρος, φερριτίνη, βιταμίνη Β12, φυλλικό),
καθώς και συσχέτιση με το κλινικό ιστορικό.

Σιδηροπενία vs Αναιμία Χρόνιας Νόσου – πώς ξεχωρίζουν πρακτικά

Η σιδηροπενική αναιμία και η αναιμία χρόνιας νόσου
μπορεί να εμφανίζουν παρόμοια εικόνα στη Γενική Αίματος,
όμως έχουν διαφορετικό παθοφυσιολογικό μηχανισμό
και απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Η διάκριση βασίζεται κυρίως
στον συνδυασμό σιδήρου, φερριτίνης
και δεικτών φλεγμονής.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες

Χαρακτηριστικό	Σιδηροπενία	Αναιμία Χρόνιας Νόσου
MCV	↓ (μικροκυτταρική)	Φυσιολογικό ή ↓
Φερριτίνη	↓ χαμηλή	Φυσιολογική ή ↑
Σίδηρος ορού	↓	↓
CRP / Φλεγμονή	Φυσιολογική	↑ αυξημένη
Μηχανισμός	Έλλειψη σιδήρου	Αναστολή χρησιμοποίησης σιδήρου λόγω φλεγμονής
Αντιμετώπιση	Αναπλήρωση σιδήρου και αναζήτηση αιτίας	Αντιμετώπιση υποκείμενης νόσου

Κλινικό κλειδί:
Χαμηλή αιμοσφαιρίνη με χαμηλή φερριτίνη
υποδηλώνει συνήθως σιδηροπενία.
Χαμηλή αιμοσφαιρίνη με φυσιολογική ή αυξημένη φερριτίνη
και αυξημένη CRP
στρέφει τη σκέψη προς αναιμία χρόνιας νόσου.

11a

Τύποι αναιμίας – συνοπτική ταξινόμηση

Η ταξινόμηση της αναιμίας βασίζεται κυρίως
στο MCV (μέσο όγκο ερυθρών)
και συνδυάζεται με δείκτες αποθηκών σιδήρου
και βιταμινών.
Αποτελεί το πρώτο βήμα
για στοχευμένο αιτιολογικό έλεγχο.

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες

Τύπος αναιμίας	MCV	Φερριτίνη	Β12 / Φυλλικό	Συχνή αιτία
Μικροκυτταρική	↓	↓	Φυσιολογικά	Σιδηροπενία, χρόνια απώλεια αίματος
Μεγαλοβλαστική	↑	Φυσιολογική	↓	Έλλειψη βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος
Χρόνιας νόσου	Φυσιολογικό	Φυσιολογική / ↑	Φυσιολογικά	Χρόνια φλεγμονή, χρόνια νεφρική νόσος

Κλινική διευκρίνιση:
Η ταξινόμηση με βάση το MCV
δεν αποτελεί διάγνωση,
αλλά καθοδηγεί τον επόμενο εργαστηριακό έλεγχο
(σίδηρος, φερριτίνη, Β12, φυλλικό, δείκτες φλεγμονής).

12

Γενική Αίματος και λοιμώξεις

Στις λοιμώξεις, η Γενική Αίματος αποτελεί βασικό εργαλείο
αρχικής εκτίμησης της φλεγμονώδους απάντησης,
χωρίς όμως να ταυτοποιεί το υπεύθυνο παθογόνο.

Ουδετεροφιλία:
αύξηση ουδετερόφιλων > 7.500/μL
(συχνά με συνολικά WBC > 11.000/μL)
→ τυπική εικόνα βακτηριακής λοίμωξης,
ιδίως όταν συνυπάρχει «αριστερή στροφή».
Λεμφοκυττάρωση:
λεμφοκύτταρα > 4.000/μL στους ενήλικες
→ συχνότερα ιογενής λοίμωξη
(π.χ. ιώσεις αναπνευστικού, λοιμώδης μονοπυρήνωση).
Λευκοπενία:
συνολικά WBC < 4.000/μL
→ μπορεί να παρατηρηθεί σε ιογενείς λοιμώξεις,
σηψαιμία αρχικών σταδίων ή
φαρμακευτική καταστολή του μυελού.
Βαριά λευκοπενία:
WBC < 1.500/μL
→ αυξημένος κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης,
απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Η ένταση των μεταβολών και η
τάση των τιμών στον χρόνο
έχουν μεγαλύτερη σημασία από μία μεμονωμένη μέτρηση.

Κλινική υπενθύμιση:
Η Γενική Αίματος δεν αντικαθιστά
καλλιέργειες, PCR ή ορολογικό έλεγχο.
Χρησιμοποιείται για να κατευθύνει
τη διαγνωστική πορεία και την ανάγκη
για περαιτέρω εξετάσεις.

13

Γενική Αίματος και αιμοπετάλια

Τα αιμοπετάλια (PLT) αποτελούν βασικό παράγοντα
της αιμόστασης και της πήξης του αίματος.
Η Γενική Αίματος επιτρέπει την αρχική εκτίμηση
του κινδύνου αιμορραγίας ή θρόμβωσης,
χωρίς όμως να θέτει από μόνη της οριστική διάγνωση.

Χαμηλά αιμοπετάλια (θρομβοπενία):
αυξημένος κίνδυνος αιμορραγίας,
ιδίως όταν οι τιμές είναι σημαντικά μειωμένες
ή συνοδεύονται από κλινικά συμπτώματα.
Υψηλά αιμοπετάλια (θρομβοκυττάρωση):
συχνότερα αντιδραστική,
ως απάντηση σε φλεγμονή, λοίμωξη,
σιδηροπενία ή ανάρρωση μετά από νόσηση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις,
οι ήπιες αυξήσεις ή μειώσεις των αιμοπεταλίων
είναι παροδικές
και αξιολογούνται με επανέλεγχο.

Σημαντικές ή επίμονες αποκλίσεις,
ιδίως όταν συνυπάρχουν διαταραχές
και σε άλλες αιματολογικές σειρές,
απαιτούν περαιτέρω αιματολογικό έλεγχο
και κλινική εκτίμηση.

14

Γενική Αίματος στην εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη αυξάνεται σημαντικά
ο όγκος του πλάσματος,
γεγονός που οδηγεί στη λεγόμενη
φυσιολογική αιμοαραίωση.
Ως αποτέλεσμα,
η αιμοσφαιρίνη (Hb)
και ο αιματοκρίτης (Hct)
μπορεί να εμφανίζονται ελαφρώς μειωμένοι
χωρίς να υποδηλώνουν απαραίτητα παθολογική αναιμία.

Ήπια χαμηλή Hb/Hct
μπορεί να είναι φυσιολογικό εύρημα της κύησης,
ιδίως στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο.
Η σιδηροπενική αναιμία
είναι συχνή στην εγκυμοσύνη
και απαιτεί τακτικό έλεγχο
και έγκαιρη αντιμετώπιση.
Παρατηρείται συχνά λευκοκυττάρωση
με επικράτηση ουδετεροφιλίας,
ως μέρος της φυσιολογικής ανοσολογικής προσαρμογής.
Τα αιμοπετάλια
μπορεί να μειωθούν ελαφρά,
ιδιαίτερα στο τρίτο τρίμηνο
(ήπια θρομβοπενία κύησης),
χωρίς παθολογική σημασία.

Σημαντικό:
Στην εγκυμοσύνη,
ήπιες αποκλίσεις της Γενικής Αίματος
μπορεί να είναι φυσιολογικές.
Ωστόσο,
απαιτούν παρακολούθηση
και εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση,
ιδιαίτερα όταν επιμένουν ή επιδεινώνονται.

15

Γενική Αίματος σε παιδιά και ηλικιωμένους

Παιδιά

Στην παιδική ηλικία,
οι φυσιολογικές τιμές της Γενικής Αίματος
εξαρτώνται έντονα από την ηλικία.
Τα όρια των ενηλίκων
δεν εφαρμόζονται στα παιδιά.

Νεογνά: φυσιολογικά υψηλότερη αιμοσφαιρίνη
Βρέφη: πιθανή παροδική φυσιολογική αναιμία
Παιδιά: διαφορετική κατανομή λευκών αιμοσφαιρίων

↔️ Σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες του πίνακα

Ηλικία	Φυσιολογικά WBC (/μL)	Κυρίαρχος τύπος	Κλινική ερμηνεία
Νεογνό (0–7 ημερών)	9.000 – 30.000	Ουδετερόφιλα	Υψηλές τιμές συχνά φυσιολογικές
Βρέφος (1–12 μηνών)	6.000 – 17.500	Λεμφοκύτταρα	Φυσιολογική λεμφοκυττάρωση
Νήπιο (1–3 ετών)	6.000 – 17.000	Λεμφοκύτταρα	Ιογενείς λοιμώξεις συχνές
Παιδί (4–12 ετών)	4.500 – 13.500	Μικτή κατανομή	Σταδιακή προσέγγιση ορίων ενηλίκων
Έφηβος	4.000 – 10.000	Όπως ενήλικες	Ίδια όρια με ενήλικες

Κλινικό σημείο:
Στα παιδιά, αυξημένα WBC
δεν σημαίνουν πάντα βακτηριακή λοίμωξη.
Η ηλικία και η διαφορική καταμέτρηση
είναι καθοριστικές.

Ηλικιωμένοι

Στους ηλικιωμένους,
οι αποκλίσεις της Γενικής Αίματος
συχνά αντανακλούν
χρόνια νοσήματα ή φαρμακευτική αγωγή.
Η αναιμία δεν πρέπει να θεωρείται
«φυσιολογική λόγω ηλικίας»
χωρίς διερεύνηση.

Αναιμία χρόνιας νόσου
Επίδραση νεφρικής δυσλειτουργίας
Αλλαγές αιμοπεταλίων λόγω φαρμάκων

16

Κόκκινες σημαίες στη Γενική Αίματος

Η Γενική Αίματος είναι από τις πιο συχνά ζητούμενες εξετάσεις,
όμως ορισμένα ευρήματα αποτελούν
κόκκινες σημαίες
και απαιτούν άμεση ή επείγουσα ιατρική εκτίμηση.
Οι περιπτώσεις αυτές δεν αφορούν απλώς «παθολογικές τιμές»,
αλλά δυνητικά επικίνδυνες καταστάσεις
που δεν πρέπει να αγνοηθούν ή να αποδοθούν σε παροδικούς παράγοντες.

Στόχος αυτής της ενότητας είναι να ξεκαθαρίσει
πότε μια απόκλιση δεν επιδέχεται αναμονή,
πότε απαιτείται άμεση επικοινωνία με ιατρό
και πότε είναι απαραίτητη
επείγουσα παραπομπή.

1. Συνδυασμός αναιμίας, λευκοπενίας και θρομβοπενίας (πανκυτταροπενία)

Ο ταυτόχρονος συνδυασμός
χαμηλής αιμοσφαιρίνης,
χαμηλών λευκών αιμοσφαιρίων
και χαμηλών αιμοπεταλίων
αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές
κόκκινες σημαίες στη Γενική Αίματος.

Η εικόνα αυτή, γνωστή ως
πανκυτταροπενία,
υποδηλώνει διαταραχή
στην παραγωγή των κυττάρων του αίματος
και συχνά σχετίζεται με:

Νοσήματα του μυελού των οστών
Σοβαρές αιματολογικές κακοήθειες
Απλαστική αναιμία
Μυελοδυσπλαστικά σύνδρομα
Έντονη τοξική ή φαρμακευτική καταστολή

Σε αυτές τις περιπτώσεις,
η αναμονή ή η απλή επανάληψη της εξέτασης
χωρίς κλινική εκτίμηση
δεν είναι ασφαλής.
Απαιτείται άμεση διερεύνηση,
συχνά σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Κλινικό μήνυμα:
Ο συνδυασμός χαμηλών RBC, WBC και PLT
δεν αποδίδεται ποτέ σε «κόπωση» ή «στρες»
χωρίς πλήρη αιματολογικό έλεγχο.

2. Πολύ χαμηλή αιμοσφαιρίνη με συμπτώματα

Η αιμοσφαιρίνη είναι κρίσιμη
για τη μεταφορά οξυγόνου.
Όταν οι τιμές πέσουν σημαντικά,
ιδίως κάτω από 8 g/dL,
και συνοδεύονται από συμπτώματα,
η κατάσταση θεωρείται δυνητικά επικίνδυνη.

Συμπτώματα που αυξάνουν την επικινδυνότητα:

Έντονη κόπωση ή αδυναμία
Δύσπνοια σε ηρεμία ή ελάχιστη κόπωση
Ζάλη ή λιποθυμικά επεισόδια
Ταχυκαρδία ή θωρακικό άλγος

Η σοβαρή αναιμία μπορεί να επιβαρύνει
ιδιαίτερα άτομα με:

Καρδιοπάθεια
Χρόνια πνευμονοπάθεια
Ηλικιωμένους
Εγκύους

Σε αυτές τις περιπτώσεις,
απαιτείται άμεση εκτίμηση
και ενδεχομένως νοσοκομειακή αντιμετώπιση.

3. Πολύ χαμηλά ή πολύ υψηλά λευκά αιμοσφαίρια

Τα λευκά αιμοσφαίρια
αποτελούν βασικό δείκτη
της άμυνας του οργανισμού.
Ακραίες τιμές,
είτε προς τα κάτω είτε προς τα πάνω,
δεν θεωρούνται ποτέ αθώες.

Λευκοπενία <1.500 /μL

Η σοβαρή λευκοπενία αυξάνει
σημαντικά τον κίνδυνο λοιμώξεων
και μπορεί να σχετίζεται με:

Ιογενείς λοιμώξεις με καταστολή μυελού
Φαρμακευτική τοξικότητα
Αυτοάνοσα νοσήματα
Αιματολογικές κακοήθειες

Λευκοκυττάρωση >30.000 /μL

Τόσο υψηλές τιμές
δεν εξηγούνται από απλές λοιμώξεις.
Μπορεί να υποδηλώνουν:

Σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη ή σήψη
Λευχαιμικές καταστάσεις
Έντονη φλεγμονώδη αντίδραση

Η κλινική εικόνα
και η διαφορική καταμέτρηση
είναι καθοριστικές για την επείγουσα εκτίμηση.

4. Σοβαρή θρομβοπενία και αιμορραγική διάθεση

Τα αιμοπετάλια
παίζουν βασικό ρόλο στην πήξη.
Τιμές <50.000 /μL
σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας,
ενώ τιμές <20.000 /μL
θεωρούνται επείγουσες.

Σημεία που αυξάνουν την επικινδυνότητα:

Αιμορραγία από μύτη ή ούλα
Εκτεταμένοι μώλωπες χωρίς τραυματισμό
Πετέχειες στο δέρμα
Αιματουρία ή αιματέμεση

Η σοβαρή θρομβοπενία
απαιτεί άμεση αιματολογική εκτίμηση,
ιδίως όταν συνοδεύεται από συμπτώματα.

5. Ταχεία μεταβολή τιμών σε σύντομο χρονικό διάστημα

Ακόμη και αν οι απόλυτες τιμές
δεν είναι ακραίες,
η ταχεία μεταβολή
μέσα σε λίγες ημέρες ή εβδομάδες
αποτελεί σημαντική κόκκινη σημαία.

Παραδείγματα:

Γρήγορη πτώση Hb χωρίς εμφανή αιμορραγία
Απότομη μείωση PLT σε επαναληπτικό έλεγχο
Απότομη αύξηση WBC χωρίς σαφή λοίμωξη

Σε αυτές τις περιπτώσεις,
η παρακολούθηση στον χρόνο
είναι εξίσου σημαντική με την ίδια την τιμή.

6. Επίμονες αποκλίσεις πέραν των 6 εβδομάδων

Παροδικές αποκλίσεις είναι συχνές.
Ωστόσο, όταν οι τιμές
παραμένουν παθολογικές
για περισσότερες από 4–6 εβδομάδες,
η πιθανότητα υποκείμενης νόσου αυξάνεται.

Ιδίως όταν:

Δεν υπάρχει ενεργή λοίμωξη
Δεν λαμβάνονται φάρμακα που δικαιολογούν την εικόνα
Υπάρχουν συνοδά συμπτώματα

η περαιτέρω διερεύνηση
είναι απαραίτητη.

Συνολικό μήνυμα ασφάλειας:
Η Γενική Αίματος είναι πολύτιμο εργαλείο,
αλλά ορισμένα ευρήματα
δεν επιδέχονται αναμονή.
Σε περίπτωση έντονων ή συνδυαστικών αποκλίσεων,
η άμεση ιατρική εκτίμηση
μπορεί να είναι καθοριστική.

17

Τι δεν μπορεί να δείξει η Γενική Αίματος

Παρότι πολύ χρήσιμη,
η Γενική Αίματος έχει σαφή όρια
και δεν πρέπει να ερμηνεύεται απομονωμένα.

Δεν θέτει οριστική διάγνωση.
Δεν εντοπίζει συγκεκριμένο μικρόβιο.
Δεν αποκλείει νόσο όταν οι τιμές είναι φυσιολογικές.
Δεν αντικαθιστά τον κλινικό έλεγχο.

Τι δεν μπορεί να δείξει από μόνη της η Γενική Αίματος:

Δεν μπορεί να διαγνώσει καρκίνο.
Δεν επιβεβαιώνει λοίμωξη χωρίς κλινικά δεδομένα ή άλλους δείκτες.
Δεν ξεχωρίζει με βεβαιότητα βακτηριακή από ιογενή αιτία.
Δεν αντικαθιστά εξετάσεις όπως
CRP, φερριτίνη, βιταμίνη B12
ή άλλους εξειδικευμένους ελέγχους.

Η Γενική Αίματος λειτουργεί ως
εργαλείο αρχικής εκτίμησης
και όχι ως τελική διάγνωση.

Μήνυμα ασφάλειας:
Η Γενική Αίματος είναι
εργαλείο καθοδήγησης,
όχι τελική απάντηση.

18

Συχνά λάθη στην ερμηνεία

Παρότι η Γενική Αίματος είναι από τις πιο χρήσιμες εξετάσεις,
η ερμηνεία της συχνά συνοδεύεται από λάθη
που οδηγούν σε άσκοχη ανησυχία
ή λανθασμένα συμπεράσματα.

Ερμηνεία μεμονωμένης τιμής:
Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται με βάση
το σύνολο των παραμέτρων
και κυρίως την τάση των τιμών στον χρόνο.
Σύγκριση με όρια άλλου εργαστηρίου:
Διαφορετικές μέθοδοι μέτρησης
μπορεί να έχουν διαφορετικά όρια αναφοράς.
Αγνόηση συμπτωμάτων:
Φυσιολογικές τιμές
δεν αποκλείουν νόσο
όταν υπάρχουν έντονα κλινικά συμπτώματα.
Απόδοση παθολογικής σημασίας σε ήπιες αποκλίσεις:
Πολλές μικρές μεταβολές είναι
παροδικές
και υποχωρούν στον επανέλεγχο.
Αυτοδιάγνωση ή αυθαίρετη θεραπεία:
Η Γενική Αίματος
δεν αντικαθιστά την ιατρική εκτίμηση
και δεν πρέπει να οδηγεί σε αυτόνομες αποφάσεις.

Κλινική υπενθύμιση:
Η σωστή ερμηνεία προκύπτει
από τον συνδυασμό
εργαστηριακών ευρημάτων,
συμπτωμάτων
και ιατρικού ιστορικού.

19

Συχνές Ερωτήσεις

Πρέπει να είμαι νηστικός για Γενική Αίματος;

Όχι. Νηστεία απαιτείται μόνο αν η εξέταση συνδυάζεται με άλλες βιοχημικές αναλύσεις.

Πόσο συχνά πρέπει να γίνεται;

Συνήθως μία φορά τον χρόνο σε προληπτικό έλεγχο ή συχνότερα αν υπάρχει ιατρική ένδειξη.

Τι σημαίνει χαμηλή αιμοσφαιρίνη;

Πιθανή αναιμία, συχνότερα από έλλειψη σιδήρου, βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος.

Τα αυξημένα λευκά σημαίνουν πάντα λοίμωξη;

Όχι. Μπορεί να αυξηθούν και σε στρες, έντονη άσκηση ή λήψη ορισμένων φαρμάκων.

Πότε χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης;

Όταν υπάρχουν οριακές ή παροδικές αποκλίσεις ή όταν το ζητήσει ο ιατρός για παρακολούθηση.

Μπορεί η Γενική Αίματος να δείξει καρκίνο;

Όχι άμεσα. Μπορεί όμως να δώσει ενδείξεις που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.

Επηρεάζουν τα φάρμακα τα αποτελέσματα;

Ναι. Ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια ή αιμοσφαιρίνη.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσω άμεσα με γιατρό;

Όταν υπάρχουν έντονα συμπτώματα ή σοβαρές αποκλίσεις στις τιμές.

20

Κλείστε Ραντεβού

Κλείστε εύκολα Γενική Αίματος ή δείτε τον πλήρη κατάλογο εξετάσεων:

Κατάλογος Εξετάσεων

Κλείστε Ραντεβού Τώρα

+30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

21

Βιβλιογραφία

1. World Health Organization.
Haemoglobin concentrations for the diagnosis of anaemia.
WHO Guidelines.

https://www.who.int/publications/i/item/WHO-NMH-NHD-MNM-11.1

2. British Society for Haematology.
Guidelines on the interpretation of the full blood count.
BSH.

https://b-s-h.org.uk/guidelines

3. Mayo Clinic.
Complete Blood Count (CBC).
Mayo Clinic Laboratories.

https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/complete-blood-count/about/pac-20384919

4. Lab Tests Online.
Complete Blood Count.
American Association for Clinical Chemistry.

https://labtestsonline.org/tests/complete-blood-count-cbc

5. Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής Βιοπαθολογίας.
Εγχειρίδιο Κλινικής Αιματολογίας.

https://www.eib.gr

6. Μικροβιολογικό Λαμία.
Κατάλογος Εξετάσεων.

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Newer Posts

Older Posts

Τι είναι η εζετιμίμπη (Ezetrol);

Κύριες Χρήσεις της Εζετιμίμπης (Ezetrol)

Εργαστηριακές Εξετάσεις για Ασθενείς υπό Εζετιμίμπη

(Ezetrol)

Δοσολογία και Τρόπος Λήψης

Δοσολογία και Τρόπος Λήψης Εζετιμίμπης (Ezetrol)

🧪 Συχνότεροι Συνδυασμοί Εζετιμίμπης με Άλλα Φάρμακα

⚠️ Προσοχή σε:

💊 Συνδυαστικά Εμπορικά Σκευάσματα στην Ελλάδα

Κύριες Παρενέργειες

Συχνές (≥1/100 έως <1/10)

Ασυνήθεις (≥1/1.000 έως <1/100)

Σπάνιες/Σοβαρές (<1/1.000)

Αλληλεπιδράσεις με Άλλα Φάρμακα

Οδηγίες Διαχείρισης Παρενεργειών

FAQ (Συχνές Ερωτήσεις)

Βιβλιογραφία

✅ Ελληνική Βιβλιογραφία για την Εζετιμίμπη (Ezetimibe)

🔎 Πρόσθετες Πηγές σε Ελληνικά Πανεπιστήμια

Τι είναι η Ατορβαστατίνη (Lipitor);

📌 Γρήγορα Στοιχεία για την Ατορβαστατίνη

Μηχανισμός δράσης της Ατορβαστατίνης

Ενδείξεις χρήσης

1️⃣ Υπερχοληστερολαιμία

2️⃣ Καρδιοαγγειακή πρόληψη

3️⃣ Μεικτή δυσλιπιδαιμία

Δοσολογία και τρόπος χορήγησης

✨ Τυπικές δόσεις

Πότε εμφανίζεται αποτέλεσμα;

Ατορβαστατίνη και άλλες θεραπείες

Αλληλεπιδράσεις Φαρμάκων

Παρενέργειες της Ατορβαστατίνης

🔹 Συχνές (1–10%)

🔹 Λιγότερο συχνές (0.1–1%)

🔹 Σπάνιες (0.01–0.1%)

Ατορβαστατίνη και Διατροφή

Ατορβαστατίνη και Άσκηση

🏃‍♂️ Οφέλη του συνδυασμού Ατορβαστατίνης + Άσκησης:

⚠️ Τι πρέπει να προσέξουν οι ασθενείς;

🏃‍♀️ Τι είδους άσκηση συστήνεται;

📌 Συμπέρασμα

Ατορβαστατίνη σε Ειδικές Κατηγορίες Ασθενών

🔹 Εγκυμοσύνη

🔹 Θηλασμός

🔹 Ηλικιωμένοι (>75 ετών)

🔹 Νεφρική Νόσος

🔹 Διαβήτης Τύπου 2

🧑‍⚕️ Ατορβαστατίνη & Ειδικές Κατηγορίες Ασθενών

Ατορβαστατίνη και Lp(a)

👉 Ποια είναι η επίδραση της Ατορβαστατίνης στην Lp(a);

🧬 Ατορβαστατίνη & Lp(a)

👉 Τι γίνεται αν ο ασθενής έχει πολύ υψηλή Lp(a);

📌 Συμπέρασμα

Ατορβαστατίνη vs Ροσουβαστατίνη (Σύγκριση)

📌 Πίνακας: Σύγκριση Στατινών

Ατορβαστατίνη και Καρδιοπροστασία

📊 Τεκμηρίωση από μεγάλες μελέτες

🫀 Καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες της Ατορβαστατίνης

📍 Ποιους προστατεύει;

📌 Συμπέρασμα

Εργαστηριακή παρακολούθηση

🧪 Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;

📌 Αναλυτικά:

✅ Λιπιδαιμικό προφίλ

✅ Τρανσαμινάσες (AST/ALT)

✅ Κινάση Κρεατίνης (CK)

⚠️ Πότε απαιτείται πιο συχνός έλεγχος;

📌 Συμπέρασμα

🧪 Ποιες εξετάσεις απαιτούνται όταν παίρνω Ατορβαστατίνη;

Πότε να σταματήσετε την Ατορβαστατίνη (Lipitor)

❓ Συχνές Ερωτήσεις για την Ατορβαστατίνη (FAQ)

📚 Βιβλιογραφία

Προκαλσιτονίνη (PCT): Τι Είναι, Τιμές, Σήψη & Καθοδήγηση Αντιβιοτικών — Πλήρης Οδηγός

1 Τι είναι η Προκαλσιτονίνη (PCT)

2 Πώς παράγεται η PCT

3 PCT vs CRP — βασικές διαφορές

4 Φυσιολογικές & Παθολογικές Τιμές Προκαλσιτονίνης (PCT)

5 Πότε ζητείται η εξέταση Προκαλσιτονίνης

6 Διαφορική διάγνωση — Πότε αυξάνεται η PCT χωρίς λοίμωξη

7 PCT σε παιδιά και νεογνά

1

Τι είναι η Προκαλσιτονίνη (PCT)

2

Πώς παράγεται η PCT

3

PCT vs CRP — βασικές διαφορές

4

Φυσιολογικές & Παθολογικές Τιμές Προκαλσιτονίνης (PCT)

5

Πότε ζητείται η εξέταση Προκαλσιτονίνης

6

Διαφορική διάγνωση — Πότε αυξάνεται η PCT χωρίς λοίμωξη

7

PCT σε παιδιά και νεογνά

8

Πορεία PCT στο χρόνο — γιατί το trend είναι κρίσιμο

9

PCT + CRP + Λευκά + IL-6 — ποιος δείκτης δείχνει τι

10

PCT στη σήψη και στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας

11

Προκαλσιτονίνη (PCT) στην COVID-19

12

PCT στην εγκυμοσύνη

13

Πιθανά ψευδώς θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα

14

Πότε δεν έχει νόημα να μετρηθεί η PCT

15

Συχνές Ερωτήσεις

16

Κλείστε Ραντεβού

17

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι η εξέταση αυτή

2

Γιατί γίνεται η μέτρηση

3

Σύγκριση με την ΤΚΕ – Ποια η διαφορά

4

CRP vs hs-CRP – Πότε χρησιμοποιείται η καθεμία

5

Πώς μετράται η CRP

6

Φυσιολογικές τιμές CRP

7

Αιτίες αυξημένων τιμών CRP

8

Διαγνωστικός ρόλος του δείκτη φλεγμονής

9

Πότε θεωρείται πολύ υψηλή και τι σημαίνει κλινικά

10

Μετά από λοίμωξη, αντιβίωση ή χειρουργείο

11

Στα παιδιά – τι ισχύει

12

Συχνά λάθη στην ερμηνεία

13

Πώς σκέφτεται ο ιατρός όταν βλέπει αυξημένες τιμές

14

CRP και καρδιαγγειακός κίνδυνος

15

CRP και COVID-19

16

Εγκυμοσύνη και δείκτες φλεγμονής

17

Τρόπος ζωής και φλεγμονή

18

Φαρμακευτικοί παράγοντες και φλεγμονώδεις δείκτες

19

Πότε χρειάζεται επανέλεγχος

20

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

21

Κλείστε Ραντεβού

22

Βιβλιογραφία

1

Τι είναι η Γενική Αίματος

2

Τι δείχνει η Γενική Αίματος

3

Φυσιολογικές τιμές και όρια αναφοράς

4

Γιατί οι φυσιολογικές τιμές διαφέρουν

4a

Παράγοντες που επηρεάζουν τα αποτελέσματα

5

Παθολογικές τιμές & ερμηνεία

5a

Συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές – πρακτική ερμηνεία

5b

Αν οι τιμές μου είναι έτσι, τι μπορεί να σημαίνει;

5c

Συχνές τιμές που αναζητούν οι ασθενείς – γρήγορη ερμηνεία

5d

Συχνές ερωτήσεις για αριθμητικές τιμές