Προκαλσιτονίνη (PCT): Φυσιολογικές Τιμές, Αυξημένη PCT, Σήψη και Αντιβιοτικά
Δημοσίευση:
• Τελευταία ενημέρωση:
Η κλινική σημασία με λίγα λόγια
Η προκαλσιτονίνη (PCT) είναι βιοδείκτης που βοηθά στη διερεύνηση σοβαρής βακτηριακής λοίμωξης, αλλά δεν διαγιγνώσκει μόνη της σήψη. Οι τιμές αξιολογούνται ανάλογα με τα συμπτώματα, τη νεφρική λειτουργία, τον χρόνο μέτρησης και την πορεία του ασθενούς.[3][4]
Σύμφωνα με τις οδηγίες του 2026, η PCT δεν αποτελεί καθοριστικό κριτήριο έναρξης αντιβιοτικών στη σήψη· μπορεί όμως να υποστηρίζει την απόφαση διακοπής σε επιλεγμένους νοσηλευόμενους ασθενείς, μαζί με την κλινική εικόνα.[1]
Περιεχόμενα — πατήστε για εμφάνιση
- Τι είναι η προκαλσιτονίνη και πώς παράγεται
- Κινητική: πότε αυξάνεται και πότε υποχωρεί
- Τιμές PCT: όρια και κλινική ερμηνεία
- Πόσο αξιόπιστη είναι η PCT για τη διάγνωση σήψης;
- Αυξημένη ή χαμηλή PCT: τι πρέπει να αξιολογείται
- Προκαλσιτονίνη και σήψη: ποια είναι η σχέση;
- Έναρξη αντιβιοτικών: τι λένε οι οδηγίες 2026
- Διακοπή ή συντόμευση αντιβιοτικών με καθοδήγηση PCT
- Τι έδειξαν οι μεγάλες κλινικές μελέτες
- Η αξία των διαδοχικών μετρήσεων
- Σύγκριση PCT με CRP, γενική αίματος και γαλακτικό
- Πνευμονία και άλλες λοιμώξεις: πού βοηθά η PCT
- Νεφρική δυσλειτουργία και μη λοιμώδεις αυξήσεις
- Παιδιά και νεογνά: διαφορετικοί κανόνες
- Εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή και εργαστηριακοί περιορισμοί
- Κλινικός τρόπος ερμηνείας: έξι διαδοχικά ερωτήματα
- Συχνές ερωτήσεις για τιμές, σήψη και αντιβιοτικά
Τι είναι η προκαλσιτονίνη και πώς παράγεται
Η προκαλσιτονίνη (PCT) είναι πεπτίδιο 116 αμινοξέων, πρόδρομος της καλσιτονίνης. Φυσιολογικά συντίθεται σε νευροενδοκρινικά κύτταρα, κυρίως του θυρεοειδούς, και κυκλοφορεί σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις. Κατά τη συστηματική βακτηριακή φλεγμονή μπορεί να παραχθεί από πολλούς εξωθυρεοειδικούς ιστούς.[3]
Βακτηριακά συστατικά και φλεγμονώδεις κυτταροκίνες, όπως η ιντερλευκίνη-1β, ο παράγοντας νέκρωσης όγκων α και η ιντερλευκίνη-6, ενισχύουν την παραγωγή της. Η ιντερφερόνη-γ, η οποία συμμετέχει συχνά στην αντιική ανοσολογική απάντηση, μπορεί να την καταστέλλει· αυτό εξηγεί μέρος της διαγνωστικής διαφοροποίησης, όχι όμως απόλυτη διάκριση βακτηρίων και ιών.[3][11]
Κινητική: πότε αυξάνεται και πότε υποχωρεί
Η PCT αρχίζει συνήθως να αυξάνεται περίπου 4–6 ώρες μετά από ένα σημαντικό συστηματικό φλεγμονώδες ερέθισμα. Οι υψηλότερες τιμές παρατηρούνται συχνά στις 12–24 ώρες, ενώ ο βιολογικός χρόνος ημίσειας ζωής είναι περίπου 24 ώρες, όταν το ερέθισμα υποχωρεί. Οι χρόνοι αυτοί είναι ενδεικτικοί και διαφέρουν ανάλογα με την κατάσταση του ασθενούς.[3][11]
Μια αιμοληψία πολύ νωρίς μπορεί να προηγείται της ανόδου. Αντίστροφα, οι πτωτικές τιμές σε διαδοχικές μετρήσεις είναι συχνά συμβατές με έλεγχο της συστηματικής φλεγμονής, χωρίς να αποδεικνύουν ότι έχει εξαλειφθεί η εστία.[3][11]
Τιμές PCT: όρια και κλινική ερμηνεία
Σε υγιείς ενήλικες η PCT είναι συχνά κάτω από 0,05 ng/mL. Τα παρακάτω επίπεδα είναι ενδεικτικές κλινικές ζώνες, όχι καθολικά «φυσιολογικά όρια» και σε καμία περίπτωση αυτόνομο διαγνωστικό κριτήριο σήψης.[3]
| PCT (ng/mL) | Πιθανή κλινική σημασία | Απαραίτητη επιφύλαξη |
|---|---|---|
| <0,05 | Συνήθως πολύ χαμηλή συγκέντρωση σε υγιή άτομα | Δεν αποκλείει εντοπισμένη ή πολύ πρώιμη λοίμωξη |
| 0,05–<0,25 | Χαμηλή συγκέντρωση· σε ορισμένα αναπνευστικά πρωτόκολλα μειώνει την υποψία σημαντικής βακτηριακής συμμετοχής | Δεν σημαίνει αυτόματα «δεν χρειάζεται αντιβιοτικό» |
| 0,25–<0,5 | Ενδιάμεση συγκέντρωση που απαιτεί συσχέτιση με συμπτώματα και χρόνο μέτρησης | Δεν υπάρχει ενιαίο όριο διάγνωσης |
| 0,5–<2 | Μπορεί να στηρίζει πιθανότητα συστηματικής βακτηριακής αντίδρασης | Μπορεί να αυξηθεί και χωρίς λοίμωξη |
| ≥2 | Σε κατάλληλο πλαίσιο ενισχύει την υποψία σοβαρής συστηματικής λοίμωξης | Δεν ισοδυναμεί με διάγνωση σήψης ή σηπτικής καταπληξίας |
Οι μονάδες ng/mL και μg/L είναι αριθμητικά ισοδύναμες. Τα κλινικά όρια που χρησιμοποιούνται για απόφαση διακοπής αγωγής διαφέρουν από τα εργαστηριακά όρια αναφοράς και εξαρτώνται από τον πληθυσμό και τη μέθοδο μέτρησης.[3][6]
Πόσο αξιόπιστη είναι η PCT για τη διάγνωση σήψης;
Στη μετα-ανάλυση των Wacker και συνεργατών, που περιέλαβε 30 μελέτες και 3.244 ασθενείς, η συνολική ευαισθησία της PCT για την αναγνώριση σήψης ήταν περίπου 77% και η ειδικότητα 79%. Τα αποτελέσματα διέφεραν έντονα μεταξύ μελετών και δεν πρέπει να εφαρμόζονται αυτούσια σε κάθε ασθενή ή μονάδα υγείας.[4]
Ευαισθησία 77% σημαίνει ότι, στο συγκεκριμένο σύνολο μελετών, ένα μέρος των ασθενών με σήψη δεν αναγνωριζόταν από το τεστ. Ειδικότητα 79% σημαίνει ότι αρκετοί ασθενείς χωρίς σήψη είχαν επίσης αυξημένη τιμή. Γι’ αυτό η εξέταση τροποποιεί τη διαγνωστική πιθανότητα, δεν επιβεβαιώνει ούτε αποκλείει οριστικά τη διάγνωση.[4][10]
Η θετική ή αρνητική προγνωστική αξία εξαρτάται και από τη συχνότητα της πάθησης στον εξεταζόμενο πληθυσμό. Δεν είναι σωστό να μεταφέρουμε αριθμούς από νοσηλευόμενους στη ΜΕΘ σε υγιείς εξωτερικούς ασθενείς.[3][4]
Αυξημένη ή χαμηλή PCT: τι πρέπει να αξιολογείται
Όταν η PCT είναι αυξημένη
Μια αύξηση έχει μεγαλύτερη σημασία όταν συνοδεύεται από ύποπτη εστία λοίμωξης, πυρετό ή υποθερμία, ταχύπνοια, υπόταση, επιδείνωση της λειτουργίας οργάνων ή θετικά μικροβιολογικά ευρήματα. Μια υψηλή τιμή μπορεί όμως να παρατηρηθεί και έπειτα από εκτεταμένο τραύμα, μεγάλο χειρουργείο ή σημαντική ιστική βλάβη.[3][11]
Όταν η PCT παραμένει χαμηλή
Η χαμηλή τιμή είναι λιγότερο καθησυχαστική σε πρώιμη λοίμωξη, σε εντοπισμένη εστία (όπως απόστημα) ή σε σοβαρό περιστατικό με κλινικά ύποπτα σημεία. Υπάρχουν επίσης διαφορές στην απόκριση ανάλογα με τον μικροοργανισμό και τον ασθενή.[3][11]
Προκαλσιτονίνη και σήψη: ποια είναι η σχέση;
Η σήψη ορίζεται ως απειλητική για τη ζωή οργανική δυσλειτουργία λόγω απορρυθμισμένης αντίδρασης του οργανισμού σε λοίμωξη. Η διάγνωσή της στηρίζεται στην κλινική εικόνα και στα στοιχεία οργανικής δυσλειτουργίας, όχι σε μια συγκεκριμένη συγκέντρωση PCT.[10]
Στην πιθανή σήψη η προτεραιότητα είναι η έγκαιρη κλινική αναγνώριση, οι κατάλληλες καλλιέργειες όταν δεν καθυστερούν τη θεραπεία, η αναζήτηση/αντιμετώπιση της εστίας και η σωστή αντιμικροβιακή αγωγή. Η PCT μπορεί να αποτελεί ένα συμπληρωματικό εργαστηριακό στοιχείο.[1][10]
Έναρξη αντιβιοτικών: τι λένε οι οδηγίες 2026
Οι οδηγίες Surviving Sepsis Campaign 2026 προτείνουν για ενήλικες με πιθανή ή πολύ πιθανή σήψη ή σηπτική καταπληξία τη χρήση της κλινικής αξιολόγησης, και όχι της PCT επιπλέον της κλινικής αξιολόγησης, ως βάσης για την απόφαση έναρξης αντιμικροβιακής θεραπείας.[1]
Σε πιθανή ή βέβαιη σηπτική καταπληξία, καθώς και σε πιθανή/βέβαιη σήψη χωρίς καταπληξία, οι οδηγίες δίνουν έμφαση σε άμεση χορήγηση, ιδανικά μέσα σε μία ώρα από την αναγνώριση. Σε ενδεχόμενη σήψη χωρίς καταπληξία επιτρέπουν σύντομη, ταχεία διερεύνηση και, εάν η υποψία λοίμωξης παραμένει, θεραπεία εντός τριών ωρών. Αυτές είναι νοσοκομειακές συστάσεις και απαιτούν εκτίμηση του συγκεκριμένου περιστατικού.[1]
Διακοπή ή συντόμευση αντιβιοτικών με καθοδήγηση PCT
Για ενήλικες με αρχική διάγνωση σήψης ή σηπτικής καταπληξίας, επαρκή έλεγχο της εστίας και αβεβαιότητα ως προς τη βέλτιστη διάρκεια θεραπείας, οι οδηγίες του 2026 υποστηρίζουν υπό προϋποθέσεις τον συνδυασμό PCT και κλινικής αξιολόγησης για την απόφαση διακοπής, αντί της κλινικής αξιολόγησης μόνο.[1]
Στα μελετημένα πρωτόκολλα έχουν χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, πτώση της PCT κατά τουλάχιστον 80% από την υψηλότερη τιμή ή επίπεδο <0,5 ng/mL σε επιλεγμένους βαρέως πάσχοντες. Αυτά είναι όρια συγκεκριμένων πρωτοκόλλων, όχι αυτοματοποιημένοι κανόνες για κάθε λοίμωξη.[3][6]
Η απόφαση εξαρτάται επίσης από την εστία, τις καλλιέργειες, την ευαισθησία του μικροοργανισμού, την ανοσολογική κατάσταση, την κλινική σταθερότητα και τυχόν αναγκαιότητα παροχέτευσης ή επέμβασης.[1][11]
Τι έδειξαν οι μεγάλες κλινικές μελέτες
ADAPT-Sepsis: Σε τυχαιοποιημένη μελέτη 2.760 ενηλίκων από 41 μονάδες εντατικής θεραπείας, η καθημερινή αξιολόγηση με πρωτόκολλο PCT συνδέθηκε με μέση διάρκεια αντιβιοτικών 9,8 ημέρες, έναντι 10,7 ημερών στη συνήθη φροντίδα (μέση διαφορά 0,88 ημέρας). Η 28ήμερη θνητότητα πληρούσε το προσυμφωνημένο κριτήριο μη κατωτερότητας, χωρίς αυτό να αποδεικνύει υπεροχή ως προς την επιβίωση.[5]
Μετα-ανάλυση 2024: Σε 18 μελέτες με 5.023 συμμετέχοντες, οι στρατηγικές καθοδηγούμενης διακοπής με PCT συνδέθηκαν με μείωση της αντιβιοτικής θεραπείας κατά περίπου 1,89 ημέρες σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα. Η βεβαιότητα των αποτελεσμάτων δεν ήταν ίδια για όλες τις εκβάσεις.[6]
Συστηματική ανασκόπηση 2026: Σε 19 τυχαιοποιημένες μελέτες με 6.382 ασθενείς για τη διάρκεια αγωγής, τα πρωτόκολλα PCT μείωσαν κατά μέσο όρο τη διάρκεια θεραπείας κατά περίπου 2 ημέρες. Η ανάλυση δεν ανέδειξε αύξηση της θνητότητας, αλλά παραμένει αβεβαιότητα για ορισμένες εκβάσεις, όπως οι υποτροπές.[7][14]
Η αξία των διαδοχικών μετρήσεων
Η πορεία της PCT αποκτά νόημα όταν οι μετρήσεις γίνονται σε κλινικά κατάλληλα χρονικά διαστήματα και συνεκτιμώνται με την ανταπόκριση του ασθενούς. Η ίδια τιμή μπορεί να έχει διαφορετική σημασία σε έναν ασθενή που βελτιώνεται και σε έναν που επιδεινώνεται.[3][11]
| Εξέλιξη | Πιθανή ερμηνεία | Κλινική ενέργεια |
|---|---|---|
| Σταθερή πτώση | Συμβατή με υποχώρηση συστηματικού ερεθίσματος | Επανεκτίμηση εστίας, συμπτωμάτων και διάρκειας αντιβιοτικών |
| Σταθερά υψηλή | Πιθανή συνεχιζόμενη φλεγμονώδης διέγερση ή παράγοντας σύγχυσης | Έλεγχος λοίμωξης, πιθανών επιπλοκών και μη λοιμωδών αιτίων |
| Εκ νέου άνοδος | Πιθανή επιδείνωση, νέα εστία ή άλλη συστηματική επιβάρυνση | Νέα κλινική και μικροβιολογική αξιολόγηση |
Ενδεικτικά, από 8 σε 2 ng/mL προκύπτει πτώση 75%· από 8 σε 1 ng/mL πτώση 87,5%. Οι υπολογισμοί δείχνουν τη σχετική μεταβολή, όχι μια απόφαση που μπορεί να ληφθεί χωρίς κλινική αξιολόγηση.
Σύγκριση PCT με CRP, γενική αίματος και γαλακτικό
Οι δείκτες προσφέρουν διαφορετικού τύπου πληροφορίες. Η ταυτόχρονη αύξησή τους δεν ταυτίζεται με συγκεκριμένη διάγνωση, ενώ το γαλακτικό δεν είναι ειδικός δείκτης βακτηριακής λοίμωξης.[3][11]
| Εξέταση | Τι προσθέτει | Σημαντικός περιορισμός |
|---|---|---|
| PCT | Πληροφορία για συστηματική βακτηριακή φλεγμονώδη αντίδραση και τάση θεραπευτικής παρακολούθησης | Μη λοιμώδεις αυξήσεις, πρώιμα ψευδώς χαμηλά αποτελέσματα |
| CRP | Γενική αξιολόγηση φλεγμονής και πορείας | Αυξάνεται σε πολλές λοιμώδεις και μη λοιμώδεις αιτίες |
| Γενική αίματος | Λευκοκύτταρα, ουδετερόφιλα, αιμοπετάλια και συνοδά αιματολογικά στοιχεία | Επηρεάζεται από φάρμακα, ανοσολογική κατάσταση και στρες |
| Γαλακτικό | Μεταβολική και αιμοδυναμική επιβάρυνση σε συγκεκριμένα κλινικά πλαίσια | Δεν ανιχνεύει ή ταυτοποιεί βακτήριο |
Αναλυτικότερη ερμηνεία της CRP και της γενικής αίματος παρέχεται στους αντίστοιχους οδηγούς.
Πνευμονία και άλλες λοιμώξεις: πού βοηθά η PCT
Στην πνευμονία της κοινότητας, η αρχική χαμηλή PCT δεν αρκεί για να μη χορηγηθεί αντιβιοτική αγωγή όταν η πνευμονία έχει τεκμηριωθεί κλινικά και ακτινολογικά και η θεραπεία ενδείκνυται. Οι οδηγίες ATS/IDSA αποθαρρύνουν τη χρήση της αρχικής τιμής ως αποκλειστικού κριτηρίου μη έναρξης.[8]
Σε ορισμένες λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού, οργανωμένα πρωτόκολλα PCT έχουν συσχετισθεί με μείωση έκθεσης σε αντιβιοτικά. Τα ευρήματα όμως δεν μεταφέρονται αδιακρίτως σε βαριά πνευμονία, ανοσοκαταστολή ή άλλες εστιακές λοιμώξεις.[9][12]
Σε εντοπισμένες λοιμώξεις, όπως απόστημα ή περιορισμένη ουρολοίμωξη, η PCT μπορεί να παραμείνει χαμηλή. Σε ενδοκαρδίτιδα, λοιμώξεις οστών, μηνιγγίτιδα ή λοιμώξεις που απαιτούν ειδική διάρκεια θεραπείας, δεν ενδείκνυται απλουστευμένη εφαρμογή γενικών ορίων.[3][11][13]
Νεφρική δυσλειτουργία και μη λοιμώδεις αυξήσεις
Η χρόνια ή οξεία νεφρική δυσλειτουργία μπορεί να συνδέεται με υψηλότερη βασική PCT ή μεταβολές στην απομάκρυνσή της. Επιπλέον, η αιμοκάθαρση και άλλες εξωνεφρικές τεχνικές είναι δυνατόν να επηρεάσουν μετρήσεις και τάσεις. Επομένως, τα γενικά όρια χρειάζονται προσοχή.[3][11]
| Κατάσταση | Πιθανή επίδραση στην PCT |
|---|---|
| Μεγάλο χειρουργείο ή εκτεταμένο τραύμα | Παροδική συστηματική αύξηση |
| Βαριά εγκαύματα ή παρατεταμένη καταπληξία | Αύξηση χωρίς απαραίτητα βακτηριακή αιτία |
| Σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία | Μεταβολές βασικής συγκέντρωσης και κινητικής |
| Ορισμένοι νευροενδοκρινικοί όγκοι | Σπανιότερα, επίμονη αύξηση λόγω υποκείμενης νόσου |
| Πρώτες ημέρες ζωής νεογνού | Φυσιολογική μεταγεννητική άνοδος — απαιτούνται ειδικά όρια |
Παιδιά και νεογνά: διαφορετικοί κανόνες
Στα νεογνά υπάρχει φυσιολογική αύξηση της PCT τις πρώτες 24–48 ώρες ζωής και η ερμηνεία απαιτεί ηλικία σε ώρες και κατάλληλα όρια. Η PCT δεν αντικαθιστά αιμοκαλλιέργειες ή την άμεση αντιμετώπιση πιθανής νεογνικής σήψης.[3]
Οι παιδιατρικές οδηγίες Surviving Sepsis Campaign 2026 προτείνουν να μη χρησιμοποιείται ρουτίνα η PCT για καθοδήγηση αποκλιμάκωσης αντιβιοτικών σε παιδιά με σήψη όταν λειτουργούν ήδη αποτελεσματικά προγράμματα ορθολογικής αντιμικροβιακής χρήσης. Αυτή η σύσταση διαφοροποιείται από επιλεγμένες χρήσεις στους ενήλικες.[2]
Η διαγνωστική και θεραπευτική χρήση εξαρτάται από την ηλικία, τη βαρύτητα, τον μικροοργανισμό και την κλινική υπηρεσία.
Εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή και εργαστηριακοί περιορισμοί
Ειδικοί πληθυσμοί
Στην εγκυμοσύνη και στη λοχεία η PCT δεν αποτελεί αυτοτελές κριτήριο μητρικής σήψης. Αντίστοιχα, σε ουδετεροπενικούς ή ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς τα συνήθη πρωτόκολλα δεν εφαρμόζονται μηχανικά· η χαμηλή τιμή δεν δικαιολογεί καθυστέρηση διερεύνησης ή θεραπείας.[3][11]
Αναλυτικές και προαναλυτικές ιδιαιτερότητες
Η PCT μετράται κυρίως με αυτοματοποιημένες ανοσοχημικές μεθόδους. Η συγκρισιμότητα δεν είναι απόλυτη μεταξύ κατασκευαστών και μεθόδων: τα όρια λήψης αποφάσεων πρέπει να επιβεβαιώνονται με βάση το σύστημα του συγκεκριμένου εργαστηρίου. Σε μη αναμενόμενα αποτελέσματα εξετάζονται επίσης πιθανές αναλυτικές παρεμβολές και οι οδηγίες του κατασκευαστή.[3]
Κλινικός τρόπος ερμηνείας: έξι διαδοχικά ερωτήματα
Η PCT αποδίδει περισσότερο όταν εντάσσεται σε σαφή συλλογιστική και όχι σε αυτόματο αριθμητικό κανόνα.[3][11]
ΒΗΜΑ 1
Υποψία σήψης; πνευμονία; παρακολούθηση θεραπείας;
ΒΗΜΑ 2
Ζωτικά σημεία, οργανική λειτουργία και ανάγκη επείγουσας αντιμετώπισης.
ΒΗΜΑ 3
Πότε άρχισαν τα συμπτώματα και πότε έγινε η αιμοληψία;
ΒΗΜΑ 4
Νεφρική νόσος, χειρουργείο, τραύμα, νεογνική ηλικία.
ΒΗΜΑ 5
Καλλιέργειες, CRP, γενική αίματος, απεικόνιση και άλλες εξετάσεις.
ΒΗΜΑ 6
Τι άλλαξε στον χρόνο και αν αυτό επηρεάζει πραγματικά την αγωγή;
Η επιλογή και η συχνότητα μετρήσεων καθορίζονται από τη θεραπευτική ομάδα. Απουσία σαφούς κλινικού ερωτήματος, η επανάληψη της PCT δεν προσθέτει πάντοτε χρήσιμη πληροφορία.
Συχνές ερωτήσεις για τιμές, σήψη και αντιβιοτικά
PCT 0,5 ng/mL σημαίνει σήψη;
Όχι. Είναι ενδεικτικό επίπεδο που μπορεί να αυξάνει την υποψία συστηματικής βακτηριακής φλεγμονής, αλλά δεν αποτελεί διαγνωστικό κριτήριο σήψης.
Τι σημαίνει PCT πάνω από 2 ng/mL;
Σε κατάλληλο πλαίσιο ενισχύει την υποψία σοβαρής συστηματικής λοίμωξης. Χρειάζεται αξιολόγηση της συνολικής εικόνας και πιθανών μη λοιμωδών αιτίων.
Η χαμηλή PCT αποκλείει βακτηριακή λοίμωξη;
Όχι, ιδίως στην αρχή της νόσου ή σε εντοπισμένες λοιμώξεις.
Πρέπει να ξεκινήσει αντιβιοτικό επειδή αυξήθηκε η PCT;
Όχι μόνο εξαιτίας της PCT. Η απόφαση στηρίζεται στα συμπτώματα, στην κλινική βαρύτητα, στην πιθανή εστία και στα υπόλοιπα ευρήματα.
Μπορεί η PCT να υποστηρίξει τη διακοπή αντιβιοτικών;
Σε επιλεγμένους ενήλικες, εφόσον έχει ελεγχθεί η εστία, η κλινική εικόνα βελτιώνεται και ακολουθείται κατάλληλο νοσοκομειακό πρωτόκολλο.
Ποια είναι η διαφορά PCT και CRP;
Η PCT σχετίζεται περισσότερο με ορισμένες συστηματικές βακτηριακές αποκρίσεις, ενώ η CRP είναι γενικότερος δείκτης φλεγμονής. Και οι δύο χρειάζονται κλινική συσχέτιση.
Μπορεί να αυξηθεί η PCT χωρίς λοίμωξη;
Ναι, για παράδειγμα μετά από μεγάλο χειρουργείο, βαρύ τραύμα ή σε σοβαρή μη λοιμώδη συστηματική φλεγμονή.
Η νεφρική ανεπάρκεια επηρεάζει την PCT;
Ναι. Μπορεί να αυξήσει τις βασικές τιμές ή να μεταβάλει την κινητική της, καθιστώντας σημαντική τη διαδοχική και συνολική αξιολόγηση.
Γιατί έχουν σημασία οι επαναλαμβανόμενες μετρήσεις;
Η τάση συχνά βοηθά στην εκτίμηση της πορείας, αλλά δεν επιβεβαιώνει μόνη της ίαση ή αποτυχία της θεραπείας.
Πού θα βρω πληροφορίες για νηστεία και κόστος;
Βιβλιογραφία και επιστημονικές πηγές (14)
- Surviving Sepsis Campaign. International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2026. Intensive Care Med. 2026. doi:10.1007/s00134-026-08361-1.
- Surviving Sepsis Campaign. International Guidelines for the Management of Sepsis and Septic Shock in Children 2026. Pediatr Crit Care Med. 2026. doi:10.1097/PCC.0000000000003927.
- Chambliss AB, Patel K, Colón-Franco JM, et al. AACC Guidance Document on the Clinical Use of Procalcitonin. J Appl Lab Med. 2023;8(3):598–634. doi:10.1093/jalm/jfad007.
- Wacker C, Prkno A, Brunkhorst FM, Schlattmann P. Procalcitonin as a diagnostic marker for sepsis: a systematic review and meta-analysis. Lancet Infect Dis. 2013;13(5):426–435. doi:10.1016/S1473-3099(12)70323-7.
- Dark P, Hossain A, McAuley DF, et al. Biomarker-Guided Antibiotic Duration for Hospitalized Patients With Suspected Sepsis: The ADAPT-Sepsis Randomized Clinical Trial. JAMA. 2025;333(8):682–693. doi:10.1001/jama.2024.26458.
- Kubo K, Sakuraya M, Sugimoto H, et al. Benefits and Harms of Procalcitonin- or C-Reactive Protein-Guided Antimicrobial Discontinuation in Critically Ill Adults With Sepsis. Crit Care Med. 2024;52(10):e522–e534. doi:10.1097/CCM.0000000000006366.
- Rafiq S, Shi C, Ghosal S, et al. Clinical effectiveness of procalcitonin- or C-reactive protein-guided antibiotic discontinuation protocols for adult patients who are critically ill with sepsis: a rapid systematic review and meta-analysis. Anaesthesia. 2026;81(4):556–569. doi:10.1111/anae.70109. (Δείτε και δημοσιευμένη διόρθωση του 2026).
- Metlay JP, Waterer GW, Long AC, et al. Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia: ATS/IDSA Clinical Practice Guideline. Am J Respir Crit Care Med. 2019;200(7):e45–e67. doi:10.1164/rccm.201908-1581ST.
- Schuetz P, Wirz Y, Sager R, et al. Effect of procalcitonin-guided antibiotic treatment on mortality in acute respiratory infections: a patient level meta-analysis. Lancet Infect Dis. 2018;18(1):95–107. doi:10.1016/S1473-3099(17)30592-3.
- Singer M, Deutschman CS, Seymour CW, et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). JAMA. 2016;315(8):801–810. doi:10.1001/jama.2016.0287.
- Póvoa P, Coelho L, Dal-Pizzol F, et al. How to use biomarkers of infection or sepsis at the bedside: guide to clinicians. Intensive Care Med. 2023. doi:10.1007/s00134-022-06956-y.
- Schuetz P, Briel M, Christ-Crain M, et al. Procalcitonin to initiate or discontinue antibiotics in acute respiratory tract infections. Cochrane Database Syst Rev. 2017;10:CD007498. doi:10.1002/14651858.CD007498.pub3.
- Kalil AC, Metersky ML, Klompas M, et al. Management of Adults With Hospital-acquired and Ventilator-associated Pneumonia: 2016 Clinical Practice Guidelines. Clin Infect Dis. 2016;63(5):e61–e111. doi:10.1093/cid/ciw353.
- Correction to “Clinical effectiveness of procalcitonin- or C-reactive protein-guided antibiotic discontinuation protocols for adult patients who are critically ill with sepsis”. Anaesthesia. 2026;81(10):1428. doi:10.1111/anae.70355.

