Εξετάσεις Αίματος στα Παιδιά
Πότε χρειάζονται εξετάσεις αίματος σε βρέφη και παιδιά, ποιες παράμετροι ελέγχονται και πώς επιλέγεται ο κατάλληλος παιδιατρικός εργαστηριακός οδηγός.
Ξεκινήστε από αυτό που χρειάζεστε
Επιλέξτε την κατάλληλη διαδρομή ανάλογα με το ερώτημα: ερμηνεία αποτελέσματος, πυρετός, προετοιμασία ή αιμοληψία.
Γενική αίματος, αναιμία και σίδηρος
Η γενική αίματος περιλαμβάνει την αιμοσφαιρίνη (Hb), τους δείκτες των ερυθρών (MCV, MCH, RDW), τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια. Η ερμηνεία απαιτεί όρια αναφοράς κατάλληλα για την ηλικία. Χαμηλή αιμοσφαιρίνη δεν σημαίνει απαραίτητα σιδηροπενία: η μικροκυττάρωση μπορεί να παρατηρείται και σε φορεία θαλασσαιμίας, ενώ ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να χρειαστούν φερριτίνη, δικτυοερυθροκύτταρα ή περιφερικό επίχρισμα. [2] [3] [4]
Σημείωση για τη φερριτίνη: Η φερριτίνη εκτιμά τις αποθήκες σιδήρου, αλλά αυξάνεται ως πρωτεΐνη οξείας φάσης. Φυσιολογική ή αυξημένη τιμή σε συνθήκες λοίμωξης ή φλεγμονής δεν αποκλείει πάντοτε έλλειψη σιδήρου· η αξιολόγηση μπορεί να συνδυαστεί με CRP και το ιστορικό. [4]
Λευκά αιμοσφαίρια και δείκτες φλεγμονής
Οι τιμές μπορούν να μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια λοίμωξης ή φλεγμονής. Μία μεμονωμένη CRP ή γενική αίματος δεν αρκεί για να διαχωρίσει με βεβαιότητα ιογενή από βακτηριακή λοίμωξη. Ο εργαστηριακός έλεγχος επιλέγεται σύμφωνα με την κλινική εκτίμηση και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. [5]
Για τα συμπτώματα, τις λοιμώξεις και τον έλεγχο όταν ένα παιδί έχει πυρετό, δείτε τον ξεχωριστό κόμβο Πυρετός & Λοιμώξεις στα Παιδιά.
Θυρεοειδής, ανάπτυξη και μεταβολικός έλεγχος
Ορμονικές και μεταβολικές εξετάσεις ζητούνται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις, όπως διαταραχή ανάπτυξης, ύποπτα συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου. Δεν αποτελούν όλες υποχρεωτικό ετήσιο πακέτο εξετάσεων για κάθε παιδί. [1]
Ειδικές παιδιατρικές εξετάσεις αίματος
Οι παρακάτω εξετάσεις έχουν αξία όταν υπάρχουν συμβατά συμπτώματα, κλινικά ευρήματα ή σχετικό ιστορικό. Σε υποψία κοιλιοκάκης, για παράδειγμα, ο αρχικός ορολογικός έλεγχος περιλαμβάνει ολική IgA και IgA αντισώματα κατά της ιστικής τρανσγλουταμινάσης, εφόσον το παιδί καταναλώνει γλουτένη. [6] [7]
Χρήσιμες οδηγίες για τους γονείς
- Οι εξετάσεις επιλέγονται βάσει ηλικίας, συμπτωμάτων και ιατρικής εκτίμησης, όχι από ένα ενιαίο κατάλογο για κάθε παιδί.
- Τα φυσιολογικά όρια της αιμοσφαιρίνης, των λευκών και άλλων παραμέτρων διαφέρουν ανά ηλικία και εργαστηριακή μέθοδο. [2] [3]
- Η γενική αίματος συνήθως δεν απαιτεί νηστεία· άλλες εξετάσεις ενδέχεται να απαιτούν συγκεκριμένη προετοιμασία. [8]
- Σε νεογνά και βρέφη, η διάρκεια αποχής από τη σίτιση δεν πρέπει να αποφασίζεται χωρίς κατάλληλες οδηγίες.
- Τα αποτελέσματα πρέπει να αξιολογούνται μαζί με τα κλινικά ευρήματα και την πορεία των συμπτωμάτων.
Συχνές ερωτήσεις για εξετάσεις αίματος στα παιδιά
Πρέπει το παιδί να είναι νηστικό;
Όχι για όλες τις εξετάσεις. Η γενική αίματος από μόνη της συνήθως δεν απαιτεί νηστεία. Αν συνυπάρχουν άλλες εξετάσεις, ισχύουν οι οδηγίες που αφορούν ολόκληρο το παραπεμπτικό.
Μπορώ να συγκρίνω το αποτέλεσμα με τα όρια ενηλίκων;
Όχι πάντα. Αιματολογικές, βιοχημικές και ορμονικές παράμετροι μεταβάλλονται φυσιολογικά με την ηλικία· πρέπει να χρησιμοποιούνται τα κατάλληλα όρια αναφοράς.
Χρειάζεται κάθε παιδί ετήσιο αιματολογικό έλεγχο;
Όχι κατ’ ανάγκη. Ο προληπτικός έλεγχος εξαρτάται από την ηλικία, τους παράγοντες κινδύνου, το ατομικό ιστορικό και τις παιδιατρικές συστάσεις. [1]
Αυξημένα λευκά ή CRP σημαίνουν ότι χρειάζεται αντιβίωση;
Όχι. Τα αποτελέσματα είναι μη ειδικά και αξιολογούνται μαζί με τα συμπτώματα, την ηλικία, την κλινική εξέταση και άλλες ενδείξεις.
Επιστημονική βιβλιογραφία (8 πηγές)
- American Academy of Pediatrics (AAP), Bright Futures. Recommendations for Preventive Pediatric Health Care – Periodicity Schedule. Πηγή.
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO), 2024. Guideline on haemoglobin cutoffs to define anaemia in individuals and populations. Πηγή.
- Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guidelines: Anaemia – παιδιατρικά όρια, ερυθροκυτταρικοί δείκτες και διαφορική διάγνωση. Πηγή.
- Royal Children’s Hospital Melbourne. Clinical Practice Guidelines: Iron deficiency – φερριτίνη, φλεγμονή και σιδηροπενία. Πηγή.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE), NG143. Fever in under 5s: assessment and initial management. Πηγή.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE), NG20. Coeliac disease: recognition, assessment and management. Πηγή.
- ESPGHAN, 2020. New Guidelines for the Diagnosis of Paediatric Coeliac Disease – Summary Advice Guide. Πηγή.
- MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine. Complete Blood Count (CBC): preparation and interpretation. Πηγή.

