1
Αντιβιοτικά κολλύρια
Τρεις διαφορετικές επιλογές αντιβιοτικού για βακτηριακές λοιμώξεις του οφθαλμού όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη.
ΜΟΞΙΦΛΟΞΑΣΙΝΗ
Vigamox Κολλύριο
Αντιβιοτικό κολλύριο με μοξιφλοξασίνη. Αναλυτικός οδηγός για βακτηριακή επιπεφυκίτιδα, δοσολογία, διάρκεια θεραπείας, παιδιά, φακούς επαφής και παρενέργειες.
ΦΟΥΣΙΔΙΚΟ ΟΞΥ
Fucithalmic Κολλύριο
Οφθαλμικό αντιβιοτικό με φουσιδικό οξύ 1%. Δείτε χρήση, δοσολογία, διάρκεια, ανεπιθύμητες ενέργειες και τι πρέπει να γνωρίζουν οι χρήστες φακών επαφής.
ΤΟΜΠΡΑΜΥΚΙΝΗ
Tobrex
Οφθαλμικό αντιβιοτικό με τομπραμυκίνη σε σταγόνες ή αλοιφή. Ο οδηγός εξηγεί τη χρήση, τη δοσολογία, τις παρενέργειες και τη διαφορά από το Tobradex.
Δεν είναι όλα τα κόκκινα μάτια βακτηριακά: αλλεργική και ιογενής επιπεφυκίτιδα, ξηροφθαλμία, ερεθισμός και κερατίτιδα χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση. Η παρουσία ενός αντιβιοτικού κολλυρίου στο σπίτι δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλο για κάθε νέο επεισόδιο.
2
Αντιβιοτικό μαζί με κορτιζόνη
Η παρουσία κορτικοστεροειδούς αλλάζει ουσιαστικά τις ενδείξεις, τις προφυλάξεις και την ανάγκη παρακολούθησης.
ΤΟΜΠΡΑΜΥΚΙΝΗ • ΔΕΞΑΜΕΘΑΖΟΝΗ
Tobradex
Το Tobradex συνδυάζει την αντιβιοτική δράση της τομπραμυκίνης με την αντιφλεγμονώδη δράση της δεξαμεθαζόνης. Δεν είναι «ισχυρότερο Tobrex» και δεν αποτελεί γενική επιλογή για κάθε κόκκινο ή ερεθισμένο μάτι.
3
Αλλεργία και αλλεργική επιπεφυκίτιδα
Φαγούρα, δακρύρροια και επαναλαμβανόμενα συμπτώματα μπορούν να κατευθύνουν προς αλλεργική αιτία.
ΟΛΟΠΑΤΑΔΙΝΗ
Opatanol Κολλύριο
Αντιαλλεργικό κολλύριο με ολοπαταδίνη για τα οφθαλμικά συμπτώματα της εποχιακής αλλεργικής επιπεφυκίτιδας. Δείτε χρήση, δοσολογία, φακούς επαφής και παρενέργειες.
ΚΝΗΣΜΟΣ • ΔΑΚΡΥΡΡΟΙΑ • IgE
Αλλεργική Επιπεφυκίτιδα
Πώς διακρίνεται η αλλεργική επιπεφυκίτιδα από λοίμωξη ή ξηροφθαλμία, ποιος είναι ο ρόλος της IgE και πότε μπορεί να χρειαστεί οργανωμένος αλλεργιολογικός έλεγχος.
4
Γλαύκωμα και αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση
Τρεις σημαντικοί οδηγοί για χρόνια αντιγλαυκωματική θεραπεία και σωστή χρήση των οφθαλμικών σταγόνων.
ΛΑΤΑΝΟΠΡΟΣΤΗ
Xalatan
Λατανοπρόστη για τη μείωση της αυξημένης ενδοφθάλμιας πίεσης. Δείτε δοσολογία, σωστή εφαρμογή, φακούς επαφής και χαρακτηριστικές παρενέργειες.
ΒΙΜΑΤΟΠΡΟΣΤΗ
Lumigan
Αντιγλαυκωματικό κολλύριο με βιματοπρόστη. Ο οδηγός καλύπτει δοσολογία, σωστή εφαρμογή, αλλαγές στις βλεφαρίδες και στην ίριδα, φακούς επαφής και προφυλάξεις.
ΔΟΡΖΟΛΑΜΙΔΗ • ΤΙΜΟΛΟΛΗ
Cosopt
Συνδυαστικό αντιγλαυκωματικό κολλύριο με δορζολαμίδη και τιμολόλη. Δείτε χρήση, δοσολογία, αντενδείξεις, καρδιά, αναπνευστικό και πιθανές παρενέργειες.
Χρόνια θεραπεία: τα κολλύρια για γλαύκωμα χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της ενδοφθάλμιας πίεσης και η αποτελεσματικότητά τους αξιολογείται με οφθαλμολογική παρακολούθηση. Δεν διακόπτονται ή αντικαθίστανται αυθαίρετα επειδή ο ασθενής δεν αισθάνεται συμπτώματα.
5
Κορτιζονούχα κολλύρια και οφθαλμική φλεγμονή
Τα οφθαλμικά κορτικοστεροειδή έχουν συγκεκριμένες ενδείξεις και δεν είναι απλές σταγόνες για την ερυθρότητα.
ΛΟΤΕΠΡΕΔΝΟΛΗ
Lotemax Κολλύριο
Κορτικοστεροειδές κολλύριο με λοτεπρεδνόλη 0,5%. Δείτε χρήση στη μετεγχειρητική φλεγμονή, διάρκεια, ενδοφθάλμια πίεση, λοιμώξεις και προφυλάξεις.
ΔΕΞΑΜΕΘΑΖΟΝΗ + ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΟ
Tobradex
Συνδυασμός αντιβιοτικού με δεξαμεθαζόνη. Η παρουσία κορτιζόνης είναι ακριβώς ο λόγος που το Tobradex δεν χρησιμοποιείται εμπειρικά για οποιοδήποτε κόκκινο μάτι.
Γιατί χρειάζεται προσοχή: ένα κορτικοστεροειδές μπορεί να μειώσει γρήγορα την ερυθρότητα και τη φλεγμονή, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι αντιμετωπίζει την αιτία. Σε ορισμένες λοιμώξεις ή παθήσεις του κερατοειδούς η ακατάλληλη χρήση μπορεί να δυσκολέψει τη διάγνωση ή να επιδεινώσει την κατάσταση.
6
Πώς βάζουμε σωστά ένα κολλύριο
Η σωστή τεχνική βοηθά να φτάσει το φάρμακο στο μάτι και περιορίζει τον κίνδυνο επιμόλυνσης του φιαλιδίου.
Πριν πιάσετε το φιαλίδιο ή αγγίξετε την περιοχή των ματιών.
Γείρετε το κεφάλι προς τα πίσω και δημιουργήστε απαλά έναν μικρό θύλακο.
Το ρύγχος δεν πρέπει να αγγίζει μάτι, βλέφαρα, βλεφαρίδες ή δάχτυλα.
Ακολουθήστε τη δοσολογία του συγκεκριμένου φαρμάκου και όχι έναν γενικό κανόνα.
Μην τρίβετε το μάτι αμέσως μετά την εφαρμογή.
Η ήπια πίεση στην περιοχή του δακρυϊκού πόρου μπορεί να περιορίσει την αποχέτευση του φαρμάκου προς τη μύτη.
7
Δύο ή περισσότερα κολλύρια – πόση απόσταση χρειάζεται;
Το δεύτερο σκεύασμα δεν πρέπει να απομακρύνει το πρώτο πριν προλάβει να παραμείνει στην οφθαλμική επιφάνεια.
Όταν χρησιμοποιούνται διαφορετικά οφθαλμικά φάρμακα, ένας συχνός γενικός κανόνας είναι να αφήνεται τουλάχιστον 5 λεπτά μεταξύ διαφορετικών κολλυρίων, εκτός εάν οι οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος ή ο οφθαλμίατρος ζητούν μεγαλύτερη απόσταση.
Οι οφθαλμικές αλοιφές συνήθως εφαρμόζονται τελευταίες. Σε χρόνια θεραπεία γλαυκώματος είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ακολουθείται το συγκεκριμένο πρόγραμμα που έχει δοθεί στον ασθενή.
8
Κολλύρια και φακοί επαφής
Το αν και πότε μπορούν να φορεθούν ξανά οι φακοί εξαρτάται τόσο από το φάρμακο όσο και από την αιτία των συμπτωμάτων.
Σε αρκετά κολλύρια οι φακοί επαφής αφαιρούνται πριν από την ενστάλαξη και επανατοποθετούνται μόνο αφού περάσει το χρονικό διάστημα που αναγράφεται στις οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος.
Για παράδειγμα, στο Opatanol οι μαλακοί φακοί αφαιρούνται πριν από τη χρήση και επανατοποθετούνται τουλάχιστον 15 λεπτά αργότερα.
Όταν υπάρχει ενεργός λοίμωξη, σημαντική ερυθρότητα, πόνος, φωτοφοβία ή πιθανή κερατίτιδα, η χρήση φακών επαφής χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Κόκκινο και επώδυνο μάτι σε χρήστη φακών επαφής είναι λόγος έγκαιρης οφθαλμολογικής αξιολόγησης.
9
Πόσο κρατά ένα κολλύριο μετά το άνοιγμα;
Η ημερομηνία λήξης της κλειστής συσκευασίας και η διάρκεια χρήσης μετά το πρώτο άνοιγμα είναι διαφορετικά πράγματα.
Δεν υπάρχει ένας ενιαίος αριθμός ημερών που να ισχύει για όλα τα κολλύρια. Η διάρκεια μετά το πρώτο άνοιγμα εξαρτάται από το συγκεκριμένο προϊόν, τη συσκευασία, τα συντηρητικά και τις οδηγίες φύλαξης.
Για παράδειγμα, στους αναλυτικούς οδηγούς του Vigamox και του Opatanol αναφέρεται απόρριψη του φιαλιδίου 4 εβδομάδες μετά το πρώτο άνοιγμα.
Είναι πρακτικό να σημειώνεται στη συσκευασία η ημερομηνία πρώτου ανοίγματος. Πριν από κάθε επαναχρησιμοποίηση πρέπει να ελέγχεται η ειδική οδηγία του συγκεκριμένου φαρμάκου και όχι να θεωρείται ότι όλα τα φιαλίδια έχουν τον ίδιο χρόνο ζωής.
10
Κόκκινο μάτι – πότε δεν αρκεί ένα κολλύριο
Υπάρχουν συμπτώματα που δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απλή επιπεφυκίτιδα χωρίς εξέταση.
Χρειάζεται άμεση ιατρική ή οφθαλμολογική αξιολόγηση όταν υπάρχει:
- έντονος ή αυξανόμενος πόνος στο μάτι,
- νέα ή σημαντική μείωση της όρασης,
- έντονη φωτοφοβία,
- τραυματισμός, ξένο σώμα ή χημική έκθεση,
- επώδυνο κόκκινο μάτι σε χρήστη φακών επαφής,
- σοβαρό πρήξιμο ή έντονη μονόπλευρη ερυθρότητα,
- πολύ πυώδης έκκριση ή γρήγορη επιδείνωση,
- σοβαρή κεφαλαλγία, ναυτία ή έγχρωμοι κύκλοι γύρω από τα φώτα μαζί με οφθαλμικά συμπτώματα,
- επιδείνωση ή απουσία αναμενόμενης βελτίωσης παρά την αγωγή.
11
Παιδιά, εγκυμοσύνη και θηλασμός
Η ασφάλεια, η εγκεκριμένη ηλικία και οι συστάσεις διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των διαφορετικών δραστικών ουσιών.
Όχι όλα τα κολλύρια από την ίδια ηλικία
Η παιδιατρική χρήση πρέπει να ελέγχεται ξεχωριστά για κάθε σκεύασμα. Η ηλικία και η διάγνωση έχουν μεγαλύτερη σημασία από το γεγονός ότι το φάρμακο χρησιμοποιείται τοπικά.
Έλεγχος ανά δραστική ουσία
Δεν πρέπει να θεωρείται ότι όλα τα κολλύρια είναι αυτομάτως ασφαλή επειδή η χορήγηση είναι οφθαλμική. Ελέγχεται το συγκεκριμένο φάρμακο και η πραγματική ανάγκη θεραπείας.
Ξεχωριστή αξιολόγηση
Οι πληροφορίες για τον θηλασμό επίσης διαφέρουν ανά φάρμακο. Η πίεση στην έσω γωνία του ματιού μετά την ενστάλαξη μπορεί να περιορίσει τη συστηματική απορρόφηση.
12
Σχετικοί οδηγοί φαρμάκων και αλλεργίας
Χρήσιμες διαδρομές όταν το ερώτημα δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο κολλύριο.
13
Συχνές ερωτήσεις για κολλύρια και οφθαλμικά φάρμακα
Σύντομες απαντήσεις στις συχνότερες πρακτικές απορίες.
Ποιο είναι το καλύτερο κολλύριο για κόκκινο μάτι;
Δεν υπάρχει ένα κολλύριο για όλες τις αιτίες. Αλλεργία, βακτηριακή ή ιογενής επιπεφυκίτιδα, ξηροφθαλμία, κερατίτιδα και τραυματισμός απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση.
Vigamox, Fucithalmic και Tobrex είναι το ίδιο;
Όχι. Και τα τρία είναι οφθαλμικά αντιβιοτικά, αλλά περιέχουν διαφορετικές δραστικές ουσίες και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτόματα εναλλάξιμα.
Tobrex και Tobradex είναι το ίδιο;
Όχι. Το Tobrex περιέχει τομπραμυκίνη, ενώ το Tobradex περιέχει τομπραμυκίνη μαζί με δεξαμεθαζόνη. Η παρουσία κορτικοστεροειδούς αλλάζει σημαντικά τις ενδείξεις και τις προφυλάξεις.
Opatanol ή αντιβιοτικό κολλύριο;
Το Opatanol είναι αντιαλλεργικό φάρμακο και όχι αντιβιοτικό. Το κατάλληλο σκεύασμα εξαρτάται από το αν τα συμπτώματα οφείλονται σε αλλεργική ή βακτηριακή αιτία.
Πόση ώρα πρέπει να περιμένω μεταξύ δύο κολλυρίων;
Συχνά χρησιμοποιείται διάστημα τουλάχιστον 5 λεπτών, αλλά πρέπει πάντα να ακολουθείται η ειδική οδηγία του κάθε φαρμάκου ή του οφθαλμιάτρου.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω παλιό κολλύριο που έχει μείνει στο σπίτι;
Δεν είναι καλή πρακτική. Πρέπει να ελέγχονται η ημερομηνία πρώτου ανοίγματος, η διάρκεια χρήσης μετά το άνοιγμα, η κατάσταση του φιαλιδίου και κυρίως αν το συγκεκριμένο φάρμακο είναι κατάλληλο για το νέο πρόβλημα.
Μπορώ να φοράω φακούς επαφής μαζί με κολλύριο;
Εξαρτάται από το φάρμακο και την πάθηση. Σε πολλά σκευάσματα οι φακοί αφαιρούνται πριν από την εφαρμογή, ενώ σε ενεργή λοίμωξη ή επώδυνο κόκκινο μάτι μπορεί να χρειάζεται να διακοπούν μέχρι την ιατρική εκτίμηση.
Μπορώ να βάλω κορτιζονούχο κολλύριο επειδή το μάτι είναι κόκκινο;
Όχι χωρίς κατάλληλη διάγνωση. Η κορτιζόνη μπορεί να είναι χρήσιμη σε συγκεκριμένες φλεγμονώδεις παθήσεις, αλλά μπορεί να είναι ακατάλληλη σε ορισμένες λοιμώξεις ή παθήσεις του κερατοειδούς.
Γιατί πιέζουμε την εσωτερική γωνία του ματιού μετά την ενστάλαξη;
Η ήπια πίεση στην περιοχή του ρινοδακρυϊκού πόρου μπορεί να μειώσει την αποχέτευση του φαρμάκου προς τη μύτη και να περιορίσει τη συστηματική απορρόφηση.
Πότε ένα κόκκινο μάτι είναι επείγον;
Έντονος πόνος, φωτοφοβία, νέα μείωση της όρασης, τραυματισμός, χημική έκθεση ή επώδυνο κόκκινο μάτι σε χρήστη φακών επαφής χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
14
Οδηγοί φαρμάκων, ασθενών και χρήσιμες διαδρομές
Περισσότερη ενημέρωση για φάρμακα, εξετάσεις και υπηρεσίες του εργαστηρίου.
Ενδεικτικές επιστημονικές και επίσημες πηγές
Electronic Medicines Compendium – Xalatan:
Latanoprost – Summary of Product Characteristics
Electronic Medicines Compendium – Cosopt:
Dorzolamide + Timolol – Summary of Product Characteristics
Moorfields Eye Hospital:
How to use your eye drops
Bausch + Lomb – Lotemax:
Επίσημες πληροφορίες προϊόντος
Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος. Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση και τις εξατομικευμένες οδηγίες οφθαλμιάτρου.