◆
Βασικές εξετάσεις για γλυκαιμικό και μεταβολικό έλεγχο
Οι βασικές εξετάσεις και οι συχνότερες κλινικές ερωτήσεις.
Σάκχαρο Αίματος
Βασική εξέταση για αυξημένο σάκχαρο, προδιαβήτη, διαβήτη ή συμπτώματα υπογλυκαιμίας.[1]
Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη
Απεικονίζει τη γλυκαιμική εικόνα των τελευταίων 2–3 μηνών και χρησιμοποιείται για διάγνωση και παρακολούθηση, με προσοχή σε αναιμίες και αιμοσφαιρινοπάθειες.[3]
Αντίσταση στην Ινσουλίνη
Η ινσουλίνη νηστείας και ο HOMA-IR έχουν επιλεκτική χρήση. Δεν αποτελούν εξετάσεις ρουτίνας για τη διάγνωση διαβήτη ή προδιαβήτη.[2]
Συνολική Μεταβολική Εικόνα
Συνδέει κοιλιακή παχυσαρκία, γλυκόζη, ινσουλινοαντίσταση, τριγλυκερίδια και λιπώδες ήπαρ.
◆
Συνοδός μεταβολικός έλεγχος
Εξετάσεις που συμπληρώνουν τη γλυκαιμική και καρδιομεταβολική εικόνα.
Λιπιδαιμικό Προφίλ
LDL, HDL και τριγλυκερίδια για συνολική εκτίμηση καρδιομεταβολικού κινδύνου.[5]
Νεφρική Λειτουργία
Κρεατινίνη και eGFR έχουν ιδιαίτερη σημασία σε διαβήτη, υπέρταση και χρόνια αγωγή.
Αλβουμίνη Ούρων / Λόγος Αλβουμίνης–Κρεατινίνης
Εργαστηριακός δείκτης νεφρικού κινδύνου, ιδιαίτερα χρήσιμος για την παρακολούθηση ασθενών με διαβήτη.[4]
◆
Πώς συνδυάζονται τα βασικά ευρήματα
Η διάγνωση δεν βασίζεται σε μία μεμονωμένη τιμή· τα ευρήματα αξιολογούνται μαζί με το ιστορικό και τα υπόλοιπα αποτελέσματα.
| Μοτίβο | Τι χρειάζεται να συνεκτιμηθεί | Τι μπορεί να ελεγχθεί στη συνέχεια |
|---|---|---|
| Αυξημένο σάκχαρο νηστείας | Επανάληψη, συμπτώματα, HbA1c και συνολικό ιστορικό. | Σάκχαρο αίματος + HbA1c. |
| Φυσιολογικό σάκχαρο αλλά αυξημένη HbA1c | Πιθανή μακροχρόνια γλυκαιμική επιβάρυνση ή παράγοντας που επηρεάζει την HbA1c. | HbA1c + γλυκόζη και, όπου χρειάζεται, γενική αίματος. |
| Υψηλή ινσουλίνη + αυξημένο βάρος / μεταβολικό προφίλ | Γλυκόζη, HbA1c, λιπίδια, αρτηριακή πίεση και συνολικό κλινικό πλαίσιο. | Αντίσταση στην ινσουλίνη / μεταβολικό σύνδρομο. |
| Αυξημένα τριγλυκερίδια + διαταραχή σακχάρου | Βάρος, διατροφή, λιπίδια και πιθανό μεταβολικό σύνδρομο. | Λιπιδαιμικό προφίλ + μεταβολικός έλεγχος. |
| Διαβήτης / προδιαβήτης σε παρακολούθηση | Όχι μόνο σάκχαρο: χρειάζονται κατά περίπτωση νεφρική λειτουργία, λιπίδια και ούρα. | HbA1c + eGFR + ACR + λιπίδια, σύμφωνα με ιατρική οδηγία. |
Σε ασυμφωνία HbA1c και γλυκόζης εξετάζονται, μεταξύ άλλων, παράγοντες που επηρεάζουν τη διάρκεια ζωής των ερυθρών αιμοσφαιρίων ή τη μέθοδο μέτρησης. Η διάγνωση συνήθως απαιτεί επιβεβαίωση όταν δεν υπάρχουν σαφή συμπτώματα υπεργλυκαιμίας. [1][3]
◆
Ποιον οδηγό χρειάζομαι;
Επιλέξτε ανάλογα με το εύρημα ή την απορία σας.
| Ερώτημα | Ξεκινήστε εδώ |
|---|---|
| Έχω αυξημένο σάκχαρο | Σάκχαρο Αίματος → |
| Θέλω μακροχρόνια εικόνα σακχάρου | HbA1c → |
| Υπάρχει υποψία αντίστασης στην ινσουλίνη | Αντίσταση στην Ινσουλίνη → |
| Έχω κοιλιακή παχυσαρκία, υψηλά TG ή λιπώδες ήπαρ | Μεταβολικό Σύνδρομο → |
| Το βασικό ερώτημα είναι η παχυσαρκία | Παχυσαρκία: Αίτια, Εξετάσεις & Αντιμετώπιση → |
| Έχω ανεξήγητη ή σταδιακή αύξηση βάρους | Αύξηση Βάρους & Ορμόνες → |
◆
Συμπληρωματικοί Οδηγοί
Χρήσιμοι όταν χρειάζεται επιπλέον έλεγχος για βάρος, λιπίδια, υπέρταση ή άλλους καρδιομεταβολικούς παράγοντες.
Για αναζήτηση συγκεκριμένης εξέτασης και όχι θεματικού οδηγού, χρησιμοποιήστε τον Κατάλογο Εξετάσεων.
Επιστημονική βιβλιογραφία (5 πηγές)
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. Diagnosis and Classification of Diabetes: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. Επίσημη δημοσίευση.
- Sacks DB et al. Guidelines and Recommendations for Laboratory Analysis in the Diagnosis and Management of Diabetes Mellitus. Diabetes Care. 2023. Κατευθυντήρια οδηγία εργαστηριακού ελέγχου.
- National Glycohemoglobin Standardization Program (NGSP). Factors that Interfere with HbA1c Test Results. Ενημέρωση Οκτώβριος 2026. Επίσημος οδηγός.
- American Diabetes Association Professional Practice Committee. Chronic Kidney Disease and Risk Management: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. Κατευθυντήρια οδηγία.
- Obesity Medicine Association. Obesity and Cardiovascular Disease: Clinical Practice Statement 2026.Επιστημονική ανασκόπηση.
Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικές και δεν υποκαθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση και ερμηνεία των εξετάσεων.