Αλλαγή Βάρους και Εμμηνόπαυση: Ποιες Εξετάσεις Αίματος Χρειάζονται

1Γιατί αλλάζει το βάρος στην εμμηνόπαυση

Η αλλαγή βάρους στην εμμηνόπαυση είναι ένα από τα συχνότερα θέματα που απασχολούν τις γυναίκες στη μετάβαση από την αναπαραγωγική ηλικία στην περιεμμηνόπαυση και τη μετεμμηνόπαυση. Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τα κιλά στη ζυγαριά. Συχνά αλλάζει η κατανομή του λίπους, αυξάνεται η περίμετρος μέσης, μειώνεται σταδιακά η μυϊκή μάζα και γίνεται πιο δύσκολη η απώλεια βάρους με τις ίδιες συνήθειες που παλαιότερα λειτουργούσαν.

Η πτώση των οιστρογόνων επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα αποθηκεύει λίπος, την ευαισθησία στην ινσουλίνη, τον ύπνο, τη θερμορύθμιση, τη διάθεση και τη φυσική δραστηριότητα. Παράλληλα, με την ηλικία μειώνεται συχνά η μυϊκή μάζα, άρα και οι ημερήσιες ενεργειακές ανάγκες. Αυτό σημαίνει ότι μια γυναίκα μπορεί να παίρνει βάρος χωρίς να έχει αυξήσει εμφανώς το φαγητό της.

Οι εξετάσεις αίματος δεν «εξηγούν» όλες τις αλλαγές βάρους. Βοηθούν όμως να μη χαθούν συχνές και διορθώσιμες αιτίες, όπως υποθυρεοειδισμός, προδιαβήτης, διαβήτης, σιδηροπενία, χαμηλή Β12, φλεγμονή, διαταραχές λιπιδίων, ηπατική επιβάρυνση ή ορμονικά μοτίβα που χρειάζονται περαιτέρω εκτίμηση.

2Τι είναι αναμενόμενο και τι χρειάζεται έλεγχο

Μικρές διακυμάνσεις βάρους μπορεί να οφείλονται σε υγρά, αλάτι, δυσκοιλιότητα, κύκλο στην περιεμμηνόπαυση, ύπνο ή στρες. Αυτό είναι διαφορετικό από την επίμονη αύξηση βάρους για μήνες, την απότομη αύξηση με πρήξιμο ή την ανεξήγητη απώλεια βάρους. Στην εμμηνόπαυση δεν πρέπει όλα να αποδίδονται αυτόματα στις ορμόνες χωρίς εργαστηριακή αξιολόγηση.

Έλεγχος είναι χρήσιμος όταν η γυναίκα παίρνει βάρος παρά σταθερή διατροφή, όταν αυξάνεται κυρίως η κοιλιά, όταν υπάρχει έντονη κόπωση, υπνηλία, δυσκοιλιότητα, τριχόπτωση, ξηρό δέρμα, αίσθημα κρύου, ταχυκαρδία, εφιδρώσεις, αϋπνία, δίψα, συχνουρία, ζάλη ή μυϊκή αδυναμία. Επίσης, η ανεξήγητη απώλεια βάρους μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και δεν πρέπει να θεωρείται πάντα «καλή εξέλιξη».

Ο σκοπός των εξετάσεων είναι να ξεχωρίσει η αναμενόμενη μεταβολική αλλαγή της μέσης ηλικίας από καταστάσεις που χρειάζονται αντιμετώπιση, όπως θυρεοειδική δυσλειτουργία, σακχαρώδης διαβήτης, αναιμία, χρόνια φλεγμονή, έλλειψη βιταμινών ή παθολογική κατακράτηση υγρών.

3Κοιλιακό λίπος, περίμετρος μέσης και μεταβολικός κίνδυνος

Στην εμμηνόπαυση η ζυγαριά δεν λέει όλη την αλήθεια. Μια γυναίκα μπορεί να έχει μικρή αλλαγή σε κιλά, αλλά σημαντική αύξηση στην περίμετρο μέσης. Αυτό έχει σημασία επειδή το κοιλιακό λίπος σχετίζεται περισσότερο με ινσουλινοαντίσταση, αυξημένα τριγλυκερίδια, χαμηλότερη HDL, υπέρταση και καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Γι’ αυτό, μαζί με το βάρος, είναι χρήσιμη η παρακολούθηση της περιμέτρου μέσης, της αρτηριακής πίεσης και βασικών εργαστηριακών δεικτών όπως γλυκόζη νηστείας, HbA1c, χοληστερόλη, LDL, HDL, τριγλυκερίδια, ηπατικά ένζυμα και TSH. Η αύξηση κοιλιακού λίπους δεν είναι μόνο αισθητικό θέμα. Μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι χρειάζεται πιο συστηματικός μεταβολικός έλεγχος.

4Βασικό πακέτο εξετάσεων αίματος για αλλαγή βάρους στην εμμηνόπαυση

Ένα λογικό αρχικό πακέτο εξετάσεων για γυναίκα σε περιεμμηνόπαυση ή μετεμμηνόπαυση με αλλαγή βάρους μπορεί να περιλαμβάνει γενική αίματος, φερριτίνη, σίδηρο, βιταμίνη Β12, φυλλικό οξύ, TSH, FT4, σάκχαρο νηστείας, HbA1c, λιπιδαιμικό προφίλ, ουρία, κρεατινίνη, ηλεκτρολύτες, AST, ALT, γ-GT, αλκαλική φωσφατάση, χολερυθρίνη, αλβουμίνη, CRP ή ΤΚΕ, ασβέστιο και 25-OH βιταμίνη D.

Ανάλογα με τα συμπτώματα, μπορεί να προστεθούν FSH, LH, οιστραδιόλη, προλακτίνη, τεστοστερόνη, DHEA-S, SHBG ή άλλες ορμονικές εξετάσεις. Δεν χρειάζεται όμως κάθε γυναίκα πλήρη ορμονικό έλεγχο. Η επιλογή πρέπει να γίνεται με βάση την ηλικία, το ιστορικό, τα συμπτώματα, το αν υπάρχει ακόμη κύκλος, αν λαμβάνονται ορμόνες ή φάρμακα και ποιο είναι το βασικό ερώτημα.

5Γενική αίματος: αναιμία, φλεγμονή και κόπωση

Η γενική αίματος είναι βασική εξέταση όταν η αλλαγή βάρους συνοδεύεται από κόπωση, αδυναμία, ζάλη, ταχυκαρδία, δύσπνοια στην προσπάθεια, τριχόπτωση ή μειωμένη αντοχή. Δείχνει αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτη, ερυθρά, MCV, MCH, RDW, λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια. Αυτά βοηθούν να φανεί αν υπάρχει αναιμία, πιθανή σιδηροπενία, πιθανή έλλειψη Β12 ή φυλλικού, φλεγμονώδες μοτίβο ή ανάγκη για περαιτέρω έλεγχο.

Στην περιεμμηνόπαυση, οι ακανόνιστες ή βαριές αιμορραγίες μπορεί να οδηγήσουν σε σιδηροπενία. Στη μετεμμηνόπαυση, οποιαδήποτε αιμορραγία χρειάζεται γυναικολογική αξιολόγηση. Η αναιμία σε γυναίκα μετά την εμμηνόπαυση δεν πρέπει να αποδίδεται βιαστικά σε «κούραση» ή «ηλικία». Χρειάζεται να αναζητηθεί η αιτία με εργαστηριακό και κλινικό έλεγχο.

Σχετικός οδηγός: Αναιμία: Ποιες Εξετάσεις Αίματος Χρειάζονται.

6Φερριτίνη, σίδηρος, Β12 και φυλλικό οξύ

Η φερριτίνη δείχνει τις αποθήκες σιδήρου και είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει κόπωση, τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια, αδυναμία ή ιστορικό έντονης αιμορραγίας στην περιεμμηνόπαυση. Ο σίδηρος ορού μόνος του δεν αρκεί πάντα, επειδή επηρεάζεται από τη διατροφή, την ώρα και τη φλεγμονή. Η φερριτίνη επίσης μπορεί να αυξηθεί σε φλεγμονή, γι’ αυτό ερμηνεύεται καλύτερα μαζί με CRP ή ΤΚΕ όταν υπάρχει υποψία φλεγμονώδους κατάστασης.

Η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ βοηθούν στην αιμοποίηση και στη λειτουργία του νευρικού συστήματος. Έλλειψη μπορεί να συνυπάρχει με κόπωση, μουδιάσματα, αδυναμία, διαταραχές συγκέντρωσης ή μακροκυττάρωση στη γενική αίματος. Στη μέση ηλικία, η Β12 χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχει χρόνια χρήση μετφορμίνης ή αναστολέων αντλίας πρωτονίων, περιοριστική διατροφή ή γαστρεντερικό ιστορικό.

Χρήσιμοι εσωτερικοί οδηγοί: Αναιμία, Σίδηρος και Φερριτίνη, Χαμηλή Φερριτίνη, Βιταμίνη Β12.

7Θυρεοειδής και εμμηνόπαυση: TSH, FT4, FT3 και αντισώματα

Πολλά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης μοιάζουν με συμπτώματα θυρεοειδικής δυσλειτουργίας. Κόπωση, αλλαγή βάρους, ταχυκαρδία, εφίδρωση, αϋπνία, νευρικότητα, δυσκοιλιότητα, ξηροδερμία, τριχόπτωση και αλλαγές στη διάθεση μπορεί να εμφανιστούν τόσο σε ορμονική μετάβαση όσο και σε υποθυρεοειδισμό ή υπερθυρεοειδισμό. Γι’ αυτό ο θυρεοειδικός έλεγχος είναι κεντρικός.

Η TSH είναι η βασική εξέταση πρώτης γραμμής. Η FT4 βοηθά να φανεί αν υπάρχει πραγματική λειτουργική διαταραχή. Η FT3 είναι πιο χρήσιμη σε ειδικές περιπτώσεις, κυρίως όταν υπάρχει υποψία υπερθυρεοειδισμού. Τα αντισώματα anti-TPO, anti-Tg ή TRAb ζητούνται όταν υπάρχει υποψία αυτοάνοσης θυρεοειδοπάθειας ή συγκεκριμένο εργαστηριακό μοτίβο.

Δείτε επίσης: Έλεγχος Θυρεοειδούς: TSH, FT4, FT3 & Αντισώματα και FT4 και FT3: Ελεύθερες Ορμόνες Θυρεοειδούς και TSH.

8Σάκχαρο, HbA1c και ινσουλινοαντίσταση

Στην εμμηνόπαυση αυξάνεται συχνά η σημασία του μεταβολικού ελέγχου. Η αύξηση κοιλιακού λίπους, η μειωμένη φυσική δραστηριότητα, ο κακός ύπνος και η ηλικιακή αλλαγή στη μυϊκή μάζα μπορούν να συνδυαστούν με ινσουλινοαντίσταση. Γι’ αυτό το σάκχαρο νηστείας και η HbA1c είναι βασικές εξετάσεις όταν υπάρχει αύξηση βάρους, κοιλιακή παχυσαρκία, υπνηλία μετά το φαγητό, οικογενειακό ιστορικό διαβήτη ή ιστορικό διαβήτη κύησης.

Η ανεξήγητη απώλεια βάρους με δίψα, συχνουρία, θολή όραση ή έντονη κόπωση χρειάζεται επίσης έλεγχο σακχάρου, επειδή ο μη ρυθμισμένος διαβήτης μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια βάρους. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί ινσουλίνη νηστείας, καμπύλη γλυκόζης ή καμπύλη γλυκόζης-ινσουλίνης, ειδικά όταν υπάρχει υποψία προδιαβήτη ή ινσουλινοαντίστασης.

Σχετικός οδηγός: Σάκχαρο Αίματος: Τιμές, Έλεγχος και Διαβήτης.

9Λιπίδια και καρδιομεταβολικός έλεγχος μετά την εμμηνόπαυση

Μετά την εμμηνόπαυση, ο καρδιομεταβολικός έλεγχος γίνεται πιο σημαντικός. Το λιπιδαιμικό προφίλ περιλαμβάνει ολική χοληστερόλη, LDL, HDL και τριγλυκερίδια. Σε γυναίκες με αύξηση βάρους, κοιλιακό λίπος, υπέρταση, οικογενειακό ιστορικό, διαβήτη ή κάπνισμα, τα λιπίδια βοηθούν στην εκτίμηση συνολικού κινδύνου.

Η LDL χοληστερόλη συνδέεται με αθηροσκληρωτικό κίνδυνο, ενώ τα αυξημένα τριγλυκερίδια συχνά συνυπάρχουν με ινσουλινοαντίσταση, κοιλιακή παχυσαρκία, λιπώδες ήπαρ ή αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ/υδατανθράκων. Η HDL μπορεί να επηρεάζεται από άσκηση, κάπνισμα, διατροφή, βάρος και ορμονικό περιβάλλον. Τα αποτελέσματα δεν ερμηνεύονται μόνα τους, αλλά σε συνδυασμό με πίεση, ηλικία, κάπνισμα, σάκχαρο, οικογενειακό ιστορικό και συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ.

10Ήπαρ, λιπώδες ήπαρ, τρανσαμινάσες και γ-GT

Η αύξηση βάρους και η ινσουλινοαντίσταση μπορούν να συνυπάρχουν με λιπώδη διήθηση ήπατος. Ο βασικός ηπατικός έλεγχος περιλαμβάνει AST, ALT, γ-GT, αλκαλική φωσφατάση και χολερυθρίνη. Η γ-GT μπορεί να επηρεαστεί από αλκοόλ, φάρμακα, λιπώδες ήπαρ και άλλους παράγοντες. Οι τρανσαμινάσες βοηθούν να φανεί αν υπάρχει ηπατική επιβάρυνση που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Σε γυναίκα με εμμηνόπαυση, κοιλιακή αύξηση βάρους, αυξημένα τριγλυκερίδια, προδιαβήτη ή αυξημένη HbA1c, ο ηπατικός έλεγχος έχει ιδιαίτερη αξία. Δεν αρκεί όμως μόνο μία εξέταση. Χρειάζεται να εκτιμηθεί το συνολικό μοτίβο με σάκχαρο, HbA1c, λιπίδια, βάρος, περίμετρο μέσης, αρτηριακή πίεση και ιστορικό φαρμάκων ή αλκοόλ.

11Νεφρά, ηλεκτρολύτες, αλβουμίνη και κατακράτηση υγρών

Όταν η αύξηση βάρους είναι απότομη, ειδικά μέσα σε λίγες ημέρες, πρέπει να σκεφτούμε και την κατακράτηση υγρών. Σε αυτή την περίπτωση, οι εξετάσεις ουρία, κρεατινίνη, eGFR, νάτριο, κάλιο, χλώριο, αλβουμίνη και γενική ούρων μπορούν να βοηθήσουν στην αρχική αξιολόγηση. Πρήξιμο στα πόδια, δύσπνοια, μεγάλη κόπωση ή απότομη μεταβολή κιλών χρειάζονται ιατρική εκτίμηση.

Η χαμηλή αλβουμίνη μπορεί να συνδέεται με φλεγμονή, ηπατική διαταραχή, νεφρική απώλεια πρωτεΐνης, γαστρεντερική απώλεια ή μειωμένη θρέψη. Στην εμμηνόπαυση, η κατακράτηση μπορεί να συνυπάρχει με φάρμακα, υπέρταση, νεφρική δυσλειτουργία ή μεταβολικό σύνδρομο. Η ερμηνεία γίνεται πάντα με το ιστορικό και όχι μόνο με τη ζυγαριά.

12Βιταμίνη D, ασβέστιο, παραθορμόνη και οστική υγεία

Η εμμηνόπαυση συνδέεται με αυξημένη σημασία της οστικής υγείας. Η βιταμίνη D δεν είναι εξέταση αδυνατίσματος, αλλά είναι σημαντική για το μυοσκελετικό σύστημα, την οστική υγεία και τη συνολική αξιολόγηση γυναίκας στη μετεμμηνόπαυση. Συνήθως ελέγχεται ως 25-OH βιταμίνη D, μαζί με ασβέστιο, και σε επιλεγμένες περιπτώσεις με φώσφορο, μαγνήσιο, παραθορμόνη PTH και νεφρική λειτουργία.

Η χαμηλή βιταμίνη D μπορεί να συνυπάρχει με μυϊκούς πόνους, αδυναμία ή μειωμένη φυσική δραστηριότητα, παράγοντες που έμμεσα επηρεάζουν το βάρος. Η αυξημένη ή χαμηλή τιμή ασβεστίου χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία, επειδή μπορεί να συνδέεται με παραθυρεοειδείς, νεφρική λειτουργία, συμπληρώματα, φάρμακα ή άλλες καταστάσεις.

13FSH, LH, οιστραδιόλη και ορμονικό πλαίσιο εμμηνόπαυσης

Η FSH, η LH και η οιστραδιόλη βοηθούν στην ορμονική αξιολόγηση, αλλά δεν χρειάζονται πάντα για να επιβεβαιωθεί η εμμηνόπαυση σε γυναίκες με τυπική ηλικία και κλασική κλινική εικόνα. Έχουν μεγαλύτερη αξία όταν η εικόνα είναι ασαφής, όταν η γυναίκα είναι νεότερη, όταν υπάρχει αμηνόρροια που χρειάζεται διερεύνηση, όταν λαμβάνονται ορμονικά σκευάσματα ή όταν ο γυναικολόγος θέλει πιο συγκεκριμένη ορμονική τεκμηρίωση.

Η οιστραδιόλη μεταβάλλεται σημαντικά στην περιεμμηνόπαυση και μία μεμονωμένη τιμή δεν εξηγεί πάντα το βάρος ή τα συμπτώματα. Η FSH μπορεί να είναι αυξημένη στη μετεμμηνόπαυση, αλλά η ερμηνεία της εξαρτάται από το ιστορικό, την ηλικία, το αν υπάρχει ακόμη κύκλος και τη χρήση ορμονικής θεραπείας. Το σημαντικό είναι να μη χρησιμοποιούνται οι ορμόνες ως μοναδική εξήγηση για βάρος, κόπωση ή αλλαγές διάθεσης χωρίς έλεγχο θυρεοειδούς, σακχάρου, αναιμίας και βιταμινών.

Δείτε: Ορμονικός Έλεγχος Γυναικών και Ε2 Οιστραδιόλη.

14Ανδρογόνα, SHBG, τριχόπτωση, ακμή και αύξηση βάρους

Σε ορισμένες γυναίκες, η αλλαγή βάρους στην περιεμμηνόπαυση συνυπάρχει με ακμή, τριχόπτωση, αυξημένη τριχοφυΐα, λιπαρότητα δέρματος ή ασταθή κύκλο. Σε τέτοιες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να ζητήσει ολική τεστοστερόνη, ελεύθερη ή υπολογιζόμενη τεστοστερόνη, DHEA-S, SHBG, προλακτίνη ή άλλες εξετάσεις, ανάλογα με την εικόνα.

Η SHBG επηρεάζει τη βιοδιαθεσιμότητα των ορμονών και μπορεί να σχετίζεται με μεταβολικό προφίλ, βάρος, ινσουλινοαντίσταση και ορμονική κατάσταση. Δεν είναι όμως εξέταση που ερμηνεύεται μόνη της. Χρειάζεται σύνδεση με συμπτώματα, κύκλο, φάρμακα, θυρεοειδή, γλυκόζη και συνολικό ορμονικό προφίλ.

Σχετικά: SHBG: Τι δείχνει η εξέταση αίματος και Εξετάσεις Αίματος για Τριχόπτωση.

15CRP, ΤΚΕ και χρόνια φλεγμονή

Η CRP και η ΤΚΕ είναι δείκτες που βοηθούν να φανεί αν υπάρχει φλεγμονώδες υπόβαθρο. Σε αλλαγή βάρους με επίμονη κόπωση, μυαλγίες, αρθραλγίες, πυρετική κίνηση, νυχτερινούς ιδρώτες, αναιμία ή απώλεια βάρους, οι δείκτες φλεγμονής μπορούν να δώσουν κατεύθυνση. Δεν δείχνουν τη διάγνωση από μόνοι τους, αλλά βοηθούν στη συνολική εικόνα.

Η CRP ανεβαίνει συχνότερα σε ενεργή φλεγμονή ή λοίμωξη, ενώ η ΤΚΕ μπορεί να επηρεάζεται από ηλικία, αναιμία και πρωτεΐνες του αίματος. Αν είναι αυξημένες, χρειάζεται ερμηνεία μαζί με γενική αίματος, φερριτίνη, αλβουμίνη, ηπατικά ένζυμα, ούρα και συμπτώματα. Αν είναι φυσιολογικές, δεν αποκλείουν όλα τα προβλήματα, αλλά μειώνουν την πιθανότητα έντονης συστηματικής φλεγμονής.

16Ύπνος, στρες, κορτιζόλη και βάρος στην εμμηνόπαυση

Οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, η αϋπνία και το χρόνιο στρες μπορούν να επηρεάσουν την όρεξη, τη φυσική δραστηριότητα, την επιθυμία για γλυκά και τον τρόπο που το σώμα διαχειρίζεται την ενέργεια. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα χρειάζεται εξέταση κορτιζόλης. Η κορτιζόλη ζητείται στοχευμένα όταν υπάρχει συγκεκριμένη κλινική υποψία και όχι ως γενική εξέταση για κάθε αύξηση βάρους.

Στην πράξη, πριν από εξειδικευμένες ενδοκρινολογικές εξετάσεις, συχνά έχουν μεγαλύτερη αξία ο βασικός έλεγχος: TSH, FT4, σάκχαρο, HbA1c, λιπίδια, γενική αίματος, φερριτίνη, Β12, βιταμίνη D και ηπατικός/νεφρικός έλεγχος. Η κορτιζόλη, η ACTH ή ειδικές δοκιμασίες ανήκουν σε στοχευμένη ενδοκρινολογική διερεύνηση όταν υπάρχουν ευρήματα όπως χαρακτηριστική μυϊκή αδυναμία, εύκολες μελανιές, υπέρταση, διαταραχές σακχάρου ή λήψη κορτιζόνης.

17Φάρμακα, ορμονικές θεραπείες και συμπληρώματα

Τα φάρμακα και τα συμπληρώματα πρέπει πάντα να καταγράφονται πριν από την ερμηνεία της αλλαγής βάρους. Κορτιζόνη, αντικαταθλιπτικά, αντιψυχωσικά, αντιεπιληπτικά, ορισμένα αντιδιαβητικά, ορμονικά σκευάσματα, διουρητικά ή φάρμακα για την πίεση μπορούν να επηρεάσουν βάρος, υγρά, όρεξη ή εργαστηριακές τιμές. Η ορμονική θεραπεία εμμηνόπαυσης αξιολογείται από γυναικολόγο και δεν πρέπει να τροποποιείται χωρίς οδηγία.

Συμπληρώματα για «μεταβολισμό», «καύσεις», «θυρεοειδή», φυτοοιστρογόνα ή προϊόντα για αδυνάτισμα μπορεί να επηρεάσουν σφυγμούς, πίεση, ύπνο, έντερο ή εξετάσεις. Η βιοτίνη μπορεί να επηρεάσει ορισμένες ανοσοχημικές εξετάσεις, ανάλογα με τη μέθοδο, γι’ αυτό πρέπει να αναφέρεται πριν από τον ορμονικό έλεγχο. Η ασφαλής αξιολόγηση απαιτεί πλήρη λίστα φαρμάκων και συμπληρωμάτων.

18Πίνακας εξετάσεων αίματος για αλλαγή βάρους στην εμμηνόπαυση

19Πώς διαβάζονται τα μοτίβα των εξετάσεων

Η ερμηνεία γίνεται με μοτίβα και όχι με μία μόνο τιμή. Αύξηση βάρους με υψηλή TSH και χαμηλή FT4 μπορεί να δείχνει υποθυρεοειδική εικόνα. Απώλεια βάρους με χαμηλή TSH και αυξημένη FT4 ή FT3 μπορεί να ταιριάζει με υπερθυρεοειδική εικόνα. Κοιλιακό βάρος με αυξημένη HbA1c, υψηλά τριγλυκερίδια και χαμηλή HDL κατευθύνει σε μεταβολικό κίνδυνο και πιθανή ινσουλινοαντίσταση.

Κόπωση με χαμηλή φερριτίνη δείχνει πιθανή σιδηροπενία, ακόμη και πριν εμφανιστεί έντονη αναιμία. Κόπωση με μακροκυττάρωση μπορεί να χρειάζεται έλεγχο Β12 και φυλλικού. Απότομη αύξηση βάρους με οίδημα χρειάζεται έλεγχο νεφρών, ηλεκτρολυτών, αλβουμίνης και ούρων. Απώλεια βάρους με αυξημένη CRP ή ΤΚΕ χρειάζεται πιο προσεκτική διερεύνηση.

Η εμμηνόπαυση είναι σημαντικό πλαίσιο, αλλά δεν είναι διάγνωση για όλα. Οι εξετάσεις βοηθούν να μη χαθούν καταστάσεις που μοιάζουν με «ορμονικό θέμα» αλλά έχουν διαφορετική αντιμετώπιση.

20Προετοιμασία πριν από την αιμοληψία

Για σάκχαρο, ινσουλίνη και λιπίδια συνήθως προτιμάται πρωινή αιμοληψία, συχνά με νηστεία σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού ή του εργαστηρίου. Για θυρεοειδικές και ορμονικές εξετάσεις, είναι σημαντικό να αναφέρεται αν λαμβάνεται θυροξίνη, ορμονική θεραπεία, αντισυλληπτικά, βιοτίνη ή άλλα συμπληρώματα. Για ορμόνες φύλου, η ημέρα κύκλου έχει σημασία όταν η γυναίκα έχει ακόμη περίοδο.

Πριν από την αιμοληψία καλό είναι να αποφεύγεται έντονη άσκηση την προηγούμενη ημέρα, υπερβολικό αλκοόλ και μεγάλες διατροφικές αποκλίσεις που μπορεί να επηρεάσουν γλυκόζη, τριγλυκερίδια ή ηπατικά ένζυμα. Η καλή ενυδάτωση βοηθά στην αιμοληψία και στην ερμηνεία ορισμένων τιμών. Η λίστα φαρμάκων και συμπληρωμάτων πρέπει να είναι διαθέσιμη.

21Συχνές ερωτήσεις

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος.

Ενδεικτικές πηγές