ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ • ΣΠΙΡΟΜΕΤΡΗΣΗ • ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Άσθμα ή ΧΑΠ: Διαφορές, Σπιρομέτρηση, Συμπτώματα και Θεραπεία

Δημοσίευση: 6 Αυγούστου 2026 • Τελευταία ενημέρωση: 6 Αυγούστου 2026

Το άσθμα και η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, γνωστή ως ΧΑΠ, μπορεί να προκαλούν δύσπνοια, βήχα, συριγμό και περιορισμό στην άσκηση. Παρά τα κοινά συμπτώματα, όμως, δεν είναι η ίδια πάθηση και δεν αντιμετωπίζονται πάντοτε με τα ίδια φάρμακα.

Το άσθμα χαρακτηρίζεται κυρίως από μεταβαλλόμενα συμπτώματα και μεταβλητή απόφραξη των αεραγωγών. Η ΧΑΠ συνδέεται συνήθως με μακροχρόνια έκθεση σε καπνό ή άλλους εισπνεόμενους επιβαρυντικούς παράγοντες και προκαλεί επίμονη απόφραξη της ροής του αέρα.

1Τι Είναι το Άσθμα και Τι Είναι η ΧΑΠ

Τι είναι το άσθμα

Το άσθμα είναι χρόνια πάθηση των αεραγωγών, συνήθως με φλεγμονή και αυξημένη ευαισθησία των βρόγχων. Τα συμπτώματα και ο βαθμός στένωσης των αεραγωγών μεταβάλλονται με τον χρόνο.

Ο ασθενής μπορεί ορισμένες ημέρες να αναπνέει σχεδόν φυσιολογικά και άλλες ημέρες να εμφανίζει:

• συριγμό ή «σφύριγμα» στην αναπνοή,
• δύσπνοια,
• σφίξιμο ή βάρος στο στήθος,
• ξηρό ή επίμονο βήχα,
• νυχτερινές αφυπνίσεις,
• συμπτώματα μετά από άσκηση, κρύο αέρα, αλλεργιογόνα ή ίωση.

Η απόφραξη στο άσθμα είναι συχνά αναστρέψιμη αυτόματα ή μετά από θεραπεία. Σε άτομα με μακροχρόνιο ή ανεπαρκώς ελεγχόμενο άσθμα μπορεί, ωστόσο, να εμφανιστεί και πιο σταθερή απόφραξη.

Τι είναι η ΧΑΠ

Η ΧΑΠ είναι χρόνια και ετερογενής πάθηση που σχετίζεται με ανωμαλίες στους αεραγωγούς, στις κυψελίδες ή και στα δύο. Οι μεταβολές αυτές προκαλούν επίμονη δυσκολία στην εκπνοή και περιορισμό της ροής του αέρα.

Συχνότερος παράγοντας κινδύνου είναι το κάπνισμα, αλλά ΧΑΠ μπορεί να εμφανιστεί και μετά από χρόνια έκθεση σε:

• παθητικό κάπνισμα,
• σκόνες, καπνούς, αέρια ή χημικά στον χώρο εργασίας,
• καύση ξύλου, βιομάζας ή άλλων καυσίμων σε χώρους με ανεπαρκή αερισμό,
• ατμοσφαιρική ρύπανση,
• παράγοντες που επηρέασαν την ανάπτυξη των πνευμόνων από την παιδική ηλικία,
• σπανιότερα, κληρονομική ανεπάρκεια άλφα-1 αντιθρυψίνης.

Η χρόνια βρογχίτιδα και το εμφύσημα μπορεί να αποτελούν διαφορετικές εκδηλώσεις της ΧΑΠ, αλλά δεν εμφανίζονται με την ίδια αναλογία σε όλους τους ασθενείς.

2Οι Βασικές Διαφορές σε Πίνακα

3Διαφορές στα Συμπτώματα

Συμπτώματα που κατευθύνουν περισσότερο προς άσθμα

• επεισόδια συριγμού που εμφανίζονται και υποχωρούν,
• βήχας ή δύσπνοια τη νύχτα και νωρίς το πρωί,
• επιδείνωση με άσκηση, γέλιο ή κρύο αέρα,
• συμπτώματα μετά από επαφή με γύρη, ακάρεα, ζώα ή άλλα αλλεργιογόνα,
• ιστορικό αλλεργικής ρινίτιδας, εκζέματος ή οικογενειακού άσθματος,
• ημέρες χωρίς κανένα σχεδόν σύμπτωμα ανάμεσα στα επεισόδια.

Συμπτώματα που κατευθύνουν περισσότερο προς ΧΑΠ

• προοδευτική δύσπνοια κατά τη βάδιση ή την άσκηση,
• καθημερινός ή συχνός χρόνιος βήχας,
• παραγωγή πτυέλων,
• επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή παροξύνσεις του αναπνευστικού,
• μείωση της αντοχής που εξελίσσεται σταδιακά,
• ιστορικό καπνίσματος ή μακροχρόνιας επαγγελματικής έκθεσης.

Ο συριγμός δεν σημαίνει αυτομάτως άσθμα. Μπορεί να εμφανιστεί και στη ΧΑΠ, σε λοιμώξεις, σε βρογχεκτασίες, σε καρδιακή ανεπάρκεια ή σε άλλες καταστάσεις που προκαλούν στένωση των αεραγωγών.

Αντίστοιχα, ο χρόνιος βήχας δεν σημαίνει πάντοτε ΧΑΠ. Μπορεί να σχετίζεται με αλλεργική ρινίτιδα, χρόνια ρινοκολπίτιδα, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, φάρμακα όπως οι αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου, λοιμώξεις ή άλλες πνευμονικές παθήσεις.

4Ηλικία, Κάπνισμα και Ιατρικό Ιστορικό

Το ιστορικό είναι κρίσιμο, επειδή η ίδια σπιρομέτρηση μπορεί να ερμηνευτεί διαφορετικά ανάλογα με την πορεία των συμπτωμάτων και τις εκθέσεις του ασθενούς.

Ερωτήσεις που βοηθούν στη διάκριση

• Πότε εμφανίστηκαν για πρώτη φορά τα συμπτώματα;
• Υπήρχε άσθμα, αλλεργική ρινίτιδα ή έκζεμα στην παιδική ηλικία;
• Τα συμπτώματα μεταβάλλονται ή είναι καθημερινά;
• Υπάρχουν νυχτερινές αφυπνίσεις;
• Υπάρχει δύσπνοια μόνο σε κρίσεις ή σταθερά στην προσπάθεια;
• Υπάρχει ενεργό ή παλαιότερο κάπνισμα;
• Υπήρχε έκθεση σε σκόνη, καπνούς, συγκολλήσεις, χημικά, βαφές ή καύσιμα στην εργασία;
• Υπάρχουν συχνές λοιμώξεις, αντιβιώσεις, κορτιζόνη ή νοσηλείες;
• Πόσο συχνά χρησιμοποιείται το ανακουφιστικό εισπνεόμενο;
• Υπάρχει σαφής βελτίωση με συγκεκριμένη εισπνεόμενη θεραπεία;

Η απουσία καπνίσματος δεν αποκλείει τη ΧΑΠ. Αντίστοιχα, ένας καπνιστής μπορεί να έχει άσθμα, ΧΑΠ ή συνδυασμό χαρακτηριστικών και των δύο.

5Τι Δείχνει η Σπιρομέτρηση

Η σπιρομέτρηση είναι βασική εξέταση για την αντικειμενική αξιολόγηση της ροής του αέρα. Ο εξεταζόμενος εισπνέει βαθιά και στη συνέχεια εκπνέει όσο πιο γρήγορα, δυνατά και ολοκληρωμένα μπορεί μέσα στο επιστόμιο της συσκευής.

Οι σημαντικότερες μετρήσεις είναι:

Για να είναι αξιόπιστη η εξέταση χρειάζονται σωστή συνεργασία, επαρκής προσπάθεια και επαναλήψιμες καμπύλες. Μια προσπάθεια με βήχα, διαρροή από το επιστόμιο, πρόωρη διακοπή ή ανεπαρκή εκπνοή μπορεί να δημιουργήσει παραπλανητικό αποτέλεσμα.

6Δοκιμασία Βρογχοδιαστολής

Όταν η αρχική σπιρομέτρηση δείχνει απόφραξη ή υπάρχει ισχυρή υποψία άσθματος, μπορεί να γίνει επανάληψη μετά από εισπνοή βρογχοδιασταλτικού.

Στους ενήλικες, σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια της GINA, σημαντική μεταβλητότητα που υποστηρίζει τη διάγνωση άσθματος μπορεί να καταγραφεί όταν το FEV1 ή το FVC αυξηθεί κατά τουλάχιστον 12% και τουλάχιστον 200 mL σε σχέση με την αρχική μέτρηση.

Ωστόσο:

• μια θετική ανταπόκριση δεν εμφανίζεται αποκλειστικά στο άσθμα,
• ορισμένοι ασθενείς με ΧΑΠ παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση μετά το βρογχοδιασταλτικό,
• μια αρνητική δοκιμασία δεν αποκλείει το άσθμα, ιδιαίτερα αν ο ασθενής δεν έχει συμπτώματα την ημέρα της εξέτασης,
• η ήδη χορηγούμενη εισπνεόμενη θεραπεία μπορεί να επηρεάζει το αποτέλεσμα,
• το άσθμα μεγάλης διάρκειας μπορεί να συνοδεύεται από επίμονη απόφραξη.

7Πώς Φαίνεται το Άσθμα στη Σπιρομέτρηση

Για τη διάγνωση του άσθματος χρειάζονται συνήθως δύο στοιχεία:

1. Ιστορικό μεταβαλλόμενων αναπνευστικών συμπτωμάτων.
2. Αντικειμενική τεκμηρίωση μεταβλητής εκπνευστικής ροής.

Η σπιρομέτρηση μπορεί να δείξει απόφραξη που βελτιώνεται σημαντικά μετά από βρογχοδιασταλτικό. Μπορεί, όμως, να είναι απολύτως φυσιολογική ανάμεσα σε δύο επεισόδια.

Όταν η πρώτη εξέταση είναι φυσιολογική ή αρνητική, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει:

• επανάληψη της σπιρομέτρησης όταν υπάρχουν συμπτώματα,
• καταγραφή μέγιστης εκπνευστικής ροής με peak flow πρωί και βράδυ,
• δοκιμασία βρογχικής πρόκλησης με μεθαχολίνη, άσκηση ή άλλο κατάλληλο ερέθισμα,
• αξιολόγηση της ανταπόκρισης σε θεραπεία που περιλαμβάνει εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές,
• μέτρηση εκπνεόμενου μονοξειδίου του αζώτου, γνωστή ως FeNO, σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
• διερεύνηση εναλλακτικών αιτιών βήχα ή δύσπνοιας.

Αυξημένο FeNO ή αυξημένα ηωσινόφιλα μπορεί να υποστηρίζουν την παρουσία φλεγμονής τύπου 2, αλλά δεν επιβεβαιώνουν από μόνα τους το άσθμα και φυσιολογικές τιμές δεν το αποκλείουν.

8Πώς Διαγιγνώσκεται η ΧΑΠ

Η πιθανότητα ΧΑΠ εξετάζεται όταν υπάρχει συνδυασμός από:

• χρόνια ή προοδευτική δύσπνοια,
• χρόνιο βήχα με ή χωρίς πτύελα,
• επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ή παροξύνσεις,
• ιστορικό καπνίσματος ή άλλης σημαντικής έκθεσης.

Για την επιβεβαίωση απαιτείται σπιρομέτρηση. Το βασικό κριτήριο της GOLD είναι FEV1/FVC μικρότερο από 0,70 μετά τη χορήγηση βρογχοδιασταλτικού, όταν το εύρημα εντάσσεται στο κατάλληλο κλινικό πλαίσιο.

Η τιμή του FEV1 χρησιμοποιείται στη συνέχεια για την αξιολόγηση της βαρύτητας της απόφραξης, αλλά δεν αρκεί για να περιγράψει το συνολικό βάρος της νόσου. Ο γιατρός συνεκτιμά επίσης:

• την ένταση της δύσπνοιας,
• τον περιορισμό της καθημερινής δραστηριότητας,
• τον αριθμό των παροξύνσεων,
• τυχόν νοσηλείες,
• τον κορεσμό οξυγόνου,
• το βάρος και τη μυϊκή κατάσταση,
• καρδιολογικές και άλλες συνοδές παθήσεις.

Μια τιμή κοντά στο διαγνωστικό όριο μπορεί να χρειαστεί επανεκτίμηση, επειδή υπάρχει φυσιολογική και τεχνική μεταβλητότητα. Η διάγνωση δεν πρέπει να βασίζεται σε μία απομονωμένη αριθμητική τιμή χωρίς συμβατό ιστορικό.

9Μπορεί να Συνυπάρχουν Άσθμα και ΧΑΠ;

Ναι. Ένας ασθενής μπορεί να έχει χαρακτηριστικά και των δύο παθήσεων. Η κατάσταση περιγράφεται συχνά ως άσθμα και ΧΑΠ ή ως συνύπαρξη άσθματος και ΧΑΠ, χωρίς να θεωρείται μία ενιαία ξεχωριστή νόσος.

Παράδειγμα είναι ένα άτομο που είχε άσθμα από την παιδική ηλικία, κάπνισε για πολλά χρόνια και αργότερα ανέπτυξε επίμονη απόφραξη. Άλλος ασθενής μπορεί να έχει διαγνωσμένη ΧΑΠ και παράλληλα σαφές ιστορικό άσθματος ή αλλεργικού, ηωσινοφιλικού φαινοτύπου.

Η διάκριση έχει θεραπευτική σημασία. Όταν ένας ασθενής με ΧΑΠ έχει επίσης άσθμα ή ισχυρό ιστορικό άσθματος, η θεραπεία πρέπει να περιλαμβάνει εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές. Η χρήση μόνο βρογχοδιασταλτικών δεν θεωρείται επαρκής για το ασθματικό στοιχείο.

10Ποιες Άλλες Εξετάσεις Μπορεί να Χρειαστούν

Οι εξετάσεις επιλέγονται ανάλογα με τα συμπτώματα, τη σπιρομέτρηση, την ηλικία, τις παροξύνσεις και τις πιθανές εναλλακτικές διαγνώσεις.

Η δύσπνοια μπορεί επίσης να σχετίζεται με αναιμία, καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμία, στεφανιαία νόσο, παχυσαρκία, απορρύθμιση θυρεοειδούς, αποδυνάμωση των μυών ή άγχος. Για αυτό η διερεύνηση δεν περιορίζεται πάντοτε στους πνεύμονες.

Δείτε επίσης τον οδηγό για την IgE και τον αλλεργιολογικό έλεγχο και τον λευκοκυτταρικό τύπο και τα ηωσινόφιλα.

11Θεραπεία του Άσθματος

Κεντρικός στόχος είναι ο έλεγχος των συμπτωμάτων και η πρόληψη σοβαρών παροξύνσεων, περιορισμού της δραστηριότητας και απώλειας πνευμονικής λειτουργίας.

Οι σύγχρονες οδηγίες συστήνουν θεραπεία που περιλαμβάνει εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές. Η αποκλειστική εξάρτηση από βρογχοδιασταλτικό βραχείας δράσης χωρίς αντιφλεγμονώδη θεραπεία δεν θεωρείται ασφαλής στρατηγική για το άσθμα.

Βασικές κατηγορίες θεραπείας

• Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή: μειώνουν τη φλεγμονή και τον κίνδυνο παροξύνσεων.
• ICS–φορμοτερόλη: μπορεί να χρησιμοποιείται ως ανακουφιστική και, σε ορισμένα θεραπευτικά βήματα, ως θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης.
• ICS–LABA: συνδυασμός κορτικοστεροειδούς με βρογχοδιασταλτικό μακράς δράσης.
• Ανταγωνιστές λευκοτριενίων: χρησιμοποιούνται σε επιλεγμένους ασθενείς και δεν αντικαθιστούν πάντα την εισπνεόμενη θεραπεία.
• LAMA: μπορεί να προστεθεί σε ορισμένα μη επαρκώς ελεγχόμενα περιστατικά.
• Βιολογικοί παράγοντες: χορηγούνται μετά από εξειδικευμένη εκτίμηση σε σοβαρό αλλεργικό ή ηωσινοφιλικό άσθμα και σε άλλους κατάλληλους φαινοτύπους.
• Κορτικοστεροειδή από το στόμα: χρησιμοποιούνται κυρίως για περιορισμένο διάστημα σε παροξύνσεις. Η χρόνια λήψη αποφεύγεται όταν είναι δυνατόν λόγω σημαντικών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Πριν αυξηθεί η θεραπεία πρέπει να ελέγχονται η τεχνική εισπνοής, η συνέπεια στη λήψη, το κάπνισμα, η έκθεση σε αλλεργιογόνα, η ρινίτιδα, η παλινδρόμηση, η παχυσαρκία και άλλοι παράγοντες που μπορεί να κάνουν το άσθμα να φαίνεται ανεξέλεγκτο.

Χρήσιμοι σχετικοί οδηγοί:

• Symbicort: άσθμα, ΧΑΠ και σωστή χρήση
• Foster: χρήσεις, δόση και παρενέργειες
• Seretide: άσθμα, ΧΑΠ και δοσολογία
• Singulair και μοντελουκάστη
• Aerolin: δόση, δράση και συχνά λάθη

12Θεραπεία της ΧΑΠ

Η θεραπεία της ΧΑΠ εξατομικεύεται με βάση τη δύσπνοια, τον περιορισμό της δραστηριότητας, τις παροξύνσεις, τις νοσηλείες, τα ηωσινόφιλα όπου χρειάζεται και τις συνοδές παθήσεις.

Βρογχοδιασταλτικά

Τα βρογχοδιασταλτικά μακράς δράσης αποτελούν βασικό στοιχείο της θεραπείας:

• LABA: μακράς δράσης β2-διεγέρτες.
• LAMA: μακράς δράσης αντιμουσκαρινικά.
• LABA–LAMA: συνδυασμός δύο διαφορετικών βρογχοδιασταλτικών για ασθενείς με εντονότερα συμπτώματα ή ανεπαρκή ανταπόκριση σε ένα φάρμακο.

Πότε προστίθεται εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές

Στη ΧΑΠ το εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές δεν χορηγείται αυτόματα σε όλους. Ο γιατρός αξιολογεί:

• το ιστορικό μέτριων ή σοβαρών παροξύνσεων,
• τον αριθμό των ηωσινοφίλων στο αίμα,
• τυχόν συνυπάρχον άσθμα ή παλαιότερη σαφή διάγνωση άσθματος,
• τον κίνδυνο πνευμονίας και άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες,
• την ανταπόκριση στην υπάρχουσα θεραπεία.

Σε κατάλληλους ασθενείς μπορεί να χρησιμοποιηθεί τριπλός συνδυασμός ICS–LABA–LAMA. Η επιλογή δεν γίνεται μόνο από το πόσο χαμηλό είναι το FEV1.

Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις

• πλήρης διακοπή καπνίσματος,
• πνευμονική αποκατάσταση,
• συστηματική σωματική δραστηριότητα ανάλογα με τις δυνατότητες,
• εμβολιασμοί σύμφωνα με την ηλικία, το ιστορικό και τις εθνικές συστάσεις,
• διατροφική υποστήριξη όταν υπάρχει απώλεια βάρους ή μυϊκής μάζας,
• θεραπεία καρδιολογικών, μεταβολικών και άλλων συνοδών παθήσεων,
• εκπαίδευση για την έγκαιρη αναγνώριση παρόξυνσης.

Η μακροχρόνια οξυγονοθεραπεία δεν συνταγογραφείται απλώς επειδή υπάρχει δύσπνοια. Ενδείκνυται σε επιλεγμένους ασθενείς με τεκμηριωμένη σοβαρή χρόνια υποξαιμία, μετά από κατάλληλη αξιολόγηση.

Χρήσιμοι οδηγοί για τη ΧΑΠ:

• Spiriva: ΧΑΠ, άσθμα και σωστή χρήση
• Atrovent: χρήσεις στη ΧΑΠ
• Relvar: θεραπεία συντήρησης σε άσθμα και ΧΑΠ
• Θεοφυλλίνη και μέτρηση επιπέδων στο αίμα

13Εισπνεόμενα Φάρμακα και Σωστή Τεχνική

Το καλύτερο εισπνεόμενο δεν μπορεί να λειτουργήσει σωστά όταν η τεχνική είναι λανθασμένη. Η συσκευή πρέπει να επιλέγεται με βάση την ικανότητα του ασθενούς να δημιουργήσει την απαιτούμενη εισπνευστική ροή και να συντονίσει τις κινήσεις.

Συχνά λάθη

• δεν γίνεται πλήρης εκπνοή πριν από την εισπνοή,
• η εισπνοή είναι υπερβολικά γρήγορη ή υπερβολικά αργή για τη συγκεκριμένη συσκευή,
• δεν υπάρχει σωστό κλείσιμο των χειλιών γύρω από το επιστόμιο,
• δεν κρατιέται η αναπνοή για λίγα δευτερόλεπτα μετά την εισπνοή,
• η συσκευή δεν φορτώνεται ή δεν ενεργοποιείται σωστά,
• δεν ελέγχεται ο μετρητής δόσεων,
• η συσκευή υγραίνεται ή καθαρίζεται με λανθασμένο τρόπο,
• δεν γίνεται ξέπλυμα του στόματος μετά από εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές.

Η τεχνική πρέπει να ελέγχεται στην έναρξη της θεραπείας και σε κάθε επανεκτίμηση, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα παραμένουν παρά την αύξηση των φαρμάκων.

Η ανάγκη για συχνή χρήση ανακουφιστικού εισπνεόμενου μπορεί να σημαίνει ανεπαρκή έλεγχο, λανθασμένη τεχνική, κακή συμμόρφωση ή νέα επιδείνωση και πρέπει να συζητείται με τον θεράποντα ιατρό.

14Παρόξυνση Άσθματος ή ΧΑΠ

Παρόξυνση είναι η οξεία ή υποξεία επιδείνωση πέρα από τη συνήθη καθημερινή κατάσταση του ασθενούς.

Παρόξυνση άσθματος

Μπορεί να εμφανιστεί με αυξανόμενο συριγμό, βήχα, σφίξιμο, δύσπνοια, νυχτερινά συμπτώματα και αυξημένη ανάγκη για ανακουφιστικό. Συχνά προηγείται ίωση, έκθεση σε αλλεργιογόνα, καπνός, ρύπανση ή διακοπή της αντιφλεγμονώδους θεραπείας.

Παρόξυνση ΧΑΠ

Μπορεί να εκδηλωθεί με αυξημένη δύσπνοια, περισσότερο βήχα, μεγαλύτερη ποσότητα πτυέλων, αλλαγή στο χρώμα των πτυέλων, συριγμό, πυρετό ή γενική καταβολή. Συχνές αιτίες είναι οι λοιμώξεις και η ατμοσφαιρική ρύπανση, αλλά πρέπει να αποκλείονται πνευμονία, πνευμονική εμβολή, καρδιακή ανεπάρκεια και άλλες καταστάσεις.

Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει προσαρμογή των βρογχοδιασταλτικών, συστηματικό κορτικοστεροειδές ή αντιβιοτικό όταν υπάρχει κατάλληλη ένδειξη. Το αντιβιοτικό δεν χρειάζεται σε κάθε επιδείνωση βήχα ή δύσπνοιας.

15Διακοπή Καπνίσματος, Άσκηση και Πρόληψη

Διακοπή καπνίσματος

Στη ΧΑΠ η διακοπή καπνίσματος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για τη μείωση της συνεχιζόμενης βλάβης. Είναι επίσης απαραίτητη στο άσθμα, επειδή το κάπνισμα επιδεινώνει τα συμπτώματα, αυξάνει τον κίνδυνο παροξύνσεων και μπορεί να μειώνει την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Η οργανωμένη υποστήριξη, η συμβουλευτική και η κατάλληλη φαρμακευτική βοήθεια αυξάνουν την πιθανότητα επιτυχούς διακοπής.

Άσκηση και πνευμονική αποκατάσταση

Η δύσπνοια συχνά οδηγεί σε αποφυγή δραστηριότητας. Η αδράνεια, όμως, μειώνει τη φυσική κατάσταση και κάνει την ίδια προσπάθεια να φαίνεται ακόμη δυσκολότερη.

Η πνευμονική αποκατάσταση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στη ΧΑΠ και συνδυάζει:

• επιβλεπόμενη άσκηση,
• ενδυνάμωση,
• εκπαίδευση για τη νόσο και τα εισπνεόμενα,
• τεχνικές διαχείρισης δύσπνοιας,
• διατροφική και ψυχολογική υποστήριξη όπου χρειάζεται.

Στο καλά ελεγχόμενο άσθμα η άσκηση ενθαρρύνεται. Η εμφάνιση βρογχόσπασμου κατά την άσκηση χρειάζεται προσαρμογή του θεραπευτικού πλάνου και όχι γενική αποχή από τη φυσική δραστηριότητα.

Εμβολιασμοί

Ο εμβολιασμός για γρίπη, πνευμονιόκοκκο, COVID-19, αναπνευστικό συγκυτιακό ιό και άλλα νοσήματα αξιολογείται με βάση την ηλικία, τις συνοδές παθήσεις και τις ισχύουσες εθνικές συστάσεις.

16Πότε Χρειάζεται Επείγουσα Βοήθεια

Άμεση ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει:

• έντονη δύσπνοια σε ηρεμία,
• αδυναμία να ολοκληρωθεί μία πρόταση χωρίς διακοπή για αναπνοή,
• γρήγορη επιδείνωση μέσα σε λεπτά ή ώρες,
• μη ικανοποιητική ανταπόκριση στο ανακουφιστικό φάρμακο που έχει ορίσει ο γιατρός,
• κυάνωση στα χείλη ή στα δάκτυλα,
• σύγχυση, υπνηλία, εξάντληση ή μειωμένη αντίδραση,
• πολύ ασθενής αναπνευστικός ήχος παρά τη σοβαρή δύσπνοια,
• πόνος ή πίεση στο στήθος,
• αιμόπτυση,
• σημαντικά χαμηλός ή ταχέως μειούμενος κορεσμός οξυγόνου,
• υψηλός πυρετός με δύσπνοια και γενική κατάπτωση.

17Συχνές Ερωτήσεις

18Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. Global Initiative for Asthma. Global Strategy for Asthma Management and Prevention – 2025 Strategy Report.
2. Global Initiative for Asthma. Summary Guide for Asthma Management and Prevention 2025.
3. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Global Strategy for Prevention, Diagnosis and Management of COPD – 2026 Report.
4. Graham BL, Steenbruggen I, Miller MR, et al. Standardization of Spirometry 2019 Update: An Official ATS/ERS Technical Statement. Am J Respir Crit Care Med. 2019;200:e70–e88.
5. Stanojevic S, Kaminsky DA, Miller MR, et al. ERS/ATS technical standard on interpretive strategies for routine lung function tests. Eur Respir J. 2022;60:2101499.

Για οργανωμένη πρόσβαση σε άρθρα για άσθμα, ΧΑΠ, εισπνεόμενα φάρμακα, βήχα, αλλεργική ρινίτιδα και σχετικές εξετάσεις, επισκεφθείτε τον κεντρικό οδηγό Αναπνευστικό και Εισπνεόμενα Φάρμακα.