Prixina (Προυλιφλοξασίνη): Δοσολογία, Ουρολοιμώξεις, Παρενέργειες και Εξετάσεις

1
Τι είναι το Prixina

Το Prixina είναι εμπορική ονομασία φαρμάκου που περιέχει προυλιφλοξασίνη. Πρόκειται για αντιβακτηριακό φάρμακο της οικογένειας των φθοριοκινολονών, μιας κατηγορίας αντιβιοτικών με δράση έναντι συγκεκριμένων Gram-αρνητικών και Gram-θετικών βακτηρίων. Η ελληνική συσκευασία περιέχει δισκία των 600 mg και προορίζεται για χορήγηση από το στόμα σε ενήλικες.

Η βασική αρχή που πρέπει να γίνει κατανοητή είναι ότι η προυλιφλοξασίνη δεν αποτελεί γενικό «φάρμακο για τη λοίμωξη». Δεν έχει δράση σε ιούς και επομένως δεν θεραπεύει γρίπη, κοινό κρυολόγημα ή άλλες ιογενείς λοιμώξεις. Ακόμη και όταν μια λοίμωξη είναι βακτηριακή, η ύπαρξη ενός ευρέος φάσματος αντιβιοτικού δεν σημαίνει ότι αυτό αποτελεί και την καλύτερη αρχική επιλογή.

Η χρήση των φθοριοκινολονών έχει περιοριστεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια λόγω της ανάγκης για καλύτερη αντιμικροβιακή διαχείριση αλλά και λόγω σημαντικών προειδοποιήσεων ασφαλείας. Η απόφαση χορήγησης πρέπει να βασίζεται στην εστία της λοίμωξης, στο πιθανό μικρόβιο, στη βαρύτητα της κατάστασης, σε προηγούμενα αντιβιοτικά, σε αλλεργίες, στη νεφρική και ηπατική λειτουργία και, όπου ενδείκνυται, σε μικροβιολογική τεκμηρίωση.

Για μια συνολική εικόνα της σωστής χρήσης των αντιβιοτικών μπορείτε να δείτε τον πλήρη οδηγό για τα αντιβιοτικά.

2
Πώς δρα η προυλιφλοξασίνη

Οι φθοριοκινολόνες παρεμβαίνουν σε μηχανισμούς που είναι απαραίτητοι για την αντιγραφή και διατήρηση του βακτηριακού DNA. Η αναστολή αυτών των μηχανισμών εμποδίζει τον πολλαπλασιασμό των ευαίσθητων βακτηρίων και οδηγεί σε βακτηριοκτόνο δράση.

Η εργαστηριακή ευαισθησία όμως δεν είναι από μόνη της αρκετή για να αποφασιστεί μια θεραπεία. Ένα αντιβιοτικό πρέπει να φτάνει σε κατάλληλες συγκεντρώσεις στο σημείο της λοίμωξης, να είναι κατάλληλο για το συγκεκριμένο κλινικό σύνδρομο και να έχει αποδεκτή σχέση οφέλους και κινδύνου για τον συγκεκριμένο ασθενή.

Αυτό εξηγεί γιατί δύο φάρμακα της ίδιας οικογένειας δεν είναι αυτομάτως ισοδύναμα. Η προυλιφλοξασίνη, η σιπροφλοξασίνη, η λεβοφλοξασίνη και η μοξιφλοξασίνη ανήκουν όλες στις φθοριοκινολόνες, αλλά έχουν διαφορετικές εγκεκριμένες ενδείξεις, δοσολογίες και φαρμακολογικά χαρακτηριστικά.

Γι’ αυτό ένα αντιβιόγραμμα που δείχνει ευαισθησία σε ένα συγκεκριμένο αντιβιοτικό πρέπει πάντοτε να ερμηνεύεται μαζί με το είδος του δείγματος, την εστία της λοίμωξης και τα κλινικά δεδομένα.

3
Prixina: Ενδείξεις στην Ελλάδα

Σύμφωνα με το ισχύον ελληνικό φύλλο οδηγιών χρήσης, το Prixina ενδείκνυται για τη θεραπεία λοιμώξεων που προκαλούνται από βακτήρια ευαίσθητα στην προυλιφλοξασίνη, σε ενήλικες και σε συγκεκριμένες κλινικές καταστάσεις.

Οι αναφερόμενες ενδείξεις περιλαμβάνουν:

• λοιμώξεις του κατώτερου ουροποιητικού με απλή κυστίτιδα,
• επιπλεγμένη κυστίτιδα, δηλαδή λοίμωξη του κατώτερου ουροποιητικού που συνδέεται με επιπλέον προβλήματα ή παράγοντες κινδύνου,
• οξεία έξαρση χρόνιας βρογχίτιδας,
• οξεία βακτηριακή ρινοκολπίτιδα/ιγμορίτιδα σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς και σύμφωνα με τις ισχύουσες θεραπευτικές οδηγίες.

Η παρουσία μιας ένδειξης στο φύλλο οδηγιών δεν σημαίνει ότι το φάρμακο πρέπει να χρησιμοποιείται ως πρώτη θεραπεία σε κάθε περιστατικό. Οι ευρωπαϊκοί περιορισμοί για τις φθοριοκινολόνες παραμένουν εξαιρετικά σημαντικοί: για ήπιες ή μέτριες βακτηριακές λοιμώξεις, η κατηγορία αυτή πρέπει γενικά να αποφεύγεται όταν μπορούν να χρησιμοποιηθούν άλλα συνήθως συνιστώμενα αντιβιοτικά.

4
Γιατί οι φθοριοκινολόνες δεν είναι πάντα πρώτη επιλογή

Οι φθοριοκινολόνες είναι αποτελεσματικά αντιβιοτικά και έχουν σημαντική θέση σε συγκεκριμένες λοιμώξεις. Η ευρεία ή άσκοπη χρήση τους όμως δημιουργεί δύο διαφορετικά προβλήματα: αυξάνει την πίεση επιλογής για ανθεκτικά βακτήρια και εκθέτει ασθενείς σε ανεπιθύμητες ενέργειες όταν το αναμενόμενο όφελος είναι μικρό.

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχει περιορίσει τη χρήση της κατηγορίας λόγω πολύ σπάνιων αλλά σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών που μπορεί να είναι παρατεταμένες, να προκαλούν αναπηρία ή να είναι δυνητικά μη αναστρέψιμες. Οι επιπλοκές αυτές μπορεί να αφορούν τένοντες, αρθρώσεις, μύες, περιφερικά νεύρα και αισθητηριακές ή νευροψυχιατρικές λειτουργίες.

Οι φθοριοκινολόνες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για μη βακτηριακές λοιμώξεις και δεν αποτελούν σωστή επιλογή απλώς επειδή κάποιος «έχει πυρετό» ή επειδή ένα αντιβιοτικό είχε βοηθήσει σε παλαιότερο επεισόδιο. Επίσης δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για πρόληψη επαναλαμβανόμενων απλών λοιμώξεων του κατώτερου ουροποιητικού χωρίς σαφή ιατρική ένδειξη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ηλικιωμένους, σε ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία, μετά από μεταμόσχευση και σε όσους λαμβάνουν συστηματικά κορτικοστεροειδή, επειδή ο κίνδυνος βλάβης των τενόντων είναι μεγαλύτερος.

5
Prixina και ουρολοίμωξη

Η ουρολοίμωξη είναι ένας από τους συχνότερους λόγους για τους οποίους ένας ασθενής μπορεί να λάβει αντιβιοτικό. Τα τυπικά συμπτώματα της κυστίτιδας περιλαμβάνουν κάψιμο ή πόνο κατά την ούρηση, συχνοουρία, επιτακτική ανάγκη για ούρηση και ενόχληση χαμηλά στην κοιλιά.

Η προυλιφλοξασίνη έχει εγκεκριμένη ένδειξη τόσο για απλή όσο και για επιπλεγμένη κυστίτιδα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε επεισόδιο δυσουρίας πρέπει να θεραπεύεται με Prixina. Σε πολλές απλές κυστίτιδες υπάρχουν άλλα αντιβιοτικά που μπορεί να είναι προτιμότερα, ανάλογα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, τις αλλεργίες, προηγούμενες θεραπείες και την τοπική μικροβιακή αντοχή.

Η εικόνα αλλάζει όταν υπάρχουν συχνές υποτροπές, αποτυχία προηγούμενης αγωγής, πυρετός, πόνος στη νεφρική χώρα, ουρολογική ανωμαλία, καθετήρας, νεφρική νόσος, σακχαρώδης διαβήτης ή ιστορικό ανθεκτικών μικροβίων. Σε τέτοιες περιπτώσεις η εμπειρική θεραπεία χωρίς μικροβιολογικά δεδομένα μπορεί να είναι λιγότερο ασφαλής και λιγότερο αποτελεσματική.

Η γενική ούρων μπορεί να δώσει γρήγορες ενδείξεις φλεγμονής, ενώ η καλλιέργεια είναι αυτή που μπορεί να απομονώσει το υπεύθυνο μικρόβιο.

6
Απλή και επιπλεγμένη κυστίτιδα: Δεν είναι το ίδιο

Η διάκριση μεταξύ απλής και επιπλεγμένης ουρολοίμωξης έχει μεγάλη πρακτική σημασία. Μια τυπική απλή κυστίτιδα σε κατά τα άλλα υγιή ενήλικη γυναίκα δεν έχει το ίδιο επίπεδο κινδύνου με μια ουρολοίμωξη σε άνδρα, σε άτομο με απόφραξη του ουροποιητικού, ουροκαθετήρα, σημαντική νεφρική νόσο ή άλλη ανατομική ή λειτουργική ανωμαλία.

Σε μια επιπλεγμένη λοίμωξη αυξάνεται η πιθανότητα ανθεκτικών μικροβίων, θεραπευτικής αποτυχίας ή επέκτασης της λοίμωξης. Για αυτό η καλλιέργεια ούρων αποκτά μεγαλύτερη αξία και η διάρκεια ή το είδος της θεραπείας μπορεί να διαφέρουν.

Πυρετός, ρίγος, ναυτία, εμετός ή πόνος στη μέση/νεφρική χώρα δεν είναι τυπικά χαρακτηριστικά μιας απλής κυστίτιδας και μπορεί να εγείρουν υποψία λοίμωξης ανώτερου ουροποιητικού, όπως πυελονεφρίτιδα. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται το περιστατικό με αυτοθεραπεία.

Επίσης, η απλή ανεύρεση βακτηρίων στα ούρα χωρίς συμπτώματα δεν είναι συνώνυμη με ουρολοίμωξη που χρειάζεται αντιβιοτικό. Η ασυμπτωματική βακτηριουρία αντιμετωπίζεται διαφορετικά και η θεραπεία της ενδείκνυται μόνο σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών.

7
Καλλιέργεια ούρων και αντιβιόγραμμα πριν από το Prixina

Η καλλιέργεια ούρων είναι η βασική μικροβιολογική εξέταση για την τεκμηρίωση μιας ουρολοίμωξης όταν υπάρχει κλινική ένδειξη. Το δείγμα επωάζεται ώστε να διαπιστωθεί αν αναπτύσσεται παθογόνο μικρόβιο, σε ποια ποσότητα και ποια είναι η ταυτότητά του.

Όταν απομονωθεί κλινικά σημαντικό βακτήριο, ακολουθεί το αντιβιόγραμμα. Με αυτό ελέγχεται εργαστηριακά η ευαισθησία ή αντοχή του μικροοργανισμού σε κατάλληλα αντιβιοτικά.

Η εξέταση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν:

• η ουρολοίμωξη υποτροπιάζει,
• τα συμπτώματα επιμένουν παρά την αγωγή,
• έχει προηγηθεί πρόσφατη λήψη αντιβιοτικών,
• υπάρχει ιστορικό ανθεκτικού μικροβίου,
• η λοίμωξη θεωρείται επιπλεγμένη,
• ο ασθενής έχει σημαντικά συνοδά νοσήματα.

Ιδανικά, όταν η κλινική κατάσταση το επιτρέπει, το δείγμα καλλιέργειας συλλέγεται πριν από την έναρξη αντιβιοτικού, επειδή η ήδη χορηγούμενη θεραπεία μπορεί να μειώσει το μικροβιακό φορτίο και να οδηγήσει σε αρνητική ή λιγότερο αξιόπιστη καλλιέργεια.

Για την αποφυγή επιμόλυνσης του δείγματος είναι επίσης σημαντική η σωστή συλλογή ούρων.

8
Μικρόβια, αντοχή και επιλογή αντιβιοτικού

Οι ουρολοιμώξεις μπορούν να προκληθούν από διαφορετικά βακτήρια και η ευαισθησία τους στα αντιβιοτικά δεν είναι σταθερή. Ένα σκεύασμα που ήταν αποτελεσματικό σε προηγούμενο επεισόδιο μπορεί να μην είναι κατάλληλο σε μια νέα λοίμωξη, ακόμη και στον ίδιο ασθενή.

Η Escherichia coli αποτελεί συχνή αιτία ουρολοίμωξης, αλλά στην καλλιέργεια μπορεί επίσης να απομονωθούν Klebsiella, Proteus, Enterococcus και άλλα βακτήρια. Σε πιο επιπλεγμένες καταστάσεις μπορεί να απομονωθεί ακόμη και Pseudomonas.

Η παρουσία ενός τέτοιου ονόματος στην καλλιέργεια δεν σημαίνει αυτόματα ότι το Prixina είναι κατάλληλο. Η θεραπεία πρέπει να βασίζεται στο αντιβιόγραμμα και στο κλινικό πλαίσιο. Αντίστοιχα, η εργαστηριακή αναγραφή «ευαίσθητο» δεν σημαίνει ότι κάθε ευαίσθητο αντιβιοτικό είναι εξίσου κατάλληλο· ο γιατρός λαμβάνει υπόψη το σημείο της λοίμωξης, τη δοσολογία, τις αντενδείξεις, τις αλληλεπιδράσεις και την ασφάλεια.

Η άσκοπη επανάληψη κινολονών μπορεί να ευνοήσει την επιλογή ανθεκτικών στελεχών. Για αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται δισκία που έχουν περισσέψει από προηγούμενη θεραπεία ούτε να επαναλαμβάνεται μια παλιά συνταγή χωρίς νέα αξιολόγηση.

9
Prixina, Ciproxin, Tavanic και Avelox: Ποια είναι η διαφορά;

Τα Prixina, Ciproxin, Tavanic και Avelox ανήκουν στην ίδια ευρύτερη οικογένεια των φθοριοκινολονών, αλλά δεν είναι το ίδιο φάρμακο και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτόματα εναλλάξιμα.

Η επιλογή μεταξύ αυτών δεν πρέπει να γίνεται με βάση το ποιο φάρμακο θεωρείται «πιο δυνατό». Στην αντιμικροβιακή θεραπεία το κατάλληλο φάρμακο είναι εκείνο που καλύπτει το πιθανό ή απομονωμένο παθογόνο, έχει τεκμηριωμένη θέση στη συγκεκριμένη λοίμωξη και δημιουργεί το μικρότερο δυνατό περιττό κίνδυνο.

Επίσης δεν πρέπει να γίνεται αλλαγή από μία φθοριοκινολόνη σε άλλη μόνο επειδή ο ασθενής δεν αισθάνεται καλύτερα μετά από μία ή δύο δόσεις. Η επιμονή των συμπτωμάτων μπορεί να σημαίνει αντοχή, διαφορετική διάγνωση, επιπλοκή ή ανάγκη νέας κλινικής αξιολόγησης.

10
Prixina και λοιμώξεις αναπνευστικού

Το ελληνικό φύλλο οδηγιών περιλαμβάνει επίσης την οξεία έξαρση χρόνιας βρογχίτιδας και την οξεία βακτηριακή ρινοκολπίτιδα μεταξύ των ενδείξεων του Prixina. Και εδώ όμως η διάκριση μεταξύ βακτηριακής και ιογενούς λοίμωξης είναι κρίσιμη.

Οι περισσότερες οξείες λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού είναι ιογενείς και δεν ωφελούνται από αντιβιοτικά. Το χρώμα της βλέννας ή των πτυέλων από μόνο του δεν αποδεικνύει βακτηριακή αιτιολογία και δεν αποτελεί επαρκή λόγο για χορήγηση φθοριοκινολόνης.

Στην οξεία βακτηριακή ιγμορίτιδα η απόφαση βασίζεται στη διάρκεια και εξέλιξη των συμπτωμάτων, στη βαρύτητα της εικόνας και σε κλινικά στοιχεία που αυξάνουν την πιθανότητα βακτηριακής λοίμωξης. Αντίστοιχα, μια έξαρση χρόνιας βρογχίτιδας χρειάζεται αξιολόγηση του ασθενούς, ιδιαίτερα όταν υπάρχει δύσπνοια, σημαντική υποξαιμία, συννοσηρότητα ή συχνές προηγούμενες παροξύνσεις.

Για περισσότερες πληροφορίες υπάρχει ο ειδικός οδηγός Αντιβιοτικά για Αναπνευστικές Λοιμώξεις.

11
Δοσολογία Prixina 600 mg

Η δοσολογία πρέπει να ακολουθεί ακριβώς τη συνταγή του γιατρού. Το επίσημο ελληνικό φύλλο οδηγιών αναφέρει για ενήλικες τις ακόλουθες συνιστώμενες δόσεις:

Η αναγραφή μιας δόσης εδώ δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να ξεκινήσει μόνος του τη θεραπεία. Το ίδιο σχήμα μπορεί να είναι ακατάλληλο όταν η διάγνωση είναι διαφορετική, υπάρχει σοβαρή νεφρική ή ηπατική νόσος, υπάρχουν σημαντικές αλληλεπιδράσεις ή ο ασθενής έχει ιστορικό σοβαρής ανεπιθύμητης ενέργειας από κινολόνη.

Η διάρκεια της αγωγής πρέπει να ακολουθεί τη συγκεκριμένη ιατρική οδηγία. Δεν πρέπει να παρατείνεται «για σιγουριά», αλλά ούτε να διακόπτεται αυθαίρετα επειδή τα συμπτώματα υποχώρησαν γρήγορα.

12
Πώς λαμβάνεται σωστά το Prixina

Τα δισκία Prixina καταπίνονται με νερό. Σύμφωνα με το επίσημο φύλλο οδηγιών, πρέπει να λαμβάνονται μεταξύ των γευμάτων ή με άδειο στομάχι και όχι μαζί με γάλα ή γαλακτοκομικά προϊόντα, επειδή αυτά μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση του φαρμάκου.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας συνιστάται επαρκής πρόσληψη νερού. Η προυλιφλοξασίνη μπορεί να συνδεθεί με σχηματισμό μικρών κρυστάλλων στα ούρα και η καλή ενυδάτωση μειώνει τη συμπύκνωση των ούρων.

Σημαντικό είναι επίσης το χρονικό διάστημα από ορισμένα αντιόξινα και μεταλλικά στοιχεία. Σκευάσματα που περιέχουν σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο ή αλουμίνιο μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση. Το φύλλο οδηγιών αναφέρει λήψη του Prixina 2 ώρες πριν ή τουλάχιστον 4 ώρες μετά από αυτά.

Η ίδια προσοχή πρέπει να εφαρμόζεται και στα συμπληρώματα διατροφής. Πολλές πολυβιταμίνες περιέχουν σίδηρο, ασβέστιο ή μαγνήσιο χωρίς ο ασθενής να το συνειδητοποιεί.

13
Τι γίνεται αν ξεχάσω μία δόση ή πάρω παραπάνω

Αν παραλειφθεί μία δόση, το επίσημο φύλλο οδηγιών συστήνει να ληφθεί μόλις ο ασθενής το θυμηθεί, εκτός αν πλησιάζει η ώρα της επόμενης δόσης. Δεν πρέπει να λαμβάνεται διπλή δόση για αναπλήρωση.

Εάν ληφθεί μεγαλύτερη ποσότητα από αυτή που έχει συνταγογραφηθεί, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό ή αξιολόγηση σε νοσοκομείο, ανάλογα με την ποσότητα και τα συμπτώματα. Είναι χρήσιμο να υπάρχει μαζί και η συσκευασία του φαρμάκου ώστε να είναι σαφές ποια δραστική ουσία και ποια δόση έχουν ληφθεί.

Η θεραπεία δεν πρέπει να αλλάζει αυθαίρετα επειδή ένας ασθενής αισθάνεται καλύτερα. Αντίθετα, όταν εμφανιστεί σοβαρή ανεπιθύμητη ενέργεια, όπως πόνος σε τένοντα ή συμπτώματα περιφερικής νευροπάθειας, οι επίσημες προειδοποιήσεις για τις φθοριοκινολόνες απαιτούν άμεση διακοπή και επικοινωνία με τον γιατρό πριν συνεχιστεί η αγωγή.

14
Συχνές και λιγότερο συχνές παρενέργειες του Prixina

Όπως όλα τα φάρμακα, το Prixina μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα εμφανιστούν σε όλους τους ασθενείς.

Στο ελληνικό φύλλο οδηγιών αναφέρονται μεταξύ άλλων:

• πόνος στο στομάχι,
• ναυτία,
• διάρροια ή έμετος,
• γαστρεντερική ενόχληση ή δυσπεψία,
• πονοκέφαλος και ζάλη,
• κνησμός ή δερματικό εξάνθημα,
• μειωμένη όρεξη,
• διαταραχές ύπνου ή σύγχυση σε σπανιότερες περιπτώσεις,
• μεταβολές της γεύσης,
• φωτοευαισθησία,
• αυξήσεις ηπατικών ενζύμων σε εξετάσεις αίματος.

Υπάρχει ουσιαστική διαφορά μεταξύ μιας παροδικής γαστρεντερικής ενόχλησης και ενός συμπτώματος που μπορεί να αποτελεί πρώιμο σημείο σοβαρής ανεπιθύμητης ενέργειας. Έντονο εξάνθημα με φυσαλίδες, οίδημα προσώπου ή χειλιών, δυσκολία στην αναπνοή, σοβαρή αιματηρή διάρροια, πόνος σε τένοντα ή νέα νευρολογικά συμπτώματα χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

15
Prixina, τενοντίτιδα και ρήξη τένοντα

Η τενοντίτιδα και η ρήξη τένοντα αποτελούν από τις σημαντικότερες προειδοποιήσεις για τις φθοριοκινολόνες. Μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και σχετικά νωρίς μετά την έναρξη της θεραπείας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί και μετά τη διακοπή του φαρμάκου.

Ο Αχίλλειος τένοντας είναι μία από τις συχνότερες περιοχές, αλλά μπορεί να επηρεαστούν και τένοντες στον ώμο, στον αγκώνα, στον καρπό ή στο γόνατο.

Ο κίνδυνος είναι αυξημένος ιδιαίτερα σε:

• άτομα άνω των 60 ετών,
• ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία,
• άτομα που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου,
• ασθενείς που λαμβάνουν συστηματικά κορτικοστεροειδή.

Η ταυτόχρονη χρήση κορτικοστεροειδών και φθοριοκινολόνης πρέπει να αξιολογείται με ιδιαίτερη προσοχή λόγω της περαιτέρω αύξησης του κινδύνου βλάβης των τενόντων.

16
Περιφερική νευροπάθεια, μυϊκά και αρθρικά συμπτώματα

Οι φθοριοκινολόνες έχουν συσχετιστεί με σπάνιες νευρολογικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Συμπτώματα όπως κάψιμο, μυρμήγκιασμα, τσιμπήματα, μούδιασμα, πόνος ή νέα αδυναμία στα χέρια ή στα πόδια μπορεί να είναι ενδείξεις περιφερικής νευροπάθειας.

Η σημασία αυτών των συμπτωμάτων είναι ότι σε ορισμένους ασθενείς η νευρική βλάβη μπορεί να είναι παρατεταμένη ή δυνητικά μη αναστρέψιμη. Για αυτό οι επίσημες οδηγίες συστήνουν άμεση διακοπή της φθοριοκινολόνης και επικοινωνία με τον θεράποντα όταν εμφανίζονται τέτοια συμπτώματα.

Μπορεί επίσης να εμφανιστούν μυϊκοί πόνοι, μυϊκή αδυναμία ή αρθραλγίες. Εάν η μυϊκή ενόχληση είναι έντονη ή συνοδεύεται από σκούρα ούρα, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση, επειδή το φύλλο οδηγιών αναφέρει και ραβδομυόλυση μεταξύ των σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών άγνωστης συχνότητας.

Ασθενείς με μυασθένεια gravis πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό τους πριν τη θεραπεία, καθώς οι φθοριοκινολόνες μπορούν να επιδεινώσουν τη μυϊκή αδυναμία.

17
Καρδιά, QT, αορτή και καρδιακές βαλβίδες

Το φύλλο οδηγιών του Prixina αναφέρει ότι η πιθανότητα παράτασης του διαστήματος QT θεωρείται μικρή, αλλά χρειάζεται προσοχή όταν υπάρχει ιστορικό διαταραχών του καρδιακού ρυθμού ή συγχορηγούνται άλλα φάρμακα που μπορούν να επηρεάσουν το QT.

Τέτοια φάρμακα μπορεί να περιλαμβάνουν συγκεκριμένα αντιαρρυθμικά, ορισμένα αντικαταθλιπτικά και ορισμένα άλλα αντιβιοτικά. Η σημασία δεν είναι ότι κάθε συνδυασμός είναι απαγορευμένος, αλλά ότι πρέπει να αξιολογηθούν συνολικά οι παράγοντες κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων διαταραχών καλίου ή μαγνησίου.

Οι φθοριοκινολόνες έχουν επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο αορτικού ανευρύσματος ή διαχωρισμού και με προβλήματα καρδιακών βαλβίδων σε ευάλωτα άτομα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει γνωστό αορτικό ανεύρυσμα, προηγούμενος διαχωρισμός αορτής, σημαντικό οικογενειακό ιστορικό ή παθήσεις του συνδετικού ιστού και των αγγείων.

18
Διάρροια και κολίτιδα μετά από αντιβιοτικό

Η ήπια γαστρεντερική διαταραχή είναι σχετικά συχνή κατά τη λήψη αντιβιοτικών. Διαφορετική σημασία έχει όμως η έντονη, υδαρής, επίμονη ή αιματηρή διάρροια, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από πυρετό, κοιλιακό πόνο ή σημαντική αδυναμία.

Η αντιβιοτική θεραπεία μεταβάλλει τη φυσιολογική εντερική χλωρίδα και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιτρέψει την υπερανάπτυξη παθογόνων όπως το Clostridioides difficile. Η σχετιζόμενη με αντιβιοτικά κολίτιδα μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας αλλά και αρκετές εβδομάδες μετά τη διακοπή της.

Το ελληνικό φύλλο οδηγιών του Prixina συστήνει άμεση επικοινωνία με τον γιατρό όταν η διάρροια είναι σοβαρή ή επίμονη ή όταν υπάρχουν αίμα ή βλέννα στα κόπρανα. Επίσης δεν πρέπει να λαμβάνονται αυθαίρετα φάρμακα που καταστέλλουν την κινητικότητα του εντέρου πριν γίνει ιατρική αξιολόγηση.

19
Νεφρά, ήπαρ, G6PD, κρύσταλλοι και ενυδάτωση

Ασθενείς με γνωστή νεφρική ή ηπατική νόσο πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό πριν λάβουν Prixina. Η νεφρική λειτουργία είναι ιδιαίτερα σημαντική συνολικά στη διαχείριση αντιβιοτικών και στον καθορισμό της ασφάλειας μιας θεραπείας, ιδίως σε ηλικιωμένους ή αφυδατωμένους ασθενείς.

Το φύλλο οδηγιών αναφέρει επίσης ότι το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει σχηματισμό μικρών κρυστάλλων στα ούρα. Για τον λόγο αυτό συνιστάται επαρκής πρόσληψη νερού κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Η έλλειψη G6PD πρέπει επίσης να αναφέρεται στον γιατρό. Η κατάσταση αυτή μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία των ερυθρών αιμοσφαιρίων σε οξειδωτικό στρες από ορισμένα φάρμακα και αποτελεί λόγο ιδιαίτερης προσοχής.

Στο φύλλο οδηγιών αναφέρονται ακόμη αυξήσεις ηπατικών ενζύμων σε εξετάσεις αίματος. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής χρειάζεται καθημερινό ή συστηματικό εργαστηριακό έλεγχο. Οι εξετάσεις αποφασίζονται ανάλογα με το ιστορικό, τη διάρκεια θεραπείας, τα συνοδά φάρμακα και την εμφάνιση συμπτωμάτων.

Για τη γενικότερη σχέση φαρμάκων και εργαστηριακών δεικτών δείτε τον οδηγό Φάρμακα που Επηρεάζουν τις Εξετάσεις Αίματος.

20
Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα, σίδηρο και ασβέστιο

Η προυλιφλοξασίνη μπορεί να αλληλεπιδράσει με άλλα φάρμακα είτε επειδή επηρεάζεται η απορρόφησή της είτε επειδή αυξάνεται ο κίνδυνος συγκεκριμένων ανεπιθύμητων ενεργειών.

Το Prixina πρέπει να λαμβάνεται 2 ώρες πριν ή τουλάχιστον 4 ώρες μετά από:

• αντιόξινα που περιέχουν αλουμίνιο ή μαγνήσιο,
• σκευάσματα σιδήρου,
• σκευάσματα ασβεστίου.

Ο γιατρός πρέπει επίσης να γνωρίζει εάν ο ασθενής λαμβάνει:

• φάρμακα για σακχαρώδη διαβήτη,
• αντιαρρυθμικά όπως αμιοδαρόνη, κινιδίνη ή προκαϊναμίδη,
• άλλα αντιβιοτικά που μπορούν να επηρεάζουν το QT,
• τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά,
• θεοφυλλίνη,
• βαρφαρίνη ή άλλη αντιπηκτική αγωγή,
• συστηματικά κορτικοστεροειδή.

Η ταυτόχρονη χρήση με κορτικοστεροειδή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή αυξάνει τον κίνδυνο τενοντίτιδας και ρήξης τένοντα. Σε ασθενείς με βαρφαρίνη μπορεί να χρειαστεί στενότερη παρακολούθηση του INR, ανάλογα με την κλινική κατάσταση και την απόφαση του θεράποντος.

Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε τα συμπληρώματα: ένα σκεύασμα «για ενέργεια», «για οστά» ή μια πολυβιταμίνη μπορεί να περιέχει σημαντική ποσότητα ασβεστίου, σιδήρου ή μαγνησίου.

21
Εγκυμοσύνη, παιδιά, διαβήτης, ήλιος και οδήγηση

Εγκυμοσύνη και θηλασμός: το ελληνικό φύλλο οδηγιών αναφέρει την κύηση και τη γαλουχία στις περιπτώσεις στις οποίες το Prixina δεν πρέπει να λαμβάνεται. Γυναίκα που είναι έγκυος, θηλάζει, πιθανόν να είναι έγκυος ή σχεδιάζει εγκυμοσύνη πρέπει να ενημερώνει τον γιατρό πριν από οποιαδήποτε αντιβιοτική θεραπεία.

Παιδιά και έφηβοι: το Prixina δεν πρέπει να χορηγείται σε άτομα κάτω των 18 ετών λόγω ανησυχιών ασφάλειας που αφορούν την κατηγορία των φθοριοκινολονών.

Σακχαρώδης διαβήτης: οι φθοριοκινολόνες μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές της γλυκόζης. Στο φύλλο οδηγιών του Prixina αναφέρεται υπογλυκαιμία. Ασθενείς που λαμβάνουν ινσουλίνη ή αντιδιαβητικά φάρμακα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε συμπτώματα όπως τρόμος, ιδρώτας, αδυναμία, σύγχυση ή έντονη πείνα.

Ήλιος: πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική έκθεση σε έντονη ηλιακή ή τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία κατά τη διάρκεια της θεραπείας, επειδή μπορεί να εμφανιστεί φωτοευαισθησία.

Οδήγηση: εάν εμφανιστούν ζάλη, σύγχυση ή άλλα συμπτώματα που επηρεάζουν την αντίδραση και την εγρήγορση, δεν πρέπει να γίνεται οδήγηση ή χειρισμός επικίνδυνων μηχανημάτων.

22
Prixina: Εξετάσεις παρακολούθησης και πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός

Δεν υπάρχει ένα υποχρεωτικό «πακέτο εξετάσεων Prixina» που πρέπει να κάνει κάθε ασθενής. Η σωστή εργαστηριακή προσέγγιση εξαρτάται από την αιτία της θεραπείας, την ηλικία, τη διάρκεια της αγωγής, το ιατρικό ιστορικό και τα άλλα φάρμακα.

Δείτε επίσης τον κεντρικό οδηγό Φάρμακα και Εξετάσεις Εργαστηριακής Παρακολούθησης και το άρθρο Αντιβιοτικά και Εξετάσεις Αίματος: Πότε Χρειάζονται.

Πότε χρειάζεται άμεσα ιατρική επικοινωνία

• πόνος, ευαισθησία ή πρήξιμο σε τένοντα,
• μούδιασμα, κάψιμο, μυρμήγκιασμα ή νέα αδυναμία στα άκρα,
• δύσπνοια, οίδημα προσώπου ή σοβαρή αλλεργική αντίδραση,
• εκτεταμένο εξάνθημα, φυσαλίδες ή αποκόλληση δέρματος,
• σοβαρή ή αιματηρή διάρροια,
• έντονη υπογλυκαιμία,
• λιποθυμία ή σημαντικό αίσθημα αρρυθμίας,
• έντονος μυϊκός πόνος ή μυϊκή αδυναμία με σκούρα ούρα,
• ξαφνικός, σοβαρός πόνος στο στήθος, στην κοιλιά ή στην πλάτη.

Συχνές Ερωτήσεις για το Prixina

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. Angelini Pharma Hellas – Prixina: προυλιφλοξασίνη 600 mg, επίσημη σελίδα προϊόντος.
2. PRIXINA 600 mg – Επίσημο ελληνικό Φύλλο Οδηγιών Χρήσης.
3. European Medicines Agency – Quinolone and fluoroquinolone-containing medicinal products: restrictions on use.
4. European Medicines Agency – Fluoroquinolone antibiotics: measures to reduce long-lasting, disabling and potentially irreversible adverse effects.