Peptan (Φαμοτιδίνη): Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες, Τιμή και Διαφορές από PPI
•
Τελευταία ενημέρωση:
- Το Peptan περιέχει φαμοτιδίνη, έναν ανταγωνιστή των Η2-υποδοχέων που μειώνει την παραγωγή γαστρικού οξέος.1,4
- Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες παθήσεις που σχετίζονται με το γαστρικό οξύ, όπως γαστρικό ή δωδεκαδακτυλικό έλκος και οισοφαγική νόσο από γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.1
- Δεν είναι αντιόξινο και δεν ανήκει στους αναστολείς αντλίας πρωτονίων. Οι κατηγορίες αυτές λειτουργούν με διαφορετικό μηχανισμό.
- Η δοσολογία εξαρτάται από την πάθηση, τη διάρκεια θεραπείας και κυρίως από τη νεφρική λειτουργία όταν αυτή είναι μειωμένη.1,4
- Η φαμοτιδίνη αποβάλλεται κυρίως μέσω των νεφρών. Σε σημαντική νεφρική δυσλειτουργία απαιτείται προσαρμογή της δοσολογίας.4
- Επαναλαμβανόμενη καούρα με δυσφαγία, απώλεια βάρους, αναιμία, μαύρα κόπρανα ή εμετό με αίμα χρειάζεται διερεύνηση και όχι απλώς συνεχή λήψη αντιεκκριτικής αγωγής.3
Περιεχόμενα
2. Πώς δρα η φαμοτιδίνη;
3. Πότε χρησιμοποιείται;
4. Τιμή Peptan στην Ελλάδα
5. Καούρα και παλινδρόμηση
6. Γαστρικό και δωδεκαδακτυλικό έλκος
7. Δοσολογία και διάρκεια
8. Peptan, PPI, Gaviscon και αντιόξινα
9. Παρενέργειες
10. Νεφρική λειτουργία και δόση
11. Αλληλεπιδράσεις
12. Εγκυμοσύνη, θηλασμός και ηλικία
13. Μακροχρόνια χρήση
14. Εξετάσεις και παρακολούθηση
15. Helicobacter pylori
16. Συχνά λάθη
17. Πότε χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
18. Συχνές ερωτήσεις
1
Τι είναι το Peptan και ποια είναι η δραστική ουσία;
Το Peptan είναι εμπορικό σκεύασμα με δραστική ουσία τη φαμοτιδίνη. Ανήκει στους ανταγωνιστές των Η2-υποδοχέων της ισταμίνης και μειώνει την παραγωγή γαστρικού οξέος.1,4
Το στομάχι χρειάζεται οξύ για την πέψη, αλλά όταν το γαστρικό περιεχόμενο έρχεται σε παρατεταμένη επαφή με τραυματισμένο βλεννογόνο ή παλινδρομεί στον οισοφάγο μπορεί να συμβάλλει σε πόνο, καούρα, οισοφαγίτιδα ή πεπτικό έλκος.
Η φαμοτιδίνη δεν εξουδετερώνει το οξύ που υπάρχει ήδη μέσα στο στομάχι. Μειώνει την παραγωγή νέου οξέος. Για αυτό δεν λειτουργεί όπως ένα απλό αντιόξινο.
2
Πώς δρα η φαμοτιδίνη στο στομάχι;
Η ισταμίνη διεγείρει τους Η2-υποδοχείς των τοιχωματικών κυττάρων του στομάχου και συμμετέχει στην έκκριση υδροχλωρικού οξέος. Η φαμοτιδίνη ανταγωνίζεται αυτή τη δράση και μειώνει τόσο τη βασική όσο και τη διεγειρόμενη έκκριση οξέος.4
Η μικρότερη οξύτητα μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα και να διευκολύνει την επούλωση βλαβών του στομάχου, του δωδεκαδακτύλου ή του οισοφάγου όταν χρησιμοποιείται για τη σωστή ένδειξη.
Οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων δρουν διαφορετικά, αναστέλλοντας το τελικό στάδιο της παραγωγής οξέος. Για αυτό η ένταση και η διάρκεια της αντιεκκριτικής δράσης των δύο κατηγοριών δεν είναι ίδιες.
3
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται το Peptan;
Η φαμοτιδίνη χρησιμοποιείται σε καταστάσεις στις οποίες η μείωση της γαστρικής οξύτητας μπορεί να έχει θεραπευτική αξία.1
| Ένδειξη | Ρόλος της φαμοτιδίνης | Τι χρειάζεται προσοχή |
|---|---|---|
| Δωδεκαδακτυλικό έλκος | Μείωση οξύτητας και υποστήριξη επούλωσης | Έλεγχος για H. pylori και παράγοντες όπως ΜΣΑΦ |
| Καλοήθες γαστρικό έλκος | Αντιεκκριτική θεραπεία | Η συμπτωματική βελτίωση δεν αποκλείει κακοήθη νόσο |
| Οισοφαγίτιδα από παλινδρόμηση | Μείωση οξέος και συμπτωμάτων | Δυσφαγία, αιμορραγία ή απώλεια βάρους απαιτούν διερεύνηση |
| Πρόληψη υποτροπών | Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μετά την αρχική θεραπεία | Δεν σημαίνει αυτόματη χρόνια λήψη |
| Υπερεκκριτικές καταστάσεις | Όπως σύνδρομο Zollinger–Ellison | Εξατομικευμένη θεραπεία και ειδική παρακολούθηση |
Το Peptan δεν αποτελεί θεραπεία για κάθε πόνο που περιγράφεται ως «στομάχι». Παθήσεις της χοληδόχου κύστης ή του παγκρέατος, φάρμακα, λοιμώξεις και ακόμη και καρδιολογικά προβλήματα μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.
4
Τιμή Peptan 20 mg και 40 mg στην Ελλάδα
Οι παρακάτω είναι οι καταχωρισμένες λιανικές τιμές των από του στόματος μορφών Peptan κατά τον έλεγχο του Οκτωβρίου 2026.2
| Μορφή | Συσκευασία | Λιανική τιμή |
|---|---|---|
| Peptan 20 mg επικαλυμμένα δισκία | 20 δισκία | 5,97 €2 |
| Peptan 40 mg επικαλυμμένα δισκία | 10 δισκία | 6,89 €2 |
| Peptan 20 mg ταχείας διάλυσης | 20 δισκία | 6,50 €2 |
| Peptan 40 mg ταχείας διάλυσης | 10 δισκία | 6,43 €2 |
5
Peptan για καούρα και γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
Η καούρα περιγράφεται συνήθως ως αίσθημα καύσου πίσω από το στέρνο και μπορεί να συνοδεύεται από ξινίλα ή αναγωγές. Όταν οφείλεται σε γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, γαστρικό περιεχόμενο ανεβαίνει προς τον οισοφάγο και ερεθίζει τον βλεννογόνο.
Η φαμοτιδίνη μειώνει την παραγωγή οξέος και μπορεί να χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες μορφές οισοφαγικής νόσου από παλινδρόμηση.1
Στις κατευθυντήριες οδηγίες, οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων αποτελούν συνήθως την αρχική αντιεκκριτική θεραπεία για ΓΟΠΝ και ιδιαίτερα για σοβαρή οισοφαγίτιδα. Η2-ανταγωνιστής μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες περιπτώσεις ή όταν η ανταπόκριση σε PPI δεν είναι επαρκής.3
Καθημερινή ανάγκη για φάρμακο, νυχτερινά συμπτώματα, δυσφαγία ή υποτροπή αμέσως μετά τη διακοπή είναι λόγοι να επανεκτιμηθεί η διάγνωση και όχι απλώς να αυξηθεί η θεραπεία.
6
Peptan για γαστρικό ή δωδεκαδακτυλικό έλκος
Το πεπτικό έλκος είναι βλάβη του βλεννογόνου του στομάχου ή του δωδεκαδακτύλου. Σημαντικά υποκείμενα αίτια είναι η λοίμωξη από Helicobacter pylori και η χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών.
Η φαμοτιδίνη μπορεί να χρησιμοποιείται για τη μείωση της γαστρικής οξύτητας και την υποστήριξη της επούλωσης γαστρικού ή δωδεκαδακτυλικού έλκους.1,3
Στο γαστρικό έλκος είναι σημαντικό να αποκλείεται κακοήθης νόσος. Η συμπτωματική βελτίωση μετά τη χορήγηση φαμοτιδίνης δεν αποκλείει κακοήθεια.4
Όταν υπάρχει H. pylori, η φαμοτιδίνη δεν αποτελεί θεραπεία εκρίζωσης. Χρειάζεται ειδικό θεραπευτικό σχήμα και μετέπειτα επιβεβαίωση της εκρίζωσης.7
7
Δοσολογία Peptan και διάρκεια θεραπείας
Η δοσολογία εξαρτάται από τη διάγνωση, τη διάρκεια θεραπείας και τη νεφρική λειτουργία. Δεν επιλέγεται απλώς με βάση την ένταση της καούρας.
| Κατάσταση | Σχήμα της ΠΧΠ | Παρατήρηση |
|---|---|---|
| Δωδεκαδακτυλικό έλκος | 40 mg το βράδυ για 4–8 εβδομάδες | Η διάρκεια προσαρμόζεται ανάλογα με την κλινική πορεία |
| Πρόληψη υποτροπής δωδεκαδακτυλικού έλκους | 20 mg το βράδυ | Όταν υπάρχει σαφής ένδειξη συντήρησης |
| Καλοήθες γαστρικό έλκος | 40 mg το βράδυ για 4–8 εβδομάδες | Απαιτείται κατάλληλη διερεύνηση |
| Συμπτωματική οισοφαγίτιδα από ΓΟΠΝ | 20 mg δύο φορές ημερησίως | Η διάρκεια εξατομικεύεται |
| Διαβρώσεις ή εξελκώσεις οισοφάγου | 40 mg δύο φορές ημερησίως | Δεν αποτελεί σχήμα για απλή περιστασιακή καούρα |
| Zollinger–Ellison | Εξατομικευμένη δοσολογία | Απαιτεί εξειδικευμένη παρακολούθηση |
Τα παραπάνω αποτελούν πληροφορίες από την εγκεκριμένη ΠΧΠ και δεν αποτελούν εξατομικευμένη οδηγία λήψης.1
Η φαμοτιδίνη μπορεί να λαμβάνεται με ή χωρίς τροφή.4
8
Peptan, PPI, Gaviscon και αντιόξινα: ποιες είναι οι διαφορές;
Η φαμοτιδίνη, οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων, τα αλγινικά και τα αντιόξινα μπορεί να χρησιμοποιούνται για συμπτώματα που σχετίζονται με το γαστρικό οξύ, αλλά δεν είναι ισοδύναμες θεραπείες.
| Κατηγορία | Πώς δρα | Πρακτικό χαρακτηριστικό |
|---|---|---|
| Peptan / φαμοτιδίνη | Αποκλεισμός Η2-υποδοχέων | Μειώνει την παραγωγή οξέος |
| PPI | Αναστολή της αντλίας πρωτονίων | Συνήθως ισχυρότερη και πιο παρατεταμένη καταστολή οξέος |
| Αλγινικά | Δημιουργούν μηχανικό φραγμό πάνω από το γαστρικό περιεχόμενο | Χρήσιμα κυρίως για αναγωγές και συμπτωματική παλινδρόμηση |
| Αντιόξινα | Εξουδετερώνουν οξύ που έχει ήδη παραχθεί | Γρήγορη αλλά συνήθως βραχύτερη συμπτωματική δράση |
Για ΓΟΠΝ, το NICE συστήνει συνήθως αρχική θεραπεία με PPI. Η2-ανταγωνιστής μπορεί να προσφερθεί όταν η ανταπόκριση στον PPI είναι ανεπαρκής ή όταν το συνολικό κλινικό πλαίσιο δικαιολογεί διαφορετική επιλογή.3
Τα αντιόξινα μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση της φαμοτιδίνης. Σύγχρονες ΠΧΠ συστήνουν η φαμοτιδίνη να λαμβάνεται περίπου 1–2 ώρες πριν από το αντιόξινο.4
Επομένως, ο συνδυασμός πολλών προϊόντων για την καούρα δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από την αιτία και τον θεραπευτικό στόχο.
9
Παρενέργειες της φαμοτιδίνης
Η φαμοτιδίνη είναι γενικά καλά ανεκτή, αλλά όπως κάθε φάρμακο μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.1,4
| Ανεπιθύμητη ενέργεια | Πρακτική σημασία |
|---|---|
| Κεφαλαλγία, ζάλη | Αποφυγή οδήγησης εάν επηρεάζεται η εγρήγορση ή η ισορροπία |
| Δυσκοιλιότητα ή διάρροια | Συνήθως ήπιες γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες |
| Ναυτία, κοιλιακή δυσφορία, ξηροστομία | Επανεκτίμηση εάν είναι έντονες ή επίμονες |
| Εξάνθημα, κνίδωση, αγγειοοίδημα | Σοβαρή αλλεργική αντίδραση χρειάζεται άμεση αξιολόγηση |
| Σύγχυση, παραισθήσεις, σπασμοί | Ιδιαίτερη σημασία σε ηλικιωμένους και ασθενείς με νεφρική δυσλειτουργία |
| Μεταβολές ηπατικών ενζύμων ή αιματολογικές διαταραχές | Σπάνιες· εργαστηριακός έλεγχος όταν υπάρχει ένδειξη |
Δυσκολία στην αναπνοή, οίδημα προσώπου ή γλώσσας, σοβαρό εξάνθημα, έντονη σύγχυση ή σπασμοί χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.
10
Νεφρική λειτουργία και προσαρμογή της δόσης
Η φαμοτιδίνη αποβάλλεται κυρίως μέσω των νεφρών. Όταν μειώνεται η νεφρική κάθαρση, ο χρόνος απομάκρυνσης του φαρμάκου παρατείνεται και μπορεί να αυξηθεί η έκθεση του οργανισμού.4
Σύγχρονη ΠΧΠ φαμοτιδίνης προβλέπει ότι όταν η κάθαρση κρεατινίνης είναι κάτω από 30 ml/min, η ημερήσια δοσολογία πρέπει να μειώνεται περίπου κατά 50%. Αντίστοιχη μείωση προβλέπεται και σε ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση.4
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε:
- χρόνια νεφρική νόσο,
- μεγαλύτερη ηλικία,
- αιμοκάθαρση,
- αφυδάτωση ή οξεία νόσο που μπορεί να επηρεάσει τη νεφρική λειτουργία,
- παρατεταμένη θεραπεία και πολυφαρμακία.
Στην καθημερινή εργαστηριακή αξιολόγηση χρησιμοποιούνται συνήθως κρεατινίνη και eGFR. Η ακριβής δοσολογική απόφαση όμως λαμβάνει υπόψη το σύνολο της νεφρικής κατάστασης και την ΠΧΠ του συγκεκριμένου σκευάσματος.
11
Αλληλεπιδράσεις του Peptan με άλλα φάρμακα
Η φαμοτιδίνη δεν παρουσιάζει σημαντική δράση στο σύστημα κυτοχρώματος P450. Ωστόσο, η αύξηση του γαστρικού pH μπορεί να μεταβάλει την απορρόφηση φαρμάκων που χρειάζονται όξινο περιβάλλον.4
| Φάρμακο / κατηγορία | Γιατί έχει σημασία |
|---|---|
| Αντιόξινα | Μπορούν να μειώσουν την απορρόφηση της φαμοτιδίνης· συνήθως απαιτείται χρονική απόσταση 1–2 ωρών |
| Σουκραλφάτη | Η συγχορήγηση πρέπει να αποφεύγεται μέσα στις 2 ώρες από τη δόση φαμοτιδίνης |
| Κετοκοναζόλη / ιτρακοναζόλη | Η μειωμένη γαστρική οξύτητα μπορεί να μειώσει την απορρόφησή τους |
| Ποσακοναζόλη σε πόσιμο εναιώρημα | Η συγχορήγηση καλό είναι να αποφεύγεται όταν είναι δυνατόν |
| Αταζαναβίρη | Η μεταβολή του pH μπορεί να επηρεάσει τη βιοδιαθεσιμότητα και χρειάζεται ειδικός χειρισμός |
| Ορισμένοι αναστολείς τυροσινικής κινάσης | Μπορεί να μειωθούν οι συγκεντρώσεις και η θεραπευτική αποτελεσματικότητα |
| Προβενεσίδη | Μπορεί να καθυστερήσει την απομάκρυνση της φαμοτιδίνης και η συγχορήγηση πρέπει να αποφεύγεται |
Η σχετικά περιορισμένη μεταβολική αλληλεπίδραση της φαμοτιδίνης δεν σημαίνει ότι μπορεί να προστίθεται χωρίς έλεγχο σε σύνθετη φαρμακευτική αγωγή.4
12
Εγκυμοσύνη, θηλασμός, παιδιά και ηλικιωμένοι
Εγκυμοσύνη
Τα διαθέσιμα δεδομένα για τους Η2-ανταγωνιστές δεν έχουν δείξει σαφή αύξηση του κινδύνου συγγενών ανωμαλιών. Η UKTIS/BUMPS αναφέρει ότι ένας Η2-ανταγωνιστής μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην εγκυμοσύνη όταν άλλες θεραπείες για τον έλεγχο του γαστρικού οξέος δεν είναι κατάλληλες.5
Παράλληλα, η επίσημη πληροφορία προϊόντος παραμένει πιο συντηρητική και συστήνει η φαμοτιδίνη να χρησιμοποιείται στην εγκυμοσύνη μόνο όταν είναι σαφώς απαραίτητη, μετά από στάθμιση οφέλους και πιθανού κινδύνου.4
Θηλασμός
Η φαμοτιδίνη ανιχνεύεται στο μητρικό γάλα. Η LactMed υπολογίζει ότι η έκθεση του βρέφους είναι μικρή και χαμηλότερη από δόσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί θεραπευτικά σε νεογνά, επομένως δεν αναμένονται ανεπιθύμητες ενέργειες στα περισσότερα θηλάζοντα βρέφη.6
Ορισμένες επίσημες ΠΧΠ παραμένουν πιο συντηρητικές ως προς τον θηλασμό. Για αυτό η τελική απόφαση εξατομικεύεται, ιδιαίτερα σε πρόωρο ή ευάλωτο νεογνό.4
Παιδιά
Τα δισκία και οι δόσεις ενηλίκων δεν πρέπει να χορηγούνται αυθαίρετα σε παιδιά. Επίμονος κοιλιακός πόνος, εμετοί, παλινδρόμηση ή δυσκολία στη σίτιση χρειάζονται παιδιατρική εκτίμηση.
Ηλικιωμένοι
Η ηλικία από μόνη της δεν επιβάλλει διαφορετική δοσολογία. Ωστόσο, η ηλικιακή μείωση της νεφρικής λειτουργίας πρέπει να λαμβάνεται υπόψη, επειδή η φαμοτιδίνη αποβάλλεται κυρίως νεφρικά.4
13
Μακροχρόνια χρήση: πότε χρειάζεται επανεκτίμηση;
Η φαμοτιδίνη μπορεί να χρησιμοποιείται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα όταν υπάρχει σαφής ένδειξη. Η ανάγκη όμως για καθημερινή αντιεκκριτική θεραπεία δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα μόνιμη.
Το NICE συστήνει σε ασθενείς που χρειάζονται μακροχρόνια αντιμετώπιση δυσπεψίας να γίνεται τουλάχιστον ετήσια επανεκτίμηση και, όταν είναι κατάλληλο, προσπάθεια χρήσης της χαμηλότερης αποτελεσματικής θεραπείας ή διακοπής της.3
Σε μακροχρόνια θεραπεία με υψηλές δόσεις, σύγχρονες ΠΧΠ φαμοτιδίνης συστήνουν παρακολούθηση της γενικής αίματος και της ηπατικής λειτουργίας.4
Υποτροπή μετά τη διακοπή μπορεί να αποτελεί λόγο επανεκτίμησης για επίμονη ΓΟΠΝ, H. pylori, πεπτικό έλκος, φάρμακα που ερεθίζουν το πεπτικό ή άλλη αιτία.
14
Εξετάσεις αίματος και εργαστηριακή παρακολούθηση
Η λήψη Peptan δεν απαιτεί από μόνη της ένα σταθερό πακέτο εξετάσεων. Ο εργαστηριακός έλεγχος πρέπει να επιλέγεται ανάλογα με την ηλικία, τη διάρκεια θεραπείας, τα συμπτώματα και το κλινικό ερώτημα.
| Εξέταση | Πότε μπορεί να έχει αξία | Γιατί |
|---|---|---|
| Κρεατινίνη / eGFR | Νεφρική νόσος, μεγαλύτερη ηλικία, παρατεταμένη θεραπεία ή μεταβολή της κλινικής κατάστασης | Η φαμοτιδίνη αποβάλλεται κυρίως νεφρικά4 |
| Γενική αίματος | Αναιμία, πιθανή αιμορραγία ή μακροχρόνια θεραπεία υψηλής δόσης | Διερεύνηση αναιμίας και, σε μακροχρόνια υψηλή δόση, εργαστηριακή παρακολούθηση4 |
| Φερριτίνη / σίδηρος | Χαμηλή αιμοσφαιρίνη, μικροκυττάρωση ή υποψία χρόνιας απώλειας αίματος | Η σιδηροπενία μπορεί να αποτελεί ένδειξη χρόνιας γαστρεντερικής απώλειας |
| Ηπατικά ένζυμα | Μακροχρόνια θεραπεία υψηλής δόσης ή συμβατά συμπτώματα | Προβλέπεται παρακολούθηση σε παρατεταμένη υψηλή δοσολογία4 |
| Έλεγχος H. pylori | Πεπτικό έλκος, κατάλληλα περιστατικά δυσπεψίας ή επιβεβαίωση εκρίζωσης | Εντοπίζει υποκείμενο αίτιο που απαιτεί ειδική θεραπεία7 |
Ένας κατά τα άλλα υγιής ασθενής που λαμβάνει φαμοτιδίνη για περιορισμένο χρονικό διάστημα δεν χρειάζεται αυτομάτως εκτεταμένο αιματολογικό έλεγχο.
15
Helicobacter pylori, Peptan και σωστός επανέλεγχος
Η φαμοτιδίνη μειώνει το γαστρικό οξύ αλλά δεν εκριζώνει το Helicobacter pylori.
Μετά από θεραπεία εκρίζωσης, οι νεότερες οδηγίες του American College of Gastroenterology συστήνουν επιβεβαίωση της εκρίζωσης με δοκιμασία αναπνοής ουρίας, αντιγόνο κοπράνων ή κατάλληλη βιοψία, τουλάχιστον 4 εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.7
Για να μειωθεί ο κίνδυνος ψευδώς αρνητικού αποτελέσματος, οι PPI διακόπτονται για περίπου 2 εβδομάδες πριν από τον έλεγχο, ενώ αντιβιοτικά και βισμούθιο πρέπει να έχουν διακοπεί για τουλάχιστον 4 εβδομάδες.7
Κατά το διάστημα χωρίς PPI, οι οδηγίες επιτρέπουν προσωρινή χρήση Η2-ανταγωνιστή ή αντιόξινου για έλεγχο των συμπτωμάτων όταν αυτό είναι κατάλληλο.7
Η ορολογική εξέταση αντισωμάτων δεν είναι κατάλληλη για επιβεβαίωση εκρίζωσης, επειδή τα αντισώματα μπορεί να παραμένουν θετικά μετά την επιτυχή θεραπεία.
Δείτε επίσης τον οδηγό Ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού: εξετάσεις και θεραπεία.
16
Συχνά λάθη στη χρήση του Peptan
Αύξηση της δόσης επειδή επιμένει η καούρα. Η ανεπαρκής ανταπόκριση μπορεί να σημαίνει ότι η διάγνωση ή η θεραπευτική στρατηγική χρειάζεται επανεκτίμηση.
Παράλληλη λήψη πολλών προϊόντων για το στομάχι. Φαμοτιδίνη, αντιόξινο, αλγινικό, PPI και σουκραλφάτη δεν πρέπει να συνδυάζονται χωρίς σαφή λόγο και σωστό χρονισμό.
Παράβλεψη της νεφρικής λειτουργίας. Η ίδια δόση δεν είναι κατάλληλη για όλους όταν υπάρχει σημαντική νεφρική δυσλειτουργία.
Συνεχής χρήση χωρίς επανεκτίμηση. Καθημερινή ανάγκη για Peptan επί μήνες αποτελεί λόγο να διερευνηθεί γιατί τα συμπτώματα επιμένουν.
Παράβλεψη φαρμάκων που επηρεάζουν το πεπτικό. ΜΣΑΦ, ασπιρίνη, αντιαιμοπεταλιακά και αντιπηκτικά μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά τον γαστρεντερικό κίνδυνο.
17
Πότε δεν αρκεί το Peptan και χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
Η καταστολή του γαστρικού οξέος μπορεί να μειώσει προσωρινά τα συμπτώματα χωρίς να αντιμετωπίζει την πραγματική αιτία. Συμπτώματα συναγερμού δεν πρέπει να καλύπτονται με επαναλαμβανόμενη αυτοθεραπεία.3
| Σύμπτωμα ή εύρημα | Γιατί χρειάζεται διερεύνηση |
|---|---|
| Μαύρα κόπρανα ή εμετός με αίμα | Πιθανή αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό |
| Δυσκολία ή πόνος στην κατάποση | Πιθανή σημαντική οισοφαγική βλάβη ή στένωση |
| Ακούσια απώλεια βάρους | Χρειάζεται διερεύνηση οργανικής νόσου |
| Επίμονοι έμετοι | Δεν θεωρούνται απλή καούρα |
| Αναιμία ή σιδηροπενία | Μπορεί να υπάρχει χρόνια απώλεια αίματος |
| Πόνος στο στήθος με δύσπνοια ή εφίδρωση | Πρέπει να αποκλειστεί επείγον καρδιολογικό αίτιο |
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε ασθενείς με ιστορικό πεπτικού έλκους ή αιμορραγίας και σε όσους λαμβάνουν αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά ή αντιφλεγμονώδη.
18
Συχνές ερωτήσεις για το Peptan
Τι είναι το Peptan;
Το Peptan είναι PPI;
Πόσο κοστίζει το Peptan;
Peptan ή Gaviscon: είναι το ίδιο;
Μπορώ να πάρω Peptan μαζί με αντιόξινο;
Χρειάζεται αλλαγή δόσης σε νεφρική ανεπάρκεια;
Χρειάζονται εξετάσεις αίματος;
Το Peptan θεραπεύει το Helicobacter pylori;
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην εγκυμοσύνη;
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στον θηλασμό;
Πότε η καούρα χρειάζεται διερεύνηση;
Η φαμοτιδίνη δεν απαιτεί εργαστηριακό έλεγχο σε κάθε σύντομη θεραπεία. Η κρεατινίνη και ο eGFR έχουν ιδιαίτερη αξία όταν υπάρχει γνωστή ή πιθανή νεφρική δυσλειτουργία. Σε αναιμία ή υποψία χρόνιας γαστρεντερικής απώλειας μπορεί να απαιτούνται γενική αίματος, φερριτίνη και έλεγχος σιδήρου, ενώ σε πεπτικό έλκος ή κατάλληλα περιστατικά δυσπεψίας μπορεί να χρειάζεται έλεγχος για Helicobacter pylori.
Βιβλιογραφία και επιστημονικές πηγές
1. PEPTAN – Περίληψη Χαρακτηριστικών του Προϊόντος. Φαμοτιδίνη 20 mg και 40 mg. Ενδείξεις, δοσολογία, διάρκεια θεραπείας, προφυλάξεις και ανεπιθύμητες ενέργειες.
2. Γαληνός. PEPTAN – φαμοτιδίνη. Καταχωρισμένες μορφές και λιανικές τιμές στην Ελλάδα: 20 mg ×20 επικαλυμμένα δισκία 5,97 €, 40 mg ×10 6,89 €, 20 mg ×20 ταχείας διάλυσης 6,50 € και 40 mg ×10 ταχείας διάλυσης 6,43 €.
3. National Institute for Health and Care Excellence. Gastro-oesophageal reflux disease and dyspepsia in adults: investigation and management – CG184. Θεραπεία ΓΟΠΝ και δυσπεψίας, θέση PPI και Η2-ανταγωνιστών, πεπτικό έλκος και μακροχρόνια επανεκτίμηση.
4. Electronic Medicines Compendium. Famotidine – Summary of Product Characteristics. Νεφρική αποβολή και προσαρμογή δόσης, αλληλεπιδράσεις, μακροχρόνια παρακολούθηση, κύηση και θηλασμός.
5. UK Teratology Information Service / BUMPS. Famotidine. Πληροφορίες για τη χρήση Η2-ανταγωνιστών κατά την εγκυμοσύνη.
6. Drugs and Lactation Database (LactMed). Famotidine. National Library of Medicine. Δεδομένα για τη μεταφορά της φαμοτιδίνης στο μητρικό γάλα και την έκθεση του βρέφους.
7. American College of Gastroenterology. Clinical Guideline: Treatment of Helicobacter pylori Infection – 2024. Επιβεβαίωση εκρίζωσης, σωστός χρονισμός ελέγχου και διακοπή φαρμάκων που μπορεί να προκαλέσουν ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.