Olartan (Ολμεσαρτάνη): Δοσολογία, Παρενέργειες, Αλληλεπιδράσεις & Εξετάσεις Παρακολούθησης

1Τι είναι το Olartan

Το Olartan είναι φάρμακο για την αρτηριακή υπέρταση με δραστική ουσία τη μεδοξομιλική ολμεσαρτάνη. Ανήκει στην κατηγορία των ανταγωνιστών υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ, δηλαδή στους ARB.

Στην πράξη, το Olartan χρησιμοποιείται όταν ο γιατρός θέλει να μειώσει την αρτηριακή πίεση μέσω αναστολής του συστήματος ρενίνης–αγγειοτασίνης–αλδοστερόνης. Αυτό το σύστημα επηρεάζει τον τόνο των αγγείων, την κατακράτηση νατρίου και νερού, την αιμάτωση των νεφρών και, τελικά, την αρτηριακή πίεση. Η ολμεσαρτάνη δεν είναι «ηρεμιστικό» ούτε φάρμακο που δρα μόνο όταν ο ασθενής νιώθει πίεση. Είναι χρόνια αντιυπερτασική αγωγή, όταν έχει συνταγογραφηθεί, και αξιολογείται με μετρήσεις πίεσης και εργαστηριακούς δείκτες.

Η υπέρταση συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει υψηλές τιμές πίεσης για μεγάλο διάστημα χωρίς πονοκέφαλο, ζάλη ή δυσφορία. Αυτός είναι ο λόγος που η σωστή αντιμετώπιση δεν βασίζεται στο «πώς νιώθω σήμερα», αλλά σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, ηλικία, νεφρική λειτουργία, διαβήτη, ιστορικό καρδιάς και φάρμακα που ήδη λαμβάνει ο ασθενής.

Για γενική ενημέρωση γύρω από την υπέρταση και τον βασικό έλεγχο, μπορείτε να δείτε και τον οδηγό μας για την υπέρταση και τις εξετάσεις αίματος/ούρων, καθώς και τον κεντρικό οδηγό για φάρμακα πίεσης, καρδιάς, νεφρών και εργαστηριακή παρακολούθηση.

2Πώς δρα η ολμεσαρτάνη στον οργανισμό

Η ολμεσαρτάνη μπλοκάρει επιλεκτικά τους υποδοχείς AT1 της αγγειοτασίνης ΙΙ. Με αυτόν τον τρόπο βοηθά τα αγγεία να χαλαρώσουν και συμβάλλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Η αγγειοτασίνη ΙΙ είναι ουσία που προκαλεί σύσπαση των αγγείων και συμμετέχει στην κατακράτηση νατρίου και νερού. Όταν η δράση της μειώνεται στους κατάλληλους υποδοχείς, τα αγγεία γίνονται λιγότερο «σφιχτά», η πίεση μειώνεται και το φορτίο για την καρδιά μπορεί να ελαττωθεί. Αυτός ο μηχανισμός συνδέει το Olartan όχι μόνο με την πίεση, αλλά και με τους νεφρούς και τους ηλεκτρολύτες.

Σημαντικό είναι ότι οι ARB, όπως η ολμεσαρτάνη, διαφέρουν από τους αναστολείς ΜΕΑ. Και οι δύο κατηγορίες επηρεάζουν το ίδιο μεγάλο σύστημα ρύθμισης της πίεσης, αλλά σε διαφορετικό σημείο. Για τον ασθενή αυτό έχει πρακτική σημασία, επειδή σε κάποιους οι αναστολείς ΜΕΑ μπορεί να προκαλέσουν βήχα, ενώ οι ARB χρησιμοποιούνται συχνά ως εναλλακτική όταν αυτό είναι κλινικά κατάλληλο. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ARB είναι «χωρίς παρακολούθηση». Και αυτοί μπορούν να επηρεάσουν κάλιο, νεφρική λειτουργία και πίεση.

Ο μηχανισμός αυτός εξηγεί γιατί οι εξετάσεις όπως η ρενίνη συνδέονται επιστημονικά με το RAAS, αν και δεν χρειάζονται σε κάθε ασθενή με απλή υπέρταση. Οι συνηθέστερες πρακτικές εξετάσεις στην καθημερινή παρακολούθηση είναι πιο συχνά το κάλιο, η κρεατινίνη, ο eGFR, η ουρία και οι εξετάσεις ούρων.

3Πότε χορηγείται το Olartan

Το Olartan χορηγείται κυρίως για τη θεραπεία της ιδιοπαθούς αρτηριακής υπέρτασης, δηλαδή της υψηλής πίεσης που δεν οφείλεται σε μία άμεσα αναστρέψιμη αιτία.

Η απόφαση για έναρξη θεραπείας δεν βασίζεται μόνο σε μία μεμονωμένη μέτρηση. Ο γιατρός συνυπολογίζει επαναλαμβανόμενες τιμές πίεσης στο ιατρείο ή στο σπίτι, πιθανή 24ωρη καταγραφή, ηλικία, οικογενειακό ιστορικό, κάπνισμα, διαβήτη, χοληστερίνη, νεφρική λειτουργία και συνοδά φάρμακα. Σε άλλους ασθενείς προτεραιότητα είναι η απλή ρύθμιση πίεσης, ενώ σε άλλους χρειάζεται παράλληλα προστασία νεφρών, καρδιάς και αγγείων.

Το Olartan μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα αντιυπερτασικά φάρμακα, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. Συχνές κατηγορίες που μπορεί να συνδυαστούν με ARB είναι τα διουρητικά, οι ανταγωνιστές ασβεστίου και άλλα φάρμακα πίεσης. Ο συνδυασμός όμως δεν γίνεται αυθαίρετα, επειδή αυξάνει την ανάγκη για προσεκτική παρακολούθηση πίεσης, συμπτωμάτων και εργαστηριακών δεικτών.

Η υπέρταση δεν είναι μόνο αριθμός στο πιεσόμετρο. Σχετίζεται με μακροχρόνιο κίνδυνο για καρδιά, εγκέφαλο, νεφρούς και αγγεία. Για αυτό, σε ασθενείς με υπέρταση μπορεί να ζητηθούν εξετάσεις όπως λιπίδια, γλυκόζη, HbA1c, ουρία, κρεατινίνη, eGFR, κάλιο, νάτριο, γενική ούρων και αλβουμίνη/κρεατινίνη ούρων. Αυτές οι εξετάσεις βοηθούν να φανεί αν η αγωγή είναι ασφαλής και αν υπάρχουν όργανα-στόχοι που χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση.

4Δοσολογία Olartan: 10 mg, 20 mg, 40 mg

Η συνήθης αρχική δόση της ολμεσαρτάνης στους ενήλικες είναι συχνά 10 mg μία φορά την ημέρα, με πιθανή αύξηση σε 20 mg και, αν χρειάζεται, έως 40 mg ημερησίως σύμφωνα με την ιατρική οδηγία.

Η δόση δεν πρέπει να αλλάζει από τον ασθενή με βάση μία ή δύο μετρήσεις πίεσης. Η πίεση επηρεάζεται από άγχος, πόνο, ύπνο, καφέ, αλάτι, αφυδάτωση, σωματική δραστηριότητα, άλλα φάρμακα και τον τρόπο μέτρησης. Για αυτό, όταν η πίεση φαίνεται αυξημένη ή χαμηλή, χρειάζεται καταγραφή και ιατρική αξιολόγηση πριν από οποιαδήποτε αλλαγή.

Σε ασθενείς με μειωμένη νεφρική λειτουργία, ηπατική επιβάρυνση, ηλικιωμένους ή ασθενείς που λαμβάνουν διουρητικά, η δόση μπορεί να χρειάζεται πιο προσεκτική εξατομίκευση. Η δόση που είναι σωστή για έναν ασθενή δεν είναι απαραίτητα σωστή για έναν άλλο.

5Πώς να παίρνετε σωστά το Olartan

Το Olartan λαμβάνεται συνήθως μία φορά την ημέρα, περίπου την ίδια ώρα, με ή χωρίς τροφή, σύμφωνα με την οδηγία του γιατρού.

Η σταθερή ώρα βοηθά στη συμμόρφωση. Πολλοί ασθενείς το παίρνουν το πρωί, επειδή έτσι το συνδέουν με την καθημερινή τους ρουτίνα. Άλλοι μπορεί να το παίρνουν άλλη ώρα, αν αυτό έχει συμφωνηθεί με τον γιατρό τους. Το σημαντικό είναι να υπάρχει σταθερότητα και να αποφεύγονται οι διπλές δόσεις μετά από παράλειψη.

Το δισκίο πρέπει να καταπίνεται με νερό και να μη συνδυάζεται αυθαίρετα με συμπληρώματα καλίου, υποκατάστατα άλατος ή μη συνταγογραφούμενα αντιφλεγμονώδη χωρίς ιατρική ενημέρωση. Αν παραλειφθεί μία δόση, ο ασθενής δεν πρέπει συνήθως να πάρει διπλή δόση για να την αναπληρώσει. Χρειάζεται να ακολουθεί τις οδηγίες του φύλλου οδηγιών ή του γιατρού/φαρμακοποιού.

Η σωστή λήψη περιλαμβάνει και σωστή αυτομέτρηση πίεσης. Το πιεσόμετρο πρέπει να είναι κατάλληλο, η μέτρηση να γίνεται μετά από λίγα λεπτά ηρεμίας, με σωστή περιχειρίδα και καταγραφή των τιμών. Δεν έχει νόημα να μετράται η πίεση συνεχώς μέσα στην ημέρα από άγχος, γιατί αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένες αποφάσεις και υπερβολική ανησυχία.

6Πότε αρχίζει να δρα και πότε φαίνεται το πλήρες αποτέλεσμα

Η δράση του Olartan δεν αξιολογείται σωστά από την πρώτη μόνο ημέρα. Το αντιυπερτασικό αποτέλεσμα εμφανίζεται σταδιακά και το πλήρες αποτέλεσμα μπορεί να χρειαστεί αρκετές εβδομάδες.

Αυτό είναι σημαντικό για δύο λόγους. Πρώτον, ο ασθενής δεν πρέπει να απογοητεύεται επειδή οι τιμές δεν είναι τέλειες αμέσως. Δεύτερον, δεν πρέπει να αυξάνει μόνος του τη δόση επειδή είδε μία αυξημένη μέτρηση. Η πίεση χρειάζεται παρακολούθηση σε βάθος χρόνου και αξιολόγηση της τάσης, όχι μεμονωμένη αντίδραση σε κάθε αριθμό.

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει ημερολόγιο μετρήσεων για 5–7 ημέρες, πρωί και βράδυ, πριν αποφασίσει αν η δόση είναι επαρκής. Σε κάποιους ασθενείς η πίεση μειώνεται καλά με μία δόση. Σε άλλους χρειάζεται δεύτερο φάρμακο από διαφορετική κατηγορία. Η προσθήκη φαρμάκου δεν σημαίνει αποτυχία· συχνά είναι φυσιολογική στρατηγική στην υπέρταση, επειδή πολλοί ασθενείς χρειάζονται συνδυασμό μηχανισμών.

Παράλληλα, η καλή ρύθμιση δεν σημαίνει μόνο φάρμακο. Η πρόσληψη αλατιού, το σωματικό βάρος, η άσκηση, ο ύπνος, η άπνοια ύπνου, το αλκοόλ και η λήψη άλλων φαρμάκων μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την πίεση. Για αυτό η αγωγή με Olartan εντάσσεται σε συνολικό πλάνο και όχι σε μεμονωμένη καθημερινή πράξη.

7Ποιες εξετάσεις χρειάζονται με Olartan

Οι πιο συχνές εξετάσεις που συζητούνται σε ασθενείς που λαμβάνουν Olartan είναι το κάλιο, η ουρία, η κρεατινίνη, ο eGFR και, ανάλογα με το ιστορικό, το νάτριο και οι εξετάσεις ούρων.

Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς τις ίδιες εξετάσεις με την ίδια συχνότητα. Ένας νέος ασθενής χωρίς νεφρική νόσο, χωρίς διαβήτη και χωρίς άλλα φάρμακα μπορεί να χρειάζεται απλούστερο έλεγχο. Αντίθετα, ένας ηλικιωμένος, ένας ασθενής με χρόνια νεφρική νόσο, διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια, διουρητικά, σπιρονολακτόνη ή συχνή χρήση αντιφλεγμονωδών χρειάζεται πιο προσεκτική παρακολούθηση.

Για πιο αναλυτική ερμηνεία της νεφρικής λειτουργίας, δείτε τον οδηγό για ουρία και κρεατινίνη και τον κεντρικό οδηγό για νεφρική λειτουργία.

8Olartan, κάλιο και νεφρική λειτουργία

Το κάλιο και η νεφρική λειτουργία είναι τα δύο πιο σημαντικά εργαστηριακά σημεία παρακολούθησης σε ασθενείς υψηλότερου κινδύνου που λαμβάνουν Olartan.

Η ολμεσαρτάνη επηρεάζει το RAAS και μπορεί, σε ορισμένες συνθήκες, να συνδεθεί με αύξηση του καλίου. Αυτό δεν συμβαίνει σε όλους και δεν σημαίνει ότι το φάρμακο είναι «επικίνδυνο» για κάθε ασθενή. Σημαίνει όμως ότι η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με βάση το ιστορικό. Ένα κάλιο 5,2 mmol/L δεν έχει την ίδια σημασία σε έναν υγιή νεότερο άνθρωπο χωρίς συμπτώματα και σε έναν ηλικιωμένο με χρόνια νεφρική νόσο που λαμβάνει σπιρονολακτόνη ή συμπληρώματα καλίου.

Η κρεατινίνη και ο eGFR βοηθούν να εκτιμηθεί αν οι νεφροί λειτουργούν σταθερά. Μικρές μεταβολές μπορεί να εμφανιστούν μετά από αλλαγές σε φάρμακα που δρουν στο RAAS, αλλά η κλινική σημασία εξαρτάται από το μέγεθος της μεταβολής, την ενυδάτωση, την πίεση, τη χρήση διουρητικών, τα αντιφλεγμονώδη και την ύπαρξη νεφρικής νόσου. Η ερμηνεία μιας τιμής χωρίς το προηγούμενο ιστορικό μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπέρασμα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο ασθενής έχει έμετους, διάρροια, πυρετό, αφυδάτωση ή μειωμένη πρόσληψη υγρών. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να επηρεαστεί η νεφρική λειτουργία και να χρειαστεί ιατρική οδηγία για το πώς θα συνεχιστούν προσωρινά τα φάρμακα. Ο ασθενής δεν πρέπει να διακόπτει μόνος του το Olartan, αλλά πρέπει να ενημερώνει τον γιατρό όταν υπάρχει οξεία νόσος ή έντονη αφυδάτωση.

9Παρενέργειες Olartan

Οι συχνότερες ενοχλήσεις που μπορεί να εμφανιστούν με Olartan περιλαμβάνουν ζάλη, αίσθημα αδυναμίας, πονοκέφαλο, γαστρεντερική ενόχληση ή συμπτώματα που σχετίζονται με χαμηλότερη πίεση.

Η ζάλη είναι ιδιαίτερα σημαντική στην αρχή της αγωγής, μετά από αύξηση δόσης ή όταν ο ασθενής λαμβάνει και διουρητικό. Μπορεί να εμφανιστεί όταν σηκώνεται απότομα από καθιστή ή ξαπλωμένη θέση. Αυτό δεν σημαίνει πάντα αλλεργία ή σοβαρή παρενέργεια, αλλά πρέπει να αξιολογείται, ειδικά αν συνοδεύεται από λιποθυμικό επεισόδιο, πτώση, πολύ χαμηλές μετρήσεις πίεσης ή αφυδάτωση.

Σε εργαστηριακό επίπεδο, το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στο κάλιο και στη νεφρική λειτουργία. Η αύξηση καλίου μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια, γι’ αυτό δεν πρέπει να βασίζεται κανείς μόνο στο πώς αισθάνεται. Αντίστοιχα, μια μεταβολή της κρεατινίνης μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση ακόμη και όταν ο ασθενής νιώθει καλά.

Πολύ πιο σπάνια, η ολμεσαρτάνη έχει συνδεθεί με σοβαρή χρόνια διάρροια και απώλεια βάρους, εικόνα που περιγράφεται ως εντεροπάθεια τύπου sprue-like. Αυτό είναι σπάνιο, αλλά πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν υπάρχει επίμονη διάρροια, αφυδάτωση, απώλεια βάρους ή κακή θρέψη, ιδίως όταν δεν εξηγούνται από άλλη αιτία.

10Σοβαρά συμπτώματα που χρειάζονται άμεση επικοινωνία με γιατρό

Άμεση ιατρική επικοινωνία χρειάζεται αν εμφανιστούν σοβαρή ζάλη, λιποθυμία, πρήξιμο προσώπου/χειλιών/γλώσσας, έντονη δύσπνοια, σοβαρή ή επίμονη διάρροια, αφυδάτωση ή απότομη επιδείνωση της γενικής κατάστασης.

Το πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό μπορεί να υποδηλώνει σοβαρή αλλεργική αντίδραση και χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση. Αν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή ή στην κατάποση, ο ασθενής πρέπει να αναζητήσει άμεσα επείγουσα βοήθεια.

Η σοβαρή υπόταση μπορεί να φανεί ως λιποθυμία, έντονη αδυναμία, σύγχυση, κρύος ιδρώτας ή πτώση. Είναι πιο πιθανή όταν υπάρχει αφυδάτωση, έντονη διούρηση, χαμηλή πρόσληψη αλατιού, συνδυασμός πολλών αντιυπερτασικών ή οξεία νόσος. Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν αρκεί να «κρατήσει» ο ασθενής το φάρμακο μόνος του. Χρειάζεται ιατρική οδηγία, επειδή πρέπει να εκτιμηθεί ο συνολικός κίνδυνος.

Η επίμονη διάρροια είναι ιδιαίτερο σημείο προσοχής με την ολμεσαρτάνη. Αν ο ασθενής έχει διάρροια που διαρκεί, απώλεια βάρους ή σημεία αφυδάτωσης, πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό ότι λαμβάνει Olartan/ολμεσαρτάνη. Αυτό βοηθά τη σωστή διαγνωστική σκέψη και αποφεύγει άσκοπες καθυστερήσεις.

11Αντενδείξεις και βασικές προφυλάξεις

Το Olartan δεν πρέπει να λαμβάνεται σε αλλεργία στην ολμεσαρτάνη ή σε συστατικά του φαρμάκου, σε κύηση μετά τον τρίτο μήνα, σε ορισμένα προβλήματα χοληφόρων και σε συγκεκριμένους επικίνδυνους συνδυασμούς όπως με αλισκιρένη σε ασθενείς με διαβήτη ή μειωμένη νεφρική λειτουργία.

Η κύηση είναι από τις σημαντικότερες αντενδείξεις. Φάρμακα που δρουν στο σύστημα ρενίνης–αγγειοτασίνης μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στο έμβρυο, ιδιαίτερα στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο. Γυναίκα που λαμβάνει Olartan και σχεδιάζει εγκυμοσύνη ή υποψιάζεται ότι είναι έγκυος πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με τον γιατρό της για αλλαγή αγωγής.

Προσοχή χρειάζεται επίσης σε ασθενείς με νεφρική νόσο, στένωση νεφρικών αρτηριών, σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια, αφυδάτωση, έντονους εμέτους ή διάρροια, ηπατική νόσο ή πολλαπλά φάρμακα για πίεση. Σε αυτές τις περιπτώσεις το φάρμακο μπορεί να παραμένει κατάλληλο, αλλά χρειάζεται εξατομικευμένη εκτίμηση.

Το Olartan περιέχει λακτόζη. Αυτό έχει σημασία για ασθενείς με σπάνια κληρονομικά προβλήματα δυσανεξίας σε ορισμένα σάκχαρα. Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με ήπια γαστρεντερική δυσφορία από γαλακτοκομικά πρέπει να αποφεύγει το φάρμακο, αλλά η πληροφορία πρέπει να είναι γνωστή στον γιατρό.

12Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Σημαντικές αλληλεπιδράσεις του Olartan αφορούν κυρίως άλλα φάρμακα που επηρεάζουν το RAAS, διουρητικά, σπιρονολακτόνη, συμπληρώματα καλίου, υποκατάστατα άλατος, αντιφλεγμονώδη, λίθιο και χολεσεβελάμη.

Ο συνδυασμός με άλλα φάρμακα που αυξάνουν το κάλιο μπορεί να οδηγήσει σε υπερκαλιαιμία. Αυτό αφορά ιδιαίτερα σπιρονολακτόνη, επλερενόνη, αμιλορίδη, τριαμτερένη, συμπληρώματα καλίου και ορισμένα υποκατάστατα άλατος που περιέχουν κάλιο. Το πρόβλημα είναι ότι η υπερκαλιαιμία μπορεί να είναι σιωπηλή μέχρι να γίνει σοβαρή.

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, όπως ιβουπροφαίνη, ναπροξένη, δικλοφενάκη και άλλα, μπορούν να επηρεάσουν την πίεση και τη νεφρική λειτουργία, ειδικά όταν συνδυάζονται με ARB και διουρητικά. Αυτός ο συνδυασμός είναι γνωστός ως ιδιαίτερα απαιτητικός για τους νεφρούς σε ευπαθείς ασθενείς. Για αυτό, ασθενής που παίρνει Olartan δεν πρέπει να χρησιμοποιεί συστηματικά αντιφλεγμονώδη χωρίς ιατρική ενημέρωση.

Η χολεσεβελάμη μπορεί να μειώσει την απορρόφηση της ολμεσαρτάνης, γι’ αυτό σε ορισμένες οδηγίες συστήνεται χρονικός διαχωρισμός. Το λίθιο χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή επειδή φάρμακα που δρουν στο RAAS μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο τοξικότητας λιθίου. Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει πάντα τον γιατρό για όλα τα φάρμακα, ακόμη και αν είναι «απλά» παυσίπονα ή συμπληρώματα.

13Olartan και διουρητικά: γιατί ο συνδυασμός θέλει προσοχή

Το Olartan μπορεί να συνδυαστεί με διουρητικά, αλλά ο συνδυασμός χρειάζεται προσοχή γιατί μπορεί να επηρεάσει πίεση, ενυδάτωση, κάλιο, νάτριο και νεφρική λειτουργία.

Τα διουρητικά βοηθούν την αποβολή νατρίου και νερού, μειώνοντας τον όγκο υγρών και την πίεση. Όταν συνδυάζονται με ARB, η μείωση της πίεσης μπορεί να είναι αποτελεσματική, αλλά σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να προκύψει ζάλη, αφυδάτωση, υπόταση ή αλλαγές στην κρεατινίνη. Αυτό είναι πιο πιθανό όταν ο ασθενής έχει χαμηλή πρόσληψη υγρών, ζέστη, πυρετό, γαστρεντερικές απώλειες ή λαμβάνει πολλά αντιυπερτασικά.

Δεν είναι όλα τα διουρητικά ίδια. Τα θειαζιδικά μπορεί να μειώσουν κάλιο και νάτριο, ενώ τα καλιοσυντηρητικά όπως η σπιρονολακτόνη μπορεί να αυξήσουν το κάλιο. Η φουροσεμίδη και η τορασεμίδη έχουν διαφορετικό προφίλ και χρησιμοποιούνται συχνά σε οιδήματα ή καρδιακή ανεπάρκεια. Γι’ αυτό η εργαστηριακή παρακολούθηση πρέπει να προσαρμόζεται στο συγκεκριμένο σχήμα.

Για αναλυτική κατανόηση των διαφορετικών κατηγοριών, δείτε τον οδηγό για τα διουρητικά φάρμακα. Αν ο ασθενής λαμβάνει σπιρονολακτόνη, χρήσιμος είναι και ο οδηγός για Aldactone, σπιρονολακτόνη, κάλιο και νεφρική λειτουργία.

14Olartan και Olartan-Plus: ποια είναι η διαφορά

Το Olartan περιέχει μόνο ολμεσαρτάνη, ενώ το Olartan-Plus είναι συνδυασμός ολμεσαρτάνης με υδροχλωροθειαζίδη, δηλαδή θειαζιδικό διουρητικό.

Η διαφορά αυτή είναι πρακτικά πολύ σημαντική. Ένας ασθενής μπορεί να λέει «παίρνω Olartan», ενώ στην πραγματικότητα να λαμβάνει Olartan-Plus. Το δεύτερο περιέχει και διουρητικό, άρα έχει διαφορετικές ανάγκες παρακολούθησης. Η υδροχλωροθειαζίδη μπορεί να επηρεάσει νάτριο, κάλιο, ουρικό οξύ, γλυκόζη και νεφρική λειτουργία, ανάλογα με τον ασθενή και τη δόση.

Η αλλαγή από απλή ολμεσαρτάνη σε συνδυασμό με υδροχλωροθειαζίδη γίνεται όταν ο γιατρός κρίνει ότι χρειάζεται επιπλέον αντιυπερτασική δράση. Δεν πρέπει να γίνεται από τον ασθενή επειδή «δεν πέφτει αρκετά η πίεση». Η προσθήκη διουρητικού μπορεί να είναι χρήσιμη, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από έλεγχο για ζάλη, αφυδάτωση, ηλεκτρολύτες και νεφρική λειτουργία.

Για την εργαστηριακή πλευρά, ειδικά όταν υπάρχει διουρητικό, συχνά ενδιαφέρουν κάλιο, νάτριο, ουρία, κρεατινίνη και eGFR. Σε ασθενείς με διαβήτη ή χρόνια υπέρταση μπορεί να προστεθεί και έλεγχος ούρων ή αλβουμίνης/κρεατινίνης.

15Εγκυμοσύνη, θηλασμός και παιδιά

Το Olartan δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην κύηση μετά τον τρίτο μήνα και γενικά χρειάζεται άμεση ιατρική επικοινωνία όταν μια γυναίκα που το λαμβάνει σχεδιάζει εγκυμοσύνη ή μαθαίνει ότι είναι έγκυος.

Τα φάρμακα που δρουν στο σύστημα ρενίνης–αγγειοτασίνης μπορεί να επηρεάσουν σοβαρά το έμβρυο. Για αυτό, σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας είναι σημαντικό να υπάρχει σαφές πλάνο. Αν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, ο γιατρός μπορεί να προτιμήσει άλλη αντιυπερτασική αγωγή με καλύτερο προφίλ για κύηση. Η αλλαγή πρέπει να γίνεται ιατρικά και όχι απότομα από την ασθενή χωρίς καθοδήγηση.

Στον θηλασμό, η ολμεσαρτάνη γενικά δεν προτιμάται όταν υπάρχουν ασφαλέστερες εναλλακτικές, ιδιαίτερα σε νεογνά ή πρόωρα βρέφη. Η απόφαση εξαρτάται από την ηλικία του παιδιού, τη σοβαρότητα της υπέρτασης, τις διαθέσιμες εναλλακτικές και την εκτίμηση του θεράποντος.

Σε παιδιά και εφήβους, η ολμεσαρτάνη μπορεί να έχει ειδικές ενδείξεις και δοσολογικά πλαίσια, αλλά η υπέρταση στην παιδική ηλικία δεν αντιμετωπίζεται όπως στους ενήλικες. Χρειάζεται παιδιατρική/παιδονεφρολογική ή άλλη εξειδικευμένη αξιολόγηση, διερεύνηση αιτιών και προσαρμοσμένη παρακολούθηση.

16Ειδικές ομάδες ασθενών

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ηλικιωμένους, ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια, ηπατική επιβάρυνση, αφυδάτωση ή πολλαπλά αντιυπερτασικά φάρμακα.

Στους ηλικιωμένους, ο κίνδυνος ορθοστατικής υπότασης, πτώσης και αφυδάτωσης είναι μεγαλύτερος. Μία πίεση που φαίνεται «καλή» στο χαρτί μπορεί να είναι υπερβολικά χαμηλή για έναν ασθενή με ζάλη ή πτώσεις. Για αυτό, η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει και συμπτώματα, όχι μόνο αριθμούς.

Σε χρόνια νεφρική νόσο, οι ARB μπορεί να έχουν σημαντικό θεραπευτικό ρόλο, αλλά χρειάζεται έλεγχος καλίου και νεφρικής λειτουργίας. Η νεφρική νόσος δεν σημαίνει αυτόματα ότι ο ασθενής δεν μπορεί να λάβει ολμεσαρτάνη. Σημαίνει ότι η δόση, οι συνδυασμοί και η παρακολούθηση πρέπει να είναι πιο προσεκτικά.

Σε διαβήτη, η υπέρταση συνδέεται στενά με νεφρικό και καρδιαγγειακό κίνδυνο. Εκτός από κρεατινίνη και eGFR, συχνά έχει αξία η μικροαλβουμίνη ούρων ή ο λόγος αλβουμίνης/κρεατινίνης ούρων. Σε καρδιακή ανεπάρκεια, μπορεί να ενδιαφέρει και το NT-proBNP, αλλά αυτό δεν είναι εξέταση ρουτίνας για κάθε άνθρωπο με υπέρταση.

17Συχνά λάθη ασθενών με Olartan

Τα πιο συχνά λάθη είναι η αυθαίρετη διακοπή, η διπλή δόση μετά από παράλειψη, η χρήση αντιφλεγμονωδών χωρίς ενημέρωση, η λήψη συμπληρωμάτων καλίου και η αξιολόγηση της αγωγής από μεμονωμένες μετρήσεις πίεσης.

Πολλοί ασθενείς σταματούν το φάρμακο όταν δουν «καλή» πίεση για λίγες ημέρες. Αυτό είναι λάθος, επειδή η καλή πίεση μπορεί να είναι αποτέλεσμα της αγωγής. Η διακοπή μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή ή απότομη αύξηση των τιμών. Αν υπάρχει υπόταση, ζάλη ή παρενέργεια, η λύση δεν είναι η σιωπηλή διακοπή αλλά η επικοινωνία με τον γιατρό.

Άλλο συχνό λάθος είναι η υπερβολική κατανάλωση υποκατάστατων άλατος. Πολλά τέτοια προϊόντα περιέχουν κάλιο. Σε ασθενή που λαμβάνει ARB, ειδικά με νεφρική επιβάρυνση ή σπιρονολακτόνη, αυτό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υπερκαλιαιμίας. Το «χωρίς νάτριο» δεν σημαίνει πάντα ασφαλές.

Τρίτο λάθος είναι η συχνή χρήση αντιφλεγμονωδών για πόνους χωρίς ιατρική ενημέρωση. Τα αντιφλεγμονώδη μπορεί να μειώσουν την αντιυπερτασική δράση, να αυξήσουν την πίεση ή να επιβαρύνουν τους νεφρούς σε συνδυασμό με ARB και διουρητικά. Για περιστασιακό πόνο, ο ασθενής πρέπει να ρωτά τον γιατρό ή φαρμακοποιό ποια επιλογή είναι ασφαλέστερη για το ιστορικό του.

18Olartan σε σύγκριση με άλλα αντιυπερτασικά

Το Olartan ανήκει στους ARB, όπως η λοσαρτάνη, η ιρβεσαρτάνη, η βαλσαρτάνη και άλλες σαρτάνες. Η επιλογή μεταξύ τους γίνεται με βάση το ιστορικό, την ανταπόκριση, την ανοχή και τις ανάγκες του ασθενούς.

Σε σχέση με τους αναστολείς ΜΕΑ, οι ARB έχουν παρόμοια λογική στόχευσης του RAAS αλλά διαφορετικό σημείο δράσης. Σε ορισμένους ασθενείς που εμφανίζουν βήχα με αναστολέα ΜΕΑ, ο γιατρός μπορεί να επιλέξει ARB. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ARB είναι πάντα καλύτεροι ή ότι όλοι οι ασθενείς πρέπει να αλλάξουν. Η επιλογή είναι εξατομικευμένη.

Σε σχέση με τους ανταγωνιστές ασβεστίου, οι ARB έχουν διαφορετικό προφίλ. Οι ανταγωνιστές ασβεστίου, όπως η αμλοδιπίνη, είναι αποτελεσματικά αντιυπερτασικά αλλά μπορεί να σχετίζονται με πρήξιμο στα πόδια σε ορισμένους ασθενείς. Οι ARB, από την άλλη, στρέφουν την προσοχή περισσότερο σε κάλιο και νεφρική λειτουργία. Πολλές φορές οι δύο κατηγορίες συνδυάζονται.

Σε σχέση με τα διουρητικά, η ολμεσαρτάνη δεν προκαλεί διούρηση με την άμεση έννοια. Όμως επειδή επηρεάζει το RAAS, ο συνδυασμός με διουρητικά μπορεί να έχει ισχυρότερη αντιυπερτασική δράση. Για σύγκριση με άλλο ARB, δείτε τον οδηγό για Cozaar/λοσαρτάνη.

19Εργαστηριακή παρακολούθηση στην πράξη

Στην πράξη, η παρακολούθηση ασθενούς που λαμβάνει Olartan προσαρμόζεται στο ιστορικό, στα άλλα φάρμακα και στο αν υπήρξε πρόσφατη έναρξη ή αλλαγή δόσης.

Πριν ή κοντά στην έναρξη της αγωγής, ο γιατρός μπορεί να θέλει εικόνα της νεφρικής λειτουργίας και των ηλεκτρολυτών. Μετά από αλλαγή δόσης ή προσθήκη διουρητικού, μπορεί να χρειαστεί επανέλεγχος. Σε σταθερό ασθενή χωρίς ιδιαίτερους κινδύνους, η συχνότητα μπορεί να είναι μικρότερη. Σε ασθενή με χρόνια νεφρική νόσο, διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια ή σπιρονολακτόνη, η παρακολούθηση είναι συνήθως πιο στενή.

Στο εργαστήριο πραγματοποιούνται βιοχημικές εξετάσεις όπως ηλεκτρολύτες, ουρία, κρεατινίνη και άλλοι δείκτες που βοηθούν την ιατρική ερμηνεία. Δείτε περισσότερα στις βιοχημικές εξετάσεις και στον Κατάλογο Εξετάσεων.

20Συχνές ερωτήσεις για το Olartan

21Τι να θυμάστε

Το Olartan είναι φάρμακο για την αρτηριακή υπέρταση με δραστική ουσία την ολμεσαρτάνη. Η δράση του αφορά το σύστημα ρενίνης–αγγειοτασίνης και βοηθά στη μείωση της πίεσης μέσω χαλάρωσης των αγγείων.

Η θεραπεία δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο από το πώς αισθάνεται ο ασθενής. Η υπέρταση μπορεί να είναι ασυμπτωματική και η εργαστηριακή παρακολούθηση μπορεί να αναδείξει ζητήματα που δεν προκαλούν άμεσα συμπτώματα, όπως αυξημένο κάλιο ή μεταβολή της νεφρικής λειτουργίας.

Οι πιο σημαντικές εξετάσεις σε πολλούς ασθενείς είναι κάλιο, ουρία, κρεατινίνη/eGFR και, ανάλογα με το ιστορικό, νάτριο, γενική ούρων και μικροαλβουμίνη/ACR. Η συχνότητα των εξετάσεων εξατομικεύεται. Μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται σε ηλικιωμένους, νεφρική νόσο, διαβήτη, καρδιακή ανεπάρκεια, διουρητικά, σπιρονολακτόνη, συμπληρώματα καλίου ή συχνή χρήση αντιφλεγμονωδών.

Το Olartan δεν πρέπει να διακόπτεται ή να αυξομειώνεται χωρίς ιατρική οδηγία. Αν εμφανιστεί σοβαρή ζάλη, λιποθυμία, πρήξιμο προσώπου/χειλιών/γλώσσας, επίμονη διάρροια, απώλεια βάρους, αφυδάτωση ή υποψία εγκυμοσύνης, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

22Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Ενημέρωση για εξετάσεις, φάρμακα και οδηγούς υγείας

Λάβετε σύντομες, ιατρικά επιμελημένες ενημερώσεις για εργαστηριακές εξετάσεις, σωστή προετοιμασία, φάρμακα, συχνές παρενέργειες και νέα άρθρα του Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Λαμίας.

Email για λήψη ενημέρωσης*

Η ενημέρωση είναι εκπαιδευτική και δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, την οδηγία του θεράποντος ιατρού ή του φαρμακοποιού.

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30