Ρενίνη: Εξέταση Αίματος, Τιμές, ARR & Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

1Τι είναι η ρενίνη

Η ρενίνη είναι ένζυμο που εκκρίνεται κυρίως από ειδικά κύτταρα των νεφρών, τα παρασπειραματικά κύτταρα. Ο βασικός της ρόλος είναι να ξεκινά έναν ορμονικό μηχανισμό που ονομάζεται σύστημα ρενίνης–αγγειοτενσίνης–αλδοστερόνης, γνωστό και ως RAAS. Μέσω αυτού του συστήματος ο οργανισμός ρυθμίζει την αρτηριακή πίεση, την κατακράτηση νατρίου και νερού, την αποβολή καλίου και την αιμάτωση των νεφρών.

Στην καθημερινή πράξη, η ρενίνη ενδιαφέρει κυρίως ως εξέταση αίματος για τη διερεύνηση ειδικών μορφών υπέρτασης. Δεν είναι εξέταση ρουτίνας για κάθε άτομο με αυξημένη πίεση, αλλά γίνεται όταν ο γιατρός θέλει να ελέγξει αν πίσω από την υπέρταση υπάρχει ορμονικός μηχανισμός, όπως πρωτοπαθής υπεραλδοστερονισμός, δευτεροπαθής υπεραλδοστερονισμός, νεφραγγειακή υπέρταση ή επινεφριδιακή ανεπάρκεια.

Η ρενίνη δεν πρέπει να ερμηνεύεται μόνη της. Μία τιμή μπορεί να φαίνεται υψηλή ή χαμηλή, αλλά να εξηγείται πλήρως από τη στάση σώματος πριν από την αιμοληψία, από φάρμακα για την πίεση, από διουρητικά, από το επίπεδο καλίου, από το νάτριο ή από τη νεφρική λειτουργία. Για αυτό η μέτρηση της ρενίνης είναι κατεξοχήν εξέταση ερμηνείας και όχι απλώς ένας αριθμός πάνω στο αποτέλεσμα.

2Ρενίνη ως εξέταση αίματος

Η εξέταση ρενίνης γίνεται με λήψη αίματος από φλέβα. Το δείγμα δεν είναι ένα «απλό» δείγμα με την έννοια ότι η μέτρηση επηρεάζεται πολύ από προαναλυτικούς παράγοντες. Η στάση του σώματος, η ώρα της αιμοληψίας, η χρήση περιχειρίδας, η φαρμακευτική αγωγή και η επεξεργασία του δείγματος μπορούν να αλλάξουν το τελικό αποτέλεσμα.

Η ρενίνη μπορεί να ζητηθεί είτε ως μεμονωμένη εξέταση είτε, συχνότερα, μαζί με αλδοστερόνη. Όταν μετρηθούν ταυτόχρονα, υπολογίζεται η ARR, δηλαδή η αναλογία αλδοστερόνης προς ρενίνη. Η ARR είναι από τους σημαντικότερους εργαστηριακούς δείκτες για τον έλεγχο πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού, μιας συχνά υποδιαγνωσμένης αιτίας δευτεροπαθούς υπέρτασης.

Στο παραπεμπτικό είναι χρήσιμο να αναγράφονται τα φάρμακα, η ώρα λήψης, η στάση σώματος πριν την αιμοληψία και αν η εξέταση γίνεται για απλή μέτρηση ρενίνης ή για υπολογισμό ARR. Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν ώστε το αποτέλεσμα να μην διαβαστεί αποκομμένα. Για παράδειγμα, μια αυξημένη ρενίνη σε ασθενή που λαμβάνει ACE inhibitor ή ARB μπορεί να είναι αναμενόμενη φαρμακευτική επίδραση και όχι νέα παθολογία.

3Πώς λειτουργεί το σύστημα RAAS

Το RAAS είναι ένας μηχανισμός άμυνας του οργανισμού απέναντι σε πτώση πίεσης, μειωμένη νεφρική αιμάτωση ή απώλεια όγκου υγρών. Όταν ο νεφρός αντιληφθεί ότι η αιμάτωση είναι χαμηλή ή ότι το νάτριο που φτάνει στα σωληνάρια είναι μειωμένο, απελευθερώνει ρενίνη. Η ρενίνη ενεργοποιεί την παραγωγή αγγειοτενσίνης Ι, η οποία μετατρέπεται σε αγγειοτενσίνη ΙΙ. Η αγγειοτενσίνη ΙΙ προκαλεί αγγειοσύσπαση και διεγείρει την έκκριση αλδοστερόνης.

Η αλδοστερόνη δρα στους νεφρούς και οδηγεί σε κατακράτηση νατρίου και νερού, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει την αποβολή καλίου. Έτσι μπορεί να αυξηθεί η αρτηριακή πίεση και να αποκατασταθεί η κυκλοφορία. Αυτό είναι φυσιολογικά χρήσιμο όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη, όπως αφυδάτωση ή απώλεια όγκου. Γίνεται όμως παθολογικό όταν ο άξονας ενεργοποιείται υπερβολικά ή όταν η αλδοστερόνη παράγεται ανεξάρτητα από τη ρενίνη.

Η κατανόηση του RAAS εξηγεί γιατί η ρενίνη είναι τόσο χρήσιμη στην υπέρταση. Αν η αλδοστερόνη είναι υψηλή και η ρενίνη κατασταλμένη, ο γιατρός σκέφτεται πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό. Αν και η ρενίνη και η αλδοστερόνη είναι υψηλές, το πρόβλημα μπορεί να είναι δευτεροπαθής ενεργοποίηση του RAAS, όπως σε στένωση νεφρικής αρτηρίας, διουρητικά, αφυδάτωση ή καρδιακή ανεπάρκεια.

4Πότε ζητείται η εξέταση ρενίνης

Η ρενίνη ζητείται κυρίως όταν υπάρχει υποψία ότι η αρτηριακή πίεση ή οι διαταραχές ηλεκτρολυτών δεν οφείλονται μόνο σε «κοινή» υπέρταση, αλλά σε ορμονικό ή νεφρικό μηχανισμό. Ιδιαίτερη σημασία έχει όταν συνυπάρχει υπέρταση με χαμηλό κάλιο, ανθεκτική υπέρταση παρά τη θεραπεία, υπέρταση σε νεαρή ηλικία ή επιδείνωση της πίεσης με ευρήματα από νεφρούς ή επινεφρίδια.

Η εξέταση μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε διερεύνηση υποψίας επινεφριδιακής ανεπάρκειας, ειδικά όταν υπάρχουν υπόταση, υπερκαλιαιμία, υπονατριαιμία, ανεξήγητη κόπωση ή κλινικά στοιχεία που οδηγούν τον γιατρό σε έλεγχο κορτιζόλης και ACTH. Σε τέτοιες περιπτώσεις η ρενίνη βοηθά να εκτιμηθεί αν υπάρχει ανεπαρκής δράση αλατοκορτικοειδών.

Στο πλαίσιο του βασικού ελέγχου για υπέρταση, σημαντικό ρόλο έχουν πρώτα οι εξετάσεις νεφρικής λειτουργίας, οι ηλεκτρολύτες, η γενική ούρων και οι μεταβολικοί δείκτες. Η ρενίνη και η αλδοστερόνη προστίθενται όταν υπάρχει ειδική ένδειξη ή όταν ο θεράπων ιατρός διερευνά δευτεροπαθή υπέρταση. Για περισσότερα σχετικά με τον βασικό έλεγχο υπέρτασης, χρήσιμη είναι και η σελίδα Υπέρταση: εξετάσεις αίματος και ούρων.

• Ανθεκτική υπέρταση: όταν η πίεση παραμένει υψηλή παρά τη θεραπεία.
• Υπέρταση με χαμηλό κάλιο: ιδιαίτερα αν δεν εξηγείται από διουρητικά.
• Υποψία πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού: υψηλή αλδοστερόνη με χαμηλή ρενίνη.
• Υποψία νεφραγγειακής υπέρτασης: αυξημένη ρενίνη λόγω μειωμένης αιμάτωσης νεφρού.
• Υποψία επινεφριδιακής ανεπάρκειας: υψηλή ρενίνη με χαμηλή ή ανεπαρκή αλδοστερόνη.

5Προετοιμασία πριν από την αιμοληψία

Η προετοιμασία είναι από τα πιο κρίσιμα σημεία στην εξέταση ρενίνης. Σε αντίθεση με πολλές απλές βιοχημικές εξετάσεις, εδώ μια μικρή διαφορά στη στάση σώματος, στη λήψη φαρμάκων ή στην πρόσληψη αλατιού μπορεί να αλλάξει την ερμηνεία. Για αυτό η εξέταση πρέπει να γίνεται με σαφές πρωτόκολλο, όπως ζητείται από τον θεράποντα ιατρό και το εργαστήριο αναφοράς.

Συνήθως προτιμάται πρωινή λήψη. Σε αρκετά πρωτόκολλα η λήψη γίνεται σε καθιστή θέση μετά από συγκεκριμένο χρόνο ηρεμίας, ενώ σε άλλα ζητείται ύπτια θέση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Το σημαντικό δεν είναι να υπάρχει μία «παγκόσμια» οδηγία για όλους, αλλά να καταγραφεί η θέση και να τηρηθεί το ίδιο πρωτόκολλο που αντιστοιχεί στα όρια αναφοράς της μεθόδου.

Η φαρμακευτική αγωγή είναι ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας. Διουρητικά, ACE inhibitors, ARBs, β-αναστολείς, ανταγωνιστές αλδοστερόνης και άλλα αντιυπερτασικά μπορούν να αλλάξουν τη ρενίνη ή την ARR. Δεν πρέπει όμως να διακόπτεται κανένα φάρμακο χωρίς ιατρική οδηγία. Σε ορισμένους ασθενείς η διακοπή είναι επικίνδυνη, οπότε η εξέταση γίνεται υπό αγωγή και η ερμηνεία σημειώνει αυτόν τον περιορισμό.

6PRA, DRC και μορφές μέτρησης

Η ρενίνη μπορεί να μετρηθεί με δύο βασικούς τρόπους: ως δραστικότητα ρενίνης πλάσματος ή ως άμεση συγκέντρωση ρενίνης. Η δραστικότητα ρενίνης πλάσματος είναι γνωστή ως PRA και εκφράζει πόσο λειτουργικά ενεργή είναι η ρενίνη, συνήθως μέσω της παραγωγής αγγειοτενσίνης Ι. Η άμεση συγκέντρωση ρενίνης είναι γνωστή ως DRC και μετρά την ποσότητα της ρενίνης.

Οι δύο μετρήσεις δεν είναι ίδιες και δεν πρέπει να συγκρίνονται απευθείας σαν να είναι η ίδια εξέταση. Έχουν διαφορετικές μονάδες, διαφορετικά όρια αναφοράς και διαφορετικό τρόπο υπολογισμού της ARR. Έτσι, ένα όριο ARR που ισχύει για PRA δεν μεταφέρεται αυτόματα σε DRC. Αυτό είναι συχνό λάθος στην ερμηνεία αποτελεσμάτων.

Η επιλογή μεθόδου εξαρτάται από το εργαστήριο και από το κλινικό ερώτημα. Σημασία έχει το αποτέλεσμα να αναφέρει καθαρά τη μέθοδο, τις μονάδες και τα αντίστοιχα όρια. Αν ο ασθενής έχει παλαιότερες μετρήσεις από διαφορετικό εργαστήριο ή διαφορετική μέθοδο, η σύγκριση πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή.

7Φυσιολογικές τιμές και γιατί διαφέρουν

Οι φυσιολογικές τιμές ρενίνης δεν είναι ίδιες σε όλα τα εργαστήρια. Διαφέρουν ανάλογα με τη μέθοδο, τη μονάδα μέτρησης, τη στάση σώματος, την ώρα λήψης, την πρόσληψη νατρίου και το πρωτόκολλο προετοιμασίας. Για αυτό το αποτέλεσμα πρέπει να διαβάζεται πάντα μαζί με τα όρια αναφοράς που αναγράφονται στο συγκεκριμένο έντυπο.

Σε γενικές γραμμές, η ρενίνη τείνει να είναι χαμηλότερη σε υψηλή πρόσληψη αλατιού, σε αυξημένο όγκο υγρών ή όταν υπάρχει αυτόνομη παραγωγή αλδοστερόνης που καταστέλλει τον άξονα. Αντίθετα, μπορεί να αυξηθεί σε αφυδάτωση, υποογκαιμία, διουρητικά, στένωση νεφρικής αρτηρίας ή φαρμακευτική αναστολή του RAAS.

Ένα συχνό λάθος είναι η προσπάθεια αυτοερμηνείας με βάση γενικούς πίνακες από το διαδίκτυο. Η ρενίνη είναι πολύ ευαίσθητη εξέταση. Ακόμη και αν μια τιμή φαίνεται εντός ή εκτός ορίων, η κλινική σημασία της εξαρτάται από το γιατί ζητήθηκε, ποια φάρμακα λαμβάνονται και ποια είναι η αντίστοιχη τιμή αλδοστερόνης.

8Αναλογία αλδοστερόνης/ρενίνης (ARR)

Η ARR είναι η αναλογία της αλδοστερόνης προς τη ρενίνη. Είναι βασική εξέταση διαλογής για τον πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό. Η λογική είναι απλή: όταν η αλδοστερόνη είναι αδικαιολόγητα υψηλή, ο οργανισμός συνήθως καταστέλλει τη ρενίνη. Έτσι, ο συνδυασμός υψηλής ή μη κατασταλμένης αλδοστερόνης με χαμηλή ρενίνη αυξάνει την υποψία για αυτόνομη παραγωγή αλδοστερόνης.

Η ARR δεν είναι διάγνωση από μόνη της. Είναι δείκτης που δείχνει αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση. Τα ακριβή όρια εξαρτώνται από τη μέθοδο μέτρησης, τις μονάδες και το εργαστήριο. Για παράδειγμα, η ARR με PRA δεν έχει τα ίδια όρια με την ARR με DRC. Επίσης, η υποκαλιαιμία, τα φάρμακα και η λανθασμένη προετοιμασία μπορούν να οδηγήσουν σε ψευδώς θετικό ή ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα.

Στην πράξη, ο γιατρός δεν κοιτά μόνο τον λόγο. Ελέγχει ταυτόχρονα την απόλυτη τιμή της αλδοστερόνης, αν η ρενίνη είναι πράγματι κατασταλμένη, αν το κάλιο είναι χαμηλό, αν υπάρχει υπέρταση και αν ο ασθενής λαμβάνει φάρμακα που επηρεάζουν το αποτέλεσμα. Για αυτό είναι προτιμότερο το εργαστηριακό αποτέλεσμα να περιλαμβάνει και τις δύο τιμές, όχι μόνο τον αριθμό της ARR.

9Υψηλή ρενίνη

Η υψηλή ρενίνη σημαίνει ότι ο οργανισμός έχει ενεργοποιήσει τον άξονα RAAS ή ότι η ρενίνη αυξάνεται λόγω φαρμάκων. Δεν σημαίνει αυτόματα μια συγκεκριμένη νόσο. Η ερμηνεία αλλάζει ανάλογα με την αλδοστερόνη, το κάλιο, το νάτριο, την πίεση και τη νεφρική λειτουργία.

Υψηλή ρενίνη με υψηλή αλδοστερόνη μπορεί να παρατηρηθεί σε δευτεροπαθή υπεραλδοστερονισμό, όπως σε στένωση νεφρικής αρτηρίας, διουρητικά, απώλεια όγκου, αφυδάτωση ή καρδιακή ανεπάρκεια. Σε αυτές τις καταστάσεις η αλδοστερόνη δεν παράγεται «αυτόνομα», αλλά διεγείρεται από τη ρενίνη.

Υψηλή ρενίνη με χαμηλή ή ανεπαρκή αλδοστερόνη μπορεί να οδηγήσει τον γιατρό σε σκέψη επινεφριδιακής ανεπάρκειας, ειδικά αν συνυπάρχουν υπόταση, υπερκαλιαιμία, υπονατριαιμία ή χαμηλή κορτιζόλη. Σε αυτή την περίπτωση η ρενίνη αυξάνεται επειδή ο οργανισμός προσπαθεί να διεγείρει ένα σύστημα που δεν ανταποκρίνεται επαρκώς.

• Στένωση νεφρικής αρτηρίας: ο νεφρός αντιλαμβάνεται χαμηλή αιμάτωση και αυξάνει τη ρενίνη.
• Διουρητικά: η απώλεια όγκου και νατρίου ενεργοποιεί το RAAS.
• Αφυδάτωση: η μειωμένη κυκλοφορία οδηγεί σε αύξηση ρενίνης.
• Καρδιακή ανεπάρκεια: η χαμηλή αποτελεσματική νεφρική αιμάτωση ενεργοποιεί το RAAS.
• Επινεφριδιακή ανεπάρκεια: η ρενίνη μπορεί να αυξηθεί όταν η αλδοστερόνη δεν επαρκεί.

10Χαμηλή ρενίνη

Η χαμηλή ρενίνη δείχνει ότι ο άξονας RAAS είναι κατασταλμένος. Αυτό μπορεί να είναι φυσιολογική απάντηση σε αυξημένο όγκο υγρών ή υψηλή πρόσληψη νατρίου, αλλά μπορεί επίσης να είναι σημαντικό εύρημα όταν συνδυάζεται με υπέρταση και αυξημένη αλδοστερόνη.

Ο πιο κλασικός συνδυασμός που αναζητά ο γιατρός είναι χαμηλή ρενίνη + αυξημένη αλδοστερόνη + υπέρταση. Αυτό αυξάνει την υποψία για πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό. Σε αρκετούς ασθενείς υπάρχει και χαμηλό κάλιο, αλλά η απουσία υποκαλιαιμίας δεν αποκλείει την πάθηση.

Χαμηλή ρενίνη μπορεί επίσης να παρατηρηθεί σε θεραπεία με β-αναστολείς, σε ορισμένα σπάνια σύνδρομα υπέρτασης με κατακράτηση νατρίου, σε χρόνια νεφρική νόσο ή σε υπερφόρτωση νατρίου. Αν ταυτόχρονα η αλδοστερόνη είναι χαμηλή, η ερμηνεία αλλάζει και ο γιατρός εξετάζει άλλους μηχανισμούς υπέρτασης.

11Φάρμακα που επηρεάζουν τη ρενίνη

Πολλά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην υπέρταση, στην καρδιακή ανεπάρκεια και στη νεφρική προστασία επηρεάζουν τη ρενίνη. Αυτό δεν είναι παρενέργεια με την απλή έννοια, αλλά αναμενόμενη φαρμακολογική επίδραση. Για αυτό η τιμή ρενίνης σε ασθενή που λαμβάνει αντιυπερτασικά πρέπει να ερμηνεύεται με ιδιαίτερη προσοχή.

Οι ACE inhibitors και οι ARBs συνήθως αυξάνουν τη ρενίνη επειδή μπλοκάρουν την παραγωγή ή τη δράση της αγγειοτενσίνης ΙΙ και καταργούν την ανασταλτική ανατροφοδότηση. Τα διουρητικά επίσης μπορούν να αυξήσουν τη ρενίνη επειδή μειώνουν τον όγκο ή το νάτριο. Αντίθετα, οι β-αναστολείς μπορούν να μειώσουν τη ρενίνη μέσω αναστολής της συμπαθητικής διέγερσης στους νεφρούς.

Οι ανταγωνιστές αλδοστερόνης, όπως η σπιρονολακτόνη, έχουν μεγάλη σημασία στην ερμηνεία. Μπορούν να αυξήσουν τη ρενίνη και να επηρεάσουν την ARR. Για ασθενείς που λαμβάνουν τέτοια φάρμακα, η αξιολόγηση για πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό χρειάζεται ειδική ιατρική καθοδήγηση. Σχετικά με την παρακολούθηση καλίου και νεφρικής λειτουργίας σε σπιρονολακτόνη, υπάρχει χρήσιμος οδηγός για Aldactone, κάλιο και νεφρά.

12Ποιες εξετάσεις πρέπει να συνδυάζονται

Η ρενίνη σπάνια απαντά μόνη της στο κλινικό ερώτημα. Συνήθως χρειάζεται να συνδυαστεί με αλδοστερόνη, κάλιο, νάτριο και δείκτες νεφρικής λειτουργίας. Αν το ερώτημα αφορά επινεφριδιακή ανεπάρκεια, μπορεί να χρειαστούν επίσης κορτιζόλη και ACTH. Αν το ερώτημα αφορά δευτεροπαθή υπέρταση, μπορεί να προστεθούν TSH, γενική ούρων, αλβουμίνη/κρεατινίνη ούρων και άλλες εξετάσεις ανάλογα με το ιστορικό.

Το eGFR, η κρεατινίνη και η ουρία είναι σημαντικά γιατί ο νεφρός είναι το όργανο που ανιχνεύει και ρυθμίζει μεγάλο μέρος του RAAS. Αν υπάρχει νεφρική δυσλειτουργία, η ερμηνεία της ρενίνης μπορεί να αλλάξει. Το ίδιο ισχύει και όταν υπάρχουν ηλεκτρολυτικές διαταραχές.

Το κάλιο είναι ιδιαίτερα κρίσιμο. Η υποκαλιαιμία μπορεί να είναι στοιχείο υπεραλδοστερονισμού, αλλά μπορεί επίσης να οφείλεται σε διουρητικά ή γαστρεντερικές απώλειες. Η υπερκαλιαιμία, από την άλλη, μπορεί να συνδέεται με νεφρική δυσλειτουργία, επινεφριδιακή ανεπάρκεια ή φάρμακα που επηρεάζουν το RAAS.

13Παραδείγματα εργαστηριακής ερμηνείας

Τα παρακάτω παραδείγματα είναι εκπαιδευτικά και δεν αντικαθιστούν ιατρική διάγνωση. Στην πραγματική πράξη, ο γιατρός λαμβάνει υπόψη το ιστορικό, την πίεση, την ηλικία, τα φάρμακα, τη νεφρική λειτουργία, την πρόσληψη νατρίου και την προετοιμασία της αιμοληψίας.

Παράδειγμα 1: Ασθενής με υπέρταση και χαμηλό κάλιο έχει υψηλή αλδοστερόνη και χαμηλή ρενίνη. Η ARR είναι αυξημένη. Αυτό το μοτίβο είναι ύποπτο για πρωτοπαθή υπεραλδοστερονισμό και χρειάζεται αξιολόγηση από τον θεράποντα ιατρό, πιθανώς με περαιτέρω επιβεβαιωτικό έλεγχο.

Παράδειγμα 2: Ασθενής με υπέρταση λαμβάνει ARB και διουρητικό. Η ρενίνη είναι αυξημένη και η ARR δεν είναι υψηλή. Αυτό δεν αποκλείει πάντα παθολογία, γιατί η αγωγή μπορεί να έχει επηρεάσει το αποτέλεσμα. Σε τέτοιες περιπτώσεις η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με βάση τα φάρμακα και το κλινικό σενάριο.

Παράδειγμα 3: Ασθενής με κόπωση, υπόταση, χαμηλό νάτριο και υψηλό κάλιο έχει υψηλή ρενίνη και χαμηλή αλδοστερόνη. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διερεύνηση επινεφριδιακής ανεπάρκειας, ιδιαίτερα αν υπάρχουν παθολογικά ευρήματα σε κορτιζόλη ή δοκιμασία ACTH.

14Ρενίνη, καρδιά, νεφρά και υπέρταση

Η ρενίνη βρίσκεται στο κέντρο της σχέσης ανάμεσα στην καρδιά, τους νεφρούς και την αρτηριακή πίεση. Όταν η καρδιακή παροχή μειώνεται ή όταν η νεφρική αιμάτωση είναι ανεπαρκής, οι νεφροί μπορεί να ενεργοποιήσουν το RAAS. Αυτό αυξάνει την κατακράτηση νατρίου και νερού, κάτι που μπορεί να είναι προσωρινά αντιρροπιστικό, αλλά μακροπρόθεσμα μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά και τα αγγεία.

Στην υπέρταση, η μέτρηση ρενίνης και αλδοστερόνης δεν αντικαθιστά τον βασικό εργαστηριακό έλεγχο. Αντίθετα, τον συμπληρώνει όταν υπάρχει ειδικό ερώτημα. Η αξιολόγηση νεφρικής λειτουργίας με κρεατινίνη και eGFR, οι ηλεκτρολύτες, η γενική ούρων και οι μεταβολικοί δείκτες παραμένουν απαραίτητα στοιχεία της συνολικής εκτίμησης.

Σε ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα για πίεση, καρδιά ή νεφρά, ο έλεγχος καλίου και νεφρικής λειτουργίας είναι ιδιαίτερα σημαντικός. ACE inhibitors, ARBs, ανταγωνιστές αλδοστερόνης και διουρητικά μπορούν να αλλάξουν τόσο τη ρενίνη όσο και το κάλιο. Για αυτό η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με βάση ολόκληρο το θεραπευτικό πλαίσιο και όχι μεμονωμένα.

15Συχνές ερωτήσεις

16Τι να θυμάστε

Η ρενίνη είναι σημαντική εξέταση αίματος, αλλά η αξία της βρίσκεται στον σωστό συνδυασμό. Το αποτέλεσμα πρέπει να αξιολογείται μαζί με αλδοστερόνη, κάλιο, νάτριο, νεφρική λειτουργία, φάρμακα, στάση σώματος και κλινικό ιστορικό. Μία μεμονωμένη τιμή δεν αρκεί για διάγνωση.

Η ARR είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει υποψία πρωτοπαθούς υπεραλδοστερονισμού. Όμως τα όρια εξαρτώνται από τη μέθοδο μέτρησης και τις μονάδες. Γι’ αυτό η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με βάση το συγκεκριμένο εργαστήριο και όχι με γενικούς αριθμούς.

Η σωστή προετοιμασία είναι καθοριστική. Πρωινή λήψη, καταγραφή στάσης σώματος, αποφυγή έντονης φλεβικής στάσης, αναφορά φαρμάκων και έλεγχος καλίου μπορούν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε χρήσιμο και μη ερμηνεύσιμο αποτέλεσμα.

• Η ρενίνη είναι δείκτης ενεργοποίησης του RAAS.
• Η αλδοστερόνη πρέπει συχνά να μετριέται ταυτόχρονα.
• Η ARR είναι βασικό εργαλείο για υπεραλδοστερονισμό.
• Τα φάρμακα για πίεση και καρδιά αλλάζουν το αποτέλεσμα.
• Η ερμηνεία χρειάζεται ιατρικό πλαίσιο και όχι αυτοδιάγνωση.

17Κλείστε Ραντεβού & Βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30