Valtrex (Βαλακυκλοβίρη): Δοσολογία 500 και 1000 mg, Χρήσεις, Παρενέργειες και Τιμή

Συντάκτης & Ιατρική επιμέλεια: — Ιατρός Βιοπαθολόγος
Τελευταία ενημέρωση:

Το Valtrex είναι συνταγογραφούμενο αντιικό φάρμακο με δραστική ουσία τη βαλακυκλοβίρη (valaciclovir). [1] Στην ελληνική Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος χρησιμοποιείται για συγκεκριμένες λοιμώξεις από τον ιό του απλού έρπητα HSV, για τον έρπητα ζωστήρα και, σε εξειδικευμένο μεταμοσχευτικό πλαίσιο, για προφύλαξη από CMV. Δεν είναι αντιβιοτικό, δεν εξαλείφει τον ιό από τον οργανισμό και η σωστή δόση δεν καθορίζεται μόνο από το αν το δισκίο είναι 500 ή 1000 mg.

Η δοσολογία εξαρτάται από την ένδειξη, την ανοσολογική κατάσταση, την ηλικία και κυρίως τη νεφρική λειτουργία. Το ίδιο δισκίο μπορεί να χρησιμοποιείται σε διαφορετικό αριθμό λήψεων και για διαφορετική διάρκεια, γι’ αυτό η περιεκτικότητα των 500 ή 1000 mg δεν αποτελεί από μόνη της «δοσολογία». Τα εγκεκριμένα σχήματα συνοψίζονται παρακάτω και χρειάζονται προσαρμογή όταν η κάθαρση κρεατινίνης είναι μειωμένη. [1]

Κρίσιμη διευκρίνιση: Το «Valtrex 1000» δεν είναι απλώς μια ισχυρότερη εκδοχή του «Valtrex 500» που επιλέγεται κατά βούληση. Η συνολική δόση, ο αριθμός λήψεων και η διάρκεια είναι διαφορετικά για τον ζωστήρα, τον γεννητικό ή επιχείλιο έρπητα, την κατασταλτική θεραπεία και τη νεφρική δυσλειτουργία.
ΔΡΑΣΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ
Βαλακυκλοβίρη
Προφάρμακο της ακυκλοβίρης
ATC: J05AB11
ΚΥΡΙΕΣ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ
Έρπης ζωστήρας
Λοιμώξεις HSV
Καταστολή υποτροπών
Ειδική προφύλαξη CMV
ΣΥΧΝΕΣ ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ
Κεφαλαλγία
Ναυτία
Ζάλη
Έμετος ή διάρροια
ΒΑΣΙΚΗ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ
Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας όπου χρειάζεται
Επαρκής ενυδάτωση
Έγκαιρη έναρξη θεραπείας
Περιεχόμενα
1. Τι είναι το Valtrex
2. Εγκεκριμένες ενδείξεις στην Ελλάδα
3. Valtrex 500 ή 1000 mg
4. Σύνοψη δοσολογίας
5. Δοσολογία στον ζωστήρα
6. Γεννητικός και άλλος HSV
7. Επιχείλιος έρπης
8. Κατασταλτική θεραπεία
9. Προφύλαξη CMV
10. Νεφρική δυσλειτουργία
11. Τρόπος λήψης
12. Πότε αρχίζει να δρα
13. Συχνές παρενέργειες
14. Σοβαρές παρενέργειες
15. Αντενδείξεις και προειδοποιήσεις
16. Αλληλεπιδράσεις
17. Κύηση και θηλασμός
18. Παιδιά, ηλικιωμένοι και ήπαρ
19. Εξετάσεις και παρακολούθηση
20. HSV/VZV: ποια εξέταση έχει αξία
21. Συχνές ερωτήσεις
22. Εργαστηριακός Κόμβος και Βιβλιογραφία

1Τι είναι το Valtrex και πώς δρα

Το Valtrex περιέχει βαλακυκλοβίρη, μία ουσία που μετά την απορρόφησή της μετατρέπεται γρήγορα σε ακυκλοβίρη. [1] Η ακυκλοβίρη ενεργοποιείται κυρίως μέσα στα κύτταρα που έχουν προσβληθεί από ερπητοϊούς και αναστέλλει την ιική DNA πολυμεράση. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζει τον πολλαπλασιασμό του ιού.

Το φάρμακο δρα έναντι του HSV-1, του HSV-2 και του VZV, ενώ σε πολύ υψηλές εξειδικευμένες δόσεις χρησιμοποιείται και για προφύλαξη από CMV μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου. Δεν απομακρύνει τον λανθάνοντα ιό από τα νευρικά γάγγλια. Επομένως, μπορεί να μειώσει τη διάρκεια, την ένταση ή τις υποτροπές, αλλά δεν αποτελεί οριστική ίαση του έρπητα.

Σε σύγκριση με την από του στόματος ακυκλοβίρη, η βαλακυκλοβίρη παρέχει μεγαλύτερη έκθεση σε ακυκλοβίρη και συχνά επιτρέπει λιγότερες ημερήσιες λήψεις. Περισσότερα για τη διαφορά μπορείτε να δείτε στον οδηγό Ακυκλοβίρη και αντιιικά για έρπητα.

2Εγκεκριμένες ενδείξεις στην Ελλάδα

Σύμφωνα με την ελληνική ΠΧΠ, το Valtrex έχει συγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις. [1] Η αναφορά μιας λοίμωξης στον ευρύτερο φαρμακολογικό λόγο δεν σημαίνει ότι υπάρχει αυτομάτως εγκεκριμένο δοσολογικό σχήμα για κάθε ηλικία ή κάθε κλινική κατάσταση.

  • Έρπης ζωστήρας και οφθαλμικός ζωστήρας: σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες, καθώς και ζωστήρας σε ενήλικες με ήπια ή μέτρια ανοσοκαταστολή.
  • Λοιμώξεις δέρματος και βλεννογόνων από HSV: πρώτο επεισόδιο και υποτροπές γεννητικού έρπητα, καθώς και άλλες κατάλληλες λοιμώξεις HSV.
  • Καταστολή υποτροπιαζόντων λοιμώξεων HSV: σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους και σε ανοσοκατεσταλμένους ενήλικες.
  • Υποτροπιάζουσες οφθαλμικές λοιμώξεις HSV: θεραπεία ή καταστολή σύμφωνα με εξειδικευμένες οφθαλμολογικές οδηγίες.
  • Προφύλαξη από λοίμωξη και νόσο CMV: μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου σε ενήλικες και εφήβους, αποκλειστικά σε εξειδικευμένο πλαίσιο.
Τι διορθώνεται σε σχέση με παλαιότερες γενικές αναφορές: Η ανεμευλογιά δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως συνήθης εγκεκριμένη ένδειξη του ελληνικού Valtrex με γενικό δοσολογικό σχήμα για ενήλικες ή παιδιά. Ο VZV συνδέεται με το φάρμακο στην ΠΧΠ κυρίως μέσω του έρπητα ζωστήρα.

Για τη συνολική εικόνα του ιού δείτε τον οδηγό Ιός ανεμευλογιάς-ζωστήρα και για τα συμπτώματα του ζωστήρα τον αναλυτικό οδηγό Έρπης ζωστήρας.

3Valtrex 500 ή 1000 mg: ποια είναι η διαφορά

Τα 500 και 1000 mg εκφράζουν την ποσότητα βαλακυκλοβίρης σε κάθε δισκίο. Δεν είναι δύο διαφορετικά φάρμακα και δεν έχουν διαφορετικό μηχανισμό δράσης. Η επιλογή περιεκτικότητας γίνεται ώστε να σχηματιστεί το συνταγογραφημένο σχήμα με τον σωστό αριθμό δισκίων.

Βαλακυκλοβίρη Valtrex χρήσεις και δοσολογία
ΕρώτημαΣωστή απάντηση
Το 1000 mg δρα πιο γρήγορα;Όχι κατ’ ανάγκη. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από το σωστό συνολικό σχήμα και την έγκαιρη έναρξη.
Μπορώ να πάρω δύο των 500 mg αντί ενός των 1000 mg;Μόνο εφόσον αυτό αντιστοιχεί ακριβώς στη συνταγή και έχει επιβεβαιωθεί από γιατρό ή φαρμακοποιό.
Μπορώ να κόψω δισκίο για να δημιουργήσω άλλη δόση;Όχι χωρίς επιβεβαίωση από το φύλλο οδηγιών και επαγγελματία υγείας. Μία χαραγή δεν σημαίνει πάντοτε ίσα θεραπευτικά τμήματα.
Η μεγαλύτερη δόση είναι ασφαλής σε όλους;Όχι. Σε μειωμένη κάθαρση κρεατινίνης απαιτείται σημαντική μείωση δόσης ή συχνότητας.
Τρέχουσες λιανικές τιμές Valtrex στην Ελλάδα:
500 mg ×10: 10,10 €, 500 mg ×42: 37,84 € και 1000 mg ×21: 42,20 €.
Οι τιμές προέρχονται από το ισχύον δελτίο τιμών που εμφανίζεται στις καταχωρίσεις του Γαληνού και αφορούν τις συγκεκριμένες συσκευασίες. [3] [4] [5]

4Δοσολογία Valtrex: συνοπτικός πίνακας

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει εγκεκριμένα σχήματα για ασθενείς με επαρκή νεφρική λειτουργία. [1] Δεν αποτελεί προσωπική συνταγή. Η νεφρική δυσλειτουργία, η ανοσοκαταστολή και ειδικές κλινικές καταστάσεις αλλάζουν τη δοσολογία.

Σε κινητό, σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες.
ΈνδειξηΣυνήθης δόσηΔιάρκειαΚρίσιμη παρατήρηση
Ζωστήρας, ανοσοεπαρκής ενήλικας1000 mg, 3 φορές/ημέρα7 ημέρεςΈναρξη όσο το δυνατόν νωρίτερα, κατά προτίμηση εντός 72 ωρών.
Ζωστήρας, ήπια ή μέτρια ανοσοκαταστολή1000 mg, 3 φορές/ημέραΤουλάχιστον 7 ημέρες και 2 ημέρες μετά την εφελκιδοποίησηΑπαιτεί στενή παρακολούθηση και χαμηλό όριο για ενδοφλέβια θεραπεία.
HSV, ανοσοεπαρκείς ενήλικες και έφηβοι ≥12 ετών500 mg, 2 φορές/ημέρα3–5 ημέρες σε υποτροπή, έως 10 ημέρες στο πρώτο επεισόδιοΈναρξη στην πρόδρομη φάση ή με τα πρώτα σημεία.
HSV, ανοσοκατεσταλμένος ενήλικας1000 mg, 2 φορές/ημέραΤουλάχιστον 5 ημέρες, ανάλογα με βαρύτητα και ανταπόκρισηΑπαιτεί ιατρική επανεκτίμηση.
Επιχείλιος έρπης2000 mg και δεύτερη δόση 2000 mgΜία ημέρα μόνοΗ δεύτερη δόση περίπου 12 ώρες μετά, όχι νωρίτερα από 6 ώρες.
Καταστολή HSV, ανοσοεπαρκείς500 mg, 1 φορά/ημέραΜακροχρόνια με επανεκτίμησηΣε ≥10 υποτροπές/έτος μπορεί να επιλεγούν 250 mg δύο φορές/ημέρα.
Καταστολή HSV, ανοσοκατεσταλμένος ενήλικας500 mg, 2 φορές/ημέραΕπανεκτίμηση στους 6–12 μήνεςΠροσαρμογή στη νεφρική λειτουργία.
Προφύλαξη CMV μετά από μεταμόσχευση2000 mg, 4 φορές/ημέραΣυνήθως περίπου 90 ημέρεςΜόνο από μεταμοσχευτική ομάδα με συχνό έλεγχο νεφρών.
Προσοχή: Οι παραπάνω δόσεις δεν ισχύουν αυτούσιες όταν η κάθαρση κρεατινίνης είναι μειωμένη. Στον επιχείλιο έρπητα και στον ζωστήρα η μείωση μπορεί να είναι μεγάλη, ακόμη και αν η κρεατινίνη φαίνεται οριακά φυσιολογική σε ηλικιωμένο άτομο.

5Valtrex στον έρπητα ζωστήρα

Σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες με φυσιολογική νεφρική λειτουργία, η εγκεκριμένη δόση είναι 1000 mg τρεις φορές ημερησίως για επτά ημέρες. [1] Η έναρξη πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατό μετά τη διάγνωση. [1] Η ΠΧΠ αναφέρει ότι δεν υπάρχουν δεδομένα για έναρξη περισσότερες από 72 ώρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος.

Το όριο των 72 ωρών δεν σημαίνει ότι ένας ασθενής με νέες φυσαλίδες, οφθαλμική εντόπιση, έντονο πόνο ή ανοσοκαταστολή πρέπει να μείνει χωρίς εκτίμηση επειδή «πέρασαν τρεις ημέρες». Σημαίνει ότι η απόφαση μετά το χρονικό αυτό σημείο είναι περισσότερο εξατομικευμένη και δεν πρέπει να λαμβάνεται μόνο από διαδικτυακή πληροφορία.

  • Οφθαλμικός ζωστήρας: πόνος ή φυσαλίδες στο μέτωπο, στη μύτη ή γύρω από το μάτι απαιτούν επείγουσα οφθαλμολογική αξιολόγηση.
  • Διεσπαρμένος ή επιπλεγμένος ζωστήρας: σπλαχνική συμμετοχή, εγκεφαλίτιδα, κινητική νευροπάθεια ή εκτεταμένη νόσος μπορεί να απαιτούν ενδοφλέβια αντιιική θεραπεία.
  • Ανοσοκαταστολή: χρειάζεται στενή παρακολούθηση της κλινικής ανταπόκρισης και της νεφρικής λειτουργίας.

Διαβάστε περισσότερα για τα συμπτώματα, τον πόνο και τις επιπλοκές στον οδηγό Έρπης ζωστήρας.

6Γεννητικός έρπης και άλλες λοιμώξεις HSV

Για ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους ηλικίας 12 ετών και άνω με φυσιολογική νεφρική λειτουργία, η εγκεκριμένη δόση θεραπείας λοιμώξεων HSV είναι 500 mg δύο φορές ημερησίως. [1] Στις υποτροπές η διάρκεια είναι συνήθως τρεις έως πέντε ημέρες. Στο πρώτο επεισόδιο, το οποίο μπορεί να είναι βαρύτερο, μπορεί να χρειαστεί παράταση έως δέκα ημέρες.

Η θεραπεία έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να βοηθήσει όταν ξεκινά στην πρόδρομη φάση, όπως κάψιμο, μυρμήγκιασμα, κνησμός ή τοπικός πόνος, ή αμέσως μετά την εμφάνιση των πρώτων βλαβών. [1] [6] Σε ανοσοκατεσταλμένους ενήλικες η εγκεκριμένη δόση είναι υψηλότερη, συνήθως 1000 mg δύο φορές ημερησίως για τουλάχιστον πέντε ημέρες, με εξατομίκευση ανάλογα με τη βαρύτητα και τη νεφρική λειτουργία.

Μετάδοση: Το Valtrex μπορεί να μειώσει την ιοαποβολή και, σε κατασταλτική θεραπεία, τον κίνδυνο μετάδοσης. [6] [11] Δεν τον μηδενίζει. Συνιστάται αποχή από σεξουαλική επαφή όταν υπάρχουν βλάβες ή πρόδρομα συμπτώματα και χρήση ασφαλέστερων πρακτικών και εκτός εξάρσεων.

Για συμπτώματα, διάγνωση και κύηση δείτε τον οδηγό HSV-2 και γεννητικός έρπης και τον συνολικό οδηγό Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

7Valtrex για επιχείλιο έρπητα

Το εγκεκριμένο μονοήμερο σχήμα για επιχείλιο έρπητα σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους είναι 2000 mg δύο φορές μέσα σε μία ημέρα. [1] Η δεύτερη δόση λαμβάνεται περίπου 12 ώρες μετά την πρώτη και όχι νωρίτερα από έξι ώρες. Η θεραπεία δεν πρέπει να συνεχίζεται πέρα από μία ημέρα με αυτό το σχήμα, επειδή δεν έχει αποδειχθεί πρόσθετο όφελος. [1]

Βαλακυκλοβίρη Valtrex για επιχείλιο έρπητα

Η έναρξη πρέπει να γίνεται με το πρωιμότερο σύμπτωμα, πριν ακόμη σχηματιστούν πλήρως οι φυσαλίδες. Επειδή πρόκειται για υψηλή συνολική δόση μέσα σε λίγες ώρες, η νεφρική λειτουργία είναι κρίσιμη. Στην κάθαρση κρεατινίνης κάτω από 50 mL/min το σχήμα μειώνεται σημαντικά.

Για αναγνώριση των βλαβών, μετάδοση και διαφορική διάγνωση δείτε το άρθρο Επιχείλιος έρπης.

8Κατασταλτική θεραπεία για συχνές υποτροπές

Η κατασταλτική θεραπεία είναι καθημερινή αγωγή που στοχεύει στη μείωση των υποτροπών και της ασυμπτωματικής ιοαποβολής. [1] [6] Σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους 12 ετών και άνω, η συνήθης δόση είναι 500 mg μία φορά ημερησίως. [1]

Σε ασθενείς με πολύ συχνές υποτροπές, δηλαδή τουλάχιστον δέκα τον χρόνο χωρίς θεραπεία, η ΠΧΠ αναφέρει ότι μπορεί να υπάρχει καλύτερο αποτέλεσμα όταν η συνολική ημερήσια δόση των 500 mg διαιρείται σε 250 mg δύο φορές ημερησίως. Αυτό απαιτεί κατάλληλη περιεκτικότητα ή μορφή και δεν πρέπει να δημιουργείται αυθαίρετα με κόψιμο δισκίων.

Σε ανοσοκατεσταλμένους ενήλικες η συνήθης κατασταλτική δόση είναι 500 mg δύο φορές ημερησίως. Η ανάγκη συνέχισης πρέπει να επανεκτιμάται συνήθως μετά από έξι έως δώδεκα μήνες. [1] Η καταστολή δεν εξαλείφει τον κίνδυνο μετάδοσης και δεν αντικαθιστά την αποχή κατά τις εξάρσεις.

9Προφύλαξη CMV μετά από μεταμόσχευση

Η βαλακυκλοβίρη έχει εγκεκριμένη ένδειξη για προφύλαξη από λοίμωξη και νόσο CMV μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου σε ενήλικες και εφήβους 12 ετών και άνω. [1] Η συνήθης δόση με επαρκή νεφρική λειτουργία είναι 2000 mg τέσσερις φορές ημερησίως, με έναρξη το συντομότερο δυνατό μετά τη μεταμόσχευση και διάρκεια συνήθως περίπου 90 ημερών.

Πρόκειται για συνολική ημερήσια δόση 8000 mg και όχι για σχήμα που αφορά τις συνήθεις λοιμώξεις HSV ή τον ζωστήρα. Απαιτεί στενή παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας, συχνές προσαρμογές και αξιολόγηση από μεταμοσχευτική ομάδα. Οι νευρολογικές και νεφρικές ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίζονται συχνότερα στις υψηλές δόσεις.

Η επιλογή της βαλακυκλοβίρης έναντι άλλων φαρμάκων προφύλαξης CMV γίνεται αποκλειστικά από τη μεταμοσχευτική ομάδα, με βάση τον κίνδυνο του λήπτη, τη νεφρική λειτουργία και τις αντενδείξεις ή ανησυχίες ασφάλειας των εναλλακτικών θεραπειών.

Δεν αφορά αυτοθεραπεία: Η προφύλαξη CMV δεν πρέπει να συγχέεται με τη θεραπεία ενός θετικού CMV IgG ή IgM σε άτομο χωρίς μεταμόσχευση.

10Νεφρική δυσλειτουργία και προσαρμογή δόσης

Η ακυκλοβίρη που προκύπτει από τη βαλακυκλοβίρη αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς. [1] Όταν η νεφρική κάθαρση μειώνεται, το φάρμακο μπορεί να συσσωρευτεί και να προκαλέσει νεφρική βλάβη ή νευρολογικά συμπτώματα. Η επίσημη προσαρμογή βασίζεται στην κάθαρση κρεατινίνης, όχι απλώς σε μία μεμονωμένη τιμή κρεατινίνης. [1]

Σε κινητό, σύρετε οριζόντια για να δείτε όλες τις στήλες.
ΈνδειξηΚάθαρση κρεατινίνηςΠροσαρμοσμένη δόση
Ζωστήρας≥50 mL/min1000 mg 3 φορές/ημέρα
30–491000 mg 2 φορές/ημέρα
10–291000 mg 1 φορά/ημέρα
<10500 mg 1 φορά/ημέρα
HSV, ανοσοεπαρκείς≥30500 mg 2 φορές/ημέρα
<30500 mg 1 φορά/ημέρα
HSV, ανοσοκατεσταλμένοι ενήλικες≥301000 mg 2 φορές/ημέρα
<301000 mg 1 φορά/ημέρα
Επιχείλιος έρπης, μονοήμερο σχήμα≥502000 mg 2 φορές σε μία ημέρα
30–491000 mg 2 φορές σε μία ημέρα
10–29500 mg 2 φορές σε μία ημέρα
<10500 mg εφάπαξ
Καταστολή HSV, ανοσοεπαρκείς≥30500 mg 1 φορά/ημέρα
<30250 mg 1 φορά/ημέρα
Καταστολή HSV, ανοσοκατεσταλμένοι≥30500 mg 2 φορές/ημέρα
<30500 mg 1 φορά/ημέρα

Η προφύλαξη CMV έχει ξεχωριστό, πιο σύνθετο πίνακα προσαρμογής και γίνεται μόνο από τη μεταμοσχευτική ομάδα. Σε αιμοκάθαρση, η προβλεπόμενη δόση χορηγείται μετά το τέλος της συνεδρίας τις ημέρες της διύλισης.

eGFR και κάθαρση κρεατινίνης δεν είναι απολύτως ταυτόσημα: Το eGFR είναι χρήσιμο για την εκτίμηση και σταδιοποίηση της νεφρικής λειτουργίας, αλλά η συγκεκριμένη ΠΧΠ παρουσιάζει τη δοσολογική προσαρμογή με βάση την κάθαρση κρεατινίνης. Ο γιατρός επιλέγει τον κατάλληλο υπολογισμό για τη χορήγηση.

Δείτε επίσης τους οδηγούς Κρεατινίνη και eGFR.

11Πώς λαμβάνεται σωστά

  • Με ή χωρίς τροφή: μπορεί να ληφθεί ανεξάρτητα από τα γεύματα.
  • Με νερό: η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, πυρετό, εμέτους, διάρροια ή υψηλές δόσεις.
  • Σταθερά μεσοδιαστήματα: οι δόσεις πρέπει να κατανέμονται όσο γίνεται ομοιόμορφα μέσα στην ημέρα, σύμφωνα με τη συνταγή.
  • Χωρίς αυθαίρετη αλλαγή: δεν μειώνουμε, δεν αυξάνουμε και δεν παρατείνουμε μόνοι μας τη θεραπεία.
  • Ξεχασμένη δόση: λαμβάνεται όταν γίνει αντιληπτή, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη. Δεν λαμβάνεται διπλή δόση.

Σε σχήμα δύο δόσεων για επιχείλιο έρπητα, η δεύτερη δόση δεν πρέπει να ληφθεί νωρίτερα από έξι ώρες μετά την πρώτη. Σε σχήματα τριών ή τεσσάρων δόσεων, ο ακριβής προγραμματισμός πρέπει να επιβεβαιώνεται από τον θεράποντα.

12Σε πόση ώρα δρα και πότε φαίνεται βελτίωση

Η βαλακυκλοβίρη απορροφάται γρήγορα και μετατρέπεται σε ακυκλοβίρη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι βλάβες εξαφανίζονται σε λίγες ώρες. [1] Το αναμενόμενο όφελος είναι ο περιορισμός του ιικού πολλαπλασιασμού, η συντόμευση της πορείας και η μείωση της βαρύτητας όταν η αγωγή αρχίζει νωρίς.

  • Στον επιχείλιο ή γεννητικό έρπητα, η έναρξη στο κάψιμο, στο μυρμήγκιασμα ή στα πρώτα σημεία προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος.
  • Στον ζωστήρα, η θεραπεία πρέπει να ξεκινά όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά τη διάγνωση.
  • Ο πόνος του ζωστήρα μπορεί να επιμείνει παρά την αντιική αγωγή, επειδή υπάρχει και νευρική φλεγμονή.

Επιδείνωση, νέες εκτεταμένες βλάβες, πυρετός, οφθαλμικά συμπτώματα ή απουσία αναμενόμενης ανταπόκρισης απαιτούν επανεκτίμηση και όχι απλή παράταση της αγωγής.

13Συχνές παρενέργειες

Η βαλακυκλοβίρη είναι συνήθως καλά ανεκτή. Στην ελληνική ΠΧΠ η κεφαλαλγία καταγράφεται ως πολύ συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια, ενώ συχνές είναι η ναυτία, η ζάλη, ο έμετος, η διάρροια και ορισμένες δερματικές αντιδράσεις. [1]

  • κεφαλαλγία,
  • ναυτία, έμετος ή διάρροια,
  • ζάλη,
  • εξάνθημα, κνησμός ή φωτοευαισθησία.

Επίμονος έμετος ή διάρροια έχει επιπλέον σημασία επειδή μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση και να αυξήσει τον κίνδυνο συσσώρευσης ακυκλοβίρης, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ή σε άτομα με μειωμένη νεφρική λειτουργία.

14Σοβαρές παρενέργειες και πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια

Σοβαρές αντιδράσεις είναι ασυνήθεις, αλλά η νεφρική βλάβη και η νευροτοξικότητα είναι κλινικά σημαντικές επειδή συνδέονται συχνά με νεφρική δυσλειτουργία, ανεπαρκή προσαρμογή δόσης, μεγάλη ηλικία ή αφυδάτωση. [1] [12]

  • Νευρολογικά: σύγχυση, ψευδαισθήσεις, διέγερση, τρόμος, αταξία, δυσαρθρία, σπασμοί ή μειωμένο επίπεδο συνείδησης.
  • Νεφρικά: ολιγουρία, απότομη αύξηση κρεατινίνης ή άλλη εικόνα οξείας νεφρικής βλάβης.
  • Αλλεργικά: οίδημα προσώπου ή γλώσσας, δύσπνοια ή γενικευμένη αντίδραση υπερευαισθησίας.
  • Αιματολογικά: ανεξήγητες μελανιές ή αιμορραγία, ιδιαίτερα σε βαριά ανοσοκαταστολή ή πολύ υψηλές δόσεις.

Σε συστηματική ανασκόπηση δημοσιευμένων περιστατικών νευροτοξικότητας από ακυκλοβίρη/βαλακυκλοβίρη, νεφρική δυσλειτουργία υπήρχε στη μεγάλη πλειονότητα και συχνά είχε χορηγηθεί δόση υψηλότερη από αυτή που αντιστοιχούσε στη νεφρική λειτουργία. Η εμφάνιση νέας σύγχυσης ή νευρολογικών συμπτωμάτων κατά τη θεραπεία χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. [12]

15Αντενδείξεις και βασικές προειδοποιήσεις

Η κύρια αντένδειξη είναι υπερευαισθησία στη βαλακυκλοβίρη, στην ακυκλοβίρη ή σε έκδοχο του σκευάσματος. [1]

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει:

  • χρόνια ή οξεία νεφρική δυσλειτουργία,
  • μεγάλη ηλικία ή κίνδυνος αφυδάτωσης,
  • ταυτόχρονη χρήση δυνητικά νεφροτοξικών φαρμάκων,
  • πολύ υψηλή ημερήσια δόση, όπως σε μεταμοσχευτικό πλαίσιο.

Οφθαλμικός ζωστήρας ή ύποπτη οφθαλμική λοίμωξη HSV απαιτούν άμεση εξειδικευμένη εξέταση. Στον γεννητικό έρπητα, η αντιική αγωγή μειώνει αλλά δεν μηδενίζει τον κίνδυνο μετάδοσης. [6] [11]

16Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Οι σημαντικότερες αλληλεπιδράσεις αφορούν φάρμακα που μπορούν να επιβαρύνουν τους νεφρούς ή να επηρεάσουν τη νεφρική απέκκριση της ακυκλοβίρης. Η ΠΧΠ ζητά ιδιαίτερη προσοχή με νεφροτοξικά φάρμακα, ιδίως όταν χορηγούνται υψηλές δόσεις βαλακυκλοβίρης. [1]

  • αμινογλυκοσίδες, ενώσεις λευκόχρυσου και ιωδιούχα σκιαγραφικά,
  • μεθοτρεξάτη, πενταμιδίνη και φοσκαρνέτη,
  • κυκλοσπορίνη και τακρόλιμο.

Η σιμετιδίνη και η προβενεσίδη μπορούν να μειώσουν τη νεφρική κάθαρση της ακυκλοβίρης και να αυξήσουν την έκθεση. Σε μεταμοσχευμένους ή πολυφαρμακία η αξιολόγηση γίνεται συνολικά και όχι μεμονωμένα για κάθε ζεύγος φαρμάκων. [1]

Πρακτικά: πριν από την έναρξη αναφέρονται στον γιατρό ή στον φαρμακοποιό όλα τα φάρμακα, πρόσφατη χορήγηση σκιαγραφικού και καταστάσεις που προκαλούν αφυδάτωση.

17Κύηση, θηλασμός και γονιμότητα

Κύηση

Η ελληνική ΠΧΠ αναφέρει μεγαλύτερη εμπειρία για την ακυκλοβίρη και πιο περιορισμένα δεδομένα για τη βαλακυκλοβίρη, χωρίς σαφές σήμα αυξημένων συγγενών ανωμαλιών. Η χρήση στην κύηση γίνεται όταν το αναμενόμενο όφελος δικαιολογεί την έκθεση. [1]

Σε μεγάλη δανική μελέτη 837.795 γεννήσεων, η έκθεση σε ακυκλοβίρη, βαλακυκλοβίρη ή φαμσικλοβίρη στο πρώτο τρίμηνο δεν συσχετίστηκε συνολικά με αυξημένο κίνδυνο μείζονων συγγενών ανωμαλιών. Για τη βαλακυκλοβίρη ειδικά οι εκθέσεις ήταν πολύ λιγότερες, επομένως το εύρος αβεβαιότητας ήταν μεγαλύτερο. [10]

Θηλασμός

Η βαλακυκλοβίρη μετατρέπεται σε ακυκλοβίρη. Η βάση LactMed, αναθεωρημένη τον Ιανουάριο 2026, αναφέρει ότι η ποσότητα ακυκλοβίρης που προσλαμβάνει το βρέφος μέσω του γάλακτος μετά από βαλακυκλοβίρη είναι μικρότερη από το 1% μιας συνήθους βρεφικής θεραπευτικής δόσης και δεν αναμένεται να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. [9]

Γονιμότητα και γεννητικός έρπης στην κύηση

Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη μόνιμης επίδρασης στη γονιμότητα από τις συνήθεις θεραπευτικές δόσεις. Στον γεννητικό έρπητα κατά την κύηση, η αντιμετώπιση εξαρτάται από το αν πρόκειται για πρώτο επεισόδιο ή υποτροπή, την εβδομάδα κύησης και την παρουσία βλαβών κοντά στον τοκετό και πρέπει να συντονίζεται με μαιευτήρα. [1] [6]

18Παιδιά, ηλικιωμένοι και ηπατική δυσλειτουργία

Παιδιά και έφηβοι

Η ελληνική ΠΧΠ αναφέρει ότι η αποτελεσματικότητα του Valtrex σε παιδιά κάτω των 12 ετών δεν έχει αξιολογηθεί. Τα σχήματα του άρθρου για HSV και επιχείλιο έρπητα αφορούν τις ηλικίες για τις οποίες προβλέπονται και δεν μετατρέπονται αυθαίρετα σε παιδιατρική δόση βάσει βάρους. [1]

Ηλικιωμένοι

Η ηλικία αυξάνει την πιθανότητα μειωμένης νεφρικής κάθαρσης και αφυδάτωσης. Μία φαινομενικά φυσιολογική κρεατινίνη μπορεί να συνυπάρχει με χαμηλότερη πραγματική νεφρική λειτουργία λόγω μειωμένης μυϊκής μάζας, γι’ αυτό η δόση πρέπει να συνδέεται με την εκτιμώμενη νεφρική κάθαρση και την κλινική εικόνα. [1] [12]

Ηπατική δυσλειτουργία

Σε ήπια ή μέτρια κίρρωση με διατηρημένη συνθετική λειτουργία συνήθως δεν απαιτείται αλλαγή δόσης. Σε προχωρημένη ηπατική νόσο ή σε πολύ υψηλές ημερήσιες δόσεις απαιτείται προσεκτική ιατρική παρακολούθηση. [1]

19Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειάζονται

Σε νέο, κατά τα άλλα υγιή ενήλικα που λαμβάνει σύντομο σχήμα συνήθως δεν απαιτείται ειδικό «πακέτο» εξετάσεων μόνο επειδή παίρνει Valtrex. Η παρακολούθηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν υπάρχει κίνδυνος συσσώρευσης, υψηλή δόση, μεγάλη ηλικία, αφυδάτωση ή νεφρική νόσος. [1]

Κλινική κατάστασηΠιθανός έλεγχοςΓιατί
Ηλικιωμένος, ΧΝΝ, αφυδάτωση ή υψηλή δόσηΚρεατινίνη και εκτίμηση νεφρικής λειτουργίαςΓια επιλογή ή αναπροσαρμογή δόσης
Παρατεταμένη αγωγή ή ανοσοκαταστολήΝεφρική λειτουργία και, ανά περίπτωση, γενική αίματος/ηπατικά ένζυμαΑνάλογα με συνοδά φάρμακα και κλινικό κίνδυνο
Μεταμόσχευση και προφύλαξη CMVΣυχνή νεφρική και αιματολογική παρακολούθηση σύμφωνα με τη μεταμοσχευτική ομάδαΠολύ υψηλή ημερήσια δόση και συχνές μεταβολές νεφρικής λειτουργίας
Νέα σύγχυση, υπνηλία ή ολιγουρίαΆμεση κλινική και νεφρική εκτίμησηΠιθανή συσσώρευση ή τοξικότητα

Δεν διακόπτεται αυθαίρετα το φάρμακο πριν από αιμοληψία. Για την ασφαλή ερμηνεία είναι χρήσιμο να αναφέρονται δόση, διάρκεια θεραπείας, ώρα τελευταίας λήψης και τυχόν αφυδάτωση ή έμετοι.

20HSV/VZV: ποια εξέταση έχει αξία

Η βαλακυκλοβίρη δεν χρειάζεται ειδική εργαστηριακή εξέταση για να «μετρηθεί» η δράση της. Η εργαστηριακή αξία βρίσκεται κυρίως στη σωστή επιβεβαίωση HSV ή VZV όταν η κλινική εικόνα δεν είναι τυπική και στον έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας όταν υπάρχει κίνδυνος συσσώρευσης.

Όταν υπάρχει ενεργή βλάβη

Σε φυσαλίδα, έλκος ή πρόσφατη βλάβη γεννητικού έρπητα, η μοριακή ανίχνευση από τη βλάβη με μοριακή ανίχνευση με PCR είναι η πιο ευαίσθητη εργαστηριακή προσέγγιση. Το CDC αναφέρει ότι η PCR από βλάβη είναι πιο ευαίσθητη από την καλλιέργεια, ιδιαίτερα στις υποτροπές. [6]

Στον έρπητα ζωστήρα η διάγνωση είναι συχνά κλινική, αλλά σε άτυπες περιπτώσεις η PCR για VZV από υλικό βλάβης είναι η προτιμώμενη εξέταση επιβεβαίωσης. [7]

HSV IgG και IgM

HSV IgG: τεκμηριώνει προηγούμενη έκθεση και, όταν είναι τυποειδική, μπορεί να βοηθήσει σε επιλεγμένες περιπτώσεις χωρίς ενεργή βλάβη. Δεν αποδεικνύει ότι μία σημερινή δερματική βλάβη οφείλεται απαραίτητα σε HSV.

HSV IgM: δεν συνιστάται για τη διάγνωση γεννητικού έρπητα. Δεν είναι τυποειδής και μπορεί να γίνει θετική και σε υποτροπή, επομένως δεν ξεχωρίζει αξιόπιστα πρόσφατη από παλαιότερη λοίμωξη. [6]

Τυχαίο επίχρισμα από περιοχή χωρίς βλάβη δεν αποτελεί καλό τρόπο αποκλεισμού HSV, επειδή η ιοαποβολή είναι διαλείπουσα και ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει λοίμωξη. Η επιλογή δείγματος πρέπει να γίνεται με βάση τη βλάβη και το κλινικό ερώτημα. [6]

Το Valtrex και το Zovirax καταλήγουν φαρμακολογικά στην ακυκλοβίρη· η διαφορά είναι κυρίως η φαρμακοκινητική και η συχνότητα από του στόματος χορήγησης. Η εργαστηριακή διάγνωση του HSV ή του VZV δεν αλλάζει επειδή χρησιμοποιείται το ένα ή το άλλο αντιικό.

21Συχνές ερωτήσεις

Το Valtrex 500 και το Valtrex 1000 είναι διαφορετικά φάρμακα;

Όχι. Περιέχουν την ίδια δραστική ουσία σε διαφορετική περιεκτικότητα. Η ένδειξη, η συνολική ημερήσια δόση και η νεφρική λειτουργία καθορίζουν πόσα δισκία και πόσο συχνά λαμβάνονται. [1]

Ποια είναι η δόση στον έρπητα ζωστήρα;

Σε ανοσοεπαρκή ενήλικα με φυσιολογική νεφρική λειτουργία, το εγκεκριμένο σχήμα είναι 1000 mg τρεις φορές ημερησίως για 7 ημέρες. Σε νεφρική δυσλειτουργία το σχήμα αλλάζει. [1]

Τι ισχύει για τον γεννητικό έρπητα;

Τα σχήματα διαφέρουν μεταξύ πρώτου επεισοδίου, υποτροπής και κατασταλτικής θεραπείας. Η ελληνική ΠΧΠ και οι διεθνείς οδηγίες δίνουν διαφορετικά δοσολογικά πλαίσια ανά κλινική κατάσταση, γι’ αυτό δεν χρησιμοποιείται ένα ενιαίο «500 mg για όλους». [1] [6]

Ποιο είναι το μονοήμερο σχήμα για επιχείλιο έρπητα;

Η ΠΧΠ προβλέπει 2000 mg και δεύτερη δόση 2000 mg περίπου 12 ώρες αργότερα, όχι νωρίτερα από 6 ώρες. Δεν παρατείνεται πέρα από μία ημέρα και χρειάζεται προσαρμογή όταν η νεφρική λειτουργία είναι μειωμένη. [1]

Το Valtrex επηρεάζει τα νεφρά;

Μπορεί να προκαλέσει νεφρική βλάβη ή συσσώρευση ακυκλοβίρης, κυρίως σε νεφρική δυσλειτουργία, αφυδάτωση, μεγάλη ηλικία ή μη σωστά προσαρμοσμένη δόση. [1] [12]

Λαμβάνεται με φαγητό;

Μπορεί να ληφθεί με ή χωρίς τροφή. Αν υπάρχει ναυτία, ένα ελαφρύ γεύμα μπορεί να είναι πιο ανεκτό χωρίς να αλλάζει τη συνταγογραφημένη δόση. [1] [2]

Η καθημερινή κατασταλτική θεραπεία μειώνει τη μετάδοση HSV-2;

Ναι, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αλλά δεν τον μηδενίζει. Σε μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη, βαλακυκλοβίρη 500 mg ημερησίως μείωσε τη συνολική μετάδοση HSV-2 σε ετεροφυλόφιλα οροδιαφορετικά ζευγάρια. Παραμένουν απαραίτητες οι πρακτικές μείωσης μετάδοσης και η αποχή όταν υπάρχουν βλάβες ή πρόδρομα συμπτώματα. [6] [11]

Χρειάζεται HSV IgM πριν από τη θεραπεία;

Όχι ως γενικός κανόνας. Το CDC δεν συνιστά HSV IgM για διάγνωση επειδή δεν είναι τυποειδής και μπορεί να γίνει θετική και σε υποτροπές. Όταν υπάρχει ενεργή βλάβη, η μοριακή ανίχνευση από τη βλάβη είναι συνήθως πιο χρήσιμη. [6] [8]

22Εργαστηριακός Κόμβος και Βιβλιογραφία

Η βαλακυκλοβίρη συνήθως δεν απαιτεί ειδική εργαστηριακή παρακολούθηση σε νέο, υγιή ασθενή με σύντομη αγωγή. Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας ή ειδική διάγνωση HSV/VZV έχει αξία όταν υπάρχει συγκεκριμένη κλινική ένδειξη.

ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΛΑΜΙΑ
Εξετάσεις, εργαστηριακοί οδηγοί και χρήσιμες πληροφορίες

Πρόσβαση στον κατάλογο εξετάσεων και σε οδηγούς για νεφρική λειτουργία, λοιμώξεις, μικροβιολογικό έλεγχο και ερμηνεία αποτελεσμάτων.

📞 +30-22310-66841  •  Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
Βιβλιογραφία και πηγές
1. Ελληνική Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος Valtrex 500 mg και 1000 mg.
ΠΧΠ Valtrex
2. Ελληνικό Φύλλο Οδηγιών Χρήσης Valtrex 500 mg και 1000 mg.
Φύλλο οδηγιών Valtrex
3. Γαληνός – Valtrex 500 mg ×10: ισχύουσα λιανική τιμή.
Valtrex 500 mg ×10
4. Γαληνός – Valtrex 500 mg ×42: ισχύουσα λιανική τιμή.
Valtrex 500 mg ×42
5. Γαληνός – Valtrex 1000 mg ×21: ισχύουσα λιανική τιμή.
Valtrex 1000 mg ×21
6. CDC – Κατευθυντήριες οδηγίες για τον γεννητικό έρπητα. Διάγνωση, επεισοδιακή και κατασταλτική θεραπεία, μετάδοση.
CDC – Γεννητικός έρπης
7. CDC – Εργαστηριακός έλεγχος VZV. Η PCR από βλάβη ως προτιμώμενη μέθοδος επιβεβαίωσης ανεμευλογιάς και έρπητα ζωστήρα.
CDC – Εργαστηριακός έλεγχος VZV
8. CDC – Έλεγχος για λοίμωξη από HSV. Ρόλος μοριακής ανίχνευσης και περιορισμοί της ορολογίας.
CDC – Εξετάσεις HSV
9. LactMed – Valacyclovir. Αναθεώρηση 15 Ιανουαρίου 2026· δεδομένα για έκθεση του βρέφους μέσω μητρικού γάλακτος.
LactMed – Βαλακυκλοβίρη
10. Pasternak B, Hviid A. (2010). Χρήση ακυκλοβίρης, βαλακυκλοβίρης και φαμσικλοβίρης στο πρώτο τρίμηνο και κίνδυνος συγγενών ανωμαλιών. JAMA. PMID: 20736469.
PubMed – PMID 20736469
11. Corey L και συν. (2004). Καθημερινή βαλακυκλοβίρη για μείωση μετάδοσης γεννητικού HSV-2 σε οροδιαφορετικά ζευγάρια. New England Journal of Medicine. PMID: 14702423.
PubMed – PMID 14702423
12. Brandariz-Nuñez D και συν. (2021). Νευροτοξικότητα από ακυκλοβίρη και βαλακυκλοβίρη: συστηματική ανασκόπηση δημοσιευμένων περιστατικών. PMID: 34146428.
PubMed – PMID 34146428

Ιατρική επισήμανση: Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την εξέταση, τη διάγνωση ή τη συνταγογράφηση από ιατρό. Η δοσολογία της βαλακυκλοβίρης εξαρτάται από την ένδειξη, τη νεφρική λειτουργία και το ατομικό ιστορικό.

Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.