Χαμηλός Αιματοκρίτης: Τι Σημαίνει, Αιτίες, Συμπτώματα και Πότε Θέλει Έλεγχο

1 Τι είναι ο αιματοκρίτης και τι σημαίνει χαμηλός

Ο αιματοκρίτης, που συχνά αναγράφεται στις εξετάσεις ως Hct ή Ht, δείχνει ποιο ποσοστό του αίματος καταλαμβάνουν τα ερυθρά αιμοσφαίρια. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι τα κύτταρα που μεταφέρουν οξυγόνο στους ιστούς μέσω της αιμοσφαιρίνης. Όταν ο αιματοκρίτης είναι χαμηλός, το ποσοστό αυτό είναι μικρότερο από το αναμενόμενο, κάτι που μπορεί να σημαίνει ότι υπάρχουν λιγότερα ερυθρά, μικρότερη ποσότητα αιμοσφαιρίνης ή σχετική αραίωση του αίματος.

Στην καθημερινή πράξη, ο χαμηλός αιματοκρίτης είναι ένα από τα πιο συχνά εργαστηριακά ευρήματα. Πολλοί ασθενείς λένε «έπεσε ο αιματοκρίτης μου» ή «έχω χαμηλό αιματοκρίτη», όμως αυτό δεν αρκεί για να βγει συμπέρασμα. Ο αιματοκρίτης πρέπει να διαβάζεται μαζί με την Γενική Αίματος συνολικά: αιμοσφαιρίνη, ερυθρά αιμοσφαίρια, MCV, MCH, RDW, λευκά και αιμοπετάλια.

Ο χαμηλός αιματοκρίτης μπορεί να οφείλεται σε πραγματική αναιμία, σε απώλεια αίματος, σε έλλειψη σιδήρου ή βιταμινών, σε χρόνια νόσο ή σε ειδικές φυσιολογικές καταστάσεις, όπως η κύηση. Για αυτό δεν αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή διάγνωση, αλλά ως ένδειξη ότι χρειάζεται σωστή ερμηνεία και συχνά συμπληρωματικός εργαστηριακός έλεγχος.

2 Φυσιολογικές τιμές αιματοκρίτη

Οι φυσιολογικές τιμές του αιματοκρίτη δεν είναι ίδιες για όλους. Διαφέρουν ανάλογα με το φύλο, την ηλικία, την εγκυμοσύνη, την κατάσταση ενυδάτωσης και τα όρια αναφοράς του εργαστηρίου. Για αυτό κάθε αποτέλεσμα πρέπει να συγκρίνεται με τα όρια που αναγράφονται στο συγκεκριμένο παραπεμπτικό ή στο συγκεκριμένο εργαστηριακό αποτέλεσμα.

Ένας αιματοκρίτης λίγο κάτω από το όριο μπορεί να έχει διαφορετική σημασία από έναν πολύ χαμηλό αιματοκρίτη ή από μια απότομη πτώση σε σχέση με παλιότερες εξετάσεις. Η τάση των τιμών έχει μεγάλη σημασία. Αν ένας ασθενής είχε σταθερά αιματοκρίτη 43% και ξαφνικά έχει 34%, αυτό είναι πιο σημαντικό από έναν άνθρωπο που έχει χρόνια οριακές τιμές χωρίς συμπτώματα και χωρίς άλλη παθολογική ένδειξη.

3 Χαμηλός αιματοκρίτης και αναιμία

Ο χαμηλός αιματοκρίτης συχνά οδηγεί στη σκέψη της αναιμίας. Η αναιμία σημαίνει ότι η ποσότητα αιμοσφαιρίνης ή η ικανότητα μεταφοράς οξυγόνου από το αίμα είναι μειωμένη. Όμως, η αναιμία δεν είναι μία και μοναδική πάθηση. Είναι αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών μηχανισμών. Μπορεί να προκύψει όταν ο οργανισμός δεν παράγει αρκετά ερυθρά, όταν χάνει αίμα ή όταν τα ερυθρά καταστρέφονται πιο γρήγορα από το φυσιολογικό.

Για πρακτικούς λόγους, η διερεύνηση ξεκινά από το ερώτημα: είναι η αναιμία μικροκυτταρική, ορθοκυτταρική ή μακροκυτταρική; Αυτό φαίνεται κυρίως από τον δείκτη MCV. Αν το MCV είναι χαμηλό, συχνά σκεφτόμαστε σιδηροπενία ή θαλασσαιμικό χαρακτηριστικό. Αν είναι υψηλό, σκεφτόμαστε έλλειψη Β12, φυλλικού ή άλλες αιτίες. Αν είναι φυσιολογικό, μπορεί να υπάρχει χρόνια νόσος, νεφρική δυσλειτουργία, οξεία αιμορραγία ή αρχόμενο στάδιο άλλης αναιμίας.

Για πιο οργανωμένη προσέγγιση, δείτε και τον κεντρικό οδηγό Αναιμία, Σίδηρος & Φερριτίνη, όπου ο αιματοκρίτης συνδέεται με τη γενική αίματος, τη φερριτίνη, τη βιταμίνη Β12, το φυλλικό οξύ και τους δείκτες φλεγμονής.

4 Συμπτώματα που μπορεί να προκαλέσει

Τα συμπτώματα του χαμηλού αιματοκρίτη εξαρτώνται από το πόσο χαμηλή είναι η τιμή, πόσο γρήγορα έπεσε, ποια είναι η αιτία και αν υπάρχουν συνοδά προβλήματα υγείας. Ένας νέος άνθρωπος με ήπια χρόνια αναιμία μπορεί να έχει λίγα συμπτώματα, ενώ ένας ηλικιωμένος ή καρδιοπαθής μπορεί να επηρεάζεται ακόμη και από μικρότερη πτώση.

• Κόπωση, αδυναμία και μειωμένη αντοχή.
• Ζάλη, πονοκέφαλος ή αίσθημα αστάθειας.
• Δύσπνοια στην προσπάθεια ή ταχυκαρδία.
• Ωχρότητα στο δέρμα ή στους βλεννογόνους.
• Κρύα άκρα, αίσθημα παγωνιάς ή εύκολη εξάντληση.
• Μειωμένη συγκέντρωση, υπνηλία ή πνευματική κόπωση.
• Τριχόπτωση, εύθραυστα νύχια ή γωνιακή χειλίτιδα, κυρίως σε σιδηροπενία.

Όταν η πτώση είναι απότομη, όπως σε οξεία αιμορραγία, τα συμπτώματα μπορεί να είναι πολύ πιο έντονα: ιδρώτας, ταχυκαρδία, πτώση πίεσης, λιποθυμική τάση ή έντονη αδυναμία. Όταν η πτώση είναι αργή, το σώμα μπορεί να προσαρμοστεί για κάποιο διάστημα και ο ασθενής να θεωρεί την κόπωση «φυσιολογική», μέχρι να γίνει έλεγχος.

5 Οι συχνότερες αιτίες χαμηλού αιματοκρίτη

Οι αιτίες του χαμηλού αιματοκρίτη μπορούν να χωριστούν σε τέσσερις μεγάλες ομάδες: μειωμένη παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων, απώλεια αίματος, αυξημένη καταστροφή ερυθρών και σχετική αραίωση του αίματος. Η διάκριση αυτή βοηθά να οργανωθεί ο έλεγχος και να μη δοθεί απλώς ένα συμπλήρωμα χωρίς να ξέρουμε τι λείπει.

Στους ενήλικες, ειδικά στους άνδρες και στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, η χαμηλή φερριτίνη και ο χαμηλός αιματοκρίτης δεν πρέπει να θεωρούνται απλώς «έλλειψη σιδήρου από διατροφή». Πολύ συχνά πρέπει να αναζητηθεί αν υπάρχει χρόνια απώλεια αίματος από το γαστρεντερικό ή άλλη πηγή.

Σε νεότερες γυναίκες, συχνό αίτιο είναι η έντονη περίοδος. Σε ηλικιωμένους, ο έλεγχος πρέπει να είναι πιο προσεκτικός, γιατί μπορεί να συνυπάρχουν χρόνια νοσήματα, νεφρική δυσλειτουργία, φλεγμονή, διατροφικές ελλείψεις ή φάρμακα που επηρεάζουν το γαστρεντερικό.

6 Σίδηρος, φερριτίνη και σιδηροπενία

Η σιδηροπενική αναιμία είναι μία από τις συχνότερες αιτίες χαμηλού αιματοκρίτη. Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης. Όταν οι αποθήκες σιδήρου μειωθούν, ο οργανισμός αρχίζει να παράγει ερυθρά αιμοσφαίρια με λιγότερη αιμοσφαιρίνη και συχνά μικρότερο μέγεθος. Αυτό φαίνεται στη γενική αίματος με χαμηλή Hb, χαμηλό Hct, συχνά χαμηλό MCV και αυξημένο RDW.

Η φερριτίνη είναι από τους πιο χρήσιμους δείκτες για τις αποθήκες σιδήρου. Χαμηλή φερριτίνη συνήθως δείχνει πραγματικά μειωμένα αποθέματα σιδήρου. Για αυτό, όταν υπάρχει χαμηλός αιματοκρίτης, η φερριτίνη βοηθά να φανεί αν η αιτία είναι σιδηροπενία ή αν πρέπει να αναζητηθεί άλλος μηχανισμός. Περισσότερες λεπτομέρειες υπάρχουν στους οδηγούς Σίδηρος & Φερριτίνη και Χαμηλή Φερριτίνη.

Το σημαντικότερο ερώτημα δεν είναι μόνο αν λείπει σίδηρος, αλλά γιατί λείπει. Μπορεί να οφείλεται σε έντονη περίοδο, ανεπαρκή πρόσληψη, δυσαπορρόφηση, χρόνια γαστρεντερική απώλεια, λήψη φαρμάκων ή άλλο αίτιο. Η θεραπεία με σίδηρο μπορεί να βοηθήσει, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από αναζήτηση της αιτίας όταν αυτό είναι κλινικά απαραίτητο.

7 Βιταμίνη Β12, φυλλικό οξύ και μακροκυτταρική αναιμία

Ο χαμηλός αιματοκρίτης μπορεί να οφείλεται και σε έλλειψη βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ερυθρά αιμοσφαίρια είναι συχνά μεγαλύτερα από το φυσιολογικό και το MCV εμφανίζεται αυξημένο. Η εικόνα αυτή ονομάζεται μακροκυτταρική αναιμία και χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση από τη σιδηροπενία.

Η έλλειψη Β12 μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα με αυστηρά vegan διατροφή χωρίς συμπλήρωμα, σε χρόνια λήψη μετφορμίνης ή αναστολέων αντλίας πρωτονίων, σε ατροφική ή αυτοάνοση γαστρίτιδα, μετά από γαστρικές επεμβάσεις ή σε καταστάσεις δυσαπορρόφησης. Η Β12 έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δεν σχετίζεται μόνο με την αναιμία, αλλά και με νευρολογικά συμπτώματα, όπως μουδιάσματα, αστάθεια, διαταραχή μνήμης ή αίσθημα καψίματος στα άκρα. Δείτε περισσότερα στον οδηγό Βιταμίνη Β12.

Το φυλλικό οξύ είναι επίσης απαραίτητο για την αιμοποίηση. Έλλειψη μπορεί να εμφανιστεί σε κακή διατροφή, αυξημένες ανάγκες, εγκυμοσύνη, αλκοόλ, ορισμένα φάρμακα ή δυσαπορρόφηση. Στην πράξη, όταν υπάρχει χαμηλός αιματοκρίτης με αυξημένο MCV, ο έλεγχος Β12 και φυλλικού είναι βασικό βήμα.

8 Χρόνια νόσος, φλεγμονή και νεφρική λειτουργία

Δεν είναι κάθε χαμηλός αιματοκρίτης αποτέλεσμα σιδηροπενίας. Σε πολλούς ασθενείς, ειδικά μεγαλύτερης ηλικίας ή με χρόνια προβλήματα, η αναιμία σχετίζεται με χρόνια φλεγμονή, χρόνιες λοιμώξεις, αυτοάνοσα νοσήματα, νεοπλασίες ή άλλα συστηματικά νοσήματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο οργανισμός μπορεί να έχει σίδηρο, αλλά να μην τον αξιοποιεί σωστά για την παραγωγή ερυθρών.

Η νεφρική λειτουργία είναι επίσης σημαντική. Οι νεφροί παράγουν ερυθροποιητίνη, μια ορμόνη που δίνει σήμα στον μυελό των οστών να παράγει ερυθρά αιμοσφαίρια. Όταν υπάρχει χρόνια νεφρική νόσος, η παραγωγή αυτή μπορεί να μειωθεί και να εμφανιστεί αναιμία. Για αυτό, στην αξιολόγηση χαμηλού αιματοκρίτη συχνά ελέγχονται κρεατινίνη, ουρία και eGFR.

Σε χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις, η φερριτίνη μπορεί να είναι φυσιολογική ή αυξημένη επειδή λειτουργεί και ως δείκτης οξείας φάσης. Αυτό σημαίνει ότι η ερμηνεία της δεν γίνεται απομονωμένα. Χρειάζεται συνδυασμός με σίδηρο, τρανσφερρίνη, κορεσμό τρανσφερρίνης, CRP, γενική αίματος και το ιστορικό του ασθενούς.

9 Κύηση, παιδιά, ηλικιωμένοι και αθλητές

Ο χαμηλός αιματοκρίτης χρειάζεται διαφορετική ερμηνεία σε ειδικές ομάδες. Στην κύηση, ο όγκος του πλάσματος αυξάνεται περισσότερο από τη μάζα των ερυθρών, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται φυσιολογική αιμοαραίωση. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χαμηλότερη τιμή είναι αθώα. Η έγκυος πρέπει να ελέγχεται για φερριτίνη, σίδηρο, Β12 και φυλλικό, ειδικά αν υπάρχει κόπωση, ζάλη, ταχυκαρδία ή προηγούμενο ιστορικό αναιμίας.

Στα παιδιά και στους εφήβους, η ερμηνεία γίνεται με βάση την ηλικία και τα παιδιατρικά όρια. Η σιδηροπενία είναι συχνή σε φάσεις ταχείας ανάπτυξης, σε περιορισμένη διατροφή ή σε κορίτσια με έντονη έμμηνο ρύση. Στους ηλικιωμένους, αντίθετα, ακόμη και μια ήπια αναιμία δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην ηλικία. Χρειάζεται έλεγχος για χρόνια φλεγμονή, νεφρική λειτουργία, διατροφικές ελλείψεις και πιθανή απώλεια αίματος.

Στους αθλητές αντοχής μπορεί να υπάρχει σχετική αιμοαραίωση λόγω αυξημένου όγκου πλάσματος. Αυτό μπορεί να δώσει χαμηλότερο αιματοκρίτη χωρίς πραγματική ανεπάρκεια. Παρ’ όλα αυτά, αν υπάρχει κόπωση, πτώση απόδοσης ή χαμηλή φερριτίνη, χρειάζεται πλήρης έλεγχος και όχι βιαστικό συμπέρασμα.

10 Πότε ο χαμηλός αιματοκρίτης μπορεί να δείχνει αιμορραγία

Ένας χαμηλός αιματοκρίτης μπορεί να είναι η πρώτη ένδειξη ότι ο οργανισμός χάνει αίμα. Η απώλεια μπορεί να είναι εμφανής, όπως σε τραυματισμό ή έντονη γυναικολογική αιμορραγία, αλλά μπορεί να είναι και αθόρυβη, όπως σε χρόνια μικρή απώλεια από το γαστρεντερικό. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε άνδρες και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες με χαμηλή φερριτίνη ή σιδηροπενική αναιμία.

• Μαύρα κόπρανα ή αίμα στα κόπρανα.
• Έμετος με αίμα ή έντονα γαστρεντερικά συμπτώματα.
• Αίμα στα ούρα.
• Πολύ έντονη ή παρατεταμένη έμμηνος ρύση.
• Πρόσφατο χειρουργείο, τραυματισμός ή αιμορραγικό επεισόδιο.
• Ανεξήγητη πτώση αιματοκρίτη σε σχέση με προηγούμενες εξετάσεις.

Στην οξεία αιμορραγία, ο αιματοκρίτης μπορεί αρχικά να μην δείξει αμέσως το πλήρες μέγεθος της απώλειας και να μεταβληθεί τις επόμενες ώρες. Στη χρόνια μικρή απώλεια, αντίθετα, το εύρημα μπορεί να εμφανιστεί σταδιακά με χαμηλή Hb, χαμηλό Hct, χαμηλό MCV και χαμηλή φερριτίνη. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η θεραπεία με σίδηρο χωρίς διερεύνηση της αιτίας μπορεί να καθυστερήσει σημαντική διάγνωση.

11 Ποιες εξετάσεις χρειάζονται

Ο σωστός έλεγχος δεν έχει στόχο απλώς να επιβεβαιώσει ότι ο αιματοκρίτης είναι χαμηλός. Στόχος είναι να βρεθεί η αιτία. Αυτό καθορίζει αν χρειάζεται σίδηρος, Β12, φυλλικό, έλεγχος φλεγμονής, έλεγχος νεφρικής λειτουργίας, διερεύνηση αιμορραγίας ή ειδικότερη αιματολογική αξιολόγηση.

1. Γενική Αίματος: αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτης, RBC, MCV, MCH, RDW, λευκά και αιμοπετάλια.
2. Φερριτίνη και έλεγχος σιδήρου: σίδηρος ορού, τρανσφερρίνη, TIBC και κορεσμός τρανσφερρίνης.
3. Βιταμίνη Β12 και φυλλικό οξύ: ιδιαίτερα όταν το MCV είναι αυξημένο ή υπάρχουν νευρολογικά συμπτώματα.
4. Δικτυοερυθροκύτταρα: δείχνουν αν ο μυελός ανταποκρίνεται επαρκώς στην αναιμία.
5. Δείκτες αιμόλυσης: LDH, χολερυθρίνη, απτοσφαιρίνη και Coombs όπου χρειάζεται.
6. Νεφρική λειτουργία: κρεατινίνη, ουρία και eGFR.
7. Δείκτες φλεγμονής: CRP ή ΤΚΕ όταν υπάρχει υποψία χρόνιας φλεγμονής.

Ανάλογα με την εικόνα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει επιπλέον εξετάσεις. Τα δικτυοερυθροκύτταρα είναι ιδιαίτερα χρήσιμα γιατί βοηθούν να φανεί αν ο οργανισμός προσπαθεί να αναπληρώσει τα ερυθρά. Για πιο γενική προσέγγιση, δείτε και τον οδηγό Αναιμία: Ποιες Εξετάσεις Αίματος Χρειάζονται.

12 Πώς ερμηνεύεται μαζί με Hb, MCV, RDW και φερριτίνη

Ο αιματοκρίτης από μόνος του λέει λίγα. Η κλινική αξία βρίσκεται στον συνδυασμό. Η αιμοσφαιρίνη δείχνει πόση Hb υπάρχει στο αίμα, το MCV δείχνει το μέγεθος των ερυθρών, το MCH την ποσότητα αιμοσφαιρίνης ανά ερυθρό, το RDW πόσο άνισα είναι τα μεγέθη των ερυθρών και η φερριτίνη τις αποθήκες σιδήρου.

Αυτός ο συνδυασμός είναι ο λόγος που δύο άτομα με ίδιο αιματοκρίτη μπορεί να έχουν τελείως διαφορετική αιτία. Ο ένας μπορεί να έχει σιδηροπενία, ο άλλος έλλειψη Β12 και ο τρίτος χρόνια νόσο. Άρα η αντιμετώπιση δεν μπορεί να είναι ίδια.

13 Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση

Ο χαμηλός αιματοκρίτης δεν είναι πάντα επείγον. Όμως υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν πρέπει να περιμένει κανείς απλώς να επαναλάβει την εξέταση κάποια στιγμή. Η άμεση εκτίμηση είναι σημαντική όταν υπάρχουν συμπτώματα που δείχνουν ότι ο οργανισμός δεν καλύπτει επαρκώς τις ανάγκες του σε οξυγόνο ή όταν υπάρχει υποψία αιμορραγίας.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, οι καρδιοπαθείς, οι ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο, οι έγκυες με συμπτώματα και όσοι έχουν απότομη πτώση σε σχέση με προηγούμενες τιμές. Σε αυτά τα άτομα ακόμη και μέτρια αναιμία μπορεί να προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση.

Αν ο χαμηλός αιματοκρίτης είναι ήπιος, χωρίς συμπτώματα και βρέθηκε τυχαία, δεν σημαίνει ότι είναι αδιάφορος. Σημαίνει ότι μπορεί να διερευνηθεί οργανωμένα, με προγραμματισμένο εργαστηριακό έλεγχο και αξιολόγηση από γιατρό.

14 Αντιμετώπιση ανά αιτία

Η αντιμετώπιση του χαμηλού αιματοκρίτη δεν είναι μία για όλους. Δεν αρκεί να «ανέβει ο αριθμός». Πρέπει να εντοπιστεί και να διορθωθεί η αιτία. Αν δοθεί σίδηρος σε έναν ασθενή που έχει έλλειψη Β12, δεν λύνεται το πρόβλημα. Αν δοθεί συμπλήρωμα χωρίς να αναζητηθεί χρόνια αιμορραγία, μπορεί να καθυστερήσει μια σημαντική διάγνωση.

• Σιδηροπενία: θεραπεία με σίδηρο όταν τεκμηριώνεται, έλεγχος φερριτίνης και αναζήτηση αιτίας απώλειας.
• Έλλειψη Β12: αναπλήρωση Β12 και διερεύνηση πιθανής δυσαπορρόφησης ή αυτοάνοσης αιτίας.
• Έλλειψη φυλλικού: αναπλήρωση και έλεγχος διατροφής, φαρμάκων ή αυξημένων αναγκών.
• Χρόνια νόσος ή φλεγμονή: αντιμετώπιση της υποκείμενης κατάστασης και εξατομικευμένη παρακολούθηση.
• Νεφρική νόσος: νεφρολογική αξιολόγηση όταν χρειάζεται.
• Αιμορραγία: εντοπισμός και αντιμετώπιση της πηγής απώλειας αίματος.

Η διατροφή μπορεί να βοηθήσει, αλλά δεν αρκεί πάντα. Σε πραγματική σιδηροπενική αναιμία, η αποκατάσταση των αποθηκών σιδήρου μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή μήνες και πρέπει να παρακολουθείται με εξετάσεις. Η βελτίωση των συμπτωμάτων δεν σημαίνει πάντα ότι οι αποθήκες έχουν αποκατασταθεί πλήρως.

15 Συχνές ερωτήσεις

16 Τι να θυμάστε

• Ο χαμηλός αιματοκρίτης είναι εργαστηριακό εύρημα και όχι τελική διάγνωση.
• Συνήθως συνδέεται με αναιμία, αλλά η αιτία μπορεί να είναι διαφορετική σε κάθε ασθενή.
• Η πιο συχνή αιτία είναι η σιδηροπενία, όμως δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη χωρίς φερριτίνη και πλήρη έλεγχο.
• Η ερμηνεία γίνεται μαζί με αιμοσφαιρίνη, RBC, MCV, MCH, RDW, φερριτίνη, Β12 και φυλλικό.
• Σε άνδρες και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, χαμηλή φερριτίνη και χαμηλός αιματοκρίτης χρειάζονται προσεκτική αναζήτηση πιθανής απώλειας αίματος.
• Στην κύηση μπορεί να υπάρχει αιμοαραίωση, αλλά πρέπει να αποκλείεται σιδηροπενία.
• Η θεραπεία στοχεύει στην αιτία και όχι απλώς στο να αυξηθεί ο αριθμός.

17 Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας μπορείτε να πραγματοποιήσετε Γενική Αίματος, έλεγχο σιδήρου, φερριτίνη, βιταμίνη Β12, φυλλικό οξύ και άλλες εξετάσεις που βοηθούν στη διερεύνηση χαμηλού αιματοκρίτη και αναιμίας. Η ερμηνεία πρέπει πάντα να γίνεται σε συνδυασμό με το ιστορικό και την κλινική εικόνα.

Σχετικοί εσωτερικοί οδηγοί:

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30