Χαμηλό Ασβέστιο: Εξέταση Αίματος, Αιτίες & Ερμηνεία

1
Τι σημαίνει χαμηλό ασβέστιο στο αίμα

Το χαμηλό ασβέστιο στο αίμα ονομάζεται ιατρικά υπασβεστιαιμία. Σημαίνει ότι η συγκέντρωση ασβεστίου στον ορό ή στο πλάσμα βρίσκεται κάτω από τα όρια αναφοράς του εργαστηρίου. Η τιμή αυτή, όμως, δεν ερμηνεύεται ποτέ απομονωμένα, γιατί το ασβέστιο κυκλοφορεί στο αίμα σε διαφορετικές μορφές και επηρεάζεται από την αλβουμίνη, το pH, τη νεφρική λειτουργία, τη βιταμίνη D, την παραθορμόνη και άλλους ηλεκτρολύτες.

Στην πράξη, ένα χαμηλό αποτέλεσμα μπορεί να σημαίνει τρία διαφορετικά πράγματα. Μπορεί να υπάρχει πραγματική υπασβεστιαιμία, όπου μειώνεται και το βιολογικά ενεργό ασβέστιο. Μπορεί να υπάρχει φαινομενικά χαμηλό ολικό ασβέστιο λόγω χαμηλής λευκωματίνης/αλβουμίνης. Ή μπορεί να υπάρχει παροδική ή οριακή μεταβολή που χρειάζεται επανάληψη και συσχέτιση με το ιστορικό.

Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για τη νευρομυϊκή λειτουργία, τη μυϊκή σύσπαση, την καρδιακή ηλεκτρική σταθερότητα, την πήξη του αίματος και τη μεταλλοποίηση των οστών. Για αυτό ο οργανισμός το διατηρεί μέσα σε στενά όρια, με βασικούς ρυθμιστές την παραθορμόνη (PTH), τη βιταμίνη D, τα νεφρά, το έντερο και τα οστά.

Η υπασβεστιαιμία δεν είναι τελική διάγνωση. Είναι εργαστηριακό εύρημα που πρέπει να απαντήσει σε πρακτικά ερωτήματα: είναι αληθινή ή επηρεάζεται από την αλβουμίνη; Είναι οξεία ή χρόνια; Υπάρχουν συμπτώματα; Η PTH αντιδρά σωστά; Υπάρχει έλλειψη βιταμίνης D, χαμηλό μαγνήσιο, αυξημένος φώσφορος, νεφρική δυσλειτουργία ή φαρμακευτικός παράγοντας;

2
Ποια εξέταση δείχνει χαμηλό ασβέστιο

Η βασική εξέταση είναι το ασβέστιο αίματος. Συνήθως ζητείται ως ολικό ασβέστιο, επειδή είναι απλό, διαθέσιμο και εντάσσεται εύκολα στον βιοχημικό έλεγχο. Σε ειδικές περιπτώσεις ζητείται ιονισμένο ασβέστιο, που δείχνει το βιολογικά ενεργό κλάσμα.

Το ολικό ασβέστιο περιλαμβάνει το ασβέστιο που είναι δεσμευμένο με πρωτεΐνες, κυρίως με αλβουμίνη, και το ελεύθερο/ιονισμένο ασβέστιο. Όταν η αλβουμίνη είναι χαμηλή, το ολικό ασβέστιο μπορεί να φαίνεται χαμηλό, χωρίς απαραίτητα να είναι χαμηλό το ιονισμένο ασβέστιο. Αυτό είναι σημαντικό σε ασθενείς με χρόνια νόσο, φλεγμονή, υποθρεψία, ηπατική νόσο, απώλειες πρωτεϊνών ή νοσηλεία.

Το ιονισμένο ασβέστιο έχει ιδιαίτερη αξία όταν υπάρχει σοβαρή νόσος, διαταραχή λευκωμάτων, νεφρική δυσλειτουργία, ύποπτα συμπτώματα ή ασυμφωνία μεταξύ αποτελέσματος και κλινικής εικόνας. Για αναλυτική εξήγηση των μορφών ασβεστίου δείτε τον hub οδηγό: Ασβέστιο – Φυσιολογικές Τιμές, Εξέταση & Ερμηνεία.

3
Ολικό, ιονισμένο και διορθωμένο ασβέστιο

Η διάκριση ανάμεσα σε ολικό, ιονισμένο και διορθωμένο ασβέστιο είναι κεντρική στην ερμηνεία της υπασβεστιαιμίας. Το ολικό ασβέστιο είναι η τιμή που βλέπει συχνότερα ο ασθενής στο αποτέλεσμα. Όμως ένα μέρος του είναι δεσμευμένο σε πρωτεΐνες και δεν είναι άμεσα βιολογικά ενεργό. Το ιονισμένο ασβέστιο είναι το κλάσμα που σχετίζεται πιο άμεσα με νευρική αγωγή, μυϊκή σύσπαση και ηλεκτρική λειτουργία της καρδιάς.

Όταν η αλβουμίνη είναι χαμηλή, μειώνεται το δεσμευμένο κλάσμα και έτσι το ολικό ασβέστιο μπορεί να εμφανίζεται χαμηλό. Αυτό δεν σημαίνει πάντα ότι ο οργανισμός έχει πραγματική έλλειψη λειτουργικού ασβεστίου. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί διορθωμένο ασβέστιο ή να ζητηθεί ιονισμένο ασβέστιο.

Ο υπολογισμός διορθωμένου ασβεστίου είναι χρήσιμος, αλλά δεν είναι τέλειος. Σε βαριά νόσο, σημαντική νεφρική δυσλειτουργία, διαταραχές pH, νοσηλεία ή σύνθετη κλινική εικόνα, το ιονισμένο ασβέστιο μπορεί να δώσει πιο καθαρή εικόνα. Γι’ αυτό, όταν το αποτέλεσμα είναι απρόσμενο ή τα συμπτώματα δεν ταιριάζουν με την τιμή, η ερμηνεία πρέπει να γίνεται προσεκτικά.

4
Συμπτώματα χαμηλού ασβεστίου

Τα συμπτώματα του χαμηλού ασβεστίου εξαρτώνται από το πόσο χαμηλό είναι το βιολογικά ενεργό ασβέστιο, πόσο γρήγορα έπεσε και αν συνυπάρχουν άλλες διαταραχές, όπως χαμηλό μαγνήσιο ή χαμηλό κάλιο. Ένα άτομο με χρόνια ήπια υπασβεστιαιμία μπορεί να μην έχει έντονα συμπτώματα. Αντίθετα, μια απότομη πτώση μπορεί να προκαλέσει πιο εμφανή νευρομυϊκή ευερεθιστότητα.

Συχνά συμπτώματα είναι οι μυϊκές κράμπες, τα μουδιάσματα γύρω από το στόμα, στα χείλη ή στα δάκτυλα, το αίσθημα «βελονιών», οι μυϊκοί σπασμοί και η αίσθηση έντασης στους μύες. Σε πιο έντονη υπασβεστιαιμία μπορεί να εμφανιστεί τετανία, δηλαδή ακούσιες μυϊκές συσπάσεις, κυρίως στα χέρια και στα πόδια.

Μπορεί επίσης να υπάρχουν μη ειδικά συμπτώματα, όπως κόπωση, αδυναμία, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης ή αίσθημα παλμών. Επειδή αυτά τα συμπτώματα μπορούν να οφείλονται και σε άλλες αιτίες, η εργαστηριακή επιβεβαίωση και η συσχέτιση με το ιστορικό είναι απαραίτητες.

• Ήπια συμπτώματα: μουδιάσματα, κράμπες, αίσθημα μυϊκής έντασης.
• Μέτρια συμπτώματα: επώδυνοι σπασμοί, τετανία, έντονη αδυναμία.
• Σοβαρά συμπτώματα: αρρυθμίες, σπασμοί, σύγχυση, λαρυγγόσπασμος ή έντονη νευρολογική εικόνα.

5
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση

Η υπασβεστιαιμία μπορεί να είναι ήπιο εργαστηριακό εύρημα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται άμεση αξιολόγηση. Η προτεραιότητα δεν είναι μόνο το νούμερο, αλλά ο συνδυασμός τιμής, συμπτωμάτων, ταχύτητας εμφάνισης και συνοδών προβλημάτων.

Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν υπάρχουν έντονες κράμπες, τετανία, σπασμοί, λιποθυμική τάση, σύγχυση, σοβαρή αδυναμία, δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή έντονο αίσθημα παλμών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα με καρδιολογικό ιστορικό, νεφρική νόσο, πρόσφατη χειρουργική επέμβαση θυρεοειδούς/παραθυρεοειδών ή λήψη φαρμάκων που επηρεάζουν ασβέστιο, οστά και ηλεκτρολύτες.

Το πλαίσιο έχει μεγάλη σημασία. Χαμηλό ασβέστιο μετά από χειρουργείο τραχήλου μπορεί να συνδέεται με υποπαραθυρεοειδισμό. Χαμηλό ασβέστιο σε χρόνια νεφρική νόσο μπορεί να σχετίζεται με διαταραχή φωσφόρου, βιταμίνης D και PTH. Χαμηλό ασβέστιο μετά από θεραπεία οστεοπόρωσης χρειάζεται στοχευμένη αξιολόγηση και όχι τυχαία λήψη συμπληρωμάτων.

6
Κύριες αιτίες χαμηλού ασβεστίου

Οι αιτίες χαμηλού ασβεστίου χωρίζονται πρακτικά σε ομάδες. Η πιο χρήσιμη προσέγγιση είναι να δούμε τη σχέση του ασβεστίου με την PTH, τη βιταμίνη D, το μαγνήσιο, τον φώσφορο και τη νεφρική λειτουργία. Η διατροφή παίζει ρόλο, αλλά δεν είναι η μόνη ούτε πάντα η κύρια αιτία.

Η έλλειψη βιταμίνης D μειώνει την απορρόφηση ασβεστίου από το έντερο. Ο οργανισμός συχνά αντιδρά αυξάνοντας την PTH, ώστε να διατηρήσει το ασβέστιο όσο γίνεται σταθερό. Όταν η έλλειψη είναι σημαντική ή παρατεταμένη, μπορεί να εμφανιστεί χαμηλό ή οριακό ασβέστιο, αυξημένη PTH και διαταραχή οστικού μεταβολισμού. Δείτε επίσης τον οδηγό: Βιταμίνη D και PTH: Γιατί Αυξάνεται η Παραθορμόνη.

Ο υποπαραθυρεοειδισμός είναι άλλη σημαντική αιτία. Εκεί η PTH είναι χαμηλή ή ακατάλληλα φυσιολογική ενώ το ασβέστιο είναι χαμηλό. Αυτό μπορεί να συμβεί μετά από χειρουργείο θυρεοειδούς ή παραθυρεοειδών, σε αυτοάνοσες καταστάσεις ή σπανιότερα σε γενετικά/μεταβολικά σύνδρομα.

Η υπομαγνησιαιμία μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει υπασβεστιαιμία, γιατί το μαγνήσιο επηρεάζει τόσο την έκκριση όσο και τη δράση της PTH. Γι’ αυτό σε επίμονη υπασβεστιαιμία, ειδικά όταν δεν διορθώνεται εύκολα, το μαγνήσιο είναι κρίσιμη εξέταση.

Άλλες αιτίες περιλαμβάνουν χρόνια νεφρική νόσο, υπερφωσφαταιμία, δυσαπορρόφηση, οξεία παγκρεατίτιδα, βαριά νόσο, μαζικές μεταγγίσεις, ορισμένα φάρμακα και καταστάσεις μετά από θεραπείες που επηρεάζουν την οστική απορρόφηση.

7
PTH και χαμηλό ασβέστιο

Η παραθορμόνη (PTH) είναι η βασική ορμόνη που απαντά στο χαμηλό ασβέστιο. Όταν το ασβέστιο πέφτει, οι παραθυρεοειδείς αδένες φυσιολογικά αυξάνουν την έκκριση PTH. Η PTH προσπαθεί να ανεβάσει το ασβέστιο μέσω δράσεων στα οστά, στους νεφρούς και στην ενεργοποίηση της βιταμίνης D.

Για αυτό η ερμηνεία χαμηλού ασβεστίου χωρίς PTH είναι συχνά ελλιπής. Η ίδια τιμή ασβεστίου μπορεί να έχει διαφορετική σημασία ανάλογα με το αν η PTH είναι υψηλή, χαμηλή ή «φυσιολογική» αλλά ακατάλληλη για το επίπεδο του ασβεστίου.

Για αναλυτική ερμηνεία της παραθορμόνης δείτε τον ειδικό οδηγό: Παραθορμόνη (PTH): Τι είναι, τιμές & διαταραχές.

8
Βιταμίνη D και υπασβεστιαιμία

Η βιταμίνη D βοηθά στην απορρόφηση ασβεστίου και φωσφόρου από το έντερο. Όταν τα επίπεδα της 25(OH) βιταμίνης D είναι χαμηλά, ο οργανισμός μπορεί να δυσκολεύεται να διατηρήσει φυσιολογικό ασβέστιο, ειδικά όταν συνυπάρχει χαμηλή πρόσληψη, δυσαπορρόφηση, νεφρική δυσλειτουργία ή αυξημένες ανάγκες.

Σε αρκετούς ασθενείς με χαμηλή βιταμίνη D, το ασβέστιο μπορεί να παραμένει φυσιολογικό για ένα διάστημα, επειδή η PTH αυξάνεται αντιρροπιστικά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο οστικός μεταβολισμός είναι φυσιολογικός. Η αυξημένη PTH λόγω έλλειψης βιταμίνης D μπορεί να συνδέεται με δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό και αυξημένη οστική ανακατασκευή.

Η εξέταση που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση των αποθεμάτων είναι η 25(OH) βιταμίνη D. Δεν πρέπει να ερμηνεύεται μόνη της, αλλά μαζί με ασβέστιο, φώσφορο, PTH, νεφρική λειτουργία και ιστορικό. Για πλήρη οδηγό δείτε: Βιταμίνη D: Έλλειψη, Φυσιολογικές Τιμές & Εξέταση 25(OH)D.

Η λήψη βιταμίνης D ή ασβεστίου χωρίς έλεγχο μπορεί να είναι λάθος σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχει νεφρική νόσος, ιστορικό υπερασβεστιαιμίας, πέτρες στα νεφρά ή σύνθετη ενδοκρινολογική εικόνα. Η διόρθωση πρέπει να βασίζεται στην αιτία και όχι μόνο σε ένα απομονωμένο αποτέλεσμα.

9
Μαγνήσιο, φώσφορος και ηλεκτρολύτες

Το μαγνήσιο έχει ιδιαίτερη σημασία στην υπασβεστιαιμία. Χαμηλό μαγνήσιο μπορεί να μειώσει την έκκριση PTH ή να προκαλέσει αντίσταση στη δράση της. Έτσι, ένας ασθενής μπορεί να έχει χαμηλό ασβέστιο που δεν διορθώνεται αποτελεσματικά αν δεν αναγνωριστεί και η υπομαγνησιαιμία.

Το μαγνήσιο μπορεί να μειωθεί σε γαστρεντερικές απώλειες, χρόνιες διάρροιες, κακή πρόσληψη, αλκοόλ, νεφρικές απώλειες και από φάρμακα. Σε ασθενείς με κράμπες, μυϊκή αδυναμία ή αρρυθμίες, το μαγνήσιο συχνά συνεκτιμάται μαζί με ασβέστιο και κάλιο. Δείτε τον αναλυτικό οδηγό: Μαγνήσιο: Εξέταση Αίματος, Τιμές, Έλλειψη & Διατροφή.

Ο φώσφορος επίσης είναι σημαντικός. Το ασβέστιο και ο φώσφορος βρίσκονται σε στενή μεταβολική σχέση, ιδίως στα οστά και στη νεφρική ρύθμιση. Σε χρόνια νεφρική νόσο, ο φώσφορος μπορεί να αυξάνεται και να συμβάλλει σε διαταραχές ασβεστίου–PTH–βιταμίνης D. Για συνδυασμένη ερμηνεία δείτε: Ασβέστιο, Φώσφορος και Αλκαλική Φωσφατάση (ALP).

Στην πράξη, συμπτώματα όπως κράμπες, μυϊκή αδυναμία ή αίσθημα παλμών σπάνια ερμηνεύονται μόνο με μία εξέταση. Συχνά χρειάζεται συνδυασμός ασβεστίου, μαγνησίου, καλίου, νατρίου, νεφρικής λειτουργίας και, ανάλογα με την εικόνα, θυρεοειδικού ή αιματολογικού ελέγχου.

10
Νεφρική λειτουργία και χαμηλό ασβέστιο

Τα νεφρά έχουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του ασβεστίου, του φωσφόρου και της βιταμίνης D. Η χρόνια νεφρική νόσος μπορεί να επηρεάσει την ενεργοποίηση της βιταμίνης D, την αποβολή φωσφόρου και την απάντηση της PTH. Έτσι, σε ασθενείς με μειωμένο eGFR, η ερμηνεία του χαμηλού ασβεστίου είναι πιο σύνθετη.

Ο βασικός εργαστηριακός έλεγχος της νεφρικής λειτουργίας περιλαμβάνει κρεατινίνη, eGFR, ουρία και συχνά ηλεκτρολύτες. Η κρεατινίνη δείχνει έμμεσα τη νεφρική διήθηση, ενώ το eGFR δίνει εκτίμηση της συνολικής νεφρικής λειτουργίας. Για περισσότερα δείτε τους οδηγούς Κρεατινίνη: τι δείχνει, φυσιολογικές τιμές & ερμηνεία και eGFR: Τι είναι, φυσιολογικές τιμές, στάδια ΧΝΝ & ερμηνεία.

Η νεφρική λειτουργία είναι απαραίτητη και για την ασφάλεια της αντιμετώπισης. Η χορήγηση ασβεστίου, βιταμίνης D ή ενεργών μορφών βιταμίνης D δεν έχει την ίδια σημασία σε έναν ασθενή με φυσιολογικά νεφρά και σε έναν ασθενή με προχωρημένη χρόνια νεφρική νόσο. Γι’ αυτό η διόρθωση πρέπει να είναι εξατομικευμένη.

Σε ασθενείς με υπέρταση, διαβήτη, λήψη διουρητικών, καρδιακή ανεπάρκεια ή γνωστή νεφρική νόσο, το χαμηλό ασβέστιο πρέπει να αξιολογείται ως μέρος συνολικού μεταβολικού ελέγχου και όχι ως μεμονωμένη τιμή.

11
Φάρμακα και καταστάσεις που σχετίζονται με χαμηλό ασβέστιο

Ορισμένα φάρμακα και ιατρικές καταστάσεις μπορεί να συνδέονται με χαμηλό ασβέστιο ή να αυξάνουν την ανάγκη παρακολούθησης. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής που λαμβάνει τέτοια αγωγή θα εμφανίσει υπασβεστιαιμία, αλλά ότι η ερμηνεία πρέπει να λαμβάνει υπόψη το φαρμακευτικό ιστορικό.

Θεραπείες για την οστεοπόρωση ή την οστική νόσο, όπως η ντενοσουμάμπη, χρειάζονται προσοχή σε ασθενείς με χαμηλή βιταμίνη D, νεφρική δυσλειτουργία ή προϋπάρχον χαμηλό ασβέστιο. Στον οδηγό Prolia (Denosumab): Δοσολογία, Παρενέργειες, Εξετάσεις και Ασφαλής Παρακολούθηση αναλύεται γιατί η παρακολούθηση ασβεστίου και βιταμίνης D είναι σημαντική κατά τη θεραπεία.

Τα διουρητικά φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν ηλεκτρολύτες, νεφρική λειτουργία και ισορροπία υγρών. Ανάλογα με την κατηγορία τους και το ιστορικό του ασθενούς, μπορεί να χρειάζεται παρακολούθηση καλίου, νατρίου, μαγνησίου, ουρίας, κρεατινίνης και eGFR.

Άλλες καταστάσεις που μπορεί να σχετίζονται με υπασβεστιαιμία είναι πρόσφατες χειρουργικές επεμβάσεις θυρεοειδούς ή παραθυρεοειδών, δυσαπορρόφηση, χρόνια διάρροια, σοβαρή λοίμωξη ή φλεγμονή, οξεία παγκρεατίτιδα, μαζικές μεταγγίσεις και παρατεταμένη νοσηλεία. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η απλή φράση «χαμηλό ασβέστιο» δεν αρκεί· χρειάζεται αιτιολογική διερεύνηση.

12
Ποιες εξετάσεις ζητούνται μαζί

Όταν βρεθεί χαμηλό ασβέστιο, ο επόμενος έλεγχος εξαρτάται από το πόσο χαμηλή είναι η τιμή, αν υπάρχουν συμπτώματα, αν είναι πρώτη φορά ή επαναλαμβανόμενο εύρημα και ποιο είναι το ιστορικό του ασθενούς. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν εξετάσεις που συχνά βοηθούν στην ερμηνεία.

• Αλβουμίνη/λευκωματίνη: βοηθά να εκτιμηθεί αν το χαμηλό ολικό ασβέστιο είναι πραγματικό ή σχετίζεται με χαμηλές πρωτεΐνες.
• Ιονισμένο ασβέστιο: χρήσιμο όταν η εικόνα είναι ασαφής ή υπάρχει πιθανότητα ψευδώς χαμηλού ολικού ασβεστίου.
• PTH: δείχνει αν οι παραθυρεοειδείς ανταποκρίνονται σωστά στο χαμηλό ασβέστιο.
• 25(OH) βιταμίνη D: αξιολογεί τα αποθέματα βιταμίνης D.
• Μαγνήσιο: απαραίτητο σε επίμονη ή ανεξήγητη υπασβεστιαιμία.
• Φώσφορος και ALP: βοηθούν στην εκτίμηση οστικού και μεταβολικού πλαισίου.
• Κρεατινίνη/eGFR: δείχνουν αν η νεφρική λειτουργία επηρεάζει την εικόνα.

Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν επιπλέον εξετάσεις, όπως ασβέστιο ούρων, λόγος ασβεστίου/κρεατινίνης ούρων, δείκτες δυσαπορρόφησης, θυρεοειδικός έλεγχος ή πιο εξειδικευμένες ενδοκρινολογικές εξετάσεις. Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά, αλλά με βάση το ιστορικό.

Για οργανωμένη αναζήτηση διαθέσιμων εξετάσεων μπορείτε να δείτε τον Κατάλογο Εξετάσεων.

13
Προετοιμασία πριν την εξέταση

Για το ολικό ασβέστιο αίματος συνήθως δεν απαιτείται ειδική προετοιμασία. Παρ’ όλα αυτά, όταν το ασβέστιο ζητείται μαζί με βιοχημικό έλεγχο, λιπίδια, γλυκόζη ή άλλες εξετάσεις, μπορεί να δοθούν οδηγίες για πρωινή αιμοληψία ή νηστεία ανάλογα με το συνολικό πακέτο εξετάσεων.

Για το ιονισμένο ασβέστιο, η προαναλυτική φάση έχει μεγαλύτερη σημασία. Το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεαστεί από τον τρόπο λήψης, τον χειρισμό του δείγματος και το pH. Γι’ αυτό η εξέταση πρέπει να γίνεται με σωστή εργαστηριακή διαδικασία και όχι ως απλή προσθήκη χωρίς τις κατάλληλες προϋποθέσεις.

Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει για συμπληρώματα ασβεστίου ή βιταμίνης D, αντιόξινα, διουρητικά, αντιεπιληπτικά, θεραπείες οστεοπόρωσης, πρόσφατες ενέσεις/θεραπείες, νεφρικό ιστορικό και πρόσφατες χειρουργικές επεμβάσεις. Η πληροφορία αυτή μπορεί να αλλάξει την ερμηνεία του αποτελέσματος.

Αν γίνεται επανέλεγχος, είναι χρήσιμο να γίνεται όσο γίνεται σε παρόμοιες συνθήκες: ίδια περίπου ώρα, ίδιο εργαστήριο όταν είναι εφικτό και με σαφή αναφορά τυχόν αλλαγών σε φάρμακα ή συμπληρώματα. Αυτό βοηθά να φανεί αν η μεταβολή είναι πραγματική ή οφείλεται σε διαφορετικές συνθήκες μέτρησης.

14
Τι να κάνω αν βγει χαμηλό

Αν το ασβέστιο βγει χαμηλό, το πρώτο βήμα είναι να μη βιαστεί ο ασθενής να ξεκινήσει μόνος του συμπληρώματα. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία. Άλλη προσέγγιση χρειάζεται ένα οριακά χαμηλό ολικό ασβέστιο με χαμηλή αλβουμίνη και φυσιολογικό ιονισμένο ασβέστιο, και άλλη ένα χαμηλό ιονισμένο ασβέστιο με συμπτώματα.

Συνήθως χρειάζεται επιβεβαίωση του αποτελέσματος, ειδικά αν η τιμή είναι οριακή ή δεν υπάρχουν συμπτώματα. Ακολουθεί έλεγχος PTH, βιταμίνης D, μαγνησίου, φωσφόρου και νεφρικής λειτουργίας, ανάλογα με την περίπτωση. Αν υπάρχουν συμπτώματα ή σημαντική απόκλιση, η αξιολόγηση πρέπει να γίνει άμεσα από γιατρό.

Αν υπάρχει έλλειψη βιταμίνης D, η διόρθωση γίνεται με βάση τα επίπεδα, το ιστορικό και τον συνολικό μεταβολικό έλεγχο. Αν υπάρχει υπομαγνησιαιμία, η διόρθωση του μαγνησίου είναι κρίσιμη. Αν υπάρχει υποπαραθυρεοειδισμός, χρειάζεται ειδική ιατρική παρακολούθηση. Αν η αιτία σχετίζεται με νεφρική νόσο, η αντιμετώπιση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τον φώσφορο, την PTH και το eGFR.

Το χαμηλό ασβέστιο είναι συχνά ένα σημείο που ανοίγει τη διαγνωστική συζήτηση. Δεν είναι απλώς ένα αποτέλεσμα που «διορθώνεται» με ένα χάπι χωρίς ερμηνεία.

15
Συχνά λάθη στην ερμηνεία

Το πιο συχνό λάθος είναι να θεωρείται ότι κάθε χαμηλό ασβέστιο σημαίνει έλλειψη ασβεστίου από τη διατροφή. Στην πραγματικότητα, η διατροφή είναι μόνο ένα μέρος του μηχανισμού. Η βιταμίνη D, η PTH, το μαγνήσιο, ο φώσφορος και τα νεφρά είναι εξίσου σημαντικά.

Δεύτερο λάθος είναι να αγνοείται η αλβουμίνη. Χαμηλό ολικό ασβέστιο με χαμηλή αλβουμίνη μπορεί να οδηγήσει σε υπερδιάγνωση υπασβεστιαιμίας, αν δεν αξιολογηθεί σωστά. Σε τέτοιες περιπτώσεις το ιονισμένο ασβέστιο ή το διορθωμένο ασβέστιο μπορεί να αλλάξει την εικόνα.

Τρίτο λάθος είναι η λήψη συμπληρωμάτων χωρίς αιτιολογική διάγνωση. Η τυφλή λήψη ασβεστίου μπορεί να καθυστερήσει τη σωστή διερεύνηση, να μην διορθώσει το πρόβλημα ή να δημιουργήσει κινδύνους σε άτομα με νεφρική νόσο, ιστορικό λίθων ή σύνθετες μεταβολικές διαταραχές.

Τέταρτο λάθος είναι η παράλειψη του μαγνησίου. Σε επίμονη υπασβεστιαιμία, το μαγνήσιο πρέπει να ελέγχεται, γιατί μπορεί να είναι ο λόγος που η PTH δεν λειτουργεί σωστά. Πέμπτο λάθος είναι να αξιολογείται μόνο το ασβέστιο χωρίς νεφρική λειτουργία και φώσφορο, ειδικά σε ηλικιωμένους, ασθενείς με χρόνια νοσήματα ή άτομα που λαμβάνουν πολλά φάρμακα.

Τέλος, συχνό λάθος είναι να μη γίνεται σύνδεση με την υγεία των οστών. Η υπασβεστιαιμία και οι διαταραχές βιταμίνης D/PTH μπορεί να σχετίζονται με οστεομαλακία, αυξημένη οστική ανακατασκευή ή επιδείνωση οστικής υγείας. Για σχετικό εργαστηριακό και απεικονιστικό έλεγχο δείτε τον οδηγό Εξετάσεις Οστεοπόρωσης: DEXA, Βιταμίνη D, PTH & Ασβέστιο.

16
Συχνές ερωτήσεις

17
Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Βιβλιογραφία

Επιστημονική επιμέλεια άρθρου

Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος

Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος Απόφοιτος Ιατρικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Υπεύθυνος ιατρικής επιμέλειας περιεχομένου

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας Έσλιν 19, Λαμία 35100

Επικοινωνία με το εργαστήριο

Σταθερό: +30 22310 66841

Κινητό: +30 6972 860905

Κλήση WhatsApp Viber Messenger

Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30