Zovirax (Acyclovir): Κρέμα, Χάπια, Δοσολογία, Χρήσεις & Παρενέργειες
Το Zovirax (δραστική ουσία: acyclovir) είναι ευρέως χρησιμοποιούμενο αντιιικό
για λοιμώξεις από ιούς της οικογένειας του έρπητα.
Διατίθεται σε κρέμα και δισκία,
μειώνει τη διάρκεια και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων όταν η θεραπεία ξεκινήσει έγκαιρα
και χρησιμοποιείται τόσο σε επιχείλιο και γεννητικό έρπητα όσο και στον έρπητα ζωστήρα.
1. Τι είναι το Zovirax και σε ποιους απευθύνεται
Το Zovirax είναι η εμπορική ονομασία του acyclovir,
ενός από τα πιο καλά μελετημένα αντιιικά φάρμακα για λοιμώξεις
από ιούς της οικογένειας του έρπητα.
Χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα
και καλό προφίλ ασφάλειας.
Χορηγείται κυρίως σε περιπτώσεις:
- επιχείλιου έρπητα (HSV-1)
- γεννητικού έρπητα (HSV-2)
- έρπητα ζωστήρα (VZV)
- επαναλαμβανόμενων εξάρσεων που επηρεάζουν την καθημερινότητα
2. Γιατί οι γιατροί το επιλέγουν – τι το κάνει αποτελεσματικό
Η αντιιική αυτή αγωγή αποτελεί βασικό θεραπευτικό εργαλείο,
καθώς δρα εκλεκτικά στα κύτταρα που έχουν μολυνθεί από τον ιό,
περιορίζοντας την επίδραση στους υγιείς ιστούς.
Τι το κάνει κλινικά αποτελεσματικό
- Αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό του ιού μέσω παρεμπόδισης του ιικού DNA.
- Ενεργοποιείται κυρίως από ένζυμα του ίδιου του ιού.
- Μειώνει τη διάρκεια και την ένταση των συμπτωμάτων όταν χορηγηθεί έγκαιρα.
- Συμβάλλει στη μείωση της μεταδοτικότητας.
Η έναρξη της θεραπείας στο προδρομικό στάδιο
(κάψιμο, φαγούρα, μυρμήγκιασμα)
είναι καθοριστική για το τελικό αποτέλεσμα.
Σημαντικό να γνωρίζετε:
Το Zovirax δεν εξαλείφει τον ιό από τον οργανισμό
και δεν προσφέρει οριστική ίαση.
Δρα αναστέλλοντας τον πολλαπλασιασμό του ιού
κατά τη διάρκεια της έξαρσης,
μειώνοντας συμπτώματα, διάρκεια και μεταδοτικότητα,
χωρίς να αποτρέπει πλήρως μελλοντικές υποτροπές.
3. Πότε χρειάζεται πραγματικά – κλινικά σενάρια
Η αντιιική αυτή αγωγή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική όταν χρησιμοποιείται
τη σωστή χρονική στιγμή.
Ο στόχος της θεραπείας είναι να αναστείλει τον πολλαπλασιασμό του ιού
στα πρώιμα στάδια της έξαρσης, πριν προκληθούν εκτεταμένες βλάβες
στο δέρμα ή στους βλεννογόνους.
Το ιδανικό χρονικό σημείο για έναρξη είναι το προδρομικό στάδιο,
όταν εμφανίζονται συμπτώματα όπως κάψιμο, φαγούρα, μυρμήγκιασμα
ή αίσθηση θερμότητας στην περιοχή.
Το στάδιο αυτό μπορεί να διαρκεί λίγες μόνο ώρες
και αποτελεί το λεγόμενο «παράθυρο ευκαιρίας» για μέγιστη αποτελεσματικότητα.
Στην καθημερινή πράξη, πολλοί ασθενείς ξεκινούν τη θεραπεία
όταν οι φουσκάλες έχουν ήδη σχηματιστεί.
Σε αυτή την περίπτωση εξακολουθεί να υπάρχει όφελος,
κυρίως με μείωση της διάρκειας της έξαρσης,
όμως τα αποτελέσματα είναι σαφώς καλύτερα
όταν η αγωγή αρχίσει αμέσως με το πρώτο σύμπτωμα.
Η χρήση της θεραπείας είναι ιδιαίτερα σημαντική στα παρακάτω
κλινικά σενάρια:
- Πρώτο επεισόδιο έρπητα – συνήθως πιο βαρύ και παρατεταμένο.
- Γεννητικός έρπητας (HSV-2) – συχνά απαιτείται συστηματική αγωγή.
- Έρπητας ζωστήρας – η έγκαιρη έναρξη μειώνει πόνο και διάρκεια.
- Συχνές υποτροπές – ιδίως πάνω από 6 επεισόδια ετησίως.
- Έντονος πόνος ή εκτεταμένες βλάβες.
- Ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς – απαιτείται άμεση αντιμετώπιση.
Σε άτομα με συχνές υποτροπές,
η κατασταλτική αγωγή χαμηλής δόσης
μπορεί να μειώσει τα επεισόδια κατά 70–80%
και να περιορίσει σημαντικά τη μεταδοτικότητα.
Συνοπτικά, η θεραπεία αποδίδει καλύτερα όταν χρησιμοποιείται
νωρίς, σωστά και στο κατάλληλο κλινικό πλαίσιο.
Η μέγιστη αποτελεσματικότητα της ακυκλοβίρης επιτυγχάνεται
όταν η θεραπεία ξεκινήσει στο προδρομικό στάδιο
(κάψιμο, μυρμήγκιασμα, φαγούρα).
Έναρξη εντός 24 ωρών μειώνει σαφώς τη διάρκεια και τη βαρύτητα,
ενώ μετά τις 48 ώρες το όφελος περιορίζεται κυρίως
στην ταχύτερη επούλωση.
Γιατί εμφανίζονται συχνές υποτροπές:
Η επανενεργοποίηση του ιού δεν σχετίζεται με αποτυχία του φαρμάκου,
αλλά με παράγοντες που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα.
- Έντονο ή χρόνιο στρες
- Πυρετός ή άλλες λοιμώξεις
- Έκθεση στον ήλιο (UV), κυρίως στον επιχείλιο έρπητα
- Ορμονικές μεταβολές
- Κακή ποιότητα ύπνου ή εξάντληση
Η αναγνώριση των εκλυτικών παραγόντων βοηθά
στην καλύτερη πρόληψη και στον σωστό χρονισμό της αγωγής.
4. Κρέμα Zovirax: πραγματικά οφέλη & συχνά λάθη
Η κρέμα Zovirax 5% είναι πιο αποτελεσματική
όταν εφαρμόζεται πριν την εμφάνιση των φυσαλίδων.
Ακόμη και καθυστέρηση λίγων ωρών
μπορεί να μειώσει αισθητά το θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Πώς χρησιμοποιείται σωστά
- Εφαρμογή 5 φορές την ημέρα, περίπου ανά 4 ώρες.
- Διάρκεια θεραπείας 4–5 ημέρες.
- Καθαρισμός της περιοχής πριν από κάθε εφαρμογή.
- Αποφυγή κοινής χρήσης καλλυντικών ή lip balm.
Συχνά λάθη ασθενών
- Έναρξη της αγωγής μετά τον σχηματισμό φυσαλίδων.
- Εφαρμογή ανεπαρκούς ποσότητας κρέμας.
- Λιγότερες εφαρμογές από τις συνιστώμενες.
- Άγγιγμα των βλαβών με γυμνά χέρια.Σημαντική επισήμανση:
Η κρέμα Zovirax 5% δεν χρησιμοποιείται στα μάτια.
Σε περίπτωση οφθαλμικού έρπητα
(πόνος, φωτοφοβία, ερυθρότητα, θολή όραση),
η αντιμετώπιση γίνεται αποκλειστικά από οφθαλμίατρο
με ειδική οφθαλμική αγωγή.
👉 Μάθετε περισσότερα για τον επιχείλιο έρπητα (HSV-1) και τη σωστή διαχείρισή του.
5. Zovirax σε δισκία: πλήρης καθοδήγηση & δοσολογία
Τα δισκία Zovirax χρησιμοποιούνται όταν η τοπική θεραπεία δεν επαρκεί
ή όταν η λοίμωξη είναι εκτεταμένη και συστηματική,
όπως στον γεννητικό έρπητα ή στον έρπητα ζωστήρα.
Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται κυρίως από τη
σωστή δοσολογία και την έγκαιρη έναρξη.
Τυπικά δοσολογικά σχήματα σε ενήλικες
Τα παρακάτω σχήματα χρησιμοποιούνται συνήθως στην κλινική πράξη.
Η ακριβής επιλογή εξαρτάται από το είδος της λοίμωξης,
τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και το ατομικό ιστορικό.
- Πρώτο επεισόδιο γεννητικού έρπητα (HSV-2):
400 mg 3 φορές/ημέρα για 7–10 ημέρες. - Υποτροπές HSV-1 ή HSV-2:
400 mg 3 φορές/ημέρα για 5 ημέρες,
με καλύτερα αποτελέσματα όταν η αγωγή ξεκινήσει στο προδρομικό στάδιο. - Έρπητας ζωστήρας (VZV):
800 mg 5 φορές/ημέρα για 7–10 ημέρες,
ιδανικά εντός 72 ωρών από την εμφάνιση του εξανθήματος. - Ανεμευλογιά σε ενήλικες (όταν κριθεί ότι χρειάζεται αντιιικό):
800 mg 4 φορές/ημέρα για 5 ημέρες.Σε σοβαρές ή επιπλεγμένες λοιμώξεις
(όπως εγκεφαλίτιδα από HSV, διάχυτος έρπης σε ανοσοκαταστολή
ή σοβαρός νεογνικός έρπης),
η ακυκλοβίρη χορηγείται ενδοφλεβίως (IV)
σε νοσοκομειακό περιβάλλον.
Η δοσολογία είναι εξατομικευμένη και απαιτεί
αυστηρή προσαρμογή στη νεφρική λειτουργία.
Η ακυκλοβίρη αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς.
Σε άτομα με νεφρική δυσλειτουργία απαιτείται
προσαρμογή της δόσης ή του μεσοδιαστήματος από τον ιατρό.
Η επαρκής ενυδάτωση μειώνει τον κίνδυνο νεφρικής επιβάρυνσης,
ιδίως σε υψηλές δόσεις.
| Κλινική κατάσταση | Δοσολογία | Διάρκεια |
|---|---|---|
| Πρώτο επεισόδιο γεννητικού έρπητα | 400 mg × 3 φορές/ημέρα | 7–10 ημέρες |
| Υποτροπές HSV-1 / HSV-2 | 400 mg × 3 φορές/ημέρα | 5 ημέρες |
| Έρπητας ζωστήρας (VZV) | 800 mg × 5 φορές/ημέρα | 7–10 ημέρες |
Για βέλτιστο αποτέλεσμα, η θεραπεία πρέπει να ξεκινά
εντός 24–48 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων
ή στο πρώτο προειδοποιητικό αίσθημα.
6. Κατασταλτική θεραπεία σε συχνές υποτροπές
Σε άτομα με πολλαπλά επεισόδια έρπητα μέσα στο έτος,
η καθημερινή προληπτική αγωγή
(κατασταλτική θεραπεία)
μπορεί να μειώσει σημαντικά τόσο τη συχνότητα
όσο και τη βαρύτητα των εξάρσεων.
Πότε προτείνεται κατασταλτική αγωγή
- ≥ 6 υποτροπές ανά έτος
- Ιδιαίτερα επώδυνα ή παρατεταμένα επεισόδια
- Ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς
- Σημαντική επίδραση στην ποιότητα ζωής
Συνήθη δοσολογικά σχήματα
- 400 mg δύο φορές/ημέρα
- 800 mg μία φορά/ημέρα (σε επιλεγμένα πρωτόκολλα)
Η διάρκεια κυμαίνεται συνήθως από 3 έως 12 μήνες
και καθορίζεται μετά από ιατρική αξιολόγηση.
Συνιστάται επανεκτίμηση ανά 6–12 μήνες
για έλεγχο της αναγκαιότητας συνέχισης της αγωγής.
Η κατασταλτική θεραπεία μειώνει και τη μεταδοτικότητα,
κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για σταθερά ζευγάρια
και σε περιπτώσεις συχνών υποτροπών.
7. Παρενέργειες & ασφάλεια
Η συγκεκριμένη αντιιική αγωγή θεωρείται
γενικά ασφαλής,
καθώς η δραστική ουσία ενεργοποιείται κυρίως
στα κύτταρα που έχουν μολυνθεί από τον ιό.
Όπως κάθε φάρμακο, ωστόσο,
μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.
Συχνές ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες
- Κεφαλαλγία
- Ναυτία ή γαστρική ενόχληση
- Κόπωση
- Ήπιος τοπικός κνησμός (με κρέμα)
Σπανιότερες ανεπιθύμητες ενέργειες
- Παροδική αύξηση κρεατινίνης
- Ζάλη
- Δερματικό εξάνθημα
Ο κίνδυνος νεφρικής επιβάρυνσης αυξάνεται σε:
- αφυδάτωση
- υψηλές δόσεις
- προϋπάρχουσα νεφρική νόσο
Για τον λόγο αυτό συνιστάται επαρκής ενυδάτωση
καθ’ όλη τη διάρκεια της θεραπείας.
Χρήση σε ηλικιωμένους:
Σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας απαιτείται
ιδιαίτερη προσοχή στη νεφρική λειτουργία,
καθώς και στην επαρκή ενυδάτωση.
Η πολυφαρμακία και η αφυδάτωση
αυξάνουν τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών,
γι’ αυτό η δοσολογία και η διάρκεια
πρέπει να επανεκτιμώνται από τον ιατρό.
Αν και το Zovirax θεωρείται γενικά ασφαλές,
επικοινωνήστε άμεσα με ιατρό όταν συνυπάρχουν:
- έντονος πόνος ή υψηλός πυρετός,
- νευρολογικά συμπτώματα (σύγχυση, έντονη κεφαλαλγία, υπνηλία),
- οφθαλμικά συμπτώματα (πόνος, φωτοφοβία, θολή όραση),
- σοβαρή ανοσοκαταστολή ή ταχεία επιδείνωση των βλαβών.
8. Zovirax στην εγκυμοσύνη & τον θηλασμό
Η χρήση της ακυκλοβίρης έχει μελετηθεί εκτενώς διεθνώς
και τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι θεωρείται
γενικά ασφαλής στην εγκυμοσύνη,
όταν υπάρχει σαφής ιατρική ένδειξη.
- Δεν έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο συγγενών ανωμαλιών.
- Χρησιμοποιείται συχνά σε υποτροπές γεννητικού έρπητα, ιδίως στο τρίτο τρίμηνο.
- Κατά τον θηλασμό, μόνο μικρές ποσότητες εκκρίνονται στο μητρικό γάλα.
Η απόφαση για έναρξη θεραπείας λαμβάνει υπόψη:
- τη βαρύτητα των συμπτωμάτων,
- τη συχνότητα υποτροπών,
- το ατομικό και μαιευτικό ιστορικό.
Ο θεράπων ιατρός καθορίζει το κατάλληλο σχήμα
σε κάθε περίπτωση.
9. Zovirax vs acyclovir: υπάρχουν διαφορές;
Το Zovirax είναι η εμπορική ονομασία,
ενώ το acyclovir αποτελεί τη δραστική ουσία.
Πρόκειται ουσιαστικά για το ίδιο φάρμακο,
με ισοδύναμη φαρμακολογική δράση.
Ομοιότητες
- Ίδια δραστική ουσία (acyclovir).
- Ίδιος μηχανισμός δράσης.
- Ίδιες ενδείξεις (HSV-1, HSV-2, VZV).
- Ισοδύναμη αποτελεσματικότητα.
Πιθανές διαφορές
- Η κρέμα Zovirax συχνά έχει πιο ομοιόμορφη υφή.
- Ορισμένα γενόσημα ενδέχεται να διαφέρουν στα έκδοχα.
- Η τιμή μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον κατασκευαστή.
Κλινικά, η δράση θεωρείται ισοδύναμη
και η επιλογή βασίζεται στην ανοχή,
τη διαθεσιμότητα και το κόστος.
👉 Για στοχευμένη ενημέρωση σχετικά με τον ιό VZV,
δείτε τον οδηγό:
Έρπητας ζωστήρας (VZV).
Πότε ο ιατρός μπορεί να προτιμήσει άλλο αντιιικό:
Σε ορισμένες περιπτώσεις,
επιλέγονται σκευάσματα όπως η valacyclovir,
κυρίως λόγω καλύτερης απορρόφησης
και μικρότερου αριθμού ημερήσιων δόσεων.
Η απόφαση δεν βασίζεται στην «ισχύ»,
αλλά στην ευκολία συμμόρφωσης,
το ιστορικό υποτροπών
και τα ατομικά χαρακτηριστικά του ασθενούς.
10. Zovirax & αλκοόλ – τι ισχύει
Δεν υπάρχει άμεση φαρμακολογική αλληλεπίδραση
μεταξύ ακυκλοβίρης και αλκοόλ.
Ωστόσο, υπάρχουν πρακτικοί παράγοντες
που επηρεάζουν την ασφάλεια της θεραπείας.
Το αλκοόλ προκαλεί αφυδάτωση,
η οποία μπορεί να αυξήσει τη νεφρική επιβάρυνση,
δεδομένου ότι το φάρμακο αποβάλλεται
σχεδόν αποκλειστικά μέσω των νεφρών.
Η υπερβολική κατανάλωση μπορεί επίσης
να επηρεάσει το ανοσοποιητικό,
καθυστερώντας την ανάρρωση,
ιδίως σε γεννητικό έρπητα
ή έρπητα ζωστήρα.
- διατήρηση καλής ενυδάτωσης,
- αποφυγή υπερβολικής κατανάλωσης,
- απουσία νεφρικών προβλημάτων.
Συνολικά, μικρή έως μέτρια κατανάλωση
είναι αποδεκτή στους περισσότερους ασθενείς,
εφόσον τηρούνται τα παραπάνω.
11. Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων
Οι αλληλεπιδράσεις είναι γενικά περιορισμένες,
ωστόσο απαιτείται προσοχή
σε συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων.
Φάρμακα που απαιτούν προσοχή
- ΜΣΑΦ (π.χ. ιβουπροφαίνη, δικλοφενάκη) σε υψηλές δόσεις.
- Κυκλοσπορίνη / τακρόλιμους.
- Προβενεσίδη (αυξάνει τα επίπεδα στο αίμα).
- Θειαζιδικά διουρητικά (σπάνια).
Τι ισχύει για την κρέμα
Η τοπική χρήση δεν παρουσιάζει
ουσιαστικές αλληλεπιδράσεις,
καθώς η συστηματική απορρόφηση
είναι ελάχιστη.
Ασθενείς με γνωστή νεφρική νόσο
πρέπει να ενημερώνουν τον ιατρό
πριν από τη χρήση δισκίων.
12. Πρακτικές συμβουλές για καλύτερα αποτελέσματα
Η σωστή χρήση της αντιιικής αγωγής μειώνει τη διάρκεια και τη βαρύτητα των εξάρσεων.
Οι παρακάτω πρακτικές βασίζονται σε κλινικές οδηγίες και συχνά λάθη της καθημερινής πράξης.
- Ξεκινήστε όσο πιο νωρίς γίνεται, ιδανικά στο προδρομικό στάδιο.
- Αποφύγετε το άγγιγμα των βλαβών και τη κοινή χρήση προσωπικών αντικειμένων.
- Ενυδατώνεστε επαρκώς, ιδιαίτερα με συστηματική αγωγή.
- Αποφύγετε στενή επαφή κατά τη διάρκεια των συμπτωμάτων.
- Στον γεννητικό έρπητα, χρησιμοποιήστε προφυλακτικό ακόμη και μετά την επούλωση.
- Ολοκληρώστε τη θεραπεία όπως συνταγογραφήθηκε, χωρίς πρόωρη διακοπή.
Ο συνδυασμός έγκαιρης έναρξης, υγιεινής και αποφυγής εκλυτικών παραγόντων μειώνει τις υποτροπές.
Η μεταδοτικότητα είναι υψηλότερη
τις πρώτες 48–72 ώρες της έξαρσης,
ιδίως όταν υπάρχουν ενεργές φυσαλίδες.
Μειώνεται σημαντικά μετά τη δημιουργία εφελκίδας,
χωρίς όμως να μηδενίζεται πλήρως.
Η αποφυγή στενής επαφής και η χρήση προφυλακτικών
παραμένουν σημαντικά ακόμη και μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων.
Μύθοι & αλήθειες για το Zovirax:
- «Αν βάλω περισσότερη κρέμα, θα περάσει πιο γρήγορα» – ❌ Λάθος. Η συχνότητα εφαρμογής έχει σημασία, όχι η ποσότητα.
- «Αφού πέρασε, έφυγε και ο ιός» – ❌ Ο ιός παραμένει λανθάνων.
- «Το Zovirax προλαμβάνει πλήρως τη μετάδοση» – ❌ Μειώνει αλλά δεν μηδενίζει τον κίνδυνο.
- «Δεν έπιασε, άρα δεν δουλεύει» – ❌ Συνήθως η αγωγή ξεκίνησε αργά.
Συχνό ερώτημα: «Γιατί δεν είδα αποτέλεσμα;»
Η μειωμένη αποτελεσματικότητα συνήθως οφείλεται σε:
- έναρξη της αγωγής αργά, μετά την εμφάνιση φυσαλίδων,
- χρήση κρέμας αντί για δισκία όταν απαιτείται συστηματική αγωγή,
- ανεπαρκή διάρκεια ή παράλειψη δόσεων,
- λανθασμένη προσδοκία ότι θα «εξαφανίσει» τον ιό.
13. Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Πότε δρα καλύτερα και πότε φαίνεται αποτέλεσμα;
Η μέγιστη αποτελεσματικότητα επιτυγχάνεται όταν η θεραπεία ξεκινήσει στο προδρομικό στάδιο ή εντός 24–48 ωρών, με βελτίωση από τη 2η ημέρα.
Αρκεί η κρέμα ή χρειάζονται δισκία;
Η κρέμα επαρκεί συνήθως για επιχείλιο έρπητα όταν εφαρμοστεί έγκαιρα, ενώ δισκία απαιτούνται σε γεννητικό έρπητα, σοβαρές υποτροπές ή ζωστήρα.
Είναι ασφαλές στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό;
Η ακυκλοβίρη θεωρείται γενικά ασφαλής όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, με χρήση κατόπιν καθοδήγησης ιατρού.
Μπορώ να καταναλώσω αλκοόλ;
Μικρή έως μέτρια κατανάλωση είναι συνήθως αποδεκτή με καλή ενυδάτωση και χωρίς νεφρικά προβλήματα.
Πόσο διαρκεί η μεταδοτικότητα;
Είναι υψηλότερη τις πρώτες 48–72 ώρες και μειώνεται σημαντικά μετά τη δημιουργία εφελκίδας.
Τι κάνω αν ξεχάσω μία δόση;
Πάρτε τη δόση όταν το θυμηθείτε χωρίς να διπλασιάσετε την επόμενη.
Είναι ίδιο με το acyclovir;
Ναι, πρόκειται για την ίδια δραστική ουσία με ισοδύναμη αποτελεσματικότητα και ασφάλεια.
Μπορώ να παίρνω Zovirax κάθε φορά που «το νιώθω»;
Η αγωγή μπορεί να ξεκινά με το πρώτο σύμπτωμα,
αλλά σε συχνές υποτροπές απαιτείται ιατρική αξιολόγηση
για κατασταλτική θεραπεία.
Υπάρχει αντοχή στο Zovirax;
Η αντοχή είναι σπάνια σε ανοσοεπαρκή άτομα
και παρατηρείται κυρίως σε σοβαρή ανοσοκαταστολή.
14. Κλείστε Ραντεβού
15. Βιβλιογραφία
https://www.cdc.gov/std/herpes/treatment.htm
https://www.nhs.uk/conditions/cold-sores/
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/herpes-simplex-virus
https://www.eof.gr
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
