Τεστ Αλλεργίας: Ποιες Εξετάσεις Γίνονται, Τιμές, IgE, Prick Test και ALEX
Δεν υπάρχει ένα μοναδικό τεστ που να ανιχνεύει «όλες τις αλλεργίες». Η σωστή εξέταση επιλέγεται από τα συμπτώματα, τον χρόνο εμφάνισής τους και το ύποπτο αλλεργιογόνο. Η ειδική IgE στο αίμα και το prick test διερευνούν κυρίως άμεσες, IgE-μεσολαβούμενες αλλεργίες· το patch test αφορά κυρίως αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, ενώ οι δοκιμασίες πρόκλησης χρησιμοποιούνται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις και υπό ιατρική επίβλεψη. Το αποτέλεσμα αποκτά αξία όταν ερμηνεύεται μαζί με το ιστορικό — ένα θετικό τεστ δείχνει ευαισθητοποίηση, όχι πάντοτε κλινική αλλεργία.
1
Τι δείχνουν τα τεστ αλλεργίας — και τι δεν μπορούν να δείξουν
Τα τεστ αλλεργίας αναζητούν ενδείξεις ότι το ανοσοποιητικό σύστημα έχει αναγνωρίσει μια συγκεκριμένη ουσία ως αλλεργιογόνο. Στις άμεσες αλλεργίες αυτό γίνεται κυρίως με δύο τρόπους: με ανίχνευση ειδικών IgE αντισωμάτων στο αίμα ή με παρατήρηση μιας ελεγχόμενης δερματικής αντίδρασης στο prick test.
Το αποτέλεσμα δεν είναι διάγνωση από μόνο του. Μπορεί κάποιος να έχει θετική ειδική IgE ή θετικό prick test και να καταναλώνει μια τροφή ή να έρχεται σε επαφή με ένα αλλεργιογόνο χωρίς συμπτώματα. Αντίστροφα, ένα αρνητικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει κάθε τύπο υπερευαισθησίας, ιδιαίτερα όταν το ιστορικό αφορά μη IgE-μεσολαβούμενη αντίδραση, δερματίτιδα εξ επαφής ή φάρμακο για το οποίο δεν υπάρχει επαρκώς επικυρωμένο αιματολογικό τεστ.
2
Ποιο τεστ ταιριάζει σε κάθε σύμπτωμα;
Η καλύτερη εξέταση δεν είναι η μεγαλύτερη σε αριθμό αλλεργιογόνων, αλλά εκείνη που απαντά σε σαφές κλινικό ερώτημα. Ο παρακάτω πίνακας λειτουργεί ως προσανατολισμός και όχι ως ατομική διάγνωση.
| Κλινικό ερώτημα | Συνήθης αρχική προσέγγιση | Τι χρειάζεται προσοχή |
|---|---|---|
| Ρινίτιδα, φτέρνισμα, εποχικότητα, άσθμα | Prick test ή ειδική IgE για εισπνεόμενα αλλεργιογόνα | Συσχέτιση με εποχή, χώρο, ζώα και συμπτώματα |
| Άμεση αντίδραση μετά από τροφή | Στοχευμένη ειδική IgE ή prick test· ενίοτε μοριακός έλεγχος | Όχι τυχαία μεγάλα panels και όχι διακοπή τροφής μόνο από ένα θετικό τεστ |
| Έκζεμα μετά από επαφή με μέταλλο, καλλυντικό ή εργασία | Patch test από κατάλληλο ειδικό | Δεν είναι τεστ τροφικής αλλεργίας |
| Ύποπτη αντίδραση σε φάρμακο | Εξειδικευμένη αξιολόγηση, επιλεγμένα δερματικά/αιματολογικά τεστ ή πρόκληση | Δεν υπάρχει γενικό panel που να αποκλείει αλλεργία σε όλα τα φάρμακα |
| Αναφυλαξία άγνωστης αιτίας | Τρυπτάση στον σωστό χρόνο και στοχευμένος αλλεργιολογικός έλεγχος | Η επείγουσα αγωγή προηγείται πάντα των εξετάσεων |
3
Πότε χρειάζονται εξετάσεις αλλεργίας — και πότε όχι
Έλεγχος έχει συνήθως νόημα όταν υπάρχει επαναλαμβανόμενο ή σοβαρό σύμπτωμα με πιθανή σύνδεση με τροφή, γύρη, ακάρεα, ζώο, μούχλα, φάρμακο, λάτεξ ή τσίμπημα εντόμου. Ενδεικτικές περιπτώσεις είναι:
- κνίδωση, αγγειοοίδημα, συριγμός, εμετοί ή υπόταση λίγο μετά από συγκεκριμένη έκθεση,
- επίμονη ή εποχική ρινίτιδα και επιπεφυκίτιδα,
- άσθμα που επιδεινώνεται σε συγκεκριμένο περιβάλλον,
- αντίδραση σε φάρμακο ή τσίμπημα μέλισσας/σφήκας,
- ύποπτη τροφική αλλεργία, ιδιαίτερα όταν επηρεάζει τη διατροφή ή την ασφάλεια του ασθενούς.
Αντίθετα, ένας προληπτικός έλεγχος δεκάδων ή εκατοντάδων αλλεργιογόνων χωρίς συμπτώματα αυξάνει την πιθανότητα τυχαίων θετικών ευρημάτων. Δεν συνιστάται επίσης να αναζητείται «αλλεργία» ως γενική εξήγηση για κάθε πονοκέφαλο, κόπωση, φούσκωμα ή μη ειδική ενόχληση χωρίς στοχευμένη κλινική υποψία.
4
Αλλεργία, ευαισθητοποίηση, δυσανεξία και παρενέργεια
Ανοσολογική αντίδραση με συμβατά συμπτώματα μετά από έκθεση.
Θετικό τεστ χωρίς να αποδεικνύεται ότι προκαλούνται συμπτώματα.
Μη ανοσολογικός μηχανισμός, όπως η δυσαπορρόφηση λακτόζης.
Ανεπιθύμητη δράση φαρμάκου που δεν είναι απαραίτητα αλλεργική.
Η διάκριση αυτή αποτρέπει άσκοπες δίαιτες και λανθασμένες ετικέτες, όπως «αλλεργία στην πενικιλίνη» χωρίς τεκμηρίωση. Για παράδειγμα, η διάρροια από αντιβιοτικό μπορεί να είναι παρενέργεια, ενώ η άμεση κνίδωση με δύσπνοια θέτει διαφορετική και πιο επείγουσα υποψία.
5
Ειδική IgE στο αίμα (γνωστή και ως RAST)
Η εξέταση ειδικής IgE μετρά αντισώματα έναντι ενός συγκεκριμένου αλλεργιογόνου, όπως γάλα, αυγό, αράπικο φιστίκι, ακάρεα, ελιά, αγρωστώδη, γάτα ή δηλητήριο μέλισσας. Ο όρος RAST χρησιμοποιείται ακόμη στην καθημερινή γλώσσα, αν και σήμερα εφαρμόζονται νεότερες εργαστηριακές ανοσομετρικές μέθοδοι.
Η ειδική IgE είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν:
- δεν μπορεί να διακοπεί με ασφάλεια ένα αντιισταμινικό που επηρεάζει το prick test,
- υπάρχει εκτεταμένο έκζεμα ή έντονος δερμογραφισμός,
- χρειάζεται ποσοτική παρακολούθηση συγκεκριμένης ευαισθητοποίησης,
- το ιστορικό καθιστά τον δερματικό έλεγχο λιγότερο κατάλληλο ή χρειάζεται συμπληρωματική διερεύνηση.
Η αιμοληψία συνήθως δεν απαιτεί νηστεία και τα αντιισταμινικά δεν αλλοιώνουν την εργαστηριακή μέτρηση της ειδικής IgE. Η επιλογή των αλλεργιογόνων πρέπει, ωστόσο, να είναι στοχευμένη. Δείτε αναλυτικά την εξέταση IgE, τον οδηγό για το RAST και τα RAST τροφικής αλλεργίας.
6
Ολική IgE: χρήσιμη ένδειξη, όχι «τεστ για όλες τις αλλεργίες»
Η ολική IgE μετρά το συνολικό ποσό IgE στο αίμα, χωρίς να αποκαλύπτει σε ποιο αλλεργιογόνο στρέφονται τα αντισώματα. Μπορεί να είναι αυξημένη σε ατοπικά νοσήματα, παρασιτώσεις και άλλες καταστάσεις, αλλά μπορεί επίσης να είναι φυσιολογική σε άνθρωπο με αποδεδειγμένη αλλεργία.
Γι’ αυτό δεν απαντά μόνη της στο ερώτημα «σε τι έχω αλλεργία;» και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως γενικό screening. Η ηλικία, η κλινική εικόνα και τα όρια αναφοράς του εργαστηρίου είναι απαραίτητα για την αξιολόγησή της.
7
Prick test: πώς γίνεται και πόσο διαρκεί
Στο skin prick test τοποθετούνται μικρές σταγόνες τυποποιημένων αλλεργιογόνων, συνήθως στο αντιβράχιο ή στην πλάτη, και γίνεται επιφανειακός νυγμός. Χρησιμοποιούνται θετικός και αρνητικός μάρτυρας ώστε να ελεγχθεί αν το δέρμα μπορεί να αντιδράσει και αν υπάρχει μη ειδικός ερεθισμός. Η ανάγνωση γίνεται συνήθως μετά από 15–20 λεπτά με μέτρηση του πομφού.
Το prick test είναι γρήγορο και ευαίσθητο για πολλές άμεσες αλλεργίες, αλλά πρέπει να γίνεται σε κατάλληλο ιατρικό περιβάλλον. Αντιισταμινικά και ορισμένα άλλα φάρμακα μπορούν να μειώσουν τη δερματική αντίδραση. Εκτεταμένη δερματοπάθεια, δερμογραφισμός ή αυξημένος κίνδυνος αντίδρασης μπορεί να οδηγήσουν στην επιλογή αιματολογικού ελέγχου.
8
Patch test για αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής
Το patch test διερευνά καθυστερημένη αλλεργική αντίδραση σε ουσίες που έρχονται σε επαφή με το δέρμα, όπως νικέλιο, αρώματα, συντηρητικά, βαφές, κόλλες ή επαγγελματικά υλικά. Ειδικά επιθέματα παραμένουν στην πλάτη για καθορισμένο διάστημα και το δέρμα επανεκτιμάται σε περισσότερες από μία χρονικές στιγμές, σύμφωνα με το πρωτόκολλο του ειδικού.
Δεν είναι παραλλαγή του prick test και δεν χρησιμοποιείται για να αποδείξει τροφική αλλεργία. Η επιλογή της βασικής ή μιας εξειδικευμένης σειράς ουσιών εξαρτάται από την εντόπιση της δερματίτιδας, τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται και το επαγγελματικό ιστορικό.
9
Δοκιμασίες πρόκλησης και άλλες εξειδικευμένες εξετάσεις
Η ελεγχόμενη δοκιμασία πρόκλησης μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν το ιστορικό και τα τεστ δεν δίνουν οριστική απάντηση ή όταν πρέπει να διαπιστωθεί αν έχει αναπτυχθεί ανοχή. Η τροφή ή το φάρμακο χορηγείται σε διαβαθμισμένες δόσεις με προκαθορισμένη παρακολούθηση και δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης αντίδρασης.
Δεν επιχειρείται ποτέ στο σπίτι. Η ένδειξη, οι αντενδείξεις, η προετοιμασία και το πρωτόκολλο καθορίζονται από αλλεργιολόγο. Σε ειδικά κέντρα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθούν ενδοδερμικά τεστ, δοκιμασίες ενεργοποίησης βασεοφίλων ή άλλες εξετάσεις, αλλά δεν αποτελούν γενικό πρώτο βήμα για όλους.
10
Μοριακή αλλεργιολογία και αλλεργιογόνα συστατικά
Η συμβατική ειδική IgE μπορεί να εξετάζει ένα ολόκληρο εκχύλισμα, για παράδειγμα φιστίκι ή σημύδα. Η μοριακή αλλεργιολογία εξετάζει επιμέρους πρωτεΐνες του αλλεργιογόνου. Αυτό μπορεί να βοηθήσει να ξεχωρίσει η πρωτογενής ευαισθητοποίηση από μια διασταυρούμενη αντίδραση και να εξηγηθεί γιατί δύο θετικά τεστ δεν έχουν πάντα την ίδια κλινική σημασία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σύνδρομο γύρης–τροφής: άτομο ευαισθητοποιημένο σε γύρη μπορεί να εμφανίζει κνησμό στο στόμα με ωμό φρούτο λόγω συγγενικών, συχνά θερμοευαίσθητων πρωτεϊνών. Άλλα μοριακά πρότυπα μπορεί να συνδέονται με πιο σταθερές πρωτεΐνες, αλλά ούτε το όνομα μιας πρωτεΐνης ούτε η τιμή IgE προβλέπουν με βεβαιότητα τη βαρύτητα της επόμενης αντίδρασης.
11
ALEX Allergy Xplorer: πότε βοηθά και ποια είναι τα όριά του
Το ALEX είναι multiplex εξέταση αίματος που αξιολογεί ταυτόχρονα ειδική IgE έναντι πολλών εκχυλισμάτων και μοριακών συστατικών. Μπορεί να προσφέρει ευρεία χαρτογράφηση όταν το ιστορικό είναι σύνθετο, υπάρχουν αντιδράσεις σε διαφορετικές ομάδες αλλεργιογόνων ή χρειάζεται διερεύνηση πιθανών διασταυρούμενων αντιδράσεων.
Το «περισσότερα αλλεργιογόνα» δεν σημαίνει αυτόματα «καλύτερη διάγνωση». Σε μια σαφή υποψία, λίγες στοχευμένες ειδικές IgE μπορεί να είναι καταλληλότερες και οικονομικότερες. Το ALEX δεν αντικαθιστά το ιστορικό, το prick test ή την ιατρικά επιτηρούμενη πρόκληση όταν αυτή είναι αναγκαία, ούτε σημαίνει ότι κάθε θετικό εύρημα απαιτεί αποφυγή.
ALEX test: κόστος και επιλογή
Το κόστος του ALEX δεν είναι ενιαίο και μπορεί να αλλάζει ανά εργαστήριο, έκδοση της εξέτασης, συνεργαζόμενο κέντρο και τρόπο παροχής. Πριν προγραμματιστεί, είναι χρήσιμο να διευκρινίζεται αν το κλινικό ερώτημα δικαιολογεί ένα ευρύ multiplex panel ή αν επαρκεί στοχευμένος έλεγχος. Περισσότερα στον αναλυτικό οδηγό για το ALEX Allergy Xplorer.
12
Τεστ αλλεργίας: τιμή, κόστος και δημόσια νοσοκομεία
Τι επηρεάζει την τιμή;
Δεν υπάρχει μία κοινή «τιμή τεστ αλλεργίας», επειδή πρόκειται για διαφορετικές εξετάσεις. Το τελικό κόστος εξαρτάται κυρίως από:
- το είδος της εξέτασης: μεμονωμένη ειδική IgE, panel, prick test, patch test ή multiplex μοριακός έλεγχος,
- τον αριθμό των αλλεργιογόνων ή των μοριακών συστατικών,
- την ανάγκη ιατρικής επίσκεψης, ερμηνείας ή επιτηρούμενης πρόκλησης,
- τον πάροχο, την περιοχή, το ισχύον παραπεμπτικό και τους όρους ασφαλιστικής κάλυψης.
Για αξιόπιστη ενημέρωση ζητήστε ονομαστική προσφορά για τις συγκεκριμένες εξετάσεις που προτάθηκαν. Ένα φθηνό αλλά ακατάλληλο panel μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερα έξοδα, άσκοπες αποχές και επιπλέον εξετάσεις.
Γίνονται τεστ αλλεργίας σε δημόσια νοσοκομεία;
Ναι, ορισμένα δημόσια νοσοκομεία διαθέτουν αλλεργιολογικά ιατρεία ή εξειδικευμένες μονάδες ενηλίκων και παιδιών. Η διαθεσιμότητα όμως δεν είναι ίδια παντού: αλλάζουν τα ιατρεία, τα τεστ που εκτελούνται, ο τρόπος ραντεβού, ο χρόνος αναμονής και οι προϋποθέσεις κάλυψης. Δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι κάθε νοσοκομείο πραγματοποιεί κάθε εξέταση ή ότι ένα ευρύ μοριακό panel όπως το ALEX παρέχεται χωρίς χρέωση.
Επικοινωνήστε με το συγκεκριμένο αλλεργιολογικό εξωτερικό ιατρείο και ρωτήστε: αν δέχεται το ηλικιακό σας εύρος, ποιο παραπεμπτικό χρειάζεται, ποια τεστ γίνονται και αν απαιτούνται προηγούμενες εξετάσεις. Ενδεικτικά, λειτουργούν οργανωμένες αλλεργιολογικές υπηρεσίες στο ΠΓΝ «Αττικόν» και παιδοαλλεργιολογικό ιατρείο στο Καραμανδάνειο Νοσοκομείο Παίδων.
13
Προετοιμασία: νηστεία, αντιισταμινικά και σωστό ιστορικό
| Εξέταση | Νηστεία | Αντιισταμινικά |
|---|---|---|
| Ειδική/ολική IgE αίματος | Συνήθως δεν απαιτείται | Συνήθως δεν επηρεάζουν τη μέτρηση |
| Prick test | Συνήθως δεν απαιτείται | Μπορούν να καταστείλουν την αντίδραση· ακολουθήστε ειδική οδηγία |
| Patch test | Δεν σχετίζεται συνήθως με νηστεία | Η αγωγή και η κατάσταση του δέρματος αξιολογούνται από τον ειδικό |
Πριν από τον έλεγχο καταγράψτε:
- τι ακριβώς προηγήθηκε του επεισοδίου και σε ποια ποσότητα,
- πόσα λεπτά ή ώρες αργότερα άρχισαν τα συμπτώματα,
- ποια όργανα επηρεάστηκαν και πόσο διήρκεσαν,
- όλα τα φάρμακα, συμπληρώματα, άσκηση, αλκοόλ ή λοίμωξη γύρω από το επεισόδιο,
- φωτογραφίες του εξανθήματος, παλιές εξετάσεις και το φύλλο επείγοντος, αν υπάρχουν.
Αναλυτικές πληροφορίες θα βρείτε στον οδηγό αντιισταμινικά και εξετάσεις αλλεργίας.
14
Πώς διαβάζονται τα αποτελέσματα της ειδικής IgE
Η ειδική IgE αναφέρεται συνήθως ως αριθμητική συγκέντρωση και, σε ορισμένα συστήματα, ως κλάση. Τα όρια ανίχνευσης και η κατηγοριοποίηση διαφέρουν ανά μέθοδο. Η παλαιότερη πρακτική να μεταφράζεται μηχανικά κάθε κλάση ως «ήπια», «μέτρια» ή «σοβαρή αλλεργία» είναι παραπλανητική.
Για σωστή ερμηνεία εξετάζονται μαζί:
- η συμβατότητα με τα συμπτώματα και ο χρόνος αντίδρασης,
- η πραγματική έκθεση και η ανοχή σε άλλες περιστάσεις,
- η ηλικία, η ολική IgE και το ατοπικό υπόβαθρο,
- οι πιθανές διασταυρούμενες αντιδράσεις,
- η μέθοδος και τα ειδικά όρια του εργαστηρίου.
15
Τεστ για τροφικές αλλεργίες
Η διερεύνηση αρχίζει από το ύποπτο τρόφιμο, την ποσότητα, τον χρόνο μέχρι τα συμπτώματα, τη μορφή του τροφίμου —ωμό, μαγειρεμένο ή ψημένο— και τυχόν συμπαράγοντες όπως άσκηση, αλκοόλ ή λήψη αντιφλεγμονωδών. Στοχευμένο prick test ή ειδική IgE μπορεί να ενισχύσει ή να αποδυναμώσει την υποψία. Η μοριακή ανάλυση προστίθεται όταν αναμένεται να αλλάξει την ερμηνεία.
Ένα θετικό panel σε τρόφιμο που καταναλώνεται χωρίς πρόβλημα δεν αποτελεί μόνο του λόγο διακοπής. Ιδίως στα παιδιά, άσκοπος αποκλεισμός γάλακτος, αυγού, σιταριού ή ξηρών καρπών μπορεί να επιβαρύνει τη διατροφή και την ποιότητα ζωής. Όταν η διάγνωση παραμένει αβέβαιη, η επιτηρούμενη δοκιμασία πρόκλησης αποτελεί σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο.
Δείτε τον πλήρη οδηγό για την τροφική αλλεργία, IgE, RAST και ALEX.
16
Αναπνευστικές αλλεργίες: γύρεις, ακάρεα, μούχλα και ζώα
Εποχικό φτέρνισμα, υδαρής καταρροή, κνησμός ματιών και επιδείνωση συγκεκριμένους μήνες κατευθύνουν προς γύρεις. Συμπτώματα όλο τον χρόνο, ιδιαίτερα στο υπνοδωμάτιο, μπορεί να σχετίζονται με ακάρεα, ενώ η σύνδεση με κατοικίδιο ή υγρό χώρο στρέφει τον έλεγχο αντίστοιχα. Prick test και ειδική IgE είναι οι βασικές επιλογές, πάντα σε συσχέτιση με την έκθεση.
Το τεστ δεν αντικαθιστά τη λειτουργική αξιολόγηση του άσθματος ούτε αποδεικνύει ότι κάθε θετικό αλλεργιογόνο προκαλεί τα συμπτώματα. Ο ακριβής εντοπισμός του υπεύθυνου παράγοντα μπορεί να καθοδηγήσει μέτρα αποφυγής και, σε κατάλληλους ασθενείς, την επιλογή αλλεργιογόνου για ειδική ανοσοθεραπεία.
Χρήσιμοι οδηγοί: αλλεργική ρινίτιδα, αλλεργία στα ακάρεα και IgE για γάτα και σκύλο.
17
Αλλεργία σε φάρμακα και δηλητήριο εντόμων
Φάρμακα
Η διάγνωση φαρμακευτικής αλλεργίας είναι εξατομικευμένη. Καταγράφονται το ακριβές φάρμακο, η δόση, η οδός χορήγησης, το χρονικό διάστημα μέχρι την αντίδραση, η κλινική εικόνα και τα συγχορηγούμενα σκευάσματα. Αξιόπιστα δερματικά ή αιματολογικά τεστ υπάρχουν μόνο για ορισμένα φάρμακα και κλινικά σενάρια. Συχνά η τελική επιβεβαίωση ή άρση μιας λανθασμένης ετικέτας απαιτεί ελεγχόμενη πρόκληση από ειδικό.
Ένα αρνητικό αιματολογικό αποτέλεσμα δεν αποκλείει γενικά αλλεργία σε φάρμακο. Για β-λακτάμες δείτε τον ειδικό οδηγό πενικιλίνη, αμοξικιλλίνη και εξέταση αίματος.
Μέλισσα και σφήκα
Μεγάλο τοπικό πρήξιμο δεν είναι το ίδιο με συστηματική αντίδραση. Όταν μετά από τσίμπημα εμφανίζονται γενικευμένη κνίδωση, δύσπνοια, ζάλη ή υπόταση, χρειάζεται ειδική αξιολόγηση για δηλητήριο υμενοπτέρων. Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει ειδική IgE, δερματικά τεστ και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, μοριακά συστατικά. Η τεκμηρίωση είναι κρίσιμη επειδή μπορεί να οδηγήσει σε συνταγογράφηση αυτοενιέμενης αδρεναλίνης και αξιολόγηση για ανοσοθεραπεία δηλητηρίου.
18
Μετά από αναφυλαξία: τρυπτάση και χρόνος αλλεργιολογικού ελέγχου
Η αναφυλαξία είναι κλινική διάγνωση και αντιμετωπίζεται άμεσα — δεν περιμένουμε καμία εξέταση για να χορηγηθεί η ενδεδειγμένη επείγουσα θεραπεία. Η τρυπτάση μπορεί να υποστηρίξει εκ των υστέρων τη διερεύνηση όταν ληφθεί σε κατάλληλο χρονικό παράθυρο μετά την έναρξη του επεισοδίου και συγκριθεί, όπου χρειάζεται, με μια τιμή βάσης όταν ο ασθενής είναι καλά.
Ο χρόνος των επόμενων τεστ δεν είναι ίδιος για όλες τις μεθόδους. Η ειδική IgE στο αίμα μπορεί να μετρηθεί μετά το συμβάν και δεν απαιτεί μια γενική αναμονή 4–6 εβδομάδων. Αντίθετα, τα τεστ άμεσης δερματικής υπερευαισθησίας συχνά προγραμματίζονται περίπου 4–6 εβδομάδες αργότερα, επειδή λίγο μετά από σοβαρή αντίδραση υπάρχει πιθανότητα παροδικά ψευδώς αρνητικού αποτελέσματος. Η ακριβής στρατηγική αλλάζει ανά ύποπτο αίτιο, σοβαρότητα και επείγουσα κλινική ανάγκη.
Διαβάστε περισσότερα για την τρυπτάση και την εξέταση αίματος.
19
Παιδιά, εγκυμοσύνη, έκζεμα και χρόνια κνίδωση
Παιδιά
Οι εξετάσεις μπορούν να γίνουν και σε μικρή ηλικία όταν υπάρχει σαφής ένδειξη· δεν υπάρχει ένας απόλυτος κατώτατος ηλικιακός κανόνας για κάθε τεστ. Η επιλογή λαμβάνει υπόψη το ιστορικό, τη συνεργασία του παιδιού, την κατάσταση του δέρματος και το πώς το αποτέλεσμα θα αλλάξει τη φροντίδα. Η ερμηνεία πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική ώστε να αποφεύγονται περιττές διατροφικές στερήσεις.
Εγκυμοσύνη
Όταν χρειάζεται διερεύνηση στην εγκυμοσύνη, προτιμάται συχνά η ασφαλέστερη, μη προκλητική προσέγγιση, όπως στοχευμένη ειδική IgE αίματος. Η ανάγκη δερματικών τεστ ή πρόκλησης κρίνεται εξατομικευμένα από τον ειδικό με βάση το όφελος και τον κίνδυνο.
Ατοπική δερματίτιδα και χρόνια κνίδωση
Σε εκτεταμένο έκζεμα μπορεί να προτιμηθεί εξέταση αίματος επειδή το prick test είναι τεχνικά δυσκολότερο. Ωστόσο, το θετικό τεστ δεν αποδεικνύει ότι μια τροφή προκαλεί το έκζεμα. Στη χρόνια αυθόρμητη κνίδωση, η αιτία συχνά δεν είναι ένα εξωτερικό αλλεργιογόνο· μεγάλα panels χωρίς συγκεκριμένη υποψία έχουν συνήθως χαμηλή διαγνωστική απόδοση.
20
Συχνά λάθη και εξετάσεις που δεν συνιστώνται
Αυξάνει τα τυχαία θετικά ευρήματα και τις άσκοπες αποφυγές.
Δεν τεκμηριώνουν τροφική αλλεργία ή δυσανεξία και συχνά αντανακλούν έκθεση ή ανοχή.
Μπορεί να οδηγήσει σε διατροφικές ελλείψεις και λανθασμένη διάγνωση.
Μη επικυρωμένες μέθοδοι από τρίχες, ηλεκτροδερμική μέτρηση ή άλλες τεχνικές δεν αντικαθιστούν έγκυρο έλεγχο.
Εξίσου συχνό λάθος είναι η σύγκριση αριθμών από διαφορετικές μεθόδους σαν να είναι απόλυτα ισοδύναμοι ή η επανάληψη εξετάσεων χωρίς να υπάρχει απόφαση που θα αλλάξει. Η αξία κάθε τεστ κρίνεται από το αν απαντά σε συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.
21
Συχνές ερωτήσεις για τα τεστ αλλεργίας
Ποιο τεστ για αλλεργίες πρέπει να κάνω;
Πόσο κοστίζει ένα τεστ αλλεργίας;
Γίνονται τεστ αλλεργίας σε δημόσια νοσοκομεία;
Πόσο κοστίζει το ALEX test;
Χρειάζεται νηστεία για εξέταση αλλεργίας στο αίμα;
Πρέπει να κόψω τα αντιισταμινικά;
Είναι καλύτερο το prick test ή η εξέταση αίματος;
Μπορεί ένα τεστ να είναι θετικό χωρίς να έχω συμπτώματα;
Το ύψος της IgE δείχνει πόσο σοβαρή θα είναι η αλλεργία;
Πότε γίνονται τεστ μετά από αναφυλαξία;
Τι σημαίνει ο όρος “allergy tests”;
22
Χρήσιμες Επιλογές & Βιβλιογραφία
Επικοινωνήστε μαζί μας για να ενημερωθείτε ποια εξέταση εκτελείται, ποια προετοιμασία χρειάζεται, ποιο είναι το τρέχον κόστος και σε πόσο χρόνο αναμένεται το αποτέλεσμα. Για prick test, patch test, δοκιμασίες πρόκλησης ή σοβαρές αντιδράσεις απαιτείται κατάλληλη αλλεργιολογική αξιολόγηση.
Διεύθυνση: Έσλιν 19, Λαμία 35100
Ιατρός Μικροβιολόγος–Βιοπαθολόγος
Επιστημονικές πηγές
- AAAAI. Allergy Testing. https://www.aaaai.org/tools-for-the-public/conditions-library/allergies/allergy-testing
- ACAAI. Diagnosing Allergies. https://acaai.org/allergies/testing-diagnosis/
- EAACI Guidelines on the diagnosis of IgE-mediated food allergy. Allergy. 2023. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37815205/
- EAACI Molecular Allergology User’s Guide 2.0. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37186333/
- AAAAI. The myth of IgG food panel testing. https://www.aaaai.org/tools-for-the-public/conditions-library/allergies/igg-food-test
- AAAAI Work Group Report. Conducting an Oral Food Challenge. https://www.aaaai.org/Aaaai/media/MediaLibrary/PDF%20Documents/Practice%20and%20Parameters/Jan-2020-Conducting-an-Oral-Food-Challenge.pdf
- AAAAI/ACAAI. Anaphylaxis: A 2023 practice parameter update. https://www.aaaai.org/Aaaai/media/Media-Library-PDFs/Allergist%20Resources/Statements%20and%20Practice%20Parameters/Anaphylaxis-Practice-Paramaters-2023.pdf
- AAAAI/ACAAI. Drug Allergy: A 2022 Practice Parameter Update. https://www.aaaai.org/Aaaai/media/Media-Library-PDFs/Allergist%20Resources/Statements%20and%20Practice%20Parameters/Drug-Allergy-2022.pdf
- AAAAI. Specific IgE testing after anaphylaxis. https://www.aaaai.org/allergist-resources/ask-the-expert/answers/2022/ige-test
- MacroArray Diagnostics. ALEX product information. https://www.madx.com/products/alex
- ΠΓΝ «Αττικόν». Αλλεργιολογική Μονάδα. https://attikonhospital.gov.gr/index.php/iatriki-ypiresia/panepistimiakes-klinikes/v-kliniki-afrodision-dermatikon-noson/allergiologiki-monada
- Καραμανδάνειο Νοσοκομείο Παίδων. Αλλεργιολογικό Ιατρείο. https://www.karamandaneio.gov.gr/section/allergiologiko-iatreio/