Αλλεργία στα Ακάρεα: Συμπτώματα, Ειδική IgE, Prick Test, Θεραπεία και Μέτρα στο Σπίτι

Published on:
Nov 2025

1
Τι είναι τα ακάρεα της οικιακής σκόνης

Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης είναι μικροσκοπικά αρθρόποδα που ανήκουν στην ίδια ευρύτερη ομάδα με τις αράχνες. Δεν είναι ορατά με γυμνό μάτι, δεν τσιμπούν και δεν μεταδίδουν λοιμώξεις.

Τρέφονται κυρίως με μικροσκοπικά υπολείμματα ανθρώπινου και ζωικού δέρματος. Βρίσκονται σε πολλά σπίτια ανεξάρτητα από το πόσο καθαρό είναι το περιβάλλον.

Τα δύο σημαντικότερα είδη για την αλλεργιολογική διερεύνηση είναι:

• Dermatophagoides pteronyssinus,
• Dermatophagoides farinae.

Η αλλεργική αντίδραση δεν προκαλείται συνήθως από το ίδιο το ζωντανό άκαρι, αλλά από πρωτεΐνες που περιέχονται:

• στα περιττώματά του,
• στον εξωσκελετό του,
• σε τμήματα του σώματός του που αναμιγνύονται με τη σκόνη.

Τα σωματίδια αυτά μπορεί να αιωρηθούν προσωρινά όταν στρώνουμε το κρεβάτι, σκουπίζουμε, τινάζουμε υφάσματα ή καθόμαστε σε υφασμάτινο έπιπλο.

2
Πώς προκαλείται η αλλεργική αντίδραση

Σε άτομα με αλλεργική προδιάθεση, το ανοσοποιητικό σύστημα παράγει ειδικά αντισώματα IgE έναντι πρωτεϊνών των ακάρεων.

Τα αντισώματα IgE προσδένονται σε μαστοκύτταρα και βασεόφιλα. Κατά την επόμενη έκθεση στο αλλεργιογόνο μπορεί να απελευθερωθούν ουσίες όπως η ισταμίνη, προκαλώντας:

• φτέρνισμα, κνησμό και ρινόρροια,
• οίδημα και συμφόρηση του ρινικού βλεννογόνου,
• δάκρυσμα και ερυθρότητα στα μάτια,
• βρογχόσπασμο, βήχα ή συριγμό,
• σε ορισμένα άτομα επιδείνωση ατοπικής δερματίτιδας.

Η ύπαρξη ειδικής IgE ονομάζεται ευαισθητοποίηση. Για να τεθεί διάγνωση κλινικής αλλεργίας πρέπει να υπάρχει και συμβατή σχέση ανάμεσα στην έκθεση και στα συμπτώματα.

Επομένως, ένα θετικό αποτέλεσμα εξέτασης δεν αρκεί μόνο του. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει ειδική IgE στα ακάρεα χωρίς να εμφανίζει ουσιαστικά συμπτώματα στο σπίτι.

3
Πού βρίσκονται και ποιοι παράγοντες τα ευνοούν

Τα ακάρεα συγκεντρώνονται κυρίως σε υλικά που κατακρατούν σκόνη, θερμότητα και υγρασία.

Οι σημαντικότερες δεξαμενές είναι:

• στρώματα και ανωστρώματα,
• μαξιλάρια και παπλώματα,
• χαλιά και μοκέτες,
• υφασμάτινοι καναπέδες και πολυθρόνες,
• κουρτίνες, υφασμάτινα διακοσμητικά και λούτρινα παιχνίδια.

Η ανάπτυξή τους ευνοείται από υψηλή σχετική υγρασία. Η θερμοκρασία και η υγρασία επηρεάζουν τον πληθυσμό των ακάρεων, αλλά η σχέση με τα συμπτώματα δεν είναι πάντοτε άμεση, επειδή τα αλλεργιογόνα τους μπορεί να παραμένουν στη σκόνη ακόμη και όταν τα ίδια τα ακάρεα μειωθούν.

Τα συμπτώματα μπορεί να είναι εντονότερα:

• στο υπνοδωμάτιο,
• το πρωί μετά τον ύπνο,
• όταν στρώνεται ή καθαρίζεται το κρεβάτι,
• σε υγρά σπίτια με πολλά υφάσματα,
• σε εποχές κατά τις οποίες οι χώροι παραμένουν περισσότερο κλειστοί.

Η αλλεργία στα ακάρεα χαρακτηρίζεται συχνά ως ολοετής, αλλά η ένταση των συμπτωμάτων μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με το κλίμα, τον χώρο και τη συνύπαρξη άλλων αλλεργιών.

4
Ποια συμπτώματα προκαλεί η αλλεργία στα ακάρεα

Συμπτώματα από τη μύτη

• επίμονο ή υποτροπιάζον μπούκωμα,
• διαυγής καταρροή,
• φτέρνισμα σε ριπές,
• κνησμός στη μύτη, στον ουρανίσκο ή στον λαιμό,
• μειωμένη όσφρηση, ιδιαίτερα όταν η συμφόρηση είναι έντονη.

Συμπτώματα από τα μάτια

• κνησμός,
• δάκρυσμα,
• ερυθρότητα,
• πρήξιμο των βλεφάρων,
• αίσθημα ερεθισμού ή ξένου σώματος.

Συμπτώματα από το αναπνευστικό

• ξηρός ή επίμονος βήχας,
• νυχτερινός βήχας,
• συριγμός,
• σφίξιμο στο στήθος,
• δύσπνοια στην άσκηση ή κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Επιπτώσεις στην καθημερινότητα

• διαταραχή ύπνου,
• κόπωση και υπνηλία μέσα στην ημέρα,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• μειωμένη σχολική ή επαγγελματική απόδοση,
• συχνότερη ανάγκη για συμπτωματικά φάρμακα.

Τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά μόνο για τα ακάρεα. Μπορούν να προκληθούν και από γύρεις, μύκητες, επιθήλια ζώων, μη αλλεργική ρινίτιδα ή χρόνια ρινοκολπίτιδα.

5
Πότε ο βήχας ή η δύσπνοια χρειάζονται άμεση βοήθεια

Η ρινίτιδα και το φτέρνισμα συνήθως δεν αποτελούν επείγον περιστατικό. Αντίθετα, μία σοβαρή παρόξυνση άσθματος μπορεί να χρειάζεται άμεση ιατρική αντιμετώπιση.

Το άσθμα δεν πρέπει να διαγιγνώσκεται μόνο από έναν νυχτερινό βήχα. Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση και, όταν είναι εφικτό, αντικειμενικός έλεγχος της αναπνευστικής λειτουργίας.

6
Αλλεργία, κρυολόγημα ή μη αλλεργική ρινίτιδα;

Επίμονο μονόπλευρο μπούκωμα, πυώδεις εκκρίσεις, συχνές ρινορραγίες, έντονος πόνος στο πρόσωπο ή σημαντική απώλεια όσφρησης χρειάζονται διαφορετική διερεύνηση.

7
Πότε να υποψιαστείτε ότι ευθύνονται τα ακάρεα

Το ιστορικό αποτελεί το πρώτο και σημαντικότερο μέρος της διάγνωσης. Η υποψία αυξάνεται όταν:

• τα συμπτώματα υπάρχουν όλο τον χρόνο,
• είναι εντονότερα στο υπνοδωμάτιο,
• υπάρχει πρωινό φτέρνισμα ή μπούκωμα,
• εμφανίζεται βήχας κατά τη διάρκεια της νύχτας,
• τα συμπτώματα επιδεινώνονται όταν στρώνεται το κρεβάτι ή καθαρίζονται χαλιά,
• υπάρχει βελτίωση σε διαφορετικό περιβάλλον ή στις διακοπές,
• συνυπάρχει άσθμα, έκζεμα ή οικογενειακό ιστορικό ατοπίας.

Η σχέση αυτή δεν είναι πάντοτε καθαρή. Ένας ασθενής μπορεί να είναι ευαισθητοποιημένος ταυτόχρονα σε ακάρεα, γύρεις, γάτα και μύκητες, με διαφορετικό παράγοντα να κυριαρχεί κάθε εποχή.

Χρήσιμο είναι να καταγράφονται για δύο έως τέσσερις εβδομάδες:

• ο χώρος και η ώρα εμφάνισης των συμπτωμάτων,
• η χρήση φαρμάκων και η ανταπόκριση,
• η παρουσία βήχα, συριγμού ή νυχτερινών αφυπνίσεων,
• η υγρασία και η παρουσία εμφανών προβλημάτων μούχλας.

8
Ειδική IgE για Dermatophagoides pteronyssinus και farinae

Η ειδική IgE στο αίμα μετρά αντισώματα έναντι συγκεκριμένου αλλεργιογόνου.

Για τα συχνότερα ακάρεα χρησιμοποιούνται συνήθως οι κωδικοί:

• D1: Dermatophagoides pteronyssinus,
• D2: Dermatophagoides farinae.

Η εξέταση γίνεται με απλή αιμοληψία και μπορεί να πραγματοποιηθεί:

• χωρίς νηστεία,
• ενώ ο ασθενής λαμβάνει αντιισταμινικά,
• όταν υπάρχει εκτεταμένη δερματίτιδα και δεν είναι εύκολο να γίνει δερματικό τεστ,
• όταν υπάρχει κίνδυνος ή αντένδειξη για δερματικές δοκιμασίες,
• σε μικρά παιδιά ή άτομα που δυσκολεύονται να συνεργαστούν.

Η ειδική IgE δεν δείχνει μόνη της πόσο σοβαρά θα είναι τα συμπτώματα, ούτε αν ο ασθενής χρειάζεται ανοσοθεραπεία.

Περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στον οδηγό για τη RAST / ειδική IgE.

9
Δερματικό prick test για ακάρεα

Το skin prick test πραγματοποιείται από αλλεργιολόγο με εφαρμογή μικρής ποσότητας αλλεργιογόνου στο δέρμα και επιφανειακό νυγμό.

Το αποτέλεσμα διαβάζεται συνήθως μετά από περίπου 15–20 λεπτά και συγκρίνεται με:

• θετικό μάρτυρα ισταμίνης,
• αρνητικό μάρτυρα.

Ένα θετικό τεστ δείχνει δερματική ευαισθητοποίηση στο συγκεκριμένο εκχύλισμα. Η διάμετρος της πομφής δεν αντιστοιχεί άμεσα στη βαρύτητα των συμπτωμάτων ή στον κίνδυνο κρίσης άσθματος.

Πλεονεκτήματα του prick test είναι:

• η γρήγορη απάντηση,
• η δυνατότητα ταυτόχρονης εξέτασης πολλών αλλεργιογόνων,
• η άμεση εκτίμηση από τον αλλεργιολόγο.

Μειονεκτήματα ή περιορισμοί είναι:

• η επίδραση των αντιισταμινικών,
• η δυσκολία εφαρμογής σε εκτεταμένο έκζεμα ή δερμογραφισμό,
• η εξάρτηση από την ποιότητα των εκχυλισμάτων και την τεχνική,
• ο μικρός αλλά υπαρκτός κίνδυνος συστηματικής αντίδρασης.

10
Ειδική IgE ή prick test: ποια εξέταση είναι καλύτερη;

Δεν υπάρχει μία εξέταση που να είναι πάντοτε καλύτερη για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από το ιστορικό και τις συνθήκες του ασθενούς.

Σε ασυμφωνία μεταξύ ιστορικού και εξετάσεων, μπορεί να χρειαστεί:

• επανάληψη με διαφορετική μέθοδο,
• έλεγχος μοριακών αλλεργιογόνων,
• αξιολόγηση για διαφορετικό υπεύθυνο αλλεργιογόνο,
• σε εξειδικευμένα κέντρα, ρινική ή βρογχική δοκιμασία πρόκλησης.

Δείτε επίσης τον αναλυτικό οδηγό Εξετάσεις Αλλεργίας: IgE, Prick Test και Μοριακή Αλλεργιολογία.

11
Προετοιμασία πριν από τις αλλεργιολογικές εξετάσεις

Για ειδική IgE στο αίμα

• Δεν απαιτείται νηστεία αποκλειστικά για την εξέταση.
• Τα αντιισταμινικά συνήθως δεν χρειάζεται να διακοπούν.
• Η εξέταση μπορεί να γίνει οποιαδήποτε εποχή του έτους.
• Πρέπει να αναφέρονται ανοσοκατασταλτικά φάρμακα ή βιολογικές θεραπείες.

Για δερματικό prick test

Τα αντιισταμινικά μπορεί να καταστείλουν την αντίδραση της ισταμίνης. Το απαιτούμενο διάστημα διακοπής διαφέρει ανάλογα με:

• τη δραστική ουσία,
• τη δόση,
• τη διάρκεια δράσης,
• άλλα φάρμακα με αντιισταμινική επίδραση.

Δεν πρέπει να εφαρμόζεται ένας ενιαίος κανόνας «5–7 ημέρες» σε όλους. Ο αλλεργιολόγος ή το ιατρείο πρέπει να δώσει συγκεκριμένες οδηγίες.

Πρακτικές πληροφορίες υπάρχουν και στον οδηγό Αντιισταμινικά και Εξετάσεις Αλλεργίας.

12
Πώς ερμηνεύεται η ειδική IgE και οι κλάσεις

Η ειδική IgE αναγράφεται συνήθως σε kUA/L ή αντίστοιχη μονάδα της μεθόδου. Ορισμένα συστήματα ταξινομούν τις τιμές και σε κλάσεις 0–6.

Σε πολλά συστήματα, τιμή περίπου 0,35 kUA/L ή μεγαλύτερη θεωρείται ανιχνεύσιμη ευαισθητοποίηση. Ωστόσο:

• τα αναλυτικά όρια διαφέρουν ανά μέθοδο,
• χαμηλότερη τιμή δεν αποκλείει πάντοτε κλινική αλλεργία,
• υψηλότερη κλάση δεν σημαίνει αναγκαστικά σοβαρότερα συμπτώματα,
• η τιμή δεν προβλέπει μόνη της τον κίνδυνο άσθματος,
• η τιμή δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ανοσοθεραπείας.

Η συχνή επανάληψη της ειδικής IgE δεν είναι απαραίτητη σε κάθε ασθενή. Η κλινική πορεία και ο έλεγχος των συμπτωμάτων είναι συνήθως σημαντικότεροι από μικρές αριθμητικές μεταβολές.

13
Ολική IgE, ηωσινόφιλα και άλλες εξετάσεις

Η ολική IgE μετρά τη συνολική ποσότητα IgE στο αίμα. Δεν δείχνει σε ποιο αλλεργιογόνο υπάρχει ευαισθητοποίηση.

Η ολική IgE μπορεί:

• να είναι αυξημένη σε ατοπία, αλλεργίες, παρασιτώσεις και άλλες καταστάσεις,
• να είναι φυσιολογική σε πραγματική αλλεργία στα ακάρεα,
• να είναι πολύ αυξημένη χωρίς τα ακάρεα να αποτελούν το κύριο πρόβλημα.

Τα ηωσινόφιλα της γενικής αίματος μπορούν να αυξηθούν σε αλλεργική φλεγμονή, αλλά επίσης δεν είναι ειδικά για τα ακάρεα.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να χρειαστούν:

• σπιρομέτρηση με δοκιμασία βρογχοδιαστολής,
• FeNO,
• έλεγχος άλλων εισπνεόμενων αλλεργιογόνων,
• ευρύτερο panel ειδικών IgE ή μοριακός έλεγχος,
• ωτορινολαρυγγολογική αξιολόγηση για επίμονη ρινική απόφραξη.

14
Μοριακή διάγνωση: Der p 1, Der p 2, Der p 23 και Der p 10

Οι εξετάσεις μοριακής αλλεργιολογίας δεν ελέγχουν μόνο ολόκληρο το εκχύλισμα του ακάρεως, αλλά και συγκεκριμένες αλλεργιογόνες πρωτεΐνες.

Der p 1 και Der p 2

Αποτελούν σημαντικά κύρια αλλεργιογόνα του Dermatophagoides pteronyssinus. Η παρουσία ειδικής IgE σε αυτά υποστηρίζει γνήσια ευαισθητοποίηση στο άκαρι.

Der p 23

Είναι επίσης σημαντικό κύριο αλλεργιογόνο. Μερικοί ασθενείς μπορεί να αναγνωρίζουν Der p 23 ακόμη και όταν δεν έχουν ισχυρή αντίδραση στα Der p 1 ή Der p 2.

Σε ερευνητικές και κλινικές μελέτες, ευρύτερο προφίλ ευαισθητοποίησης που περιλαμβάνει Der p 23 έχει συσχετιστεί με πιο επίμονα αναπνευστικά συμπτώματα σε ορισμένες ομάδες ασθενών. Δεν αποτελεί όμως αυτόνομο προγνωστικό τεστ.

Der p 10

Το Der p 10 είναι τροπομυοσίνη και μπορεί να παρουσιάζει διασταυρούμενη αντιδραστικότητα με τροπομυοσίνες από:

• γαρίδες και άλλα οστρακοειδή,
• κατσαρίδες,
• άλλα ασπόνδυλα.

Θετικό Der p 10 δεν σημαίνει αυτόματα κλινική τροφική αλλεργία στα οστρακοειδή. Χρειάζεται ξεχωριστό ιστορικό τροφικής αντίδρασης.

Η μοριακή διάγνωση μπορεί να είναι χρήσιμη όταν:

• υπάρχουν πολλές θετικές ειδικές IgE,
• τα αποτελέσματα εκχυλίσματος και ιστορικού δεν συμφωνούν,
• χρειάζεται διάκριση γνήσιας αλλεργίας από διασταυρούμενη αντίδραση,
• εξετάζεται ειδική ανοσοθεραπεία.

Δείτε τον οδηγό για την ALEX Allergy Xplorer και τη μοριακή διάγνωση.

15
Αλλεργική ρινίτιδα και αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Η αλλεργία στα ακάρεα αποτελεί σημαντικό αίτιο ολοετούς αλλεργικής ρινίτιδας.

Όταν κυριαρχούν φτέρνισμα, κνησμός και καταρροή, συχνά υπάρχει καλή ανταπόκριση στα αντιισταμινικά. Όταν κυριαρχεί έντονο μπούκωμα, τα ρινικά κορτικοστεροειδή έχουν συνήθως σημαντικότερο ρόλο.

Η χρόνια ρινική απόφραξη μπορεί να προκαλέσει:

• στοματική αναπνοή,
• ροχαλητό,
• ξηροστομία,
• διαταραχή ύπνου,
• μειωμένη όσφρηση.

Στα μάτια μπορεί να χρησιμοποιούνται τεχνητά δάκρυα, ψυχρά επιθέματα ή ειδικά αντιαλλεργικά κολλύρια μετά από ιατρική ή φαρμακευτική καθοδήγηση.

Η επίμονη μονόπλευρη ερυθρότητα, ο πόνος, η φωτοφοβία ή η μείωση όρασης δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα σε αλλεργία.

16
Ακάρεα, άσθμα, σπιρομέτρηση και FeNO

Η ευαισθητοποίηση στα ακάρεα μπορεί να σχετίζεται με αλλεργικό άσθμα, αλλά μία θετική IgE δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ο βήχας οφείλεται σε άσθμα.

Συμπτώματα που δημιουργούν υποψία είναι:

• επαναλαμβανόμενος συριγμός,
• νυχτερινός ή πρωινός βήχας,
• δύσπνοια στην άσκηση,
• σφίξιμο στο στήθος,
• μεταβλητά συμπτώματα που βελτιώνονται με βρογχοδιασταλτικό.

Η διερεύνηση μπορεί να περιλαμβάνει:

• σπιρομέτρηση πριν και μετά από βρογχοδιασταλτικό,
• καταγραφή μέγιστης εκπνευστικής ροής,
• FeNO ως συμπληρωματικό δείκτη φλεγμονής τύπου 2,
• δοκιμασία πρόκλησης σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Φυσιολογική σπιρομέτρηση σε μία χρονική στιγμή δεν αποκλείει πάντοτε άσθμα, ιδιαίτερα όταν ο ασθενής είναι ασυμπτωματικός την ημέρα της εξέτασης.

Για εισπνεόμενες θεραπείες και σωστή τεχνική μπορείτε να δείτε τον κόμβο Αναπνευστικό και Εισπνεόμενα Φάρμακα.

17
Αλλεργία στα ακάρεα σε παιδιά και ατοπική δερματίτιδα

Στα παιδιά, η αλλεργία στα ακάρεα μπορεί να εκδηλωθεί με:

• χρόνιο μπούκωμα χωρίς πυρετό,
• φτέρνισμα και τρίψιμο της μύτης,
• στοματική αναπνοή και ροχαλητό,
• νυχτερινό βήχα,
• συριγμό ή μειωμένη αντοχή στην άσκηση,
• κνησμό και εξάρσεις ατοπικής δερματίτιδας.

Επίμονα συμπτώματα δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται αυτόματα ως «συνεχή κρυολογήματα». Χρειάζεται επίσης έλεγχος για:

• υπερτροφία αδενοειδών,
• επαναλαμβανόμενες ιώσεις,
• άσθμα,
• άλλες εισπνεόμενες αλλεργίες.

Η σχέση των ακάρεων με την ατοπική δερματίτιδα είναι πιο σύνθετη από τη σχέση τους με τη ρινίτιδα. Θετική ειδική IgE δεν αποδεικνύει ότι τα ακάρεα αποτελούν την κύρια αιτία του εκζέματος.

Η βασική αντιμετώπιση της ατοπικής δερματίτιδας παραμένει:

• συστηματική ενυδάτωση του δέρματος,
• κατάλληλη τοπική αντιφλεγμονώδης θεραπεία,
• αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων,
• δερματολογική ή αλλεργιολογική αξιολόγηση όταν η νόσος δεν ελέγχεται.

Η ηλικία και η καταλληλότητα για ανοσοθεραπεία εξαρτώνται από το συγκεκριμένο προϊόν, την εγκεκριμένη ένδειξη, τη συνεργασία του παιδιού και την εκτίμηση του παιδοαλλεργιολόγου. Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας που να εφαρμόζεται σε κάθε παιδί άνω των 5 ετών.

18
Πρακτικά μέτρα στο σπίτι: τι έχει πραγματική αξία

Τα μέτρα μείωσης της έκθεσης έχουν λογική βάση, αλλά η κλινική αποτελεσματικότητά τους διαφέρει. Ένα μόνο μέτρο, όπως ένα κάλυμμα στρώματος, δεν εγγυάται σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων.

Η πιο λογική προσέγγιση είναι ένα συνδυαστικό και σταθερό πρόγραμμα, κυρίως στο υπνοδωμάτιο.

Στρώμα, μαξιλάρια και κλινοσκεπάσματα

• Χρησιμοποιήστε πλήρη καλύμματα με πυκνή ύφανση για στρώμα και μαξιλάρια, όταν έχουν προταθεί.
• Πλένετε σεντόνια και καλύμματα κάθε εβδομάδα στη θερμοκρασία που επιτρέπει το ύφασμα, ιδανικά περίπου 55–60°C.
• Στεγνώνετε πλήρως τα κλινοσκεπάσματα πριν επαναχρησιμοποιηθούν.
• Μειώστε περιττές κουβέρτες και διακοσμητικά μαξιλάρια που δεν πλένονται συχνά.

Υγρασία

• Στόχος είναι σχετική υγρασία κατά κανόνα κάτω από περίπου 50%, όταν αυτό είναι πρακτικά εφικτό.
• Χρησιμοποιήστε υγρόμετρο ώστε να μη βασίζεστε μόνο στην αίσθηση.
• Αν υπάρχει μόνιμη υγρασία ή διαρροή, διορθώστε την αιτία και όχι μόνο το σύμπτωμα.
• Ο αφυγραντήρας πρέπει να καθαρίζεται και να συντηρείται σωστά.

Καθαρισμός

• Χρησιμοποιήστε υγρό πανί αντί για στεγνό ξεσκόνισμα.
• Προτιμήστε ηλεκτρική σκούπα με κατάλληλο φίλτρο και καλή στεγανοποίηση.
• Το αλλεργικό άτομο καλό είναι να μην βρίσκεται στον χώρο κατά τον έντονο καθαρισμό.
• Μειώστε χαλιά και βαριά υφάσματα κυρίως στην κρεβατοκάμαρα, όταν αυτό είναι εφικτό.

Λούτρινα παιχνίδια

• Κρατήστε λίγα στο κρεβάτι.
• Πλένετέ τα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
• Η κατάψυξη μπορεί να σκοτώσει ακάρεα, αλλά δεν απομακρύνει τα υπάρχοντα αλλεργιογόνα· χρειάζεται καθαρισμός ή πλύσιμο μετά.

Τι δεν πρέπει να υπερεκτιμάται

• Οι συσκευές καθαρισμού αέρα δεν απομακρύνουν τη βασική δεξαμενή αλλεργιογόνων από το στρώμα και τα υφάσματα.
• Η ένδειξη «υποαλλεργικό» σε μαξιλάρι ή στρώμα δεν αποτελεί εγγύηση απουσίας ακάρεων.
• Τα αιθέρια έλαια και τα αρωματικά sprays μπορεί να ερεθίσουν μύτη και αεραγωγούς.
• Τα ακαρεοκτόνα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ανεξέλεγκτα, ιδιαίτερα σε παιδιά ή άτομα με άσθμα.

19
Φαρμακευτική αντιμετώπιση της αλλεργίας στα ακάρεα

Η θεραπεία προσαρμόζεται στο όργανο που επηρεάζεται και στη βαρύτητα των συμπτωμάτων.

Αντιισταμινικά

Μπορούν να μειώσουν:

• φτέρνισμα,
• καταρροή,
• κνησμό στη μύτη και στα μάτια,
• δακρύρροια.

Είναι λιγότερο αποτελεσματικά όταν το κύριο πρόβλημα είναι το έντονο και επίμονο μπούκωμα.

Δείτε τον κόμβο Αντιισταμινικά και τη σύγκριση συχνών αντιισταμινικών.

Ρινικά κορτικοστεροειδή

Αποτελούν βασική θεραπεία για επίμονη αλλεργική ρινίτιδα, ιδιαίτερα όταν κυριαρχεί η συμφόρηση. Χρειάζονται σωστή τεχνική και σταθερή χρήση.

Σχετικοί οδηγοί:

• Nasonex,
• Avamys.

Ρινικό αντιισταμινικό ή συνδυαστικό spray

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο του ή σε συνδυασμό με ρινικό κορτικοστεροειδές όταν η μονοθεραπεία δεν επαρκεί.

Ρινικές πλύσεις

Οι πλύσεις με ισότονο ή υπέρτονο διάλυμα μπορούν να βοηθήσουν συμπληρωματικά στην απομάκρυνση βλέννης και ερεθιστικών σωματιδίων. Δεν αντικαθιστούν την αντιφλεγμονώδη θεραπεία όταν υπάρχει μέτρια ή σοβαρή ρινίτιδα.

Αντιμετώπιση άσθματος

Το αλλεργικό άσθμα αντιμετωπίζεται με θεραπεία που περιλαμβάνει εισπνεόμενο κορτικοστεροειδές σύμφωνα με το εξατομικευμένο ιατρικό πλάνο. Δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στη συχνή χρήση ανακουφιστικού βρογχοδιασταλτικού.

Η μοντελουκάστη δεν αποτελεί συνήθως πρώτη επιλογή μόνο για αλλεργική ρινίτιδα όταν υπάρχουν κατάλληλες εναλλακτικές, λόγω της ανάγκης προσεκτικής στάθμισης οφέλους και ανεπιθύμητων ενεργειών.

20
Ειδική ανοσοθεραπεία για αλλεργία στα ακάρεα

Η ειδική ανοσοθεραπεία αλλεργιογόνου χορηγεί ελεγχόμενες ποσότητες του υπεύθυνου αλλεργιογόνου με στόχο την τροποποίηση της ανοσολογικής ανταπόκρισης.

Οι βασικές μορφές είναι:

• υποδόρια ανοσοθεραπεία – SCIT: ενέσεις σε ιατρικό χώρο,
• υπογλώσσια ανοσοθεραπεία – SLIT: δισκία ή, ανάλογα με το προϊόν, σταγόνες.

Η ανοσοθεραπεία δεν επιλέγεται επειδή μία ειδική IgE είναι απλώς υψηλή. Χρειάζεται:

• σαφής κλινική αλλεργία στα ακάρεα,
• τεκμηρίωση με ειδική IgE ή prick test,
• συμπτώματα που παραμένουν σημαντικά παρά τη σωστή αντιμετώπιση,
• αξιολόγηση πιθανών αντενδείξεων,
• χρήση προϊόντος με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα για τη συγκεκριμένη ένδειξη.

Ποιοι μπορεί να ωφεληθούν

• Ασθενείς με μέτρια ή σοβαρή αλλεργική ρινίτιδα που δεν ελέγχεται ικανοποιητικά.
• Ασθενείς που χρειάζονται συχνά φάρμακα και επιθυμούν μία θεραπεία τροποποίησης της νόσου.
• Επιλεγμένοι ασθενείς με ελεγχόμενο ή μερικώς ελεγχόμενο άσθμα που προκαλείται από ακάρεα.

Πότε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή

Μη ελεγχόμενο ή σοβαρά ασταθές άσθμα αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων αντιδράσεων και πρέπει πρώτα να σταθεροποιηθεί.

Η θεραπεία συνήθως διαρκεί αρκετά χρόνια, συχνά περίπου τρία έτη ή περισσότερο ανάλογα με το προϊόν και το πρωτόκολλο.

Τι δεν πρέπει να υπόσχεται η ανοσοθεραπεία

• Δεν εγγυάται πλήρη και οριστική εξαφάνιση της αλλεργίας.
• Δεν καταργεί πάντοτε την ανάγκη φαρμάκων.
• Δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει το άσθμα σε κάθε παιδί με αλλεργία στα ακάρεα.
• Δεν αποτελεί συνήθη θεραπεία μόνο και μόνο για θετική IgE χωρίς συμπτώματα.

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Στην υποδόρια θεραπεία μπορεί να εμφανιστούν τοπικές αντιδράσεις και σπανιότερα συστηματική αλλεργική αντίδραση. Για τον λόγο αυτό γίνεται σε εξοπλισμένο ιατρικό χώρο.

Στην υπογλώσσια θεραπεία είναι συχνότερα ο κνησμός, το μούδιασμα ή το ήπιο οίδημα στο στόμα και στον λαιμό, κυρίως στην αρχή. Η πρώτη δόση ορισμένων προϊόντων χορηγείται υπό ιατρική παρακολούθηση.

21
Συχνές ερωτήσεις

22
Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Στο Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας πραγματοποιούνται εξετάσεις ειδικής IgE για Dermatophagoides pteronyssinus και Dermatophagoides farinae, καθώς και ευρύτερος αλλεργιολογικός έλεγχος όταν υπάρχει σχετική ιατρική ένδειξη.

Η επιλογή ανάμεσα σε μεμονωμένες ειδικές IgE, panel αλλεργιογόνων ή μοριακό έλεγχο πρέπει να βασίζεται στα συμπτώματα και στο ιστορικό και όχι στην ανεξέλεγκτη εξέταση πολλών αλλεργιογόνων.

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. Dykewicz MS, et al. Rhinitis 2020: A Practice Parameter Update. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2020.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32707227/
2. EAACI Guidelines on Allergen Immunotherapy: House Dust Mite-Driven Allergic Asthma.
   https://eaaci.org/guidelines-position-papers/eaaci-guidelines-on-allergen-immunotherapy-house-dust-mite-driven-allergic-asthma/
3. Global Initiative for Asthma – GINA 2026 Strategy Report.
   https://ginasthma.org/2026-gina-strategy-report/
4. EAACI Molecular Allergology User’s Guide 2.0.
   https://eaaci.org/books/molecular-allergology-users-guide-2-0/
5. Portnoy J, et al. Environmental Assessment and Exposure Control of Dust Mites: A Practice Parameter. Annals of Allergy, Asthma & Immunology. 2013.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24267359/
6. Nurmatov U, et al. House Dust Mite Avoidance Measures for Perennial Allergic Rhinitis. Cochrane Review.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20614426/
7. Muñoz X, et al. Molecular Diagnosis in House Dust Mite-Allergic Patients and the Clinical Relevance of Der p 23. Journal of Allergy and Clinical Immunology. 2019.
   https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31283524/
8. Αλλεργιολογικός Έλεγχος: IgE, RAST, ALEX και Ειδικές IgE – Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας.
   https://mikrobiologikolamia.gr/allergiologikos-elegchos-ige-rast-alex/

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση από αλλεργιολόγο, πνευμονολόγο ή άλλο αρμόδιο ιατρό. Η παρουσία έντονης δύσπνοιας, συριγμού ή ταχείας επιδείνωσης απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.