Τριγλυκερίδια: Φυσιολογικές Τιμές, Πότε Είναι Επικίνδυνα & Πώς Μειώνονται

Τελευταία ενημέρωση:
1 Ιανουαρίου 2026

Τα τριγλυκερίδια είναι λιπίδια του αίματος που αντικατοπτρίζουν
τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός αποθηκεύει και χρησιμοποιεί ενέργεια.
Τιμές ≥150 mg/dL θεωρούνται αυξημένες, ενώ τιμές
≥500 mg/dL συνδέονται με σοβαρό κίνδυνο παγκρεατίτιδας.

1

Τι είναι τα Τριγλυκερίδια

Τα τριγλυκερίδια είναι η κύρια μορφή λίπους που κυκλοφορεί στο αίμα και
αποτελούν βασικό δείκτη του μεταβολισμού της ενέργειας.
Προέρχονται αφενός από τη διατροφή (κυρίως λίπη και υδατάνθρακες) και αφετέρου
από τη μετατροπή της περίσσειας θερμίδων σε αποθηκευμένη ενέργεια.

Μετά από κάθε γεύμα, τα τριγλυκερίδια αυξάνονται παροδικά και
αποθηκεύονται στον λιπώδη ιστό.
Όταν όμως παραμένουν σταθερά αυξημένα σε κατάσταση νηστείας,
αποτελούν ένδειξη διαταραχής του λιπιδικού και μεταβολικού προφίλ
και σχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Η μέτρησή τους αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του λιπιδαιμικού ελέγχου
και χρησιμοποιείται τόσο για προληπτική αξιολόγηση
όσο και για παρακολούθηση της ανταπόκρισης
σε διατροφικές ή φαρμακευτικές παρεμβάσεις.

2

Φυσιολογικές Τιμές Τριγλυκεριδίων

Οι τιμές των τριγλυκεριδίων αξιολογούνται σε
αιματολογική εξέταση νηστείας και ταξινομούνται ως εξής:

• <150 mg/dL: Φυσιολογικά επίπεδα
• 150–199 mg/dL: Οριακά αυξημένα
• 200–499 mg/dL: Υψηλά
• ≥500 mg/dL: Πολύ υψηλά

Τιμές ≥150 mg/dL θεωρούνται παθολογικές και
απαιτούν περαιτέρω κλινική αξιολόγηση,
ενώ τιμές ≥500 mg/dL σχετίζονται με
αυξημένο κίνδυνο οξείας παγκρεατίτιδας και
χρήζουν άμεσης ιατρικής καθοδήγησης.

3

Πότε τα Τριγλυκερίδια Θεωρούνται Υψηλά

Τα τριγλυκερίδια θεωρούνται υψηλά όταν οι τιμές τους είναι
≥150 mg/dL σε εξέταση νηστείας.
Σε αυτό το επίπεδο συνήθως δεν υπάρχουν άμεσα συμπτώματα,
όμως καταγράφεται αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Η ήπια και μέτρια υπερτριγλυκεριδαιμία σχετίζεται συχνά με:

• καθιστική ζωή και αυξημένο σωματικό βάρος,
• αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων ή αλκοόλ,
• ινσουλινοαντίσταση και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Η αναγνώριση αυξημένων τιμών σε αυτό το στάδιο είναι
κρίσιμη, καθώς επιτρέπει έγκαιρη παρέμβαση
με στοχευμένες αλλαγές τρόπου ζωής και συμβάλλει στην
αποφυγή μελλοντικών καρδιομεταβολικών επιπλοκών.

3a

Τι Δείχνει η Εξέταση στην Πράξη

Η τιμή των τριγλυκεριδίων σε εξέταση νηστείας λειτουργεί ως
δείκτης καρδιομεταβολικού κινδύνου και βοηθά να εκτιμηθεί αν υπάρχει
υποκείμενη ινσουλινοαντίσταση, μεταβολικό σύνδρομο ή διατροφική επιβάρυνση
(υδατάνθρακες/αλκοόλ). Δεν αξιολογείται μεμονωμένα, αλλά σε συνδυασμό με HDL, LDL,
σάκχαρο και το σωματικό βάρος.

Στην κλινική πράξη, τα τριγλυκερίδια έχουν ιδιαίτερη αξία όταν είναι
σταθερά αυξημένα σε διαδοχικές μετρήσεις, καθώς αυτό υποδηλώνει
επίμονη μεταβολική δυσλειτουργία και όχι παροδική μεταγευματική αύξηση.

Γι’ αυτό, η νηστεία είναι κρίσιμη: μετά από γεύμα οι τιμές μπορούν
να αυξηθούν και να δημιουργήσουν «ψευδώς υψηλή» εικόνα. Σε περιπτώσεις οριακών
αποτελεσμάτων, ο επανέλεγχος μετά από στοχευμένες αλλαγές τρόπου ζωής
βοηθά να τεκμηριωθεί η πραγματική μεταβολική επιβάρυνση.

3b

Πότε Ζητείται η Εξέταση

Η εξέταση των τριγλυκεριδίων ζητείται συχνά στο πλαίσιο
προληπτικού καρδιομεταβολικού ελέγχου, ακόμη και σε άτομα χωρίς
συμπτώματα, καθώς οι αυξημένες τιμές μπορεί να παραμένουν «σιωπηλές»
για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Συνιστάται ιδιαίτερα σε περιπτώσεις:

• προληπτικού ελέγχου ενηλίκων με παράγοντες κινδύνου,
• σακχαρώδους διαβήτη ή προδιαβήτη,
• υπέρτασης ή παχυσαρκίας,
• οικογενειακού ιστορικού καρδιαγγειακής νόσου,
• παρακολούθησης διατροφικής ή φαρμακευτικής παρέμβασης.

Η ταυτόχρονη μέτρηση των τριγλυκεριδίων με HDL, LDL και γλυκαιμικούς δείκτες
επιτρέπει πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση του συνολικού κινδύνου
και καλύτερη καθοδήγηση της θεραπευτικής στρατηγικής.

3c

Πώς Ερμηνεύονται Μαζί με HDL & LDL

Τα τριγλυκερίδια δεν ερμηνεύονται ποτέ μεμονωμένα.
Η κλινική τους σημασία αυξάνεται όταν αξιολογούνται
σε συνδυασμό με την HDL και την LDL χοληστερόλη,
καθώς αυτό αποτυπώνει πιο αξιόπιστα τον πραγματικό
καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Στην πράξη, ο συνδυασμός υψηλών τριγλυκεριδίων με
χαμηλή HDL αποτελεί χαρακτηριστικό εύρημα
ινσουλινοαντίστασης και μεταβολικού συνδρόμου,
ακόμη και όταν η LDL εμφανίζεται εντός φυσιολογικών ορίων.

Αντίθετα, φυσιολογικά τριγλυκερίδια με ικανοποιητική HDL
συχνά υποδηλώνουν καλύτερο μεταβολικό έλεγχο,
ακόμη και σε άτομα με ήπια αυξημένη LDL.

Για τον λόγο αυτό, η ταυτόχρονη αξιολόγηση
τριγλυκεριδίων, HDL και LDL
παρέχει πληρέστερη εικόνα από οποιαδήποτε μεμονωμένη τιμή
και καθοδηγεί πιο σωστά τις θεραπευτικές αποφάσεις.

3d

Τι ΔΕΝ Δείχνουν τα Τριγλυκερίδια

Παρά τη σημαντική τους αξία, τα τριγλυκερίδια
δεν αποτελούν από μόνα τους πλήρη δείκτη καρδιολογικού κινδύνου
και δεν πρέπει να υπερερμηνεύονται εκτός κλινικού πλαισίου.

Υψηλές τιμές δεν σημαίνουν απαραίτητα αυξημένη πρόσληψη λιπαρών,
καθώς συχνά αντανακλούν υπερκατανάλωση υδατανθράκων,
αλκοόλ ή μεταβολική δυσλειτουργία.

Επιπλέον, τα τριγλυκερίδια:

• δεν αντικαθιστούν την αξιολόγηση της LDL ή της HDL,
• δεν ερμηνεύονται αξιόπιστα χωρίς σωστή νηστεία,
• δεν επαρκούν για διάγνωση καρδιαγγειακής νόσου χωρίς άλλα ευρήματα.

Η σωστή ερμηνεία προϋποθέτει πάντα
συνδυαστική αξιολόγηση με το πλήρες λιπιδαιμικό προφίλ
και το συνολικό κλινικό ιστορικό του εξεταζόμενου.

3e

Πότε ένα Αυξημένο Αποτέλεσμα Μπορεί να Είναι Παροδικό

Ένα αυξημένο αποτέλεσμα τριγλυκεριδίων δεν σημαίνει πάντα
μόνιμη διαταραχή του λιπιδαιμικού προφίλ.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αύξηση μπορεί να είναι
παροδική και να σχετίζεται με πρόσφατους ή αναστρέψιμους παράγοντες.

Συχνές καταστάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε παροδική αύξηση περιλαμβάνουν:

• έλλειψη επαρκούς νηστείας πριν από την αιμοληψία,
• πρόσφατη κατανάλωση αλκοόλ, ακόμη και σε μέτριες ποσότητες,
• πρόσφατο πλούσιο γεύμα ή αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων,
• οξεία λοίμωξη ή φλεγμονώδη κατάσταση,
• παροδική απορρύθμιση σακχάρου.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένα μεμονωμένο αυξημένο αποτέλεσμα
δεν επαρκεί για διάγνωση υπερτριγλυκεριδαιμίας.
Συνιστάται επανέλεγχος με σωστή νηστεία,
συνήθως μετά από 2–6 εβδομάδες,
πριν ληφθούν θεραπευτικές αποφάσεις.

Η διάκριση παροδικής από επίμονη αύξηση είναι ουσιαστική,
καθώς αποτρέπει άσκοπες παρεμβάσεις
και οδηγεί σε πιο αξιόπιστη κλινική εκτίμηση.

4

Πότε Είναι Επικίνδυνα

Τα τριγλυκερίδια γίνονται πραγματικά επικίνδυνα κυρίως όταν μπαίνουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, γιατί τότε αυξάνεται ο κίνδυνος οξείας παγκρεατίτιδας.

• <150 mg/dL: φυσιολογικά.
• 150–199 mg/dL: οριακά αυξημένα (συχνά χωρίς συμπτώματα, αλλά δείχνουν καρδιομεταβολική επιβάρυνση).
• 200–499 mg/dL: υψηλά (συνδέονται συχνά με ινσουλινοαντίσταση/μεταβολικό σύνδρομο και απαιτούν οργανωμένη παρέμβαση).
• ≥500 mg/dL: πολύ υψηλά (αυξημένος κίνδυνος παγκρεατίτιδας → χρειάζεται άμεση ιατρική καθοδήγηση).
• ≥1000 mg/dL: πολύ υψηλός κίνδυνος παγκρεατίτιδας και συνήθως απαιτείται ταχεία θεραπευτική παρέμβαση.

4a

Πότε Χρειάζεται Άμεση Ιατρική Εκτίμηση

Ορισμένα επίπεδα τριγλυκεριδίων δεν αποτελούν απλώς
παράγοντα κινδύνου, αλλά κλινική ένδειξη επείγουσας αξιολόγησης,
καθώς σχετίζονται με σοβαρές επιπλοκές.

Τιμές ≥500 mg/dL απαιτούν άμεση ιατρική καθοδήγηση,
ενώ τιμές ≥1000 mg/dL συνδέονται με
υψηλό κίνδυνο οξείας παγκρεατίτιδας και συνήθως
χρήζουν ταχείας θεραπευτικής παρέμβασης.

Η ανάγκη επείγουσας εκτίμησης ενισχύεται όταν συνυπάρχουν:

• έντονος ή επίμονος πόνος στο άνω μέρος της κοιλιάς,
• ναυτία ή έμετοι χωρίς σαφή αιτία,
• σακχαρώδης διαβήτης με κακή ρύθμιση,
• πρόσφατη έντονη κατανάλωση αλκοόλ.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση
μπορεί να αποτρέψει σοβαρές και δυνητικά επικίνδυνες επιπλοκές.

5

Αίτια Υψηλών Τριγλυκεριδίων

Η αύξηση των τριγλυκεριδίων οφείλεται συνήθως σε
συνδυασμό διατροφικών, μεταβολικών και ορμονικών παραγόντων,
οι οποίοι επηρεάζουν τη σύνθεση και τον μεταβολισμό των λιπιδίων.

Τα συχνότερα αίτια περιλαμβάνουν:

• υπερβολική κατανάλωση υδατανθράκων και αλκοόλ,
• παχυσαρκία και καθιστική ζωή,
• σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και ινσουλινοαντίσταση,
• υποθυρεοειδισμό,
• χρήση ορισμένων φαρμάκων (π.χ. κορτικοστεροειδή, οιστρογόνα, β-αναστολείς).

Η αναγνώριση και αντιμετώπιση των υποκείμενων αιτίων είναι κρίσιμη,
καθώς συχνά οδηγεί σε ουσιαστική βελτίωση των επιπέδων
χωρίς ανάγκη φαρμακευτικής αγωγής.

Σε μικρό ποσοστό ασθενών, η υπερτριγλυκεριδαιμία μπορεί να είναι
κληρονομική, γεγονός που απαιτεί
εξειδικευμένη αξιολόγηση και
συστηματική παρακολούθηση,
ιδίως όταν οι τιμές είναι ιδιαίτερα υψηλές ή εμφανίζονται σε νεαρή ηλικία.

6

Πώς Γίνεται η Εξέταση

Η μέτρηση των τριγλυκεριδίων γίνεται με
απλή αιματολογική εξέταση, συνήθως στο πλαίσιο
του λιπιδαιμικού προφίλ, μαζί με την ολική χοληστερόλη,
την HDL και την LDL.
Συνιστάται νηστεία 8–12 ωρών, καθώς η πρόσληψη τροφής,
ιδίως λιπαρών ή υδατανθράκων, μπορεί να αυξήσει παροδικά τις τιμές
και να οδηγήσει σε λανθασμένη εκτίμηση του μεταβολικού κινδύνου.

Η εξέταση χρησιμοποιείται τόσο για
προληπτικό καρδιομεταβολικό έλεγχο
όσο και για παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας
διατροφικών ή φαρμακευτικών παρεμβάσεων,
με επαναληπτικό έλεγχο συνήθως μετά από 6–12 εβδομάδες.

7

Τριγλυκερίδια και Καρδιά

Τα αυξημένα τριγλυκερίδια αποτελούν
ανεξάρτητο παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου,
ιδίως όταν συνυπάρχουν με χαμηλή HDL χοληστερόλη,
υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη.

Συμβάλλουν έμμεσα στη διαδικασία της αθηροσκλήρωσης,
καθώς σχετίζονται με την παρουσία μικρών, πυκνών LDL σωματιδίων
και με γενικότερη μεταβολική δυσλειτουργία.

Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση των τριγλυκεριδίων είναι ουσιαστική
στον συνολικό καρδιολογικό προληπτικό έλεγχο,
ακόμη και όταν η ολική χοληστερόλη εμφανίζεται φυσιολογική.

8

Τριγλυκερίδια και Διαβήτης

Η ινσουλινοαντίσταση αποτελεί βασικό μηχανισμό αύξησης
των τριγλυκεριδίων.
Για τον λόγο αυτό, οι αυξημένες τιμές είναι ιδιαίτερα συχνές
σε άτομα με προδιαβήτη και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

Στο πλαίσιο του διαβήτη παρατηρείται συχνά το χαρακτηριστικό
δυσλιπιδαιμικό πρότυπο:
αυξημένα τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL και ποιοτικά αλλοιωμένη LDL.

Η ρύθμιση του σακχάρου οδηγεί συνήθως και σε
βελτίωση των επιπέδων τριγλυκεριδίων,
γεγονός που καθιστά την ταυτόχρονη αξιολόγηση
λιπιδαιμικού και γλυκαιμικού προφίλ
ιδιαίτερα σημαντική στην κλινική πράξη.

9

Τριγλυκερίδια και Αλκοόλ

Το αλκοόλ αποτελεί έναν από τους συχνότερους και
υποεκτιμημένους παράγοντες αύξησης των τριγλυκεριδίων.
Ακόμη και μέτρια κατανάλωση μπορεί να οδηγήσει
σε σημαντική άνοδο των τιμών.

Σε άτομα με ήδη αυξημένα τριγλυκερίδια ή μεταβολικό σύνδρομο,
συνιστάται αυστηρός περιορισμός ή πλήρης αποχή,
καθώς η διακοπή του αλκοόλ μπορεί να επιφέρει
ταχεία και ουσιαστική βελτίωση των τιμών.

10

Πώς Μειώνονται Φυσικά

Η φυσική μείωση των τριγλυκεριδίων αποτελεί το πρώτο και
βασικό βήμα αντιμετώπισης, ιδιαίτερα όταν οι τιμές είναι
ήπια έως μέτρια αυξημένες και δεν συνυπάρχει άμεσος
καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Οι παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής μπορούν να μειώσουν τα τριγλυκερίδια κατά 10–30%,
και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη περισσότερο

• Περιορισμός απλών υδατανθράκων και ζάχαρης
  (αναψυκτικά, γλυκά, λευκό ψωμί), οι οποίοι αυξάνουν
  άμεσα την ηπατική παραγωγή τριγλυκεριδίων.
• Μείωση ή αποφυγή αλκοόλ, ακόμη και σε μικρές ποσότητες,
  καθώς το αλκοόλ αποτελεί έναν από τους συχνότερους
  εκλυτικούς παράγοντες υπερτριγλυκεριδαιμίας.
• Απώλεια σωματικού βάρους (5–10% του αρχικού),
  η οποία έχει αποδεδειγμένα σημαντική επίδραση
  στη μείωση των τριγλυκεριδίων.
• Τακτική αερόβια άσκηση (π.χ. γρήγορο περπάτημα,
  ποδήλατο, κολύμπι) ≥150 λεπτά/εβδομάδα.
• Υιοθέτηση μεσογειακής διατροφής, με έμφαση
  σε ψάρια, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς και φυτικές ίνες.

Η αποτελεσματικότητα των φυσικών μέτρων αξιολογείται
με επανέλεγχο τριγλυκεριδίων σε 6–12 εβδομάδες.
Εάν δεν επιτευχθεί επαρκής μείωση, εξετάζεται η
φαρμακευτική παρέμβαση.

11

Φαρμακευτική Αντιμετώπιση

Η φαρμακευτική αντιμετώπιση των αυξημένων τριγλυκεριδίων
εξετάζεται όταν οι τιμές παραμένουν υψηλές
παρά τις αλλαγές στον τρόπο ζωής ή όταν
συνυπάρχει αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται σε περιπτώσεις με
πολύ υψηλές τιμές (≥500 mg/dL), καθώς αυξάνεται
ο κίνδυνος οξείας παγκρεατίτιδας και απαιτείται
ταχύτερη θεραπευτική παρέμβαση.

Οι κύριες κατηγορίες φαρμάκων περιλαμβάνουν:

• Φιβράτες
  (π.χ. φαινοφιμπράτη), οι οποίες μειώνουν αποτελεσματικά
  τα τριγλυκερίδια και αποτελούν συχνά
  θεραπεία πρώτης επιλογής σε πολύ υψηλές τιμές.
• Ω-3 λιπαρά οξέα (EPA/DHA) σε φαρμακευτικές δόσεις,
  τα οποία μειώνουν την ηπατική παραγωγή τριγλυκεριδίων
  και χρησιμοποιούνται είτε μόνα τους είτε συμπληρωματικά.
• Στατίνες,
  οι οποίες δεν στοχεύουν πρωτίστως τα τριγλυκερίδια,
  αλλά χορηγούνται όταν συνυπάρχει αυξημένη LDL
  ή συνολικά αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Η επιλογή της αγωγής γίνεται εξατομικευμένα,
λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό λιπιδαιμικό προφίλ,
την παρουσία σακχαρώδους διαβήτη, συνυπάρχουσες παθήσεις
και το καρδιαγγειακό ιστορικό.

Μετά την έναρξη θεραπείας, συνιστάται
επανέλεγχος τριγλυκεριδίων σε 6–12 εβδομάδες
για αξιολόγηση της ανταπόκρισης και προσαρμογή της αγωγής.

12

Τριγλυκερίδια 200, 300 ή 400 mg/dL – Τι σημαίνουν οι ενδιάμεσες τιμές

Οι ενδιάμεσες τιμές τριγλυκεριδίων αποτελούν συχνή αιτία
ανησυχίας, καθώς δεν είναι φυσιολογικές, αλλά ούτε
πάντα επείγουσες. Η σωστή ερμηνεία εξαρτάται από
το ύψος της τιμής και το συνολικό μεταβολικό προφίλ.

• 200–299 mg/dL:
  υψηλά τριγλυκερίδια με σαφή μεταβολικό κίνδυνο.
  Συχνά σχετίζονται με διατροφή, αυξημένο βάρος ή
  ινσουλινοαντίσταση και απαιτούν
  άμεσες αλλαγές τρόπου ζωής.
• 300–399 mg/dL:
  σημαντικά αυξημένα επίπεδα. Σε αυτό το εύρος
  συνυπάρχουν συχνά χαμηλή HDL και
  διαταραχές σακχάρου, ενώ μπορεί να τεθεί
  θεραπευτικός προβληματισμός.
• 400–499 mg/dL:
  τιμές πολύ κοντά στην επικίνδυνη ζώνη.
  Ο κίνδυνος παγκρεατίτιδας αυξάνεται και
  απαιτείται στενή ιατρική παρακολούθηση
  και ταχεία παρέμβαση.

13 Τριγλυκερίδια και Διατροφή – Τι τα ανεβάζει περισσότερο

Σε αντίθεση με τη συχνή αντίληψη, τα τριγλυκερίδια
δεν αυξάνονται κυρίως από τα λιπαρά,
αλλά από συγκεκριμένες διατροφικές επιλογές
που επηρεάζουν άμεσα τον μεταβολισμό.

Παράγοντες που τα αυξάνουν περισσότερο:

• Απλοί υδατάνθρακες (ζάχαρη, λευκό ψωμί, γλυκά, χυμοί)
• Αλκοόλ, ακόμη και σε φαινομενικά μικρές ποσότητες
• Φρουκτόζη (αναψυκτικά, έτοιμα ροφήματα)
• Υπερβολική συνολική θερμιδική πρόσληψη

Παράγοντες με μικρότερη επίδραση:

• Λιπαρά καλής ποιότητας (ελαιόλαδο, ξηροί καρποί)
• Πρωτεΐνη σε ισορροπημένες ποσότητες

14 Τριγλυκερίδια και Εξετάσεις που Πρέπει να Ελέγχονται Μαζί

Τα τριγλυκερίδια δεν αξιολογούνται ποτέ απομονωμένα.
Η κλινική τους σημασία προκύπτει από τη
συνδυαστική ερμηνεία με άλλες εξετάσεις.

Συνιστάται έλεγχος:

• HDL χοληστερόλης (χαμηλή HDL = αυξημένος κίνδυνος)
• LDL ή non-HDL χοληστερόλης
• Σάκχαρο νηστείας ή HbA1c
• TSH (αποκλεισμός υποθυρεοειδισμού)
• Τρανσαμινάσες (ALT/AST) για έλεγχο λιπώδους ήπατος

15

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

16

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

17

Βιβλιογραφία

Αιματοκρίτης: Φυσιολογικές Τιμές, Χαμηλός ή Υψηλός & Πώς Ερμηνεύεται

Τελευταία ενημέρωση:
25 Ιανουαρίου 2026

Ο αιματοκρίτης αποτελεί βασική παράμετρο της γενικής εξέτασης αίματος,
η οποία περιλαμβάνει και άλλους αιματολογικούς δείκτες όπως αιμοσφαιρίνη,
λευκά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια.

1

Τι είναι ο αιματοκρίτης

Ο αιματοκρίτης εκφράζει το ποσοστό (%) των ερυθρών αιμοσφαιρίων
στο συνολικό όγκο του αίματος. Αποτελεί βασικό δείκτη της οξυγονωτικής ικανότητας
του οργανισμού και χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική πράξη για την εκτίμηση
αναιμίας, αφυδάτωσης και διαφόρων αιματολογικών διαταραχών.

Η τιμή του αιματοκρίτη δεν αξιολογείται ποτέ μεμονωμένα· ερμηνεύεται πάντα σε
συνδυασμό με την αιμοσφαιρίνη, τον αριθμό ερυθρών και τις υπόλοιπες παραμέτρους
της γενικής αίματος.

Στην πράξη, ο αιματοκρίτης μετριέται σχεδόν πάντα στο πλαίσιο της
γενικής εξέτασης αίματος, η οποία παρέχει συνολική εικόνα της αιματολογικής κατάστασης.

2

Φυσιολογικές τιμές αιματοκρίτη

Οι φυσιολογικές τιμές αιματοκρίτη εξαρτώνται από το φύλο και την ηλικία.
Στους ενήλικες άνδρες κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 40–52%, ενώ στις γυναίκες
μεταξύ 36–48%. Στα παιδιά και τα νεογνά οι τιμές διαφέρουν και
προσαρμόζονται σταδιακά καθώς αναπτύσσεται ο οργανισμός.

Στην καθημερινή πράξη, μικρές αποκλίσεις από τα παραπάνω όρια δεν υποδηλώνουν πάντα
παθολογία και συχνά σχετίζονται με παροδικούς παράγοντες, όπως η ενυδάτωση ή
πρόσφατες λοιμώξεις.

Για ολοκληρωμένη εικόνα της αιματολογικής κατάστασης, η ερμηνεία γίνεται στο πλαίσιο
της γενικής εξέτασης αίματος,
η οποία συνδυάζει όλους τους σχετικούς δείκτες.

3

Αυξημένος αιματοκρίτης – πιθανές αιτίες

Ο αυξημένος αιματοκρίτης σημαίνει ότι το ποσοστό των ερυθρών αιμοσφαιρίων
στο αίμα είναι μεγαλύτερο από το φυσιολογικό. Το συχνότερο αίτιο είναι η
αφυδάτωση, όπου μειώνεται ο όγκος του πλάσματος και το αίμα εμφανίζεται
«πυκνότερο».

Άλλες συχνές αιτίες περιλαμβάνουν χρόνια υποξία (π.χ. κάπνισμα,
διαμονή σε μεγάλο υψόμετρο, πνευμονοπάθειες), καθώς και αιματολογικές καταστάσεις
όπως η πολυκυτταραιμία, όπου υπάρχει πραγματική αύξηση της παραγωγής
ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Οι εμμένουσες υψηλές τιμές μπορεί να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης
και πρέπει να αξιολογούνται πάντα σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες παραμέτρους
της γενικής αίματος και το κλινικό ιστορικό.

4

Χαμηλός αιματοκρίτης – τι δείχνει

Ο χαμηλός αιματοκρίτης αποτελεί συχνό εργαστηριακό εύρημα σε
αναιμία και υποδηλώνει μειωμένο ποσοστό ερυθρών αιμοσφαιρίων στο αίμα.
Η κατάσταση αυτή μπορεί να οφείλεται σε απώλεια αίματος, έλλειψη σιδήρου,
βιταμίνης B12 ή φυλλικού οξέος, σε χρόνιες φλεγμονώδεις παθήσεις ή σε διαταραχές
του μυελού των οστών.

Στις γυναίκες, η έμμηνος ρύση και η εγκυμοσύνη συνοδεύονται συχνά από φυσιολογικά
χαμηλότερες τιμές, χωρίς αυτό να σημαίνει πάντα παθολογία.

Σε επίμονες χαμηλές τιμές ή παρουσία συμπτωμάτων (κόπωση, δύσπνοια, ζάλη),
συνιστάται ιατρική εκτίμηση για τον εντοπισμό της υποκείμενης αιτίας.

5

Πότε γίνεται η εξέταση αιματοκρίτη

Η εξέταση αιματοκρίτη πραγματοποιείται σχεδόν πάντα στο πλαίσιο της
γενικής εξέτασης αίματος, είτε προληπτικά σε τακτικό έλεγχο είτε για διερεύνηση συμπτωμάτων όπως κόπωση,
αδυναμία, ζάλη ή ωχρότητα.

Χρησιμοποιείται επίσης για την παρακολούθηση της ανταπόκρισης σε θεραπείες,
όπως η χορήγηση σιδήρου ή ερυθροποιητίνης, καθώς και σε χρόνιες παθήσεις που
επηρεάζουν την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων έχει νόημα μόνο όταν εξετάζεται συνολικά το αιματολογικό
προφίλ μέσω της γενικής αίματος και του κλινικού ιστορικού.

6

Συμπτώματα διαταραχών αιματοκρίτη

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το αν ο αιματοκρίτης είναι χαμηλός ή αυξημένος.
Ο χαμηλός αιματοκρίτης συνοδεύεται συχνά από κόπωση, δύσπνοια στην κόπωση,
πονοκέφαλο, ζάλη και ενίοτε λιποθυμικά επεισόδια.

Αντίθετα, ο υψηλός αιματοκρίτης μπορεί να σχετίζεται με κεφαλαλγία,
αίσθημα «βαρέος» κεφαλιού, υπέρταση και αυξημένο κίνδυνο θρόμβωσης,
ιδιαίτερα όταν οι τιμές παραμένουν αυξημένες.

Πολλοί ασθενείς μπορεί να μην έχουν καθόλου συμπτώματα, γι’ αυτό και η
μέτρηση του αιματοκρίτη μέσω της γενικής αίματος παραμένει βασικό εργαλείο
προληπτικού ελέγχου.

7

Διατροφή και τρόπος ζωής

Η διατροφή και ο τρόπος ζωής μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον αιματοκρίτη,
ιδιαίτερα όταν οι αποκλίσεις οφείλονται σε διατροφικές ελλείψεις ή αφυδάτωση.
Σε χαμηλό αιματοκρίτη, η επαρκής πρόσληψη σιδήρου, βιταμίνης B12
και φυλλικού οξέος μέσω τροφών ή, όταν χρειάζεται, συμπληρωμάτων,
μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή αποκατάσταση των τιμών.

Τροφές όπως κόκκινο κρέας, όσπρια, πράσινα φυλλώδη λαχανικά και αυγά αποτελούν
καλές πηγές των παραπάνω θρεπτικών συστατικών, ενώ η βιταμίνη C διευκολύνει
την απορρόφηση του σιδήρου όταν συνδυάζεται στο ίδιο γεύμα.

Σε περιπτώσεις υψηλού αιματοκρίτη, συνιστάται αποφυγή καπνίσματος,
καλή ενυδάτωση και ιατρική αξιολόγηση όταν οι τιμές παραμένουν αυξημένες,
ώστε να αποκλειστούν υποκείμενα αίτια.

8

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση

Μια μεμονωμένη τιμή αιματοκρίτη δεν επαρκεί για διάγνωση.
Η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνδυασμό με την αιμοσφαιρίνη,
τον αριθμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και τις υπόλοιπες παραμέτρους της γενικής αίματος,
καθώς και με το κλινικό ιστορικό.

Ιατρική αξιολόγηση συνιστάται όταν οι τιμές παρουσιάζουν σημαντική απόκλιση
από τα φυσιολογικά όρια, όταν παραμένουν παθολογικές σε επαναλαμβανόμενες εξετάσεις
ή όταν συνοδεύονται από συμπτώματα.

Ο έγκαιρος έλεγχος επιτρέπει τη στοχευμένη αντιμετώπιση και προλαμβάνει
επιπλοκές που σχετίζονται με παρατεταμένες διαταραχές του αιματοκρίτη.

9

Αιματοκρίτης και Γενική Αίματος

Η μέτρηση του αιματοκρίτη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της
γενικής εξέτασης αίματος και δεν αξιολογείται ποτέ απομονωμένα. Μαζί με την αιμοσφαιρίνη,
τον αριθμό ερυθρών, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια,
παρέχει συνολική εικόνα της αιματολογικής κατάστασης.

Η συνδυαστική ερμηνεία όλων των δεικτών είναι απαραίτητη για τη σωστή
κλινική αξιολόγηση και τον εντοπισμό πιθανών υποκείμενων αιτιών.

Για πλήρη εικόνα όλων των αιματολογικών παραμέτρων και αναλυτική ερμηνεία,
δείτε τον οδηγό μας: Δείτε επίσης: Γενική Αίματος – πλήρης ανάλυση όλων των δεικτών.

10

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

11

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

12

Βιβλιογραφία