Υπέρταση: Συμπτώματα, Θεραπεία, DASH και Φάρμακα

Τι πρέπει να γνωρίζετε συνοπτικά

Η υπέρταση συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα και δεν διαγιγνώσκεται από μία μεμονωμένη μέτρηση. Στις ευρωπαϊκές οδηγίες, υπέρταση στο ιατρείο θεωρείται επίμονη αρτηριακή πίεση 140/90 mmHg ή υψηλότερη. Στο σπίτι χρησιμοποιούνται χαμηλότερα όρια, επειδή οι συνθήκες μέτρησης διαφέρουν. Η διάγνωση πρέπει, όταν είναι εφικτό, να επιβεβαιώνεται με οργανωμένες μετρήσεις στο σπίτι ή με 24ωρη καταγραφή. Η θεραπεία περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής και, όταν υπάρχει επιβεβαιωμένη υπέρταση ή αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος, κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

1Τι είναι η αρτηριακή υπέρταση;

Η αρτηριακή πίεση είναι η πίεση που ασκεί το αίμα στα τοιχώματα των αρτηριών. Αναγράφεται με δύο αριθμούς:

• Συστολική πίεση: η υψηλότερη τιμή, όταν η καρδιά συσπάται.
• Διαστολική πίεση: η χαμηλότερη τιμή, όταν η καρδιά χαλαρώνει μεταξύ δύο συστολών.

Η αρτηριακή υπέρταση είναι η επίμονη αύξηση της πίεσης και όχι μία παροδικά υψηλή μέτρηση μετά από άγχος, πόνο, καφέ, κάπνισμα ή σωματική προσπάθεια.

Με την πάροδο του χρόνου, η μη ρυθμισμένη πίεση μπορεί να επιβαρύνει τα αγγεία, την καρδιά, τον εγκέφαλο, τους νεφρούς και τα μάτια. Ο κίνδυνος δεν εξαρτάται μόνο από μία τιμή, αλλά και από τη διάρκεια της υπέρτασης, την ηλικία, το κάπνισμα, τη χοληστερόλη, τον διαβήτη, τη νεφρική λειτουργία και τυχόν ήδη υπάρχουσα καρδιαγγειακή νόσο.

2Ποιες τιμές θεωρούνται υψηλές;

Οι ευρωπαϊκές οδηγίες ESC 2024 διακρίνουν τη μη αυξημένη πίεση, την αυξημένη πίεση και την υπέρταση. Τα όρια αφορούν σωστά μετρημένες και επαναλαμβανόμενες τιμές.

Το 130/80 mmHg δεν αποτελεί από μόνο του διάγνωση υπέρτασης με τα ευρωπαϊκά κριτήρια. Βρίσκεται όμως στην κατηγορία της αυξημένης πίεσης και μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία όταν συνυπάρχουν καρδιαγγειακή νόσος, διαβήτης, χρόνια νεφρική νόσος ή υψηλός συνολικός κίνδυνος.

Οι μετρήσεις εκτός ιατρείου έχουν διαφορετικά διαγνωστικά όρια:

Στους πίνακες ισχύει το «ή»: αρκεί να είναι αυξημένη η συστολική ή η διαστολική πίεση. Η τελική διάγνωση γίνεται από γιατρό με βάση τον μέσο όρο πολλών αξιόπιστων μετρήσεων.

3Πώς μετριέται σωστά η πίεση στο ιατρείο;

Η λανθασμένη τεχνική μπορεί να αυξήσει ή να μειώσει τεχνητά το αποτέλεσμα. Για μια περισσότερο αξιόπιστη μέτρηση:

1. Αποφύγετε άσκηση, κάπνισμα, καφέ και άλλα ροφήματα με καφεΐνη για περίπου 30 λεπτά.
2. Αδειάστε την ουροδόχο κύστη και καθίστε ήρεμα για τουλάχιστον 5 λεπτά.
3. Καθίστε με την πλάτη υποστηριγμένη, τα πέλματα στο πάτωμα και τα πόδια χωρίς να είναι σταυρωμένα.
4. Το χέρι πρέπει να στηρίζεται στο ύψος της καρδιάς και η περιχειρίδα να τοποθετείται σε γυμνό βραχίονα.
5. Χρησιμοποιείται περιχειρίδα κατάλληλου μεγέθους. Μικρή περιχειρίδα μπορεί να δώσει ψευδώς υψηλή πίεση.
6. Γίνονται συνήθως τρεις μετρήσεις με απόσταση 1–2 λεπτών και αξιολογείται ο μέσος όρος των δύο τελευταίων.
7. Στην πρώτη αξιολόγηση η πίεση μετριέται και στα δύο χέρια. Εάν παραμένει διαφορά, οι επόμενες μετρήσεις γίνονται συνήθως στο χέρι με την υψηλότερη τιμή.

Η συζήτηση κατά τη διάρκεια της μέτρησης, η μέτρηση πάνω από ρούχα ή η έλλειψη στήριξης του χεριού μπορούν να αλλοιώσουν το αποτέλεσμα.

4Πώς γίνονται οι μετρήσεις πίεσης στο σπίτι;

Οι οργανωμένες μετρήσεις στο σπίτι είναι πολύ πιο χρήσιμες από τις τυχαίες μετρήσεις μόνο όταν υπάρχει πονοκέφαλος ή άγχος.

Χρησιμοποιήστε πιστοποιημένο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο βραχίονα. Τα πιεσόμετρα καρπού επηρεάζονται περισσότερο από τη θέση του χεριού. Ρολόγια και άλλες συσκευές χωρίς περιχειρίδα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση ή την αλλαγή θεραπείας.

Το πιεσόμετρο μπορεί να συγκρίνεται περιοδικά με το πιεσόμετρο του ιατρείου. Αποφύγετε τη συνεχή επανάληψη των μετρήσεων μέχρι να εμφανιστεί μια επιθυμητή τιμή, γιατί έτσι δημιουργείται επιλεκτική και μη αντιπροσωπευτική καταγραφή.

5Υπέρταση λευκής μπλούζας και συγκαλυμμένη υπέρταση

Υπέρταση λευκής μπλούζας

Η πίεση είναι υψηλή στο ιατρείο, αλλά οι μέσες τιμές στο σπίτι ή στην 24ωρη καταγραφή βρίσκονται κάτω από τα αντίστοιχα διαγνωστικά όρια. Το φαινόμενο μπορεί να σχετίζεται με την ένταση της εξέτασης, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται. Χρειάζεται περιοδική παρακολούθηση, επειδή σε ορισμένους ανθρώπους εξελίσσεται αργότερα σε μόνιμη υπέρταση.

Συγκαλυμμένη ή μασκαρισμένη υπέρταση

Η πίεση φαίνεται φυσιολογική στο ιατρείο, αλλά είναι υψηλή στο σπίτι, στην εργασία ή στην 24ωρη καταγραφή. Μπορεί να παρατηρηθεί σε καπνιστές, άτομα με έντονο εργασιακό στρες, υπνική άπνοια, διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο και συχνά παραμένει αδιάγνωστη.

Πότε βοηθά η 24ωρη καταγραφή;

Η 24ωρη καταγραφή αρτηριακής πίεσης, γνωστή ως ABPM ή συχνά ως «Holter πίεσης», είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν:

• υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ ιατρείου και σπιτιού,
• υποψιαζόμαστε υπέρταση λευκής μπλούζας ή συγκαλυμμένη υπέρταση,
• υπάρχουν επεισόδια υπότασης ή μεγάλες διακυμάνσεις,
• θέλουμε να αξιολογήσουμε τη νυχτερινή πίεση,
• η υπέρταση φαίνεται ανθεκτική στη θεραπεία.

6Ποια συμπτώματα προκαλεί η υπέρταση;

Η συνηθισμένη υπέρταση είναι κατά κανόνα ασυμπτωματική. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει υψηλές τιμές για χρόνια χωρίς να αισθάνεται κάτι διαφορετικό. Για αυτό ο προληπτικός έλεγχος είναι πιο αξιόπιστος από την αναμονή εμφάνισης συμπτωμάτων.

Πονοκέφαλος, ζάλη, εμβοές, αίσθημα παλμών, κόπωση, άγχος και θολή όραση μπορεί να συνυπάρχουν με υψηλή πίεση, αλλά δεν είναι ειδικά συμπτώματα. Μπορεί να οφείλονται σε πολλές άλλες καταστάσεις και δεν επιτρέπουν να εκτιμήσουμε πόσο υψηλή είναι η πίεση.

Επίσης δεν είναι ορθό να χωρίζονται τα συμπτώματα σε «ήπια», «μέτρια» και «σοβαρή» υπέρταση. Πολύ υψηλές τιμές μπορεί να είναι ασυμπτωματικές, ενώ έντονος πονοκέφαλος μπορεί να εμφανιστεί με φυσιολογική πίεση.

7Πότε η πολύ υψηλή πίεση είναι επείγουσα;

Η υπερτασική επείγουσα κατάσταση δεν καθορίζεται μόνο από έναν αριθμό. Πρόκειται για πολύ υψηλή πίεση, συνήθως περίπου 180/110 mmHg ή υψηλότερη, η οποία συνοδεύεται από σημεία οξείας βλάβης οργάνου.

Απαιτείται άμεση επείγουσα αξιολόγηση όταν η πολύ υψηλή πίεση συνοδεύεται από:

• πόνο ή έντονη πίεση στο στήθος,
• δύσπνοια ή οξύ πνευμονικό οίδημα,
• αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά, δυσκολία στην ομιλία ή σύγχυση,
• σπασμούς, απώλεια συνείδησης ή έντονη υπνηλία,
• αιφνίδια σημαντική διαταραχή της όρασης,
• έντονο αιφνίδιο πόνο στο στήθος ή στην πλάτη,
• σοβαρή επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας ή σημαντική μείωση των ούρων,
• συμπτώματα προεκλαμψίας ή εκλαμψίας στην εγκυμοσύνη.

8Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται συνήθως σε επαναλαμβανόμενες, σωστά πραγματοποιημένες μετρήσεις σε περισσότερες από μία ημέρες. Όταν είναι διαθέσιμες, οι μετρήσεις στο σπίτι ή η 24ωρη καταγραφή προτιμώνται για την επιβεβαίωση.

Παράλληλα αξιολογούνται:

• η ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και η διάρκεια των υψηλών τιμών,
• το κάπνισμα, το βάρος, η διατροφή, η άσκηση, το αλκοόλ και ο ύπνος,
• ο διαβήτης, η δυσλιπιδαιμία και η χρόνια νεφρική νόσος,
• προηγούμενο έμφραγμα, εγκεφαλικό, καρδιακή ανεπάρκεια ή περιφερική αρτηριοπάθεια,
• όλα τα φάρμακα, τα μη συνταγογραφούμενα σκευάσματα και τα συμπληρώματα,
• ενδείξεις βλάβης που σχετίζεται με την υπέρταση σε καρδιά, νεφρούς, εγκέφαλο, αγγεία ή αμφιβληστροειδή.

Σε ηλικιωμένους, σε άτομα με διαβήτη, ζάλη κατά την έγερση ή θεραπεία με πολλά φάρμακα, είναι χρήσιμη και η μέτρηση σε όρθια θέση. Ορθοστατική υπόταση θεωρείται συνήθως πτώση τουλάχιστον 20 mmHg στη συστολική ή 10 mmHg στη διαστολική πίεση μετά την έγερση.

9Ποιες εξετάσεις χρειάζονται στην υπέρταση;

Ο βασικός εργαστηριακός έλεγχος δεν γίνεται μόνο για να αναζητηθεί μια πιθανή αιτία. Βοηθά να εκτιμηθούν η νεφρική λειτουργία, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος, πιθανές βλάβες οργάνων και η ασφάλεια της θεραπείας.

Το ACR υπολογίζεται σε τυχαίο δείγμα ούρων ως λόγος λευκωματίνης προς κρεατινίνη. Δεν πρέπει να αξιολογείται ως «σκέτη μικροαλβουμίνη» χωρίς αναγωγή στην κρεατινίνη του ίδιου δείγματος.

Ανάλογα με το ιστορικό μπορεί να ζητηθούν ουρικό οξύ, ηπατικά ένζυμα, υπερηχογράφημα, υπερηχοκαρδιογράφημα, έλεγχος βυθού ή πιο εξειδικευμένες εξετάσεις.

Δείτε αναλυτικά τον βασικό εργαστηριακό έλεγχο της υπέρτασης.

10Πότε αναζητούμε δευτεροπαθή υπέρταση;

Στους περισσότερους ενήλικες δεν εντοπίζεται μία μοναδική αιτία και η υπέρταση χαρακτηρίζεται πρωτοπαθής. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, η αύξηση της πίεσης οφείλεται σε συγκεκριμένη νόσο, φάρμακο ή ουσία και ονομάζεται δευτεροπαθής υπέρταση.

Η διερεύνηση γίνεται περισσότερο στοχευμένα όταν υπάρχει:

• έναρξη σοβαρής υπέρτασης σε νεαρή ηλικία,
• αιφνίδια έναρξη ή γρήγορη επιδείνωση προηγουμένως σταθερής πίεσης,
• ανθεκτική υπέρταση παρά τη χρήση κατάλληλου συνδυασμού φαρμάκων,
• ανεξήγητα χαμηλό ή υψηλό κάλιο,
• απότομη επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας,
• επεισόδια έντονου πονοκεφάλου, εφίδρωσης και ταχυκαρδίας,
• έντονο ροχαλητό, υπνηλία ημέρας ή ύποπτη υπνική άπνοια,
• κλινικά σημεία ενδοκρινικής νόσου.

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, κορτικοστεροειδή, αποσυμφορητικά, ορισμένα αντισυλληπτικά, διεγερτικά, ανοσοκατασταλτικά, ερυθροποιητίνη, γλυκόριζα, κοκαΐνη, αμφεταμίνες και μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ μπορούν επίσης να αυξήσουν την πίεση.

Η αλδοστερόνη και η ρενίνη επηρεάζονται από τη στάση του σώματος, το αλάτι, το κάλιο και πολλά αντιυπερτασικά. Δεν πρέπει να ζητούνται ή να ερμηνεύονται χωρίς συγκεκριμένο πρωτόκολλο.

Δείτε τον αναλυτικό οδηγό για αλδοστερόνη, ρενίνη και λόγο ARR.

11Τι είναι η διατροφή DASH;

Η DASH, από τον όρο Dietary Approaches to Stop Hypertension, είναι ένα συνολικό διατροφικό πρότυπο και όχι κατάλογος «επιτρεπόμενων» και «απαγορευμένων» τροφίμων. Μπορεί να προσαρμοστεί εύκολα στη μεσογειακή διατροφή.

Βασίζεται κυρίως σε:

• λαχανικά και φρούτα σε καθημερινή βάση,
• όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης και ανάλατους ξηρούς καρπούς,
• ψάρια και πουλερικά σε κατάλληλες ποσότητες,
• γαλακτοκομικά χαμηλότερα σε λιπαρά όταν είναι ανεκτά,
• ελαιόλαδο ως βασική πηγή προστιθέμενου λίπους,
• λιγότερα επεξεργασμένα κρέατα, έτοιμα φαγητά, αλμυρά σνακ, ζαχαρούχα ποτά και τρόφιμα με πολλά κορεσμένα λιπαρά.

Το κόκκινο κρέας, το τυρί ή ένα γλυκό δεν χρειάζεται να περιγράφονται ως απολύτως «απαγορευμένα». Σημασία έχουν η συχνότητα, η ποσότητα, η συνολική ποιότητα της διατροφής και οι συνυπάρχουσες παθήσεις.

Η διατροφή πρέπει να προσαρμόζεται στο σωματικό βάρος, στον διαβήτη, στη νεφρική λειτουργία, στο κάλιο, στη φαρμακευτική αγωγή και στις πραγματικές διατροφικές συνήθειες του ασθενούς.

12Αλάτι, νάτριο και κάλιο: γιατί χρειάζεται εξατομίκευση;

Νάτριο και αλάτι

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει για τον γενικό ενήλικο πληθυσμό λιγότερα από 2.000 mg νατρίου την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί σε λιγότερα από 5 g αλατιού.

Πρόκειται για το συνολικό αλάτι από όλες τις πηγές και όχι μόνο για το αλάτι που προστίθεται στο πιάτο. Μεγάλο μέρος του νατρίου βρίσκεται σε:

• ψωμί, αρτοσκευάσματα και έτοιμες πίτες,
• τυριά, αλλαντικά και καπνιστά τρόφιμα,
• κονσέρβες, κύβους, έτοιμες σούπες και σάλτσες,
• αλμυρά σνακ και έτοιμα γεύματα.

Στις ετικέτες τροφίμων μπορεί να αναγράφεται είτε νάτριο είτε αλάτι. Κατά προσέγγιση, 1 g νατρίου αντιστοιχεί σε 2,5 g αλατιού.

Ο πληθυσμιακός στόχος δεν αποτελεί απαραίτητα την ίδια ιατρική οδηγία για όλους. Η πρόσληψη υγρών και νατρίου μπορεί να χρειάζεται διαφορετική προσαρμογή σε καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική νόσο, υπονατριαιμία, έντονες απώλειες με ιδρώτα, γαστρεντερικές απώλειες ή θεραπεία με διουρητικά.

Κάλιο

Η πρόσληψη καλίου μέσω φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και άλλων μη επεξεργασμένων τροφίμων μπορεί να αποτελεί μέρος μιας υγιεινής διατροφής όταν η νεφρική λειτουργία και το κάλιο αίματος είναι φυσιολογικά.

Δεν είναι ασφαλές να δίνεται ένας ενιαίος υψηλός στόχος καλίου ή συμπλήρωμα σε όλους. Συμπληρώματα καλίου και υποκατάστατα αλατιού που περιέχουν κάλιο μπορεί να προκαλέσουν υπερκαλιαιμία σε άτομα με:

• χρόνια νεφρική νόσο,
• προηγούμενο υψηλό κάλιο,
• θεραπεία με ACE inhibitor ή ARB,
• σπιρονολακτόνη, επλερενόνη ή άλλο καλιοσυντηρητικό φάρμακο,
• συνδυασμό φαρμάκων που επηρεάζουν τη νεφρική λειτουργία.

Η αύξηση του καλίου και η χρήση υποκατάστατου αλατιού πρέπει σε αυτές τις περιπτώσεις να συζητούνται με τον θεράποντα γιατρό και να συνοδεύονται, όταν χρειάζεται, από εργαστηριακό έλεγχο.

13Βάρος, άσκηση, αλκοόλ, κάπνισμα και ύπνος

Σωματικό βάρος

Όταν υπάρχει υπερβάλλον βάρος, ακόμη και μέτρια και σταδιακή απώλεια μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της πίεσης και να βελτιώσει τη γλυκόζη, τα λιπίδια και την υπνική άπνοια. Ο στόχος πρέπει να είναι ρεαλιστικός και εξατομικευμένος.

Σωματική δραστηριότητα

Για τους περισσότερους ενήλικες προτείνεται σταδιακή προσέγγιση προς τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα, μαζί με ασκήσεις ενδυνάμωσης. Άτομα με σοβαρή μη ρυθμισμένη υπέρταση, καρδιακά συμπτώματα ή σημαντικές συνοσηρότητες χρειάζονται ιατρική καθοδήγηση πριν από έντονη άσκηση.

Αλκοόλ και κάπνισμα

Η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να αυξήσει την πίεση και να δυσκολέψει τη ρύθμισή της. Η μικρότερη κατανάλωση είναι γενικά προτιμότερη, ενώ κάποιος που δεν πίνει δεν χρειάζεται να αρχίσει για λόγους υγείας.

Η διακοπή καπνίσματος αποτελεί βασική παρέμβαση για τη μείωση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου, ακόμη και όταν δεν προκαλεί άμεση μόνιμη πτώση της πίεσης.

Ύπνος και άγχος

Σταθερό ωράριο ύπνου, αντιμετώπιση της αϋπνίας και διερεύνηση έντονου ροχαλητού ή ημερήσιας υπνηλίας είναι σημαντικά. Οι τεχνικές χαλάρωσης μπορούν να βοηθήσουν συμπληρωματικά, αλλά δεν αντικαθιστούν την απαραίτητη φαρμακευτική θεραπεία.

14Πότε χρειάζονται αντιυπερτασικά φάρμακα;

Στην επιβεβαιωμένη υπέρταση με επίμονη πίεση στο ιατρείο τουλάχιστον 140/90 mmHg, οι ευρωπαϊκές οδηγίες προτείνουν συνήθως ταυτόχρονη έναρξη αλλαγών στον τρόπο ζωής και φαρμακευτικής θεραπείας, ανεξάρτητα από τον υπολογιζόμενο καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Στην κατηγορία της αυξημένης πίεσης, δηλαδή 120–139/70–89 mmHg στο ιατρείο, δεν χρειάζονται όλοι φάρμακο. Η απόφαση εξαρτάται από:

• την παρουσία εγκατεστημένης καρδιαγγειακής νόσου,
• τον διαβήτη ή τη χρόνια νεφρική νόσο,
• τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο,
• την ανταπόκριση στις αλλαγές του τρόπου ζωής,
• την ηλικία, την ευπάθεια και την ανοχή σε χαμηλότερες τιμές.

Οι περισσότεροι ασθενείς με υπέρταση χρειάζονται τελικά δύο διαφορετικούς μηχανισμούς δράσης. Για αυτό χρησιμοποιείται συχνά αρχικός συνδυασμός δύο χαμηλών δόσεων, κατά προτίμηση σε ένα δισκίο, ώστε να βελτιώνεται η αποτελεσματικότητα και η συνέπεια στη λήψη.

Η επιλογή δεν γίνεται με βάση το ποιο φάρμακο είναι «πιο δυνατό», αλλά με βάση το ιστορικό, τις συνοσηρότητες, τη νεφρική λειτουργία, το κάλιο, τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες και τις ειδικές ενδείξεις κάθε κατηγορίας.

15Κατηγορίες αντιυπερτασικών και παρακολούθηση

Οι ACE inhibitors και οι ARB δεν πρέπει να συνδυάζονται μεταξύ τους για τη θεραπεία της υπέρτασης. Οι β-αναστολείς δεν αποτελούν γενικά την πρώτη επιλογή σε απλή υπέρταση χωρίς άλλη ένδειξη, αλλά είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι σε συγκεκριμένες καταστάσεις, όπως στεφανιαία νόσος, καρδιακή ανεπάρκεια ή ανάγκη ελέγχου της καρδιακής συχνότητας.

Η φουροσεμίδη και τα άλλα διουρητικά αγκύλης δεν χρησιμοποιούνται συνήθως ως βασική πρώτη θεραπεία απλής υπέρτασης. Έχουν σημαντικότερο ρόλο σε κατακράτηση υγρών, καρδιακή ανεπάρκεια ή ορισμένους ασθενείς με σημαντικά μειωμένη νεφρική λειτουργία.

Μην αλλάζετε δόση, μην προσθέτετε δισκίο και μην διακόπτετε απότομα τη θεραπεία επειδή μία μέτρηση ήταν υψηλή ή χαμηλή.

Δείτε ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειάζονται κατά τη λήψη φαρμάκων πίεσης.

16Θεραπευτικοί στόχοι και ανθεκτική υπέρταση

Ποιος είναι ο στόχος της θεραπείας;

Για τους περισσότερους ενήλικες που λαμβάνουν θεραπεία, οι ESC 2024 προτείνουν ως γενικό στόχο πίεση περίπου 120–129/70–79 mmHg, εφόσον οι τιμές είναι καλά ανεκτές και έχουν μετρηθεί σωστά.

Ο στόχος αυτός δεν αποτελεί υποχρεωτικό αριθμό για κάθε ασθενή. Χρειάζεται περισσότερο συντηρητική και εξατομικευμένη προσέγγιση σε:

• συμπτωματική ορθοστατική υπόταση,
• ηλικία 85 ετών ή μεγαλύτερη,
• μέτρια ή σοβαρή ευπάθεια,
• περιορισμένο προσδόκιμο ζωής,
• ιστορικό πτώσεων, συγκοπών ή δυσανεξίας σε χαμηλότερες τιμές.

Ο στόχος της θεραπείας είναι η μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου χωρίς ζάλη, πτώσεις, επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας ή άλλες σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Τι είναι η ανθεκτική υπέρταση;

Ανθεκτική υπέρταση θεωρείται η πίεση που παραμένει τουλάχιστον 140/90 mmHg παρά τη χρήση τριών κατάλληλων φαρμάκων στις μέγιστες ανεκτές δόσεις, συνήθως ενός αναστολέα του συστήματος ρενίνης–αγγειοτενσίνης, ενός αναστολέα διαύλων ασβεστίου και ενός θειαζιδικού ή θειαζιδικού τύπου διουρητικού.

Πριν τεθεί η διάγνωση πρέπει να αποκλειστούν:

• λανθασμένη τεχνική μέτρησης,
• υπέρταση λευκής μπλούζας,
• παραλείψεις ή δυσκολίες στη λήψη της θεραπείας,
• πολύ υψηλή πρόσληψη νατρίου,
• φάρμακα και ουσίες που αυξάνουν την πίεση,
• υπνική άπνοια ή άλλη δευτεροπαθής αιτία.

Η σπιρονολακτόνη αποτελεί συχνή πρόσθετη επιλογή στην πραγματικά ανθεκτική υπέρταση, μόνο όταν το επιτρέπουν το κάλιο και η νεφρική λειτουργία και με κατάλληλη εργαστηριακή παρακολούθηση.

17Συχνές ερωτήσεις

18Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία