Χαμηλό Ασβέστιο: Εξέταση Αίματος, Αιτίες & Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

Χαμηλό Ασβέστιο: Εξέταση Αίματος & Τι Σημαίνει
Τελευταία ενημέρωση:
Χαμηλό ασβέστιο στο αίμα (υπασβεστιαιμία) δεν σημαίνει πάντα έλλειψη από τη διατροφή.
Απαιτεί σωστή ερμηνεία με βάση PTH, βιταμίνη D,
μαγνήσιο και νεφρική λειτουργία.
1
Τι σημαίνει χαμηλό ασβέστιο στο αίμα
Το χαμηλό ασβέστιο στο αίμα (υπασβεστιαιμία) σημαίνει ότι
η συγκέντρωση ασβεστίου βρίσκεται κάτω από τα φυσιολογικά όρια αναφοράς.
Η διαταραχή μπορεί να αφορά είτε το ολικό είτε το
ιονισμένο ασβέστιο και δεν έχει πάντα την ίδια κλινική βαρύτητα.
Στην πράξη, η υπασβεστιαιμία δεν είναι πάντα ένδειξη διατροφικής έλλειψης.
Πολύ συχνά σχετίζεται με ορμονικές διαταραχές,
νεφρική νόσο, έλλειψη βιταμίνης D
ή μεταβολικές αλλαγές.
Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις το ολικό ασβέστιο
εμφανίζεται χαμηλό λόγω χαμηλής λευκωματίνης,
χωρίς πραγματική μείωση του βιολογικά ενεργού κλάσματος.
Γι’ αυτό η ερμηνεία δεν βασίζεται ποτέ σε μία μόνο τιμή,
αλλά στο συνολικό εργαστηριακό και κλινικό πλαίσιο.
2
Ποια εξέταση δείχνει χαμηλό ασβέστιο
Η υπασβεστιαιμία ανιχνεύεται με εξέταση αίματος,
η οποία μετρά τα επίπεδα ασβεστίου στον ορό.
Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι μέτρησης:
- Ολικό ασβέστιο:
περιλαμβάνει το δεσμευμένο και το ελεύθερο κλάσμα
και επηρεάζεται σημαντικά από τη λευκωματίνη. - Ιονισμένο ασβέστιο:
η βιολογικά ενεργή μορφή,
που αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια
τη λειτουργική κατάσταση του οργανισμού.
Όταν η λευκωματίνη είναι χαμηλή, υπάρχει σοβαρή νόσος
ή τα ευρήματα δεν συμβαδίζουν με την κλινική εικόνα,
προτιμάται η μέτρηση ιονισμένου ασβεστίου
ή ο υπολογισμός διορθωμένου ασβεστίου (corrected Ca).
Η σωστή επιλογή της εξέτασης είναι κρίσιμη,
καθώς καθοδηγεί τα επόμενα διαγνωστικά βήματα
και αποτρέπει λανθασμένα συμπεράσματα.
3
Συμπτώματα χαμηλού ασβεστίου
Η κλινική εικόνα της υπασβεστιαιμίας εξαρτάται κυρίως από
την ταχύτητα πτώσης του ασβεστίου
και λιγότερο από την απόλυτη τιμή.
Γι’ αυτό ήπιες χρόνιες μειώσεις μπορεί να είναι ασυμπτωματικές,
ενώ οξεία πτώση προκαλεί έντονα συμπτώματα.
- Μυϊκές κράμπες και επώδυνοι σπασμοί
- Παραισθησίες (μούδιασμα σε χείλη, γλώσσα, δάκτυλα)
- Τετανία (ακούσιες συσπάσεις μυών)
- Καρδιακές αρρυθμίες σε σοβαρή υπασβεστιαιμία
Σε χρόνια υπασβεστιαιμία μπορεί να εμφανιστούν
εύθραυστα οστά,
οδοντικά προβλήματα ή επιδείνωση προϋπάρχουσας οστεοπόρωσης.
4
Κύριες αιτίες χαμηλού ασβεστίου
Η διερεύνηση της υπασβεστιαιμίας βασίζεται κυρίως
στη σχέση μεταξύ ασβεστίου και παραθορμόνης (PTH),
η οποία καθοδηγεί τη διαφορική διάγνωση.
- Χαμηλό Ca + υψηλή PTH:
συνήθως υποδηλώνει δευτεροπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό,
λόγω έλλειψης βιταμίνης D, χρόνιας νεφρικής νόσου
ή δυσαπορρόφησης από το έντερο. - Χαμηλό Ca + χαμηλή ή ακατάλληλα φυσιολογική PTH:
συμβατό με υποπαραθυρεοειδισμό,
συχνά μετά από χειρουργικές επεμβάσεις στον τράχηλο. - Λειτουργική υπασβεστιαιμία:
οφείλεται σε υπομαγνησιαιμία,
όπου η PTH δεν μπορεί να δράσει αποτελεσματικά.
Λιγότερο συχνές αιτίες περιλαμβάνουν
οξεία παγκρεατίτιδα,
μαζικές μεταγγίσεις,
καθώς και ορισμένα φάρμακα.
5
Πώς ερμηνεύονται τα αποτελέσματα
Η σωστή ερμηνεία της υπασβεστιαιμίας γίνεται βήμα-βήμα
και δεν βασίζεται μόνο στη χαμηλή τιμή ασβεστίου.
Πρακτικός διαγνωστικός αλγόριθμος:
- Βήμα 1:
Επιβεβαίωση χαμηλού ασβεστίου
(επανάληψη μέτρησης ή έλεγχος ιονισμένου Ca). - Βήμα 2:
Μέτρηση παραθορμόνης (PTH)
για διαχωρισμό ορμονικής αιτίας. - Βήμα 3:
Έλεγχος 25(OH) βιταμίνης D,
μαγνησίου και
νεφρικής λειτουργίας. - Βήμα 4:
Ερμηνεία των αποτελεσμάτων στο συνολικό κλινικό πλαίσιο
(συμπτώματα, φάρμακα, συνοδά νοσήματα).
Η χρήση ιονισμένου ασβεστίου είναι ιδιαίτερα χρήσιμη
όταν υπάρχει ασυμφωνία μεταξύ εργαστηριακών τιμών
και κλινικής εικόνας.
6
Τι να κάνω αν βγει χαμηλό
Μην ξεκινάτε συμπληρώματα ασβεστίου μόνοι σας.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία
και όχι απλώς από τη χαμηλή τιμή.
Συνήθως συνιστάται:
- Επιβεβαίωση του αποτελέσματος
(ιδίως αν η τιμή είναι οριακά χαμηλή). - Συνοδευτικός έλεγχος
(PTH, βιταμίνη D, μαγνήσιο, νεφρική λειτουργία). - Ιατρική εκτίμηση όταν υπάρχουν
συμπτώματα ή
σημαντική απόκλιση από τα φυσιολογικά όρια.
Σε περιπτώσεις έντονων συμπτωμάτων
(κράμπες, τετανία, αρρυθμίες),
η αξιολόγηση πρέπει να είναι άμεση.
7
Πλήρης οδηγός για το ασβέστιο
Το χαμηλό ασβέστιο αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής εικόνας.
Για πλήρη κατανόηση του μεταβολισμού του ασβεστίου,
των φυσιολογικών τιμών και της
διαγνωστικής προσέγγισης,
δείτε τον αναλυτικό οδηγό:
👉 Ασβέστιο – Φυσιολογικές Τιμές, Εξέταση & Ερμηνεία
8
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Ποια τιμή θεωρείται χαμηλό ασβέστιο;
Ολικό ασβέστιο κάτω από τα όρια αναφοράς του εργαστηρίου (συνήθως <8.5 mg/dL) ή χαμηλό ιονισμένο ασβέστιο.
Χρειάζεται νηστεία για την εξέταση ασβεστίου;
Όχι απαραίτητα για το ολικό ασβέστιο· για ιονισμένο προτιμάται σταθερή ώρα αιμοληψίας.
Γιατί πρέπει να ελέγχεται και η παραθορμόνη (PTH);
Η PTH καθορίζει αν η υπασβεστιαιμία οφείλεται σε έλλειψη βιταμίνης D, νεφρική νόσο ή υποπαραθυρεοειδισμό.
Μπορώ να πάρω ασβέστιο μόνος μου αν βγει χαμηλό;
Όχι χωρίς ιατρική σύσταση, γιατί μπορεί να καλύψει το πρόβλημα χωρίς να διορθώνει την αιτία.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση;
Σε μυϊκές κράμπες, τετανία, αρρυθμίες ή νευρολογικά συμπτώματα.
9
Κλείστε Ραντεβού
Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας.
Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.
17
Βιβλιογραφία
1. Bilezikian JP et al. Evaluation and management of hypocalcemia. Endocrine Reviews.
https://academic.oup.com/edrv/article/37/4/351/2354714
2. Shoback DM. Hypocalcemia: definition, etiology, pathogenesis. UpToDate.
https://www.uptodate.com/contents/hypocalcemia-definition-etiology-pathogenesis
3. Khan AA et al. Standards of care for hypoparathyroidism. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism.
https://academic.oup.com/jcem/article/104/6/2313/5421934
4. Peacock M. Calcium metabolism in health and disease. Clinical Journal of the American Society of Nephrology.
https://cjasn.asnjournals.org/content/5/Supplement_1/S23
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
