Dermestril και Εξετάσεις Αίματος: Επίθεμα Οιστραδιόλης, Ορμονικός Έλεγχος και Παρακολούθηση

1Τι είναι το Dermestril

Το Dermestril είναι διαδερμικό patch οιστραδιόλης. Η οιστραδιόλη είναι βασικό οιστρογόνο του γυναικείου οργανισμού και μειώνεται φυσιολογικά μετά την εμμηνόπαυση. Η μείωση των οιστρογόνων μπορεί να σχετίζεται με εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, κακή ποιότητα ύπνου, κολπική ξηρότητα, ουρογεννητικά ενοχλήματα και σταδιακή μείωση της οστικής πυκνότητας.

Το Dermestril χρησιμοποιείται στο πλαίσιο ορμονικής θεραπείας εμμηνόπαυσης, όταν τα συμπτώματα είναι σημαντικά και όταν ο γυναικολόγος κρίνει ότι τα οφέλη υπερτερούν των πιθανών κινδύνων. Δεν πρόκειται για «βιταμίνη εμμηνόπαυσης», δεν είναι συμπλήρωμα διατροφής και δεν είναι αγωγή που ταιριάζει σε όλες τις γυναίκες.

Το patch απελευθερώνει οιστραδιόλη μέσω του δέρματος και η ορμόνη περνά σταδιακά στην κυκλοφορία. Η διαδερμική χορήγηση είναι διαφορετική από τη λήψη οιστρογόνων από το στόμα. Η επιλογή patch, gel, spray ή δισκίου δεν γίνεται μόνο με βάση την ευκολία, αλλά με βάση το ιστορικό, τους παράγοντες κινδύνου, την ανοχή και τη θεραπευτική στρατηγική.

Για γυναίκες που έχουν μήτρα, το Dermestril ως οιστρογονική θεραπεία συνήθως χρειάζεται συνδυασμό με προγεστερόνη ή προγεσταγόνο, ώστε να προστατεύεται το ενδομήτριο. Αυτό είναι από τα σημαντικότερα πρακτικά σημεία, γιατί το Dermestril δεν περιέχει προγεστερόνη.

2Γιατί οι εξετάσεις αίματος έχουν σημασία

Οι εξετάσεις αίματος πριν από θεραπεία με Dermestril δεν γίνονται για να αποφασίσουν μόνες τους αν μια γυναίκα χρειάζεται ορμονική θεραπεία. Γίνονται για να βοηθήσουν τον γιατρό να δει τη συνολική εικόνα: ορμονική κατάσταση, θυρεοειδική λειτουργία, μεταβολικό κίνδυνο, λιπίδια, σάκχαρο, ηπατική λειτουργία, πιθανή αναιμία, θρεπτικούς δείκτες και ειδικούς παράγοντες κινδύνου.

Πολλά συμπτώματα της εμμηνόπαυσης δεν είναι ειδικά. Κόπωση, αδυναμία, εφιδρώσεις, διαταραχές ύπνου, ταχυκαρδίες, ευερεθιστότητα και αλλαγές βάρους μπορεί να οφείλονται σε οιστρογονική ανεπάρκεια, αλλά μπορεί να σχετίζονται και με θυρεοειδή, αναιμία, έλλειψη σιδήρου, χαμηλή Β12, προδιαβήτη, άγχος ή άλλο νόσημα.

Ο εργαστηριακός έλεγχος βοηθά να μη μπαίνουν όλα τα συμπτώματα κάτω από την ετικέτα «εμμηνόπαυση». Για παράδειγμα, μια γυναίκα με εξάψεις και ταχυκαρδίες μπορεί να χρειάζεται TSH και FT4. Μια γυναίκα με κόπωση και μειωμένη αντοχή μπορεί να χρειάζεται γενική αίματος, φερριτίνη και Β12. Μια γυναίκα με αύξηση βάρους και κοιλιακό λίπος μπορεί να χρειάζεται σάκχαρο, HbA1c και λιπιδαιμικό προφίλ.

Για οργανωμένη πλοήγηση στις σχετικές εξετάσεις, δείτε τον κόμβο Ορμονικές Εξετάσεις, τον οδηγό Οδηγοί Φαρμάκων και Εξετάσεις Αίματος και τον κεντρικό κόμβο Οδηγών Εξετάσεων.

3Πώς δρα η οιστραδιόλη μέσω του δέρματος

Το Dermestril χορηγεί οιστραδιόλη μέσω του δέρματος. Η δραστική ουσία περνά σταδιακά στην κυκλοφορία όσο το patch παραμένει σωστά προσκολλημένο. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί η θεραπευτική σταθερότητα εξαρτάται από τη σωστή εφαρμογή, το σωστό σημείο, τη σταθερή αλλαγή και την αποφυγή αποκόλλησης.

Η οιστραδιόλη δρα σε πολλούς ιστούς. Επηρεάζει τον εγκέφαλο και τη θερμορρύθμιση, γι’ αυτό μπορεί να βελτιώσει εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις σε γυναίκες που έχουν ένδειξη θεραπείας. Επηρεάζει επίσης τον κόλπο, το ουρογεννητικό σύστημα, το δέρμα, τα οστά, τα αγγεία και τον μεταβολισμό.

Η παρακολούθηση της θεραπείας δεν γίνεται πάντα με συχνή μέτρηση οιστραδιόλης στο αίμα. Στην πράξη, ο γιατρός αξιολογεί την ανταπόκριση στα συμπτώματα, την ανοχή, την αρτηριακή πίεση, τυχόν αιμορραγία, τον γυναικολογικό έλεγχο και το γενικό προφίλ κινδύνου. Οι εξετάσεις αίματος χρησιμοποιούνται στοχευμένα και όχι ως μηχανικό πακέτο.

Η διαδερμική χορήγηση μπορεί να προτιμηθεί σε αρκετές γυναίκες, αλλά δεν καταργεί την ανάγκη για εξατομικευμένη αξιολόγηση. Το ιστορικό θρόμβωσης, η ηλικία, τα χρόνια από την εμμηνόπαυση, το κάπνισμα, η υπέρταση, τα λιπίδια, το σάκχαρο και το γυναικολογικό ιστορικό παραμένουν κρίσιμα.

4Πότε μπορεί να το προτείνει ο γυναικολόγος

Ο γυναικολόγος μπορεί να συζητήσει το Dermestril όταν υπάρχουν μέτρια ή έντονα συμπτώματα εμμηνόπαυσης που επηρεάζουν τον ύπνο, την εργασία, τη διάθεση, τη σεξουαλική υγεία ή την καθημερινότητα. Συχνά συμπτώματα είναι οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις, η αϋπνία, η κολπική ξηρότητα και η ουρογεννητική δυσφορία.

Η θεραπεία δεν αποφασίζεται μόνο από την ηλικία ή από μία μεμονωμένη εργαστηριακή τιμή. Η εμμηνόπαυση είναι φυσιολογικό στάδιο ζωής, αλλά σε κάποιες γυναίκες τα συμπτώματα είναι αρκετά έντονα ώστε να χρειάζεται θεραπευτική παρέμβαση. Η απόφαση πρέπει να λαμβάνει υπόψη το ατομικό ιστορικό, τους παράγοντες κινδύνου και τις προτιμήσεις της γυναίκας.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε γυναίκες με ιστορικό θρόμβωσης, αγγειακού επεισοδίου, καρκίνου μαστού, ανεξήγητης κολπικής αιμορραγίας, σοβαρής ηπατικής νόσου, ανεξέλεγκτης υπέρτασης ή σημαντικού καρδιομεταβολικού κινδύνου. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εργαστηριακός έλεγχος δεν αρκεί μόνος του· χρειάζεται ολοκληρωμένη ιατρική εκτίμηση.

Η θεραπεία συνήθως ξεκινά με τη χαμηλότερη κατάλληλη δόση που ελέγχει τα συμπτώματα και επανεκτιμάται περιοδικά. Η συνέχιση δεν πρέπει να γίνεται μηχανικά, χωρίς συζήτηση για το αν εξακολουθεί να υπάρχει όφελος.

5Ορμονικός έλεγχος πριν από Dermestril

Ο ορμονικός έλεγχος πριν από Dermestril δεν είναι ίδιος για όλες τις γυναίκες. Σε γυναίκα με τυπική μετεμμηνοπαυσιακή εικόνα και σαφή συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να μη χρειαστεί εκτεταμένο ορμονικό panel. Σε γυναίκα με ακανόνιστο κύκλο, πρώιμη εμμηνόπαυση, αμηνόρροια, υποψία ωοθηκικής ανεπάρκειας ή ασαφή συμπτώματα, οι ορμονικές εξετάσεις μπορεί να είναι πιο χρήσιμες.

Συχνές ορμονικές εξετάσεις είναι η Ε2 οιστραδιόλη, η FSH, η LH, η προγεστερόνη, η προλακτίνη, η TSH και, σε ειδικές περιπτώσεις, AMH ή ανδρογόνα. Η ερμηνεία τους εξαρτάται από τη φάση του κύκλου, την ηλικία, τη λήψη φαρμάκων και το κλινικό ερώτημα.

Το πιο συχνό λάθος είναι να ζητείται ένα μεγάλο «ορμονικό πακέτο» χωρίς σαφές ερώτημα. Άλλο πράγμα είναι η επιβεβαίωση περιεμμηνόπαυσης, άλλο η διερεύνηση αμηνόρροιας, άλλο η αξιολόγηση γονιμότητας και άλλο η παρακολούθηση γυναίκας που ήδη λαμβάνει ορμονική θεραπεία.

Δείτε τον οδηγό Ορμονικός Έλεγχος Γυναικών, καθώς και τον κεντρικό κόμβο Ορμονικές Εξετάσεις.

6Ε2 οιστραδιόλη: πότε μετριέται

Η Ε2 οιστραδιόλη είναι η κύρια μορφή οιστρογόνου που μετράται στο αίμα. Μπορεί να ζητηθεί σε διερεύνηση διαταραχών κύκλου, γονιμότητας, υποψίας ωοθηκικής ανεπάρκειας, πρώιμης εμμηνόπαυσης ή ειδικών ενδοκρινολογικών ερωτημάτων. Είναι άμεσα σχετική με το Dermestril, επειδή το φάρμακο περιέχει οιστραδιόλη.

Στην εμμηνόπαυση, η Ε2 συνήθως είναι χαμηλή. Στην περιεμμηνόπαυση όμως μπορεί να υπάρχουν μεγάλες διακυμάνσεις. Μια μεμονωμένη τιμή οιστραδιόλης δεν περιγράφει πάντα όλη την εικόνα, ειδικά αν η γυναίκα έχει ακόμη ακανόνιστους κύκλους ή λαμβάνει ορμονικά σκευάσματα.

Κατά τη χρήση Dermestril, η μέτρηση οιστραδιόλης δεν είναι συνήθως απαραίτητη σε κάθε επίσκεψη. Ο γιατρός μπορεί να τη ζητήσει αν υπάρχει αμφιβολία για απορρόφηση, αν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή εφαρμογή, αν υπάρχουν ανεπιθύμητες ενέργειες ή αν χρειάζεται ειδική ενδοκρινολογική αξιολόγηση.

Για αναλυτική ερμηνεία της εξέτασης, δείτε τον οδηγό Ε2 Οιστραδιόλη: Εξέταση Αίματος, Τιμές και Ερμηνεία.

7FSH, LH και διάγνωση εμμηνόπαυσης

Η FSH και η LH είναι ορμόνες της υπόφυσης που συνδέονται με τη λειτουργία των ωοθηκών. Όταν οι ωοθήκες μειώνουν την παραγωγή οιστρογόνων, η FSH συχνά αυξάνεται. Γι’ αυτό η FSH μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διερεύνηση αμηνόρροιας, περιεμμηνόπαυσης ή πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας.

Η FSH όμως δεν είναι απόλυτο «τεστ εμμηνόπαυσης». Στην περιεμμηνόπαυση οι τιμές μπορεί να αλλάζουν σημαντικά από μήνα σε μήνα. Επίσης, σε γυναίκες που λαμβάνουν ορμονικά σκευάσματα, αντισυλληπτικά ή θεραπεία υποκατάστασης, η ερμηνεία μπορεί να είναι πιο σύνθετη.

Η LH αξιολογείται συχνά μαζί με FSH και Ε2. Σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας μπορεί να έχει σημασία για ωορρηξία, διαταραχές κύκλου ή σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Στην εμμηνόπαυση έχει μικρότερη πρακτική αξία από την FSH, αλλά μπορεί να αποτελεί μέρος συνολικού ελέγχου.

Για περισσότερες λεπτομέρειες, δείτε τον οδηγό FSH / LH: Πλήρης Οδηγός Γονιμότητας και Ορμονικού Ελέγχου.

8Προγεστερόνη, μήτρα και ενδομήτριο

Το Dermestril περιέχει οιστραδιόλη, όχι προγεστερόνη. Αυτό είναι κρίσιμο σημείο για γυναίκες που έχουν μήτρα. Η οιστρογονική δράση μπορεί να διεγείρει το ενδομήτριο, γι’ αυτό χρειάζεται συνήθως προστασία με προγεστερόνη ή προγεσταγόνο.

Η προγεστερόνη μπορεί να δοθεί με διαφορετικά σχήματα. Ορισμένες γυναίκες λαμβάνουν κυκλικά προγεστερόνη για συγκεκριμένες ημέρες κάθε μήνα, ενώ άλλες λαμβάνουν συνεχές σχήμα. Η επιλογή εξαρτάται από το αν η γυναίκα βρίσκεται σε περιεμμηνόπαυση, πρώιμη μετεμμηνόπαυση ή σταθερή μετεμμηνοπαυσιακή φάση.

Η εξέταση προγεστερόνης στο αίμα έχει συγκεκριμένες χρήσεις, κυρίως στην αξιολόγηση ωορρηξίας και δεύτερης φάσης κύκλου. Δεν είναι εξέταση ρουτίνας για κάθε γυναίκα που λαμβάνει προγεστερόνη μαζί με Dermestril. Ο γιατρός μπορεί να τη ζητήσει όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.

Η εμφάνιση αιμορραγίας μετά την εμμηνόπαυση ή η παρατεταμένη ακανόνιστη αιμορραγία πρέπει να αξιολογείται. Δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στο patch χωρίς έλεγχο. Δείτε επίσης τον οδηγό Προγεστερόνη: Τι Δείχνει, Πότε Εξετάζεται και Ερμηνεία Τιμών.

9Θυρεοειδής: TSH, FT4, FT3 και συμπτώματα

Ο θυρεοειδής έχει μεγάλη σημασία σε γυναίκες με συμπτώματα που μοιάζουν με εμμηνόπαυση. Υπερθυρεοειδισμός ή υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει κόπωση, ταχυκαρδίες, εφιδρώσεις, διαταραχές ύπνου, μεταβολές βάρους, ευερεθιστότητα, δυσανεξία στη ζέστη ή στο κρύο και αλλαγές στον κύκλο.

Η TSH είναι συνήθως η βασική αρχική εξέταση. Η FT4 και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η FT3 βοηθούν να εκτιμηθεί η λειτουργία του θυρεοειδούς. Αν υπάρχει υποψία αυτοάνοσης θυρεοειδοπάθειας, μπορεί να ζητηθούν αντισώματα όπως anti-TPO ή anti-TG.

Πριν αποδοθούν όλα τα συμπτώματα στην εμμηνόπαυση, ειδικά όταν υπάρχουν έντονη κόπωση, αλλαγή βάρους, ταχυκαρδίες ή ιστορικό θυρεοειδούς, είναι λογικό να συζητηθεί θυρεοειδικός έλεγχος. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα χρειάζεται εκτεταμένο panel, αλλά η TSH είναι συχνά χρήσιμη εξέταση βάσης.

Δείτε τον Έλεγχο Θυρεοειδούς και τον οδηγό FT4 και FT3: Τι Δείχνουν οι Ελεύθερες Ορμόνες Θυρεοειδούς.

10Σάκχαρο, HbA1c και μεταβολικός κίνδυνος

Η εμμηνόπαυση συχνά συμπίπτει με ηλικιακή αύξηση του καρδιομεταβολικού κινδύνου. Το σωματικό βάρος, η περίμετρος μέσης, η αντίσταση στην ινσουλίνη, η αρτηριακή πίεση και τα λιπίδια μπορεί να αλλάξουν. Για αυτό, πριν ή κατά την παρακολούθηση ορμονικής θεραπείας, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει γλυκόζη νηστείας και HbA1c.

Η γλυκόζη νηστείας δείχνει την τιμή σακχάρου τη στιγμή της αιμοληψίας. Η HbA1c δίνει εικόνα της μέσης γλυκαιμικής ρύθμισης προηγούμενων μηνών. Μαζί βοηθούν να αναγνωριστεί προδιαβήτης, σακχαρώδης διαβήτης ή ανεπαρκής μεταβολικός έλεγχος.

Η ύπαρξη αυξημένου σακχάρου δεν σημαίνει αυτόματα ότι μια γυναίκα δεν μπορεί να λάβει Dermestril. Σημαίνει όμως ότι η απόφαση πρέπει να είναι προσεκτική και ότι χρειάζεται παράλληλη διαχείριση των μεταβολικών παραγόντων. Ο γυναικολόγος μπορεί να συνεργαστεί με παθολόγο, ενδοκρινολόγο ή καρδιολόγο.

Χρήσιμοι οδηγοί είναι το Σάκχαρο Αίματος, η HbA1c και ο Μεταβολικός Έλεγχος.

11Λιπιδαιμικό προφίλ και καρδιαγγειακή εκτίμηση

Το λιπιδαιμικό προφίλ είναι βασική ομάδα εξετάσεων για γυναίκες στην εμμηνόπαυση ή κοντά σε αυτή. Συνήθως περιλαμβάνει ολική χοληστερόλη, LDL, HDL και τριγλυκερίδια. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αξιολογούνται και non-HDL χοληστερόλη, ApoB ή Lp(a), ανάλογα με το ιστορικό και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Μετά την εμμηνόπαυση, το λιπιδαιμικό προφίλ μπορεί να γίνει λιγότερο ευνοϊκό σε κάποιες γυναίκες. Η LDL μπορεί να αυξηθεί, τα τριγλυκερίδια μπορεί να επηρεαστούν από το βάρος, τη διατροφή και την ινσουλινοαντίσταση, ενώ η HDL δεν αρκεί από μόνη της για να χαρακτηρίσει τον κίνδυνο.

Πριν από ορμονική θεραπεία, η γνώση των λιπιδίων βοηθά τον γιατρό να δει αν υπάρχει ήδη αυξημένος κίνδυνος. Αν υπάρχουν υψηλή LDL, υψηλά τριγλυκερίδια, υπέρταση, κάπνισμα, διαβήτης ή οικογενειακό ιστορικό, η συζήτηση για θεραπεία πρέπει να είναι πιο αναλυτική.

Δείτε τον οδηγό Λιπιδαιμικό Προφίλ, καθώς και ειδικότερους οδηγούς για LDL χοληστερίνη, HDL χοληστερόλη και τριγλυκερίδια.

12Ηπατικός έλεγχος και τρανσαμινάσες

Ο ηπατικός έλεγχος μπορεί να ζητηθεί πριν ή κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, ειδικά αν υπάρχει ιστορικό ηπατικής νόσου, λιπώδους ήπατος, αυξημένων τρανσαμινασών, κατανάλωσης αλκοόλ, παχυσαρκίας, μεταβολικού συνδρόμου ή λήψης πολλών φαρμάκων. Δεν γίνεται επειδή κάθε γυναίκα που λαμβάνει Dermestril θα εμφανίσει ηπατικό πρόβλημα, αλλά επειδή το ήπαρ συμμετέχει στον μεταβολισμό ορμονών και φαρμάκων.

Συχνές εξετάσεις είναι οι ALT, AST, γ-GT, ALP και η χολερυθρίνη. Οι εξετάσεις αυτές δεν δίνουν μόνες τους τελική διάγνωση. Δείχνουν μοτίβο που βοηθά τον γιατρό να διακρίνει αν υπάρχει ηπατοκυτταρική, χολοστατική ή άλλη διαταραχή.

Αν μια γυναίκα έχει ήδη αυξημένες τρανσαμινάσες πριν από τη θεραπεία, αυτό πρέπει να αξιολογηθεί. Μπορεί να οφείλεται σε λιπώδες ήπαρ, αλκοόλ, φάρμακα, ιογενή ηπατίτιδα, μυϊκή καταπόνηση ή άλλες αιτίες. Δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην ορμονική θεραπεία.

Δείτε τον κόμβο Ηπατικός Έλεγχος και Εξετάσεις και τον οδηγό Τρανσαμινάσες ALT/AST, γ-GT και ALP.

13Γενική αίματος, σίδηρος και φερριτίνη

Η γενική αίματος δεν είναι ορμονική εξέταση, αλλά είναι συχνά χρήσιμη σε γυναίκες με κόπωση, αδυναμία, ζάλη, ταχυκαρδίες ή αίσθημα μειωμένης αντοχής. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να αποδοθούν στην εμμηνόπαυση, αλλά μπορεί να σχετίζονται με αναιμία, σιδηροπενία, έλλειψη Β12, φλεγμονή ή άλλα αίτια.

Η γενική αίματος δείχνει αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτη, αριθμό ερυθρών, λευκών και αιμοπεταλίων, καθώς και δείκτες όπως MCV, MCH και RDW. Αν υπάρχει χαμηλός αιματοκρίτης ή χαμηλή αιμοσφαιρίνη, η διερεύνηση δεν σταματά εκεί. Συνήθως χρειάζεται συσχέτιση με φερριτίνη, σίδηρο, TIBC ή τρανσφερρίνη, κορεσμό τρανσφερρίνης, Β12, φυλλικό οξύ και δείκτες φλεγμονής.

Η φερριτίνη είναι σημαντική γιατί δείχνει κυρίως τις αποθήκες σιδήρου. Ωστόσο μπορεί να αυξηθεί σε φλεγμονή, ηπατική νόσο ή πρόσφατη λοίμωξη, επομένως δεν ερμηνεύεται μόνη της. Ο σίδηρος ορού μεταβάλλεται πιο εύκολα και δεν αρκεί για ασφαλή διάγνωση σιδηροπενίας.

Δείτε τους οδηγούς Αναιμία: Ποιες Εξετάσεις Αίματος Χρειάζονται, Αναιμία, Σίδηρος και Φερριτίνη και Φερριτίνη.

14Βιταμίνη D, PTH, ασβέστιο και οστά

Η πτώση των οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση συνδέεται με επιτάχυνση της οστικής απώλειας σε αρκετές γυναίκες. Το Dermestril μπορεί να συζητηθεί σε ειδικές περιπτώσεις και για την οστική υγεία, αλλά η αξιολόγηση των οστών δεν περιορίζεται στην ορμονική θεραπεία.

Από τις εξετάσεις αίματος, συχνά ενδιαφέρουν η 25-OH βιταμίνη D, το ασβέστιο, ο φώσφορος, η αλκαλική φωσφατάση, η παραθορμόνη PTH και η νεφρική λειτουργία. Η βιταμίνη D έχει σημασία για τον μεταβολισμό ασβεστίου και την υγεία των οστών, αλλά δεν πρέπει να λαμβάνεται αυθαίρετα σε υψηλές δόσεις χωρίς έλεγχο.

Η μέτρηση οστικής πυκνότητας DEXA δεν είναι εξέταση αίματος, αλλά είναι βασικό εργαλείο για την εκτίμηση οστεοπενίας και οστεοπόρωσης. Οι αιματολογικές εξετάσεις συμπληρώνουν την εικόνα, ειδικά όταν υπάρχει υποψία δευτεροπαθών αιτίων απώλειας οστικής μάζας.

Δείτε τους οδηγούς Εξετάσεις Οστεοπόρωσης, Βιταμίνη D: Ποιες Εξετάσεις Γίνονται Μαζί και Παραθορμόνη PTH.

15Πήξη, θρομβοφιλία και πότε ζητείται έλεγχος

Η ορμονική θεραπεία χρειάζεται προσοχή σε γυναίκες με ιστορικό φλεβικής θρόμβωσης, πνευμονικής εμβολής, θρομβοφιλίας, εγκεφαλικού επεισοδίου ή σημαντικούς παράγοντες κινδύνου. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι γυναίκες πρέπει να κάνουν έλεγχο θρομβοφιλίας πριν από το Dermestril. Ο έλεγχος θρομβοφιλίας δεν είναι εξέταση ρουτίνας για όλους.

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει βασικές εξετάσεις πήξης, όπως PT/INR και aPTT, όταν υπάρχει ιστορικό αιμορραγίας, εύκολες μελανιές, προεγχειρητικός έλεγχος ή λήψη αντιπηκτικών. Για θρομβοφιλία μπορεί να ζητηθούν ειδικότερες εξετάσεις μόνο όταν υπάρχει σαφής κλινική ένδειξη.

Η απόφαση για ορμονική θεραπεία σε γυναίκα με ιστορικό θρόμβωσης είναι εξειδικευμένη και δεν πρέπει να γίνεται με βάση μόνο ένα αποτέλεσμα αίματος. Χρειάζεται αξιολόγηση από τον θεράποντα γιατρό και, όταν χρειάζεται, συνεργασία με αιματολόγο ή καρδιολόγο.

Σχετικοί οδηγοί είναι οι Εξετάσεις Θρομβοφιλίας, το aPTT, το INR και ο οδηγός για εύκολες μελανιές και αιμορραγία.

16Δόσεις και πρόγραμμα αλλαγής patch

Το Dermestril κυκλοφορεί σε διαφορετικές περιεκτικότητες, ώστε ο γιατρός να μπορεί να προσαρμόσει τη θεραπεία. Η τελική δόση εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, την ηλικία, το ιστορικό, την ανταπόκριση και την ανοχή. Η γυναίκα δεν πρέπει να αυξάνει μόνη της τη δόση επειδή επιμένουν οι εξάψεις.

Τα διαδερμικά patches οιστραδιόλης εφαρμόζονται με σταθερό πρόγραμμα. Η αλλαγή γίνεται σύμφωνα με το προϊόν και τις οδηγίες του γιατρού. Είναι χρήσιμο να οριστούν σταθερές ημέρες αλλαγής, ώστε να αποφεύγονται παραλείψεις. Αν το patch αλλάζει δύο φορές την εβδομάδα, ένα πρακτικό παράδειγμα είναι Δευτέρα και Πέμπτη, αλλά το τελικό πρόγραμμα πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες που έχουν δοθεί.

Αν τα συμπτώματα δεν ελέγχονται ή αν υπάρχουν παρενέργειες, η λύση δεν είναι η αυθαίρετη αλλαγή patch, αλλά η επανεκτίμηση από γυναικολόγο. Μπορεί να χρειάζεται έλεγχος εφαρμογής, αλλαγή δόσης, αλλαγή μορφής θεραπείας ή διερεύνηση άλλης αιτίας συμπτωμάτων.

Η σωστή συμμόρφωση είναι μέρος της θεραπείας. Αν η γυναίκα ξεχνά συχνά αλλαγές ή αν το patch αποκολλάται, πρέπει να το αναφέρει. Μερικές φορές το πρόβλημα δεν είναι η ορμόνη αλλά η πρακτική χρήση.

17Οδηγίες σωστής εφαρμογής

Το patch πρέπει να εφαρμόζεται σε καθαρό, στεγνό και μη ερεθισμένο δέρμα. Δεν τοποθετείται πάνω στο στήθος. Καλό είναι να αποφεύγονται σημεία με έντονη τριβή, πτυχές δέρματος ή περιοχές όπου εφαρμόζονται συχνά κρέμες και λάδια.

Πριν την εφαρμογή δεν πρέπει να υπάρχουν κρέμες, λάδια, πούδρες, αντηλιακά ή λοσιόν στο σημείο, γιατί μπορεί να μειώσουν την πρόσφυση. Μετά την τοποθέτηση, το patch πιέζεται με την παλάμη για λίγα δευτερόλεπτα, ώστε να κολλήσει καλά, ειδικά στις άκρες.

Κάθε νέο patch πρέπει να μπαίνει σε διαφορετικό σημείο από το προηγούμενο. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο τοπικού ερεθισμού. Αν εμφανίζεται συχνά κοκκινίλα, κνησμός ή αποκόλληση, η ασθενής πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό.

Η σταθερότητα στην εφαρμογή είναι σημαντική. Η παράλειψη αλλαγής ή η επαναλαμβανόμενη αποκόλληση μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα. Το patch δεν πρέπει να κόβεται, να τρυπιέται ή να τροποποιείται αυθαίρετα.

18Παρενέργειες και πότε χρειάζεται έλεγχος

Οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες του Dermestril μοιάζουν με αυτές άλλων διαδερμικών οιστρογόνων. Μπορεί να εμφανιστεί τοπικός ερεθισμός στο δέρμα, ευαισθησία στο στήθος, πονοκέφαλος, φούσκωμα, ναυτία, κατακράτηση υγρών ή αλλαγές στη διάθεση.

Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν κηλίδες αίματος ή ακανόνιστη αιμορραγία, ιδιαίτερα στην αρχή ή όταν αλλάζει το ορμονικό σχήμα. Ο γιατρός πρέπει να ενημερώνεται, ειδικά αν η αιμορραγία είναι έντονη, επιμένει ή εμφανίζεται μετά από σταθερή μετεμμηνόπαυση.

Οι εξετάσεις αίματος δεν εξηγούν κάθε παρενέργεια, αλλά μπορεί να βοηθήσουν όταν τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά. Για παράδειγμα, κόπωση μπορεί να οδηγήσει σε γενική αίματος, φερριτίνη, Β12, TSH και σάκχαρο. Αίσθημα παλμών μπορεί να χρειαστεί θυρεοειδικό έλεγχο και καρδιολογική εκτίμηση. Κράμπες ή μυϊκή αδυναμία μπορεί να οδηγήσουν σε ηλεκτρολύτες, μαγνήσιο ή ασβέστιο.

Η παρακολούθηση δεν πρέπει να γίνεται με αυθαίρετη επανάληψη πολλών εξετάσεων. Κάθε εξέταση πρέπει να απαντά σε συγκεκριμένο ερώτημα: υπάρχει αναιμία; υπάρχει θυρεοειδική διαταραχή; υπάρχει μεταβολικός κίνδυνος; υπάρχει ηπατική επιβάρυνση; υπάρχει ένδειξη για έλεγχο πήξης;

19Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική επικοινωνία

Η γυναίκα πρέπει να επικοινωνήσει άμεσα με γιατρό αν εμφανίσει ξαφνική δύσπνοια, πόνο στο στήθος, πόνο ή πρήξιμο στο ένα πόδι, αιφνίδιο έντονο πονοκέφαλο, διαταραχές όρασης, αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος, σύγχυση ή δυσκολία στην ομιλία. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με σοβαρές καταστάσεις και δεν πρέπει να αγνοούνται.

Άμεση αξιολόγηση χρειάζεται επίσης σε έντονη ή ανεξήγητη αιμορραγία, νέο ψηλαφητό εύρημα στο στήθος, αλλαγές στη θηλή, ίκτερο, έντονο κοιλιακό πόνο, σοβαρή αλλεργική αντίδραση ή σημαντική επιδείνωση της γενικής κατάστασης.

Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν αρκεί να γίνουν μόνο εξετάσεις αίματος. Οι εξετάσεις μπορεί να βοηθήσουν, αλλά η προτεραιότητα είναι η κλινική αξιολόγηση. Ο γιατρός θα αποφασίσει αν χρειάζεται διακοπή θεραπείας, επείγων έλεγχος, απεικόνιση, καρδιολογική, αιματολογική ή γυναικολογική εκτίμηση.

Η ασθενής πρέπει να ενημερώνει ότι λαμβάνει Dermestril, καθώς και οποιαδήποτε άλλη αγωγή, συμπεριλαμβανομένης της προγεστερόνης, αντιπηκτικών, αντιυπερτασικών, φαρμάκων θυρεοειδούς ή συμπληρωμάτων.

20Dermestril ή Estradot;

Το Dermestril και το Estradot είναι και τα δύο patches οιστραδιόλης, αλλά δεν πρέπει να αλλάζονται μεταξύ τους αυθαίρετα. Μπορεί να διαφέρουν σε μέγεθος, σύστημα αποδέσμευσης, διαθέσιμες περιεκτικότητες, αίσθηση στο δέρμα, πρόσφυση και πρακτική διαθεσιμότητα.

Αν μια γυναίκα δεν ανέχεται καλά ένα patch ή αν δεν το βρίσκει διαθέσιμο, πρέπει να μιλήσει με τον γιατρό της. Η αλλαγή σε άλλο σκεύασμα μπορεί να είναι απλή σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά χρειάζεται σωστή αντιστοίχιση δόσης και παρακολούθηση.

Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται με βάση το ποιο patch «είναι πιο δυνατό» με γενικό τρόπο. Η δόση, η αποδέσμευση, η ανταπόκριση, οι ανεπιθύμητες ενέργειες και η ανάγκη προγεστερόνης είναι πιο σημαντικά από την εμπορική ονομασία.

Αν δημοσιευθεί ξεχωριστός οδηγός για Estradot, μπορεί να συνδεθεί εδώ ως εσωτερικός σύνδεσμος: Estradot Patch Οιστραδιόλης.

21Συχνές ερωτήσεις για Dermestril και εξετάσεις αίματος

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Ενδεικτικές πηγές:

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος.