Ηπατίτιδα E: Anti-HEV IgM, Anti-HEV IgG και HEV RNA

Δημοσίευση: • Τελευταία ενημέρωση:

Σύντομη περίληψη: Η ηπατίτιδα E είναι λοίμωξη του ήπατος από τον ιό HEV. Μπορεί να προκαλέσει οξεία ηπατίτιδα με αυξημένες τρανσαμινάσες, ίκτερο, κόπωση και γαστρεντερικά συμπτώματα. Η βασική εξέταση για πρόσφατη λοίμωξη είναι το Anti-HEV IgM. Το Anti-HEV IgG δείχνει συνήθως παλαιότερη έκθεση ή ανοσολογική μνήμη. Το HEV RNA ανιχνεύει τον ίδιο τον ιό και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως ανοσοκαταστολή ή αμφίβολα αποτελέσματα.

Η ηπατίτιδα E είναι λιγότερο γνωστή στο κοινό από τις ηπατίτιδες Α, Β και C, αλλά είναι σημαντικό να υπάρχει στο hub του ήπατος, επειδή μπορεί να προκαλέσει εικόνα οξείας ηπατίτιδας. Σε ασθενή με αυξημένες τρανσαμινάσες και αρνητικό έλεγχο για άλλες ηπατίτιδες, το HEV μπορεί να μπει στη διαφορική διάγνωση.

Ο οδηγός αυτός συνδέεται με τον Ηπατικό Έλεγχο, τις Τρανσαμινάσες ALT/AST, γ-GT & ALP, τον οδηγό Ηπατίτιδα C και τον οδηγό Ηπατίτιδα Β, ώστε ο ασθενής να καταλαβαίνει πώς τοποθετείται η ηπατίτιδα E μέσα στον συνολικό έλεγχο ήπατος.

1Τι είναι η ηπατίτιδα E

Η ηπατίτιδα E είναι λοίμωξη του ήπατος που προκαλείται από τον ιό HEV. Συνήθως προκαλεί οξεία ηπατίτιδα, δηλαδή φλεγμονή του ήπατος που εμφανίζεται σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο και μπορεί να υποχωρήσει. Σε ορισμένες ειδικές ομάδες, όπως ανοσοκατασταλμένοι ασθενείς, μπορεί να υπάρξει πιο παρατεταμένη ή χρόνια πορεία.

Η νόσος μπορεί να μοιάζει κλινικά με άλλες ιογενείς ηπατίτιδες. Μπορεί να προκαλέσει αυξημένες τρανσαμινάσες, ίκτερο, κόπωση, ναυτία και κοιλιακή δυσφορία. Επειδή τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά, η διάγνωση χρειάζεται εργαστηριακή επιβεβαίωση.

Οι βασικές εξετάσεις είναι το Anti-HEV IgM, το Anti-HEV IgG και το HEV RNA. Το IgM βοηθά στη διάγνωση πρόσφατης λοίμωξης, το IgG δείχνει παλαιότερη έκθεση ή ανοσολογική μνήμη και το RNA δείχνει αν ανιχνεύεται ο ιός.

Η ηπατίτιδα E είναι σημαντική για ένα hub ήπατος επειδή ανήκει στις ιογενείς ηπατίτιδες A–E και πρέπει να υπάρχει ως πιθανή αιτία οξείας ηπατικής διαταραχής.

2Πώς μεταδίδεται η ηπατίτιδα E

Η μετάδοση της ηπατίτιδας E εξαρτάται από τον γονότυπο και το περιβάλλον. Σε πολλές περιοχές του κόσμου, η μετάδοση σχετίζεται με μολυσμένο νερό και κοπρανοστοματική οδό, παρόμοια με την ηπατίτιδα Α. Σε ευρωπαϊκά περιβάλλοντα, σημαντικό ρόλο μπορεί να έχει και η τροφιμογενής μετάδοση, ιδίως από ανεπαρκώς μαγειρεμένα ζωικά προϊόντα.

Η κατανάλωση μολυσμένου νερού, η κακή υγιεινή, η ανεπαρκής θερμική επεξεργασία τροφίμων και η επαφή με ορισμένα ζωικά προϊόντα μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο. Σε ειδικές περιπτώσεις έχουν περιγραφεί και άλλες οδοί μετάδοσης, όπως μετάγγιση ή κάθετη μετάδοση.

Η μετάδοση δεν είναι ίδια με την ηπατίτιδα C, η οποία σχετίζεται κυρίως με αίμα, ούτε ίδια με την ηπατίτιδα Β, που έχει ισχυρή σεξουαλική, αιματογενή και κάθετη μετάδοση. Η ηπατίτιδα E βρίσκεται πιο κοντά στην ηπατίτιδα Α ως προς την οξεία κλινική εικόνα, αλλά έχει δικές της ιδιαιτερότητες.

Η πρόληψη βασίζεται στην υγιεινή, στο ασφαλές νερό και στη σωστή παρασκευή τροφίμων. Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση έχουν μεγαλύτερη σημασία.

3Πότε ζητείται έλεγχος για HEV

Ο έλεγχος για ηπατίτιδα E ζητείται όταν υπάρχει εικόνα οξείας ηπατίτιδας και πρέπει να διερευνηθούν οι πιθανές αιτίες. Αυτό μπορεί να συμβεί όταν υπάρχουν αυξημένες τρανσαμινάσες, ίκτερος, σκούρα ούρα, κόπωση, ναυτία ή κλινική εικόνα που μοιάζει με ιογενή ηπατίτιδα.

Ο έλεγχος γίνεται πιο σημαντικός όταν οι συνηθέστερες αιτίες, όπως ηπατίτιδα Α, Β και C, δεν εξηγούν την εικόνα. Μπορεί επίσης να ζητηθεί σε ασθενείς με πρόσφατο ταξίδι, πιθανή τροφιμογενή έκθεση, ανοσοκαταστολή, μεταμόσχευση, ανεξήγητη ηπατική διαταραχή ή ειδικό κλινικό ιστορικό.

Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, το HEV RNA μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο, επειδή τα αντισώματα μπορεί να μην είναι πάντα αξιόπιστα ή να εμφανίζονται καθυστερημένα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μοριακή εξέταση μπορεί να βοηθήσει περισσότερο.

Η επιλογή μεταξύ Anti-HEV IgM, Anti-HEV IgG και HEV RNA πρέπει να γίνεται με βάση το κλινικό ερώτημα: πρόσφατη λοίμωξη, παλαιά έκθεση ή ενεργός ιός;

4Anti-HEV IgM: δείκτης πρόσφατης ηπατίτιδας E

Το Anti-HEV IgM είναι η βασική ορολογική εξέταση για πρόσφατη ή οξεία ηπατίτιδα E. Η IgM είναι τύπος αντισώματος που εμφανίζεται στην πρώιμη ανοσολογική απάντηση. Σε ασθενή με συμβατή κλινική εικόνα και αυξημένες τρανσαμινάσες, θετικό Anti-HEV IgM μπορεί να υποστηρίζει πρόσφατη HEV λοίμωξη.

Το αποτέλεσμα πρέπει να ερμηνεύεται με το ιστορικό. Πρόσφατο ταξίδι, πιθανή έκθεση σε μολυσμένο νερό ή τρόφιμα, κατανάλωση ανεπαρκώς μαγειρεμένων ζωικών προϊόντων και εικόνα οξείας ηπατίτιδας αυξάνουν την αξία του θετικού IgM.

Όπως και σε άλλες IgM εξετάσεις, μπορεί να υπάρχουν αμφίβολα ή μη ειδικά αποτελέσματα. Για αυτό, σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται επιβεβαίωση με HEV RNA, επανάληψη ή συσχέτιση με IgG και ηπατικές εξετάσεις.

Το Anti-HEV IgM δεν δείχνει από μόνο του τη βαρύτητα της ηπατικής νόσου. Η βαρύτητα εκτιμάται με ALT, AST, χολερυθρίνη, INR και κλινική εικόνα.

5Anti-HEV IgG: παλαιότερη έκθεση ή ανοσολογική μνήμη

Το Anti-HEV IgG είναι αντίσωμα που δείχνει συνήθως παλαιότερη έκθεση στον ιό ή ανοσολογική μνήμη. Μπορεί να παραμείνει θετικό για μεγάλο χρονικό διάστημα μετά από λοίμωξη. Από μόνο του δεν αποδεικνύει πρόσφατη ή ενεργή ηπατίτιδα E.

Θετικό IgG με αρνητικό IgM και χωρίς συμπτώματα μπορεί να είναι συμβατό με παλαιότερη έκθεση. Αν όμως υπάρχει πρόσφατη συμπτωματολογία ή αυξημένες τρανσαμινάσες, χρειάζεται συσχέτιση με Anti-HEV IgM και πιθανώς HEV RNA.

Το IgG μπορεί να βοηθήσει όταν αξιολογούμε αν ο οργανισμός έχει έρθει στο παρελθόν σε επαφή με τον HEV. Δεν είναι όμως η εξέταση που θα απαντήσει μόνη της αν υπάρχει ενεργός ιός.

Για τον ασθενή, η πρακτική διαφορά είναι απλή: IgM σημαίνει πιο πρόσφατη ανοσολογική απάντηση, IgG σημαίνει παλαιότερη ή μακροχρόνια ανοσολογική μνήμη, RNA σημαίνει ανίχνευση του ίδιου του ιού.

6HEV RNA: μοριακή ανίχνευση του ιού

Το HEV RNA είναι μοριακή εξέταση που ανιχνεύει το γενετικό υλικό του ιού της ηπατίτιδας E. Σε αντίθεση με τα αντισώματα, που δείχνουν ανοσολογική απάντηση, το HEV RNA δείχνει αν ο ιός ανιχνεύεται άμεσα στο αίμα ή σε άλλο κατάλληλο δείγμα, ανάλογα με το πρωτόκολλο.

Η εξέταση είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν υπάρχει ανοσοκαταστολή, όταν τα αντισώματα είναι αμφίβολα, όταν υπάρχει υποψία χρόνιας HEV λοίμωξης ή όταν χρειάζεται επιβεβαίωση ενεργής λοίμωξης. Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, η ορολογική απάντηση μπορεί να είναι ασθενής.

Θετικό HEV RNA υποστηρίζει ενεργή HEV λοίμωξη. Αρνητικό HEV RNA δεν αποκλείει πάντα παλαιότερη έκθεση, επειδή το RNA μπορεί να είναι ανιχνεύσιμο για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Για αυτό, η χρονική στιγμή της εξέτασης έχει σημασία.

Το HEV RNA δεν αντικαθιστά τον ηπατικό έλεγχο. Δείχνει τον ιό, όχι τη βαρύτητα της ηπατικής βλάβης.

7Διαφορά Anti-HEV IgM, Anti-HEV IgG και HEV RNA

Οι τρεις εξετάσεις απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα. Το Anti-HEV IgM απαντά αν υπάρχει πρόσφατη ανοσολογική απάντηση. Το Anti-HEV IgG απαντά αν υπάρχει παλαιότερη έκθεση ή ανοσολογική μνήμη. Το HEV RNA απαντά αν ανιχνεύεται ο ίδιος ο ιός.

Σε οξεία ηπατίτιδα E, μπορεί να είναι θετικό το IgM και να υπάρχουν αυξημένες τρανσαμινάσες. Σε παλαιότερη λοίμωξη μπορεί να παραμένει θετικό το IgG. Σε ενεργή λοίμωξη, ειδικά σε ειδικές περιπτώσεις, το HEV RNA μπορεί να δώσει πιο άμεση επιβεβαίωση.

Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται οι εξετάσεις εναλλάξ. Το IgG δεν είναι εξέταση πρόσφατης ηπατίτιδας. Το IgM δεν δείχνει πάντα από μόνο του ενεργό RNA. Το RNA δεν δείχνει παλαιότερη έκθεση αν έχει ήδη χαθεί η ιαιμία.

Η σωστή επιλογή εξαρτάται από το ερώτημα: πρόσφατη λοίμωξη, παλαιότερη έκθεση, ενεργός ιός ή χρόνια λοίμωξη σε ανοσοκαταστολή.

8Τι σημαίνει θετικό Anti-HEV IgM

Θετικό Anti-HEV IgM σε ασθενή με συμπτώματα και αυξημένες τρανσαμινάσες είναι συμβατό με πρόσφατη ηπατίτιδα E. Η ερμηνεία γίνεται ισχυρότερη όταν υπάρχει και συμβατό ιστορικό έκθεσης, όπως πρόσφατο ταξίδι, τροφιμογενής έκθεση ή κατανάλωση πιθανώς μη ασφαλών τροφίμων.

Το θετικό IgM δεν δείχνει από μόνο του πόσο βαριά είναι η νόσος. Για αυτό χρειάζεται έλεγχος ALT, AST, χολερυθρίνης και, σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, INR και άλλων δεικτών ηπατικής λειτουργίας.

Σε αμφίβολες περιπτώσεις ή ανοσοκαταστολή, μπορεί να ζητηθεί HEV RNA. Αυτό βοηθά να επιβεβαιωθεί αν υπάρχει ενεργός ιός. Η ανάγκη για RNA εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα, το ιστορικό και τη βαρύτητα της εικόνας.

Το θετικό IgM πρέπει να αξιολογείται μαζί με άλλες ηπατίτιδες, φάρμακα, αλκοόλ, αυτοάνοσα αίτια και χολοστατικές παθήσεις, αν η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη.

9Τι σημαίνει θετικό Anti-HEV IgG

Θετικό Anti-HEV IgG σημαίνει ότι υπάρχουν αντισώματα μακροχρόνιας ανοσολογικής απάντησης έναντι HEV. Αυτό μπορεί να δείχνει παλαιότερη έκθεση. Δεν αποδεικνύει από μόνο του πρόσφατη ηπατίτιδα E.

Αν το IgG είναι θετικό αλλά το IgM αρνητικό και δεν υπάρχουν συμπτώματα ή αυξημένες τρανσαμινάσες, η εικόνα είναι πιο συμβατή με παλαιότερη επαφή. Αν όμως υπάρχει τρέχουσα ηπατική διαταραχή, χρειάζεται αξιολόγηση με IgM, HEV RNA ή άλλες εξετάσεις ανάλογα με την περίπτωση.

Το IgG μπορεί να παραμείνει θετικό για χρόνια. Επομένως, ένα θετικό IgG δεν πρέπει να οδηγεί σε διάγνωση οξείας ηπατίτιδας E χωρίς άλλα στοιχεία.

Στην πράξη, το IgG βοηθά περισσότερο ως ένδειξη προηγούμενης έκθεσης, ενώ το IgM και το RNA είναι πιο χρήσιμα για πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη.

10Τι σημαίνουν αρνητικά Anti-HEV IgM και IgG

Αρνητικό Anti-HEV IgM και αρνητικό Anti-HEV IgG σημαίνουν ότι δεν ανιχνεύονται αντισώματα έναντι HEV με τη συγκεκριμένη μέθοδο. Σε άτομο χωρίς συμπτώματα και χωρίς πρόσφατη έκθεση, αυτό συνήθως δεν υποστηρίζει προηγούμενη ή πρόσφατη HEV λοίμωξη.

Αν όμως υπάρχει πολύ πρόσφατη έκθεση ή ανοσοκαταστολή, η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με προσοχή. Τα αντισώματα μπορεί να μην έχουν εμφανιστεί ακόμη ή να είναι ασθενή. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το HEV RNA μπορεί να είναι χρήσιμο.

Αρνητικές HEV εξετάσεις δεν σημαίνουν ότι δεν υπάρχει ηπατική διαταραχή. Αν οι τρανσαμινάσες είναι αυξημένες, πρέπει να διερευνηθούν άλλες αιτίες: ηπατίτιδα Α, Β, C, φάρμακα, αλκοόλ, λιπώδες ήπαρ, χολόσταση ή αυτοάνοσα νοσήματα.

Η ερμηνεία πρέπει πάντα να ξεκινά από το κλινικό ερώτημα. Άλλο είναι ο προληπτικός έλεγχος, άλλο η οξεία ηπατίτιδα με ίκτερο και άλλο η ανοσοκαταστολή.

11Πίνακας ερμηνείας Anti-HEV IgM, IgG και HEV RNA

Anti-HEV IgMAnti-HEV IgGHEV RNAΠιθανή ερμηνείαΤι χρειάζεται
ΘετικόΘετικό ή αρνητικόΘετικό ή δεν ζητήθηκεΠιθανή πρόσφατη ηπατίτιδα EΗπατικός έλεγχος, ιστορικό, πιθανό HEV RNA
ΑρνητικόΘετικόΑρνητικό ή δεν ζητήθηκεΠαλαιότερη έκθεση / ανοσολογική μνήμηΣυσχέτιση με συμπτώματα και ALT/AST
Αρνητικό ή αμφίβολοΑρνητικό ή θετικόΘετικόΕνεργή HEV λοίμωξη, ιδιαίτερα σημαντική σε ανοσοκαταστολήΙατρική αξιολόγηση και παρακολούθηση
ΑρνητικόΑρνητικόΑρνητικό ή δεν ζητήθηκεΔεν τεκμηριώνεται HEV με αυτές τις εξετάσειςΑν υπάρχει υποψία, επανέλεγχος ή HEV RNA

Ο πίνακας είναι ενδεικτικός. Η τελική ερμηνεία πρέπει να γίνεται με βάση το ιστορικό, τη χρονική στιγμή των συμπτωμάτων, την ανοσολογική κατάσταση του ασθενούς και τις εξετάσεις ήπατος.

12Συμπτώματα ηπατίτιδας E

Τα συμπτώματα της ηπατίτιδας E μπορεί να μοιάζουν με άλλες οξείες ηπατίτιδες. Μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, αδυναμία, ανορεξία, ναυτία, εμετοί, πόνος ή βάρος στη δεξιά άνω κοιλιά, πυρετική κίνηση, σκούρα ούρα, ανοιχτόχρωμα κόπρανα και ίκτερος.

Η βαρύτητα ποικίλλει. Πολλές λοιμώξεις μπορεί να είναι ήπιες ή αυτοπεριοριζόμενες. Σε ειδικές ομάδες, όμως, όπως εγκυμοσύνη ή ανοσοκαταστολή, η ηπατίτιδα E μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία και να χρειάζεται στενότερη παρακολούθηση.

Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει εργαστηριακή λοίμωξη. Αν υπάρχουν αυξημένες τρανσαμινάσες και κατάλληλο ιστορικό, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει HEV έλεγχο ακόμη και χωρίς έντονο ίκτερο.

Η διάγνωση πρέπει να βασίζεται σε συνδυασμό συμπτωμάτων, εργαστηριακών εξετάσεων και ιστορικού έκθεσης.

13Ηπατικός έλεγχος στην ηπατίτιδα E

Στην ηπατίτιδα E, οι εξετάσεις ήπατος είναι απαραίτητες. Το Anti-HEV IgM ή το HEV RNA δείχνουν την πιθανή αιτία, αλλά οι τρανσαμινάσες και η χολερυθρίνη δείχνουν πόσο επηρεάζεται το ήπαρ.

Οι βασικές εξετάσεις περιλαμβάνουν ALT, AST, γ-GT, ALP, ολική και άμεση χολερυθρίνη. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί INR, αλβουμίνη και πλήρης κλινική αξιολόγηση της ηπατικής λειτουργίας.

Η ALT και η AST μπορεί να αυξηθούν σημαντικά σε οξεία ιογενή ηπατίτιδα. Η χολερυθρίνη συνδέεται με ίκτερο. Το INR είναι σημαντικό όταν υπάρχει ανησυχία για σοβαρή ηπατική δυσλειτουργία.

Για γενική ερμηνεία δείτε τον οδηγό Ηπατικός Έλεγχος.

14Ηπατίτιδα E στην εγκυμοσύνη

Η ηπατίτιδα E έχει ιδιαίτερη σημασία στην εγκυμοσύνη, επειδή σε ορισμένα επιδημιολογικά περιβάλλοντα και με ορισμένους γονότυπους έχει συσχετιστεί με βαρύτερη πορεία. Για αυτό, σε έγκυο με εικόνα οξείας ηπατίτιδας, ο HEV μπορεί να συμπεριληφθεί στη διερεύνηση.

Αν υπάρχουν αυξημένες τρανσαμινάσες, ίκτερος ή συμπτώματα οξείας ηπατίτιδας, η έγκυος πρέπει να αξιολογείται από τον γυναικολόγο και τον θεράποντα ιατρό. Η επιλογή Anti-HEV IgM, IgG ή HEV RNA εξαρτάται από το ιστορικό και τη βαρύτητα.

Η ερμηνεία πρέπει να γίνεται με προσοχή, επειδή στην εγκυμοσύνη υπάρχουν και άλλες αιτίες ηπατικής διαταραχής που πρέπει να αποκλειστούν. Δεν πρέπει να αποδίδονται αυτόματα οι τρανσαμινάσες σε μία αιτία χωρίς πλήρη εκτίμηση.

Για γενικότερο προγεννητικό πλαίσιο δείτε τον οδηγό Προγεννητικός Έλεγχος: Εξετάσεις Αίματος, NIPT, Rh & Έλεγχος Ανά Τρίμηνο.

15Ηπατίτιδα E σε ανοσοκαταστολή

Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, η ηπατίτιδα E έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο οργανισμός μπορεί να μην παράγει πάντα επαρκή αντισωματική απάντηση, άρα το Anti-HEV IgM και IgG μπορεί να μην είναι πάντα αρκετά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το HEV RNA μπορεί να είναι πιο χρήσιμο.

Ανοσοκαταστολή μπορεί να υπάρχει σε μεταμοσχευμένους ασθενείς, σε ασθενείς που λαμβάνουν βιολογικούς παράγοντες, κορτικοστεροειδή, χημειοθεραπεία ή άλλα ανοσοκατασταλτικά φάρμακα. Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα.

Σε ανοσοκαταστολή, η HEV λοίμωξη μπορεί να γίνει παρατεταμένη ή χρόνια. Αυτό είναι διαφορετικό από την τυπική αυτοπεριοριζόμενη πορεία σε ανοσοεπαρκείς ασθενείς. Για αυτό, η παρακολούθηση με HEV RNA μπορεί να έχει μεγάλη αξία.

Για σχετικό πλαίσιο ανοσοκαταστολής δείτε τον οδηγό Βιολογικοί Παράγοντες: Φιλικός Οδηγός Ασθενών.

16Χρόνια HEV λοίμωξη

Η ηπατίτιδα E είναι συνήθως οξεία και αυτοπεριοριζόμενη, αλλά σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς μπορεί να γίνει χρόνια. Χρόνια HEV λοίμωξη σημαίνει ότι ο ιός παραμένει ανιχνεύσιμος για παρατεταμένο διάστημα και μπορεί να προκαλέσει χρόνια ηπατική βλάβη.

Σε τέτοια περίπτωση, το HEV RNA είναι κεντρική εξέταση. Τα αντισώματα μπορεί να μην είναι αρκετά αξιόπιστα, ιδιαίτερα όταν η ανοσολογική απάντηση είναι μειωμένη. Η παρακολούθηση γίνεται από ειδικό ιατρό.

Η χρόνια HEV λοίμωξη δεν είναι το συνηθισμένο σενάριο για υγιή ανοσοεπαρκή άτομα, αλλά πρέπει να αναφέρεται επειδή έχει μεγάλη σημασία σε μεταμοσχευμένους και ανοσοκατασταλμένους ασθενείς.

Αν υπάρχει επίμονη αύξηση τρανσαμινασών σε ανοσοκαταστολή, ο HEV πρέπει να βρίσκεται στη διαφορική διάγνωση.

17Διαφορική διάγνωση: με τι μοιάζει η ηπατίτιδα E

Η ηπατίτιδα E μπορεί να μοιάζει με ηπατίτιδα Α, Β, C, φαρμακευτική ηπατική βλάβη, αυτοάνοση ηπατίτιδα, χολόσταση, λιπώδες ήπαρ ή άλλες λοιμώξεις. Γι’ αυτό, σε εικόνα οξείας ηπατίτιδας χρειάζεται συστηματική προσέγγιση.

Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει Anti-HAV IgM, HBsAg, Anti-HBc IgM, Anti-HCV, HCV RNA, HEV IgM, HEV RNA, αυτοάνοσους δείκτες, ηπατικό έλεγχο και απεικονιστικό έλεγχο, ανάλογα με το ιστορικό.

Η διαφορική διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν υπάρχουν υψηλές τρανσαμινάσες αλλά οι συνηθισμένες ηπατίτιδες είναι αρνητικές. Σε τέτοιο πλαίσιο, η HEV μπορεί να είναι χρήσιμη εξέταση.

Για αυτοάνοση ηπατίτιδα δείτε τον οδηγό Αυτοάνοση Ηπατίτιδα: ANA, ASMA, Anti-LKM & IgG.

18Πρόληψη ηπατίτιδας E

Η πρόληψη της ηπατίτιδας E βασίζεται κυρίως στην υγιεινή, στο ασφαλές νερό και στη σωστή θερμική επεξεργασία τροφίμων. Σε περιοχές όπου η υδρογενής μετάδοση είναι σημαντική, το καθαρό νερό και οι συνθήκες υγιεινής είναι βασικά μέτρα.

Σε ευρωπαϊκά περιβάλλοντα, χρειάζεται προσοχή σε ανεπαρκώς μαγειρεμένα ζωικά προϊόντα. Η σωστή θερμική επεξεργασία μειώνει τον κίνδυνο τροφιμογενούς μετάδοσης.

Σε εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή ή χρόνια ηπατική νόσο, οι προληπτικές οδηγίες έχουν μεγαλύτερη σημασία. Ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού για τρόφιμα, ταξίδια και έκθεση.

Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται η ηπατίτιδα E ως «σπάνια άρα αδιάφορη». Σε συγκεκριμένα κλινικά σενάρια μπορεί να είναι σημαντική αιτία οξείας ηπατίτιδας.

19Θεραπευτική εκτίμηση και παρακολούθηση

Η αντιμετώπιση της ηπατίτιδας E εξαρτάται από τη βαρύτητα, την ανοσολογική κατάσταση και την κλινική εικόνα. Σε πολλούς ανοσοεπαρκείς ασθενείς, η λοίμωξη είναι αυτοπεριοριζόμενη και η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση.

Σε ασθενείς με σοβαρή ηπατική διαταραχή, εγκυμοσύνη, ανοσοκαταστολή ή υποψία χρόνιας HEV λοίμωξης, η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται πιο στενά. Το HEV RNA μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παρακολούθηση ενεργού ιού σε ειδικές περιπτώσεις.

Ο ασθενής πρέπει να αποφεύγει αλκοόλ και άσκοπα φάρμακα που επιβαρύνουν το ήπαρ, εκτός αν υπάρχει διαφορετική οδηγία από τον γιατρό. Η υποστήριξη, η ενυδάτωση και η παρακολούθηση εξετάσεων έχουν σημαντικό ρόλο.

Η θεραπευτική απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο Anti-HEV IgM ή IgG. Βασίζεται στη συνολική εικόνα και, όπου χρειάζεται, στο HEV RNA.

20Συχνά λάθη στην ερμηνεία της ηπατίτιδας E

Το πρώτο λάθος είναι να θεωρείται ότι η ηπατίτιδα E δεν υπάρχει ή δεν αφορά την Ευρώπη. Αν και η συχνότητα και οι τρόποι μετάδοσης διαφέρουν ανά περιοχή, η HEV μπορεί να εμφανιστεί και σε ευρωπαϊκά περιβάλλοντα.

Το δεύτερο λάθος είναι να ερμηνεύεται θετικό IgG ως πρόσφατη λοίμωξη. Το Anti-HEV IgG δείχνει κυρίως παλαιότερη έκθεση ή ανοσολογική μνήμη. Για πρόσφατη λοίμωξη αξιολογείται κυρίως IgM και, όπου χρειάζεται, RNA.

Το τρίτο λάθος είναι να αγνοείται η ανοσοκαταστολή. Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, τα αντισώματα μπορεί να είναι αρνητικά ή αδύναμα, ενώ το HEV RNA μπορεί να είναι καθοριστικό.

Το τέταρτο λάθος είναι να μη γίνεται ηπατικός έλεγχος. Οι ορολογικές εξετάσεις δείχνουν την πιθανή αιτία, αλλά οι τρανσαμινάσες, η χολερυθρίνη και το INR βοηθούν στην εκτίμηση βαρύτητας.

21Συχνές ερωτήσεις για ηπατίτιδα E

Ποια εξέταση δείχνει πρόσφατη ηπατίτιδα E;

Η βασική ορολογική εξέταση είναι το Anti-HEV IgM. Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί και HEV RNA.

Τι δείχνει το Anti-HEV IgG;

Το Anti-HEV IgG δείχνει συνήθως παλαιότερη έκθεση ή ανοσολογική μνήμη. Δεν αποδεικνύει από μόνο του πρόσφατη ενεργή λοίμωξη.

Πότε χρειάζεται HEV RNA;

Χρειάζεται όταν πρέπει να ανιχνευθεί άμεσα ο ιός, σε αμφίβολα αποτελέσματα, σε ανοσοκαταστολή ή σε υποψία χρόνιας HEV λοίμωξης.

Η ηπατίτιδα E γίνεται χρόνια;

Συνήθως είναι οξεία και αυτοπεριοριζόμενη, αλλά σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς μπορεί να γίνει χρόνια.

Χρειάζεται νηστεία για Anti-HEV;

Συνήθως όχι. Αν όμως γίνονται μαζί άλλες βιοχημικές εξετάσεις, μπορεί να υπάρχουν διαφορετικές οδηγίες.

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Η ηπατίτιδα E πρέπει να εξετάζεται σε κατάλληλο κλινικό πλαίσιο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει εικόνα οξείας ηπατίτιδας, αυξημένες τρανσαμινάσες, ίκτερος, ανοσοκαταστολή ή ιστορικό πιθανής έκθεσης. Το Anti-HEV IgM βοηθά στην πρόσφατη λοίμωξη, το Anti-HEV IgG δείχνει παλαιότερη έκθεση και το HEV RNA ανιχνεύει ενεργό ιό.

Επιστημονική επιμέλεια: Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος.

Σχετικοί εσωτερικοί οδηγοί

Ενδεικτικές πηγές

Οδηγοί Εξετάσεων – Μικροβιολογικό Λαμία

https://mikrobiologikolamia.gr/odigoi-exetaseon/

ECDC – Disease Information about Hepatitis E

https://www.ecdc.europa.eu/en/hepatitis-e/facts

ECDC – Hepatitis E Overview

https://www.ecdc.europa.eu/en/hepatitis-e

Update on Hepatitis E Virus Infection 2025

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12532082/

Μικροβιολογικό Λαμία
Επισκόπηση απορρήτου

Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies για τη σωστή λειτουργία της και, εφόσον δώσετε συγκατάθεση, για την ανάλυση επισκεψιμότητας. Μπορείτε να αλλάξετε τις επιλογές σας οποιαδήποτε στιγμή από τις ρυθμίσεις cookies.