Brintellix (Βορτιοξετίνη): Χρήσεις, Δόση, Παρενέργειες και Εξετάσεις Αίματος

Για γενικότερη εργαστηριακή παρακολούθηση φαρμάκων μπορείτε να δείτε και τον οδηγό Φάρμακα και Εξετάσεις. Αν ο λόγος της αγωγής συνοδεύεται από κόπωση, ζάλη, αδυναμία, υπνηλία ή αλλαγές στο βάρος, η σύνδεση με εξετάσεις αίματος είναι ιδιαίτερα σημαντική, όχι επειδή το Brintellix τις απαιτεί σε όλους, αλλά επειδή η διάθεση και η ενέργεια επηρεάζονται από πολλούς οργανικούς δείκτες.

1Τι είναι το Brintellix

Το Brintellix είναι εμπορική ονομασία φαρμάκου με δραστική ουσία τη βορτιοξετίνη. Χρησιμοποιείται ως αντικαταθλιπτικό σε ενήλικες με μείζονα καταθλιπτικά επεισόδια και χορηγείται μόνο με ιατρική αξιολόγηση. Δεν είναι φάρμακο που λαμβάνεται περιστασιακά, δεν είναι κλασικό αγχολυτικό ταχείας δράσης και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν «ηρεμιστικό» που δίνεται για άμεση ανακούφιση.

Η κατάθλιψη δεν είναι μόνο χαμηλή διάθεση. Μπορεί να εκδηλώνεται με απώλεια ενδιαφέροντος, κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, διαταραχές ύπνου, αλλαγή όρεξης, εσωτερική ανησυχία, αίσθημα ενοχής, σωματική βαρύτητα ή αδυναμία να εκτελεστούν απλές καθημερινές δραστηριότητες. Σε αυτό το πλαίσιο, το Brintellix μπορεί να επιλεγεί όταν ο ψυχίατρος ή ο θεράπων ιατρός κρίνει ότι ταιριάζει στο προφίλ του ασθενούς, στις προηγούμενες θεραπείες, στις παρενέργειες που θέλουμε να αποφύγουμε και στα υπόλοιπα φάρμακα που λαμβάνει.

Για τον ασθενή έχει σημασία να ξεχωρίσει δύο πράγματα. Πρώτον, το Brintellix δεν επιβεβαιώνει από μόνο του ότι όλα τα συμπτώματα είναι ψυχιατρικά. Δεύτερον, η λήψη αντικαταθλιπτικού δεν ακυρώνει την ανάγκη για βασικό ιατρικό έλεγχο όταν υπάρχουν σημεία όπως επίμονη κόπωση, ζάλη, ταχυκαρδία, απώλεια βάρους, αναιμία, διαταραχές περιόδου, μουδιάσματα ή έντονη υπνηλία.

2Πότε χρησιμοποιείται το Brintellix

Η κύρια χρήση του Brintellix είναι η θεραπεία μειζόνων καταθλιπτικών επεισοδίων σε ενήλικες. Η ένδειξη αυτή αφορά καταθλιπτική συμπτωματολογία που έχει διάρκεια, ένταση και λειτουργική επίπτωση. Δεν αφορά κάθε φυσιολογική στενοχώρια, κάθε περίοδο πένθους ή κάθε φάση επαγγελματικής πίεσης.

Στην πράξη, το Brintellix μπορεί να συζητηθεί όταν η κατάθλιψη επηρεάζει την εργασία, την οικογενειακή ζωή, τον ύπνο, την όρεξη, τη συγκέντρωση ή την ασφάλεια του ατόμου. Μπορεί επίσης να εξεταστεί όταν έχουν προηγηθεί άλλα αντικαταθλιπτικά και υπήρξε ανεπαρκής ανταπόκριση ή ανεπιθύμητες ενέργειες.

Ένα συχνό λάθος είναι να αποδίδονται όλα τα συμπτώματα στη διάθεση χωρίς να εξετάζεται ο οργανικός παράγοντας. Χαμηλή φερριτίνη, υποθυρεοειδισμός, ανεπάρκεια Β12, διαταραχή σακχάρου ή χρόνια φλεγμονή μπορεί να συνυπάρχουν με κόπωση, αδυναμία, θολή σκέψη και κακή διάθεση.

3Πώς δρα η βορτιοξετίνη στον εγκέφαλο

Η βορτιοξετίνη επηρεάζει κυρίως το σεροτονινεργικό σύστημα. Αναστέλλει τον μεταφορέα της σεροτονίνης και επιδρά σε συγκεκριμένους υποδοχείς σεροτονίνης, γι’ αυτό περιγράφεται ως αντικαταθλιπτικό με πολυτροπικό μηχανισμό. Με απλά λόγια, επηρεάζει κυκλώματα που σχετίζονται με διάθεση, άγχος, συγκέντρωση και συναισθηματική ρύθμιση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το φάρμακο αλλάζει αμέσως τη διάθεση. Η κλινική βελτίωση στα αντικαταθλιπτικά απαιτεί χρόνο, επειδή ο εγκέφαλος προσαρμόζεται σταδιακά. Γι’ αυτό ο ασθενής μπορεί να μην παρατηρήσει ουσιαστική βελτίωση τις πρώτες ημέρες, παρότι το φάρμακο λαμβάνεται σωστά.

Η σεροτονίνη δεν υπάρχει μόνο στον εγκέφαλο. Συμμετέχει και στη λειτουργία του εντέρου, των αιμοπεταλίων και άλλων συστημάτων. Αυτό εξηγεί γιατί ένα φάρμακο που επηρεάζει τη σεροτονίνη μπορεί να προκαλέσει ναυτία, γαστρεντερική δυσφορία ή να έχει σχέση με αιμορραγικό κίνδυνο όταν συνδυάζεται με φάρμακα που επηρεάζουν την πήξη. Δείτε και τον οδηγό για τη σεροτονίνη.

4Δόση και τρόπος λήψης του Brintellix

Το Brintellix λαμβάνεται από το στόμα, συνήθως μία φορά την ημέρα, με ή χωρίς τροφή. Η συχνή αρχική δόση στους περισσότερους ενήλικες κάτω των 65 ετών είναι 10 mg ημερησίως, με δυνατότητα προσαρμογής από τον γιατρό ανάλογα με την ανταπόκριση και την ανοχή. Σε ορισμένους ασθενείς η δόση μπορεί να μειωθεί στα 5 mg ή να αυξηθεί έως τα 20 mg ημερησίως.

Ο ασθενής δεν πρέπει να αλλάζει μόνος του τη δόση επειδή «δεν ένιωσε ακόμη κάτι» ή επειδή εμφανίστηκε παρενέργεια. Η πολύ γρήγορη αύξηση μπορεί να επιβαρύνει τη ναυτία, τη ζάλη ή την εσωτερική δυσφορία, ενώ η πρόωρη μείωση μπορεί να αφήσει την κατάθλιψη ανεπαρκώς θεραπευμένη.

Αν ξεχαστεί μία δόση, δεν πρέπει να λαμβάνεται διπλή δόση χωρίς ιατρική οδηγία. Αν υπάρχουν συχνές παραλείψεις, είναι προτιμότερο να οργανωθεί σταθερή ώρα λήψης, υπενθύμιση στο κινητό ή σύνδεση με καθημερινή ρουτίνα.

5Πότε αρχίζει να δρα το Brintellix

Το Brintellix δεν δρα από την πρώτη ημέρα όπως ένα αναλγητικό ή ένα αγχολυτικό ταχείας δράσης. Η βελτίωση είναι σταδιακή. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστεί μια πρώτη αλλαγή σε ενέργεια, ύπνο, εσωτερική ένταση ή συγκέντρωση μέσα στις πρώτες εβδομάδες, αλλά το πλήρες αντικαταθλιπτικό αποτέλεσμα χρειάζεται περισσότερο χρόνο.

Είναι σημαντικό να μη διακόπτεται το φάρμακο πρόωρα επειδή «δεν έκανε τίποτα σε τρεις ημέρες». Επίσης, δεν πρέπει να αυξάνεται η δόση χωρίς οδηγία με την προσδοκία ότι θα δράσει πιο γρήγορα. Η βιασύνη στην αντικαταθλιπτική αγωγή μπορεί να οδηγήσει σε κακή ανεκτικότητα.

Από την άλλη πλευρά, ο ασθενής δεν πρέπει να αγνοεί επικίνδυνα συμπτώματα περιμένοντας απλώς να «περάσουν». Αν εμφανιστεί έντονη επιδείνωση της διάθεσης, αυτοκτονικός ιδεασμός, ασυνήθιστη διέγερση, σύγχυση, πυρετός, τρόμος, διάρροια ή μυϊκή δυσκαμψία, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

6Τι να περιμένετε τις πρώτες εβδομάδες

Οι πρώτες εβδομάδες είναι περίοδος προσαρμογής. Ορισμένοι ασθενείς έχουν ήπια ναυτία, στομαχική ενόχληση, αλλαγή στον ύπνο, ζάλη ή αίσθημα εσωτερικής ανησυχίας. Άλλοι δεν εμφανίζουν σχεδόν τίποτα. Η διαφορετική εμπειρία δεν σημαίνει ότι το φάρμακο είναι σωστό ή λάθος από μόνη της.

Στην αρχή της θεραπείας είναι χρήσιμο ο ασθενής να σημειώνει βασικά στοιχεία: ύπνο, όρεξη, ναυτία, ενέργεια, κρίσεις άγχους, δυσκολία συγκέντρωσης και τυχόν σκέψεις αυτοτραυματισμού. Αυτή η καταγραφή βοηθά τον γιατρό να ξεχωρίσει αν πρόκειται για αναμενόμενη προσαρμογή ή για πρόβλημα που χρειάζεται αλλαγή θεραπείας.

Αν τα αρχικά συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη αδυναμία, λιποθυμική τάση, εμετούς, σύγχυση ή αφυδάτωση, οι εξετάσεις αίματος μπορεί να αποκτήσουν ρόλο για έλεγχο ηλεκτρολυτών, νεφρικής λειτουργίας ή άλλων παραμέτρων.

7Συχνές παρενέργειες του Brintellix

Η πιο χαρακτηριστική συχνή παρενέργεια της βορτιοξετίνης είναι η ναυτία. Συνήθως εμφανίζεται στην αρχή και σε αρκετούς ασθενείς βελτιώνεται με τον χρόνο. Μπορεί επίσης να εμφανιστούν έμετος, δυσκοιλιότητα, ζάλη, γαστρεντερική δυσφορία, όνειρα πιο έντονα από το συνηθισμένο, κνησμός ή εφίδρωση.

Η ναυτία πρέπει να αξιολογείται πρακτικά. Αν είναι ήπια και μειώνεται, μπορεί να αντιμετωπιστεί με οδηγίες του γιατρού για την ώρα λήψης ή τη λήψη με τροφή. Αν είναι έντονη, προκαλεί εμετούς, απώλεια υγρών ή αδυναμία, δεν πρέπει να αγνοείται.

Σε ασθενείς που αναφέρουν αδυναμία, ζάλη ή κόπωση, δεν πρέπει αυτόματα να θεωρείται ότι «φταίει το φάρμακο». Μπορεί να συνυπάρχει αναιμία, χαμηλή φερριτίνη, υποθυρεοειδισμός, χαμηλή Β12, διαταραχή σακχάρου ή χαμηλό νάτριο.

8Σοβαρές προειδοποιήσεις και πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός

Όπως με όλα τα αντικαταθλιπτικά, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην επιδείνωση της κατάθλιψης, στην εμφάνιση αυτοκτονικών σκέψεων, στην έντονη ψυχοκινητική ανησυχία ή σε συμπτώματα μανίας/υπομανίας. Αυτά είναι πιο κρίσιμα στην αρχή της θεραπείας, μετά από αλλαγή δόσης ή σε νεότερους ασθενείς, αλλά πρέπει να αξιολογούνται σε κάθε ηλικία.

Το σύνδρομο σεροτονίνης είναι σπάνιο αλλά σοβαρό. Μπορεί να εμφανιστεί κυρίως όταν συνδυάζονται φάρμακα που αυξάνουν τη σεροτονίνη. Συμπτώματα που θέλουν άμεση προσοχή είναι σύγχυση, έντονη διέγερση, πυρετός, εφίδρωση, τρόμος, διάρροια, ταχυκαρδία, μυϊκή δυσκαμψία ή υπερδραστήρια αντανακλαστικά.

Σοβαρή αλλεργική αντίδραση, αιμορραγία που δεν εξηγείται, μαύρα κόπρανα, αίμα στα ούρα, μεγάλοι μώλωπες χωρίς τραυματισμό ή λιποθυμία χρειάζονται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

9Αλληλεπιδράσεις με φάρμακα, συμπληρώματα και βαλσαμόχορτο

Οι σημαντικότερες αλληλεπιδράσεις του Brintellix αφορούν φάρμακα ή σκευάσματα που επηρεάζουν τη σεροτονίνη. Άλλα αντικαταθλιπτικά, ΜΑΟ αναστολείς, τραμαδόλη, τριπτάνες για ημικρανία, λίθιο, τρυπτοφάνη και linezolid μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο σεροτονινεργικού συνδρόμου.

Ιδιαίτερη αναφορά χρειάζεται το βαλσαμόχορτο (St. John’s wort). Πολλοί το θεωρούν «φυσικό» και άρα ασφαλές, αλλά μπορεί να αλληλεπιδράσει σοβαρά με αντικαταθλιπτικά και άλλα φάρμακα. Δείτε περισσότερα στον οδηγό για το βαλσαμόχορτο και τις αλληλεπιδράσεις.

Προσοχή χρειάζεται και με αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, ασπιρίνη και μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Ο συνδυασμός δεν απαγορεύεται πάντα, αλλά αυξάνει την ανάγκη για επίγνωση αιμορραγικού κινδύνου. Αν υπάρχει warfarin, το INR παρακολουθείται για την αντιπηκτική αγωγή και όχι για τη βορτιοξετίνη.

10Brintellix σε εγκυμοσύνη και θηλασμό

Η χρήση Brintellix στην εγκυμοσύνη χρειάζεται εξατομικευμένη ιατρική απόφαση. Δεν είναι σωστό να δίνεται γενική οδηγία «επιτρέπεται» ή «απαγορεύεται» για όλες τις γυναίκες. Ο γιατρός σταθμίζει τη βαρύτητα της κατάθλιψης, τον κίνδυνο υποτροπής, προηγούμενες θεραπείες, το τρίμηνο κύησης, τις πιθανές εναλλακτικές επιλογές και τη συνολική ασφάλεια μητέρας και εμβρύου.

Η μη θεραπευόμενη σοβαρή κατάθλιψη στην εγκυμοσύνη μπορεί να έχει δικούς της κινδύνους, όπως κακή φροντίδα, διαταραχή ύπνου και διατροφής, αυξημένο στρες ή αυτοκτονικό ιδεασμό. Από την άλλη, κάθε φαρμακευτική έκθεση χρειάζεται προσεκτική εκτίμηση.

Στον θηλασμό ισχύει η ίδια λογική εξατομίκευσης. Οι εξετάσεις αίματος σε αυτή την περίπτωση δεν έχουν ρόλο «ελέγχου Brintellix», αλλά μπορεί να ζητηθούν στο πλαίσιο γενικής μητρικής φροντίδας, αν υπάρχουν κόπωση, αναιμία, θυρεοειδικά συμπτώματα ή διατροφικές ελλείψεις.

11Ηλικιωμένοι, ήπαρ, νεφροί και πολυφαρμακία

Στους ηλικιωμένους, η θεραπεία με Brintellix χρειάζεται πιο προσεκτική έναρξη και παρακολούθηση. Η ηλικία από μόνη της δεν αποκλείει τη χρήση, αλλά αυξάνει την πιθανότητα πολυφαρμακίας, ευαισθησίας σε παρενέργειες, διαταραχών νατρίου, νεφρικής δυσλειτουργίας και πτώσεων.

Η νεφρική και η ηπατική λειτουργία δεν σημαίνει ότι όλοι οι ασθενείς με Brintellix πρέπει να κάνουν συνεχώς εξετάσεις. Σημαίνει όμως ότι σε ασθενείς με γνωστή νεφρική νόσο, ηπατοπάθεια, πολλά φάρμακα ή ασυνήθιστα συμπτώματα, η γενική βιοχημική εικόνα έχει πρακτική αξία.

Η πολυφαρμακία είναι συχνά πιο σημαντική από την ίδια τη δραστική ουσία. Ένας ηλικιωμένος που λαμβάνει διουρητικό, αντιπηκτικό, αντιαιμοπεταλιακό, αντιφλεγμονώδες, υπνωτικό ή άλλο αντικαταθλιπτικό έχει διαφορετικό προφίλ κινδύνου από έναν νεότερο ασθενή χωρίς συνοδά νοσήματα.

12Χρειάζονται εξετάσεις αίματος με το Brintellix;

Δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι κάθε ασθενής που παίρνει Brintellix πρέπει να κάνει συγκεκριμένες εξετάσεις αίματος σε σταθερά χρονικά διαστήματα μόνο λόγω του φαρμάκου. Δεν υπάρχει επίσης καθημερινή πρακτική εξέταση που «μετράει τα επίπεδα Brintellix» για να ρυθμιστεί η δόση.

Οι εξετάσεις αίματος έχουν ρόλο όταν πρέπει να αποκλειστούν οργανικά αίτια που μοιάζουν με κατάθλιψη, όταν εμφανίζονται συμπτώματα που δεν εξηγούνται εύκολα ή όταν υπάρχουν άλλα νοσήματα και φάρμακα που απαιτούν δική τους παρακολούθηση.

Το σωστό ερώτημα δεν είναι «ποια εξέταση χρειάζεται με το Brintellix;» αλλά «ποιο είναι το κλινικό πρόβλημα που θέλουμε να ελέγξουμε;». Αν η απορία είναι κόπωση, οι εξετάσεις είναι διαφορετικές. Αν η απορία είναι αιμορραγικός κίνδυνος με αντιπηκτικό, η προσέγγιση αλλάζει.

13Έλεγχος πριν την αγωγή: οργανικά αίτια που μοιάζουν με κατάθλιψη

Πριν αποδοθούν όλα τα συμπτώματα στην κατάθλιψη, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει βασικό εργαστηριακό έλεγχο. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν η εικόνα περιλαμβάνει έντονη σωματική κόπωση, αδυναμία, ωχρότητα, δύσπνοια στην προσπάθεια, ταχυκαρδίες, ζάλη, μουδιάσματα, τριχόπτωση, ανεξήγητη μεταβολή βάρους, διαταραχές περιόδου ή υπνηλία.

Συχνός πρώτος έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει γενική αίματος, φερριτίνη, σίδηρο, TSH, γλυκόζη, HbA1c, βιταμίνη Β12, φυλλικό οξύ, βιταμίνη D, ηλεκτρολύτες, ουρία, κρεατινίνη/eGFR και ηπατικά ένζυμα.

Χαμηλή αιμοσφαιρίνη ή χαμηλή φερριτίνη μπορεί να εξηγούν κόπωση και αδυναμία. Χαμηλή Β12 μπορεί να σχετίζεται με κόπωση, μουδιάσματα, μνήμη και μακροκυττάρωση. Διαταραχή TSH μπορεί να προκαλεί καταθλιπτική διάθεση, άγχος, ταχυκαρδία ή υπνηλία.

14Γενική αίματος, φερριτίνη, Β12, φυλλικό και βιταμίνη D

Η γενική αίματος είναι από τις πιο χρήσιμες αρχικές εξετάσεις όταν υπάρχει κόπωση, αδυναμία ή συμπτώματα που μπορεί να μπερδεύονται με κατάθλιψη. Δείχνει αιμοσφαιρίνη, αιματοκρίτη, λευκά αιμοσφαίρια, αιμοπετάλια και δείκτες όπως MCV/MCH που βοηθούν στην κατεύθυνση της αναιμίας.

Η φερριτίνη βοηθά στην εκτίμηση των αποθηκών σιδήρου. Χαμηλή φερριτίνη μπορεί να υπάρχει ακόμη και πριν γίνει εμφανής αναιμία στη γενική αίματος. Σε γυναίκες με έντονη περίοδο, σε άτομα με γαστρεντερικά συμπτώματα, σε χορτοφαγική διατροφή ή σε χρόνια κόπωση, η φερριτίνη έχει πρακτική αξία.

Η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ σχετίζονται με αιματολογική και νευρολογική λειτουργία. Έλλειψη Β12 μπορεί να προκαλέσει κόπωση, μουδιάσματα, αστάθεια, διαταραχή μνήμης ή μακροκυτταρική αναιμία. Για περισσότερα, δείτε τον οδηγό βιταμίνες και θρεπτικοί δείκτες.

15Θυρεοειδής, σάκχαρο, ηλεκτρολύτες, νεφρά και ήπαρ

Η TSH είναι βασική εξέταση όταν υπάρχουν συμπτώματα που μπορούν να μπερδευτούν με κατάθλιψη ή άγχος. Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει υπνηλία, κόπωση, αύξηση βάρους, δυσκοιλιότητα, βραδύτητα σκέψης και καταθλιπτική διάθεση. Ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει άγχος, ταχυκαρδία, απώλεια βάρους, τρόμο και αϋπνία.

Η γλυκόζη και η HbA1c έχουν νόημα όταν υπάρχει κόπωση, πολυουρία, δίψα, αλλαγή βάρους, οικογενειακό ιστορικό διαβήτη ή φάρμακα που επηρεάζουν μεταβολισμό. Δεν είναι ειδικές εξετάσεις για Brintellix, αλλά βοηθούν στη συνολική εκτίμηση.

Οι ηλεκτρολύτες, ειδικά το νάτριο, έχουν ιδιαίτερη σημασία σε ηλικιωμένους, σε ασθενείς με διουρητικά, σε όσους έχουν εμετούς/διάρροιες ή σε όσους εμφανίζουν σύγχυση, αστάθεια και αδυναμία. Η ουρία, η κρεατινίνη και το eGFR δείχνουν τη νεφρική λειτουργία, ενώ AST, ALT, γ-GT και χολερυθρίνη δίνουν εικόνα ήπατος.

16Νάτριο, αιμορραγικός κίνδυνος και πότε ο έλεγχος γίνεται πιο στοχευμένος

Η υπονατριαιμία είναι μια διαταραχή που μπορεί να εμφανιστεί με αντικαταθλιπτικά σε ευάλωτους ασθενείς, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες ή με συγχορήγηση φαρμάκων που μειώνουν το νάτριο. Δεν σημαίνει ότι κάθε ασθενής με Brintellix χρειάζεται συχνό έλεγχο νατρίου. Σημαίνει όμως ότι σε ηλικιωμένο, σε ασθενή με διουρητικό, σε άτομο με σύγχυση, αστάθεια, έντονη αδυναμία, πτώσεις ή επιληπτικό επεισόδιο, ο έλεγχος ηλεκτρολυτών είναι σημαντικός.

Ο αιμορραγικός κίνδυνος αφορά κυρίως συνδυασμούς. Η βορτιοξετίνη μπορεί να αυξήσει την προσοχή όταν ο ασθενής λαμβάνει αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, χαμηλή δόση ασπιρίνης ή συχνά NSAIDs. Σε τέτοια περιστατικά, η παρακολούθηση εξαρτάται από το συγκεκριμένο φάρμακο.

Η πιο ασφαλής πρακτική είναι ο ασθενής να αναφέρει πάντα στο εργαστήριο και στον γιατρό όλα τα φάρμακα: αντικαταθλιπτικά, αντιπηκτικά, παυσίπονα, συμπληρώματα, βιοτίνη, φυτικά σκευάσματα και πρόσφατες αλλαγές δόσης. Δείτε και τον οδηγό Προετοιμασία Εξετάσεων Αίματος.

17Brintellix, βάρος, ύπνος και σεξουαλική λειτουργία

Πολλοί ασθενείς ρωτούν αν το Brintellix παχαίνει. Δεν θεωρείται από τα αντικαταθλιπτικά που συνδέονται τυπικά με έντονη αύξηση βάρους σε όλους, αλλά το βάρος μπορεί να αλλάξει για πολλούς λόγους: βελτίωση όρεξης καθώς υποχωρεί η κατάθλιψη, λιγότερη ή περισσότερη δραστηριότητα, αλλαγή ύπνου, συνύπαρξη άγχους, άλλα φάρμακα ή μεταβολικές διαταραχές.

Σε ασθενείς με αύξηση βάρους, κόπωση ή υπνηλία, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει TSH, γλυκόζη, HbA1c, λιπίδια ή βιταμίνη D, ανάλογα με το ιστορικό. Αν υπάρχει απώλεια βάρους, ανορεξία, εφίδρωση, ταχυκαρδία ή έντονη ανησυχία, μπορεί να χρειάζεται διαφορετική κατεύθυνση ελέγχου.

Σε σχέση με τη σεξουαλική λειτουργία, η βορτιοξετίνη μπορεί να προκαλέσει σεξουαλικές ανεπιθύμητες ενέργειες, αλλά το προφίλ διαφέρει από ασθενή σε ασθενή και από δόση σε δόση. Η ίδια η κατάθλιψη μπορεί επίσης να μειώσει τη λίμπιντο ή τη σεξουαλική λειτουργία.

18Διακοπή Brintellix και επανεκτίμηση θεραπείας

Η διακοπή του Brintellix πρέπει να γίνεται σε συνεννόηση με τον γιατρό. Ακόμη και όταν οι επίσημες πληροφορίες αναφέρουν ότι η βορτιοξετίνη μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να διακοπεί χωρίς υποχρεωτική σταδιακή μείωση, η κλινική απόφαση είναι διαφορετικό θέμα.

Η διακοπή επειδή «ένιωσα καλά» μπορεί να είναι πρόωρη. Συχνά, μετά τη βελτίωση των συμπτωμάτων, η θεραπεία συνεχίζεται για ένα διάστημα ώστε να παγιωθεί η ανταπόκριση και να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής.

Η επανεκτίμηση δεν αφορά μόνο τη διάθεση. Περιλαμβάνει ύπνο, ενέργεια, συγκέντρωση, βάρος, σεξουαλική λειτουργία, εργασιακή απόδοση, σχέση με το αλκοόλ, συμμόρφωση στη λήψη και πιθανές εξετάσεις όταν υπάρχουν οργανικά συμπτώματα.

19Σύγκριση Brintellix με άλλα αντικαταθλιπτικά

Το Brintellix δεν είναι «καλύτερο για όλους» ούτε «πιο ελαφρύ» με τρόπο που να ισχύει σε κάθε ασθενή. Έχει διαφορετικό προφίλ από κλασικά SSRI όπως Zoloft / σερτραλίνη, Cipralex / εσιταλοπράμη, Ladose / φλουοξετίνη, SNRI όπως το Cymbalta / ντουλοξετίνη και το Efexor / βενλαφαξίνη, καθώς και τρικυκλικά όπως το Anafranil / κλομιπραμίνη.

Η επιλογή αντικαταθλιπτικού εξαρτάται από την ένδειξη, το ιστορικό ανταπόκρισης, τις ανεπιθύμητες ενέργειες που θέλουμε να αποφύγουμε, τις αλληλεπιδράσεις, την ηλικία, την εγκυμοσύνη, το βάρος, τη σεξουαλική λειτουργία, τη νεφρική και ηπατική λειτουργία και το κόστος.

Η εργαστηριακή παρακολούθηση επίσης δεν είναι ίδια για όλα τα αντικαταθλιπτικά. Για παράδειγμα, ένα τρικυκλικό μπορεί να χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή σε καρδιαγγειακό ιστορικό και ηλεκτρολύτες, ενώ σε κάθε κατηγορία ο οργανικός έλεγχος της κόπωσης και της αδυναμίας παραμένει σημαντικός όταν υπάρχουν ενδείξεις.

20Συχνές ερωτήσεις για το Brintellix

21Τι να θυμάστε

Το Brintellix είναι αντικαταθλιπτικό με δραστική ουσία τη βορτιοξετίνη και χρησιμοποιείται σε ενήλικες για μείζονα καταθλιπτικά επεισόδια. Δεν είναι ηρεμιστικό άμεσης δράσης, δεν λαμβάνεται περιστασιακά και δεν πρέπει να ξεκινά ή να διακόπτεται χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Οι εξετάσεις αίματος δεν χρειάζονται ίδιες για όλους και δεν γίνονται για να «μετρηθεί» το Brintellix. Έχουν όμως μεγάλη αξία όταν χρειάζεται να αποκλειστούν οργανικές αιτίες ή επιβαρυντικοί παράγοντες: αναιμία, χαμηλή φερριτίνη, Β12/φυλλικό, διαταραχές θυρεοειδούς, σάκχαρο, ηλεκτρολύτες, νεφρική και ηπατική λειτουργία.

Ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει τον γιατρό για όλα τα φάρμακα, συμπληρώματα και φυτικά σκευάσματα, ιδιαίτερα βαλσαμόχορτο, αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, ασπιρίνη, NSAIDs, τραμαδόλη, τριπτάνες ή άλλα αντικαταθλιπτικά.

22Κλείστε ραντεβού και βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία