Κορτιζόλη και Έντονη Γυμναστική: Πότε Επηρεάζεται η Εξέταση Αίματος

Δημοσίευση: 18 Αυγούστου 2026  •  Τελευταία ενημέρωση: 18 Αυγούστου 2026

1

Γιατί η Άσκηση Επηρεάζει την Κορτιζόλη;

Η κορτιζόλη είναι στεροειδής ορμόνη που παράγεται στον φλοιό των επινεφριδίων υπό τον έλεγχο της ACTH. Αποτελεί μέρος της φυσιολογικής προσαρμογής του οργανισμού σε μεταβολικές και σωματικές απαιτήσεις.

Κατά την έντονη άσκηση αυξάνονται οι ενεργειακές ανάγκες των μυών. Ο οργανισμός πρέπει να διατηρήσει επαρκή διαθεσιμότητα ενεργειακών υποστρωμάτων, την αρτηριακή πίεση και τη συνολική ομοιόσταση. Η ενεργοποίηση του άξονα υποθάλαμος–υπόφυση–επινεφρίδια αποτελεί μέρος αυτής της φυσιολογικής απόκρισης.

Επομένως, μια αυξημένη τιμή κορτιζόλης λίγο μετά από δύσκολη προπόνηση δεν έχει την ίδια σημασία με μια αυξημένη τιμή σε συνθήκες πραγματικής ηρεμίας.

Αυτός είναι ο λόγος που, όταν εξετάζουμε ένα απροσδόκητο αποτέλεσμα, έχει σημασία να γνωρίζουμε όχι μόνο την τιμή αλλά και τι έκανε ο εξεταζόμενος τις προηγούμενες ώρες.

2

Μπορεί η Έντονη Γυμναστική να Αυξήσει την Κορτιζόλη;

Ναι. Η οξεία μέτρια έως υψηλής έντασης άσκηση μπορεί να προκαλέσει αύξηση της κορτιζόλης.

Σε κλασική πειραματική μελέτη στην οποία εξετάστηκε άσκηση στο 40%, 60% και 80% της VO_2max, η απόκριση της κορτιζόλης ήταν σαφώς μεγαλύτερη στις υψηλότερες εντάσεις. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι η μέτρια έως υψηλή ένταση μπορεί να προκαλέσει αύξηση της κυκλοφορούσας κορτιζόλης.^[2]

Νεότερα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι δεν αρκεί να πούμε απλώς «έγινε άσκηση». Η δόση του φυσιολογικού stress έχει σημασία. Σε πρόσφατη ανθρώπινη μελέτη, 40 λεπτά υψηλής έντασης άσκησης προκάλεσαν σημαντική αύξηση της κυκλοφορούσας κορτιζόλης, ενώ ένα πολύ σύντομο sprint 5 λεπτών δεν είχε την ίδια επίδραση.^[4]

Άρα:

• δεν αυξάνεται υποχρεωτικά η κορτιζόλη μετά από κάθε άσκηση,
• η αύξηση δεν είναι ίδια σε όλους,
• η ένταση και η διάρκεια παίζουν σημαντικό ρόλο,
• η ώρα της ημέρας μπορεί να αλλάξει σημαντικά το αποτέλεσμα.

3

Ένταση, Διάρκεια και Είδος Προπόνησης

Δύο άνθρωποι μπορούν να πουν ότι «γυμνάστηκαν», αλλά το πραγματικό φυσιολογικό φορτίο να είναι εντελώς διαφορετικό.

Για παράδειγμα, δεν είναι ισοδύναμα:

• 20 λεπτά ήρεμου περπατήματος,
• 45 λεπτά συνεχόμενου τρεξίματος,
• διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης,
• CrossFit μέχρι εξάντλησης,
• βαριά προπόνηση ποδιών με μικρά διαλείμματα,
• ημιμαραθώνιος ή μαραθώνιος.

Η κορτιζόλη ανταποκρίνεται στο συνολικό μεταβολικό και φυσιολογικό stress. Η ένταση, η διάρκεια, ο όγκος των μυών που συμμετέχουν, η φυσική κατάσταση, η θερμοκρασία περιβάλλοντος, η ενυδάτωση και η διαθεσιμότητα ενέργειας μπορούν να διαφοροποιήσουν την απόκριση.

Επομένως, στην εργαστηριακή ερμηνεία είναι πιο χρήσιμη η πληροφορία «έκανα 60 λεπτά έντονο CrossFit χθες το βράδυ» από τη γενική φράση «γυμνάζομαι».

4

HIIT, CrossFit και Βάρη

Η διαλειμματική άσκηση υψηλής έντασης μπορεί να προκαλέσει έντονη οξεία ενδοκρινική απόκριση. Μελέτες HIIT έχουν δείξει ότι η κορτιζόλη μπορεί να αυξηθεί αμέσως μετά την άσκηση και να παραμείνει μεταβαλλόμενη κατά τις επόμενες ώρες.^[3]

Παρόμοια εικόνα μπορεί να εμφανιστεί μετά από προπόνηση αντιστάσεων, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται:

• πολλές σειρές,
• μεγάλες μυϊκές ομάδες,
• σύντομα διαλείμματα,
• υψηλή συνολική ένταση,
• προπόνηση κοντά στην εξάντληση.

Στο CrossFit μπορεί να συνυπάρχουν προπόνηση αντιστάσεων, αερόβια προσπάθεια και υψηλή ένταση. Γι’ αυτό μια αιμοληψία που πραγματοποιείται αμέσως μετά ή λίγες ώρες μετά από πολύ δύσκολο WOD δεν αποτελεί ιδανική συνθήκη για τη μέτρηση μιας «βασικής» κορτιζόλης.

5

Τρέξιμο και Άσκηση Αντοχής

Το παρατεταμένο τρέξιμο αποτελεί διαφορετικό ερέθισμα από ένα σύντομο session με βάρη. Όσο αυξάνεται η διάρκεια και η ενεργειακή απαίτηση, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να γίνει η ενεργοποίηση των συστημάτων που βοηθούν τον οργανισμό να διατηρήσει διαθέσιμη ενέργεια.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν:

• οι μεγάλες αποστάσεις,
• το τρέξιμο σε ζέστη,
• η αφυδάτωση,
• η άσκηση με χαμηλά αποθέματα ενέργειας,
• η συμμετοχή σε αγώνα,
• η επαναλαμβανόμενη προπόνηση χωρίς επαρκή αποκατάσταση.

Η Endocrine Society αναφέρει την έντονη χρόνια άσκηση μεταξύ των καταστάσεων που μπορούν να συνδέονται με υπερκορτιζολαιμία χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει σύνδρομο Cushing.^[6]

6

Πόσο Διαρκεί η Επίδραση της Άσκησης στην Κορτιζόλη;

Δεν υπάρχει ένα σταθερό χρονικό διάστημα που να ισχύει για όλους.

Μετά από έντονη άσκηση η κορτιζόλη μπορεί:

1. να αυξηθεί κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την προπόνηση,
2. να παραμένει αυξημένη για κάποιο διάστημα,
3. να ακολουθήσει μεταβατική πτώση κατά τη φάση της αποκατάστασης,
4. να επιστρέψει αργότερα προς τη βασική της κατάσταση.

Σε μετα-ανάλυση μελετών HIIT, αυξημένες τιμές παρατηρήθηκαν αμέσως μετά και έως περίπου 60 λεπτά μετά την άσκηση. Στις επόμενες ώρες η πορεία άλλαζε και κατά μέσο όρο οι τιμές είχαν επιστρέψει προς το αρχικό επίπεδο στις 24 ώρες.^[3]

7

Γιατί Έχει Τόση Σημασία η Ώρα της Αιμοληψίας;

Η κορτιζόλη έχει έντονο ημερήσιο ρυθμό. Φυσιολογικά οι συγκεντρώσεις είναι υψηλότερες τις πρωινές ώρες και μειώνονται προοδευτικά προς το βράδυ.

Αυτό σημαίνει ότι μια κορτιζόλη στις 08:00 δεν συγκρίνεται απλοϊκά με μια κορτιζόλη στις 18:00.

Επιπλέον, η ώρα της άσκησης μπορεί να επηρεάσει την ερμηνεία της μεταβολής. Μελέτη άσκησης σε διαφορετικές ώρες έδειξε ότι ο φυσιολογικός κιρκάδιος ρυθμός μπορεί να συγχέει σημαντικά την εκτίμηση της απόκρισης της κορτιζόλης στην άσκηση, αν δεν ληφθεί υπόψη.^[5]

Γι’ αυτό σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις είναι χρήσιμο να διατηρούνται όσο γίνεται σταθερές:

• η ώρα της αιμοληψίας,
• οι συνθήκες νηστείας όταν απαιτείται,
• η προηγούμενη άσκηση,
• ο ύπνος,
• η λήψη φαρμάκων.

8

Πόσες Ώρες χωρίς Γυμναστική πριν από την Εξέταση;

Για μια συνηθισμένη προγραμματισμένη αιμοληψία, οι συστάσεις της EFLM για την προαναλυτική φάση αναφέρουν ότι η έντονη σωματική δραστηριότητα πρέπει να αποφεύγεται για 24 ώρες πριν από την αιμοληψία.^[1]

Η οδηγία αυτή δεν αφορά αποκλειστικά την κορτιζόλη. Αποτελεί γενική προαναλυτική σύσταση επειδή η έντονη άσκηση μπορεί να μεταβάλει πολλές εργαστηριακές παραμέτρους.

Για την κορτιζόλη είναι ιδιαίτερα λογική όταν ο στόχος είναι να εκτιμηθεί μια τιμή σε συνθήκες ηρεμίας.

Για περισσότερες εξετάσεις που επηρεάζονται από την άσκηση μπορείτε να δείτε τον ειδικό οδηγό Γυμναστική πριν από Εξετάσεις Αίματος: Πόσες Ώρες Αποχή;.

9

Τι να Κάνετε το Πρωί της Εξέτασης

Όταν προγραμματίζεται κορτιζόλη αίματος, είναι χρήσιμο να αποφεύγονται περιττές μεταβολές των συνθηκών πριν από την αιμοληψία.

• Μην κάνετε έντονη προπόνηση πριν πάτε στο εργαστήριο.
• Αποφύγετε να τρέξετε μέχρι το εργαστήριο ή να φτάσετε αμέσως μετά από έντονη ποδηλασία.
• Ακολουθήστε τις οδηγίες που σας δόθηκαν σχετικά με νηστεία και φάρμακα.
• Μην διακόπτετε μόνοι σας κορτικοστεροειδή ή άλλα φάρμακα.
• Αναφέρετε την ώρα και το είδος της τελευταίας προπόνησης αν ήταν έντονη.
• Αναφέρετε πρόσφατη νόσο, τραυματισμό ή σημαντικό σωματικό stress.

Οι συστάσεις για φλεβική αιμοληψία προτείνουν επίσης ο εξωτερικός ασθενής να έχει καθίσει περίπου 15 λεπτά πριν από τη λήψη αίματος, ώστε να περιορίζονται μεταβολές που σχετίζονται με τη στάση του σώματος και την πρόσφατη δραστηριότητα.^[1]

10

Υψηλή Κορτιζόλη μετά από Προπόνηση: Τι Σημαίνει;

Αν η κορτιζόλη βρεθεί υψηλή μετά από έντονη προπόνηση, η χρονική σχέση αποτελεί σημαντική πληροφορία αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αυτόματα ως η μοναδική εξήγηση.

Η ερμηνεία εξαρτάται από:

• την ακριβή τιμή,
• την ώρα της αιμοληψίας,
• το εργαστηριακό εύρος αναφοράς,
• τον λόγο για τον οποίο ζητήθηκε η εξέταση,
• το είδος της άσκησης,
• φάρμακα και κορτικοστεροειδή,
• οξεία νόσο ή πόνο,
• την κλινική εικόνα.

Μια τυχαία αυξημένη κορτιζόλη αίματος δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση συνδρόμου Cushing. Οι κατευθυντήριες οδηγίες της Endocrine Society μάλιστα συνιστούν να μη χρησιμοποιείται η τυχαία κορτιζόλη ορού ως αρχικό διαγνωστικό τεστ για Cushing.^[6]

Όταν υπάρχει πραγματική κλινική υποψία υπερκορτιζολαιμίας, χρησιμοποιούνται ειδικότερες δοκιμασίες και όχι η απλή ερμηνεία μιας τυχαίας τιμής μετά από προπόνηση.

11

Χαμηλή Κορτιζόλη μετά από Άσκηση: Είναι Ανησυχητική;

Η σχέση άσκησης και κορτιζόλης δεν είναι απλώς «γυμναστική = υψηλή κορτιζόλη».

Μετά την αρχική αύξηση μπορεί να ακολουθήσει διαφορετική πορεία κατά τη φάση αποκατάστασης. Σε μελέτες HIIT έχουν παρατηρηθεί τιμές κάτω από την αρχική κατάσταση αρκετές ώρες μετά την άσκηση πριν από την επιστροφή προς τη βασική τιμή.^[3]

Επομένως, μια μεμονωμένη χαμηλή τιμή που πάρθηκε σε μη τυποποιημένες συνθήκες δεν αρκεί για να αποδείξει επινεφριδιακή ανεπάρκεια.

Αν όμως υπάρχει πραγματική υποψία επινεφριδιακής ανεπάρκειας, η διερεύνηση γίνεται με οργανωμένο τρόπο. Η Endocrine Society προτείνει το πρωινό cortisol μαζί με ACTH ως προκαταρκτική αξιολόγηση σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ η δοκιμασία διέγερσης με ACTH αποτελεί σημαντικό επιβεβαιωτικό τεστ.^[7]

12

Κορτιζόλη και Υπερπροπόνηση

Η κορτιζόλη συχνά συζητείται στον χώρο του αθλητισμού ως «ορμόνη του stress» και μερικές φορές χρησιμοποιείται υπερβολικά απλοϊκά ως δείκτης υπερπροπόνησης.

Μία μεμονωμένη τιμή κορτιζόλης όμως επηρεάζεται από τόσο πολλούς παράγοντες ώστε δεν πρέπει να αποτελεί από μόνη της διάγνωση υπερπροπόνησης.

Για να έχει νόημα η πληροφορία πρέπει να εξετάζεται μαζί με το συνολικό πλαίσιο:

• όγκος και ένταση προπόνησης,
• πτώση απόδοσης,
• ποιότητα ύπνου,
• καρδιακή συχνότητα και αποκατάσταση,
• ενεργειακή πρόσληψη,
• απώλεια βάρους,
• τραυματισμοί,
• ψυχολογικό stress,
• λοιμώξεις ή άλλες παθήσεις.

Ακόμη και στον ίδιο αθλητή, μια μέτρηση αμέσως μετά από πολύ δύσκολη προπόνηση και μια μέτρηση μετά από ημέρα ανάπαυσης μπορεί να απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα.

13

Κορτιζόλη, Τεστοστερόνη και Ενεργειακό Έλλειμμα

Σε ανθρώπους που προπονούνται έντονα δεν έχει σημασία μόνο η κορτιζόλη. Η ορμονική εικόνα επηρεάζεται επίσης από το αν ο οργανισμός διαθέτει αρκετή ενέργεια για να καλύψει το προπονητικό φορτίο.

Το ενδιαφέρον αυξάνεται όταν συνυπάρχουν:

• πολύ μεγάλος όγκος προπόνησης,
• σημαντικό θερμιδικό έλλειμμα,
• πολύ χαμηλό ποσοστό σωματικού λίπους,
• γρήγορη απώλεια βάρους,
• ανεπαρκής ύπνος,
• δυσκολία αποκατάστασης,
• πτώση αθλητικής απόδοσης,
• χαμηλή libido ή άλλες ορμονικές μεταβολές.

Στους άνδρες, σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να έχει ενδιαφέρον η συνολική αξιολόγηση της τεστοστερόνης, της LH, της FSH και άλλων παραμέτρων, ανάλογα με την κλινική εικόνα.

Δείτε επίσης τον ειδικό οδηγό Τεστοστερόνη Χαμηλή σε Άνδρες που Γυμνάζονται Έντονα.

Ούτε όμως η κορτιζόλη ούτε ο λόγος τεστοστερόνης/κορτιζόλης πρέπει να ερμηνεύονται απομονωμένα ως «τεστ υπερπροπόνησης». Το προπονητικό φορτίο, η ενεργειακή διαθεσιμότητα και η κλινική εικόνα παραμένουν καθοριστικά.

14

Ποια Εξέταση Κορτιζόλης Γίνεται;

Δεν υπάρχει μόνο μία εξέταση «κορτιζόλης». Ανάλογα με το κλινικό ερώτημα μπορεί να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά δείγματα και διαφορετικά πρωτόκολλα.

Κορτιζόλη ορού ή πλάσματος

Μετρά τη συγκέντρωση κορτιζόλης τη συγκεκριμένη στιγμή. Η ώρα αιμοληψίας είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Πρωινή κορτιζόλη και ACTH

Μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως μέρος της διερεύνησης πιθανής ανεπάρκειας του άξονα, αλλά η ερμηνεία εξαρτάται από τη μέθοδο και την κλινική κατάσταση.^[7]

Δοκιμασία διέγερσης ACTH

Αξιολογεί την ικανότητα των επινεφριδίων να ανταποκριθούν σε ACTH και χρησιμοποιείται όταν διερευνάται επινεφριδιακή ανεπάρκεια.

Κορτιζόλη σιέλου αργά το βράδυ

Χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένα πρωτόκολλα διερεύνησης υπερκορτιζολαιμίας.

Ελεύθερη κορτιζόλη ούρων 24ώρου

Αποτελεί μία από τις διαθέσιμες εξετάσεις για διερεύνηση υπερκορτιζολαιμίας όταν υπάρχει σχετική κλινική ένδειξη.

Δοκιμασία καταστολής με δεξαμεθαζόνη

Δεν είναι μια απλή «μέτρηση κορτιζόλης», αλλά οργανωμένη ενδοκρινολογική δοκιμασία στην οποία αξιολογείται αν η κορτιζόλη καταστέλλεται όπως αναμένεται.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες για Cushing προτείνουν ως αρχικά τεστ κατά περίπτωση την ελεύθερη κορτιζόλη ούρων, τη βραδινή κορτιζόλη σιέλου ή τη δοκιμασία καταστολής με δεξαμεθαζόνη και όχι μια τυχαία κορτιζόλη αίματος.^[6]

15

Φάρμακα και Άλλοι Παράγοντες που Αλλάζουν την Ερμηνεία

Πριν αποδοθεί ένα αποτέλεσμα στη γυμναστική πρέπει να εξεταστούν και άλλοι παράγοντες.

Κορτικοστεροειδή

Ο ασθενής πρέπει να αναφέρει συστηματικά, εισπνεόμενα, ενέσιμα ή τοπικά κορτικοστεροειδή όταν γίνεται διερεύνηση του άξονα κορτιζόλης. Η διακοπή τους δεν πρέπει να γίνεται χωρίς ιατρική οδηγία.

Οιστρογόνα και αντισυλληπτικά

Τα οιστρογόνα μπορούν να αυξήσουν την cortisol-binding globulin (CBG) και επομένως να επηρεάσουν τη μέτρηση της ολικής κορτιζόλης στον ορό. Η επίδραση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία σε ειδικές δοκιμασίες όπως η καταστολή με δεξαμεθαζόνη.^[6]

Ύπνος και ωράριο εργασίας

Η κορτιζόλη ακολουθεί ημερήσιο ρυθμό, επομένως η νυχτερινή εργασία, η σημαντική αλλαγή ωραρίου και οι διαταραχές ύπνου μπορούν να δυσκολέψουν την ερμηνεία ορισμένων μετρήσεων.

Οξεία νόσος και σωματικό stress

Πυρετός, πόνος, χειρουργείο, τραυματισμός και σοβαρή νόσος αποτελούν φυσιολογικά στρεσογόνα ερεθίσματα και μπορούν να αλλάξουν την κορτιζόλη.

Η Endocrine Society αναφέρει το σωματικό stress και την έντονη χρόνια άσκηση μεταξύ των καταστάσεων στις οποίες μπορεί να παρατηρηθεί υπερκορτιζολαιμία χωρίς να υπάρχει απαραίτητα σύνδρομο Cushing.^[6]

16

Πότε Έχει Νόημα να Επαναληφθεί η Εξέταση;

Επανέλεγχος μπορεί να έχει νόημα όταν η αρχική μέτρηση έγινε υπό μη ιδανικές συνθήκες και το αποτέλεσμα δεν ταιριάζει με το κλινικό πλαίσιο.

Παραδείγματα:

• η αιμοληψία έγινε αμέσως μετά από προπόνηση,
• προηγήθηκε έντονο CrossFit ή HIIT το προηγούμενο βράδυ,
• ο ασθενής έτρεξε ή έκανε έντονη ποδηλασία μέχρι το εργαστήριο,
• η ώρα αιμοληψίας δεν ήταν κατάλληλη για το συγκεκριμένο ερώτημα,
• δεν ήταν γνωστό ότι λαμβάνονταν φάρμακα που επηρεάζουν την ερμηνεία,
• υπήρχε οξεία νόσος ή σημαντικό σωματικό stress.

Στον επανέλεγχο είναι χρήσιμο να τυποποιούνται οι συνθήκες όσο γίνεται περισσότερο.

17

Πότε Χρειάζεται Περαιτέρω Ενδοκρινολογικός Έλεγχος;

Δεν πρέπει κάθε παθολογική τιμή να αποδίδεται στη γυμναστική.

Περαιτέρω διερεύνηση μπορεί να χρειάζεται όταν:

• η κορτιζόλη παραμένει παθολογική σε επαναλαμβανόμενες σωστά χρονισμένες μετρήσεις,
• υπάρχουν συμπτώματα ή κλινικά ευρήματα συμβατά με υπερκορτιζολαιμία,
• υπάρχουν συμπτώματα συμβατά με επινεφριδιακή ανεπάρκεια,
• υπάρχει ιστορικό μακροχρόνιας λήψης κορτικοστεροειδών,
• υπάρχει γνωστή νόσος υπόφυσης ή επινεφριδίων,
• τα αποτελέσματα ειδικών ενδοκρινολογικών δοκιμασιών είναι παθολογικά ή ασύμφωνα.

Στη διερεύνηση πιθανής πρωτοπαθούς επινεφριδιακής ανεπάρκειας, η μέτρηση ACTH και η δοκιμασία διέγερσης με κορτικοτροπίνη έχουν συγκεκριμένο ρόλο.^[7]

Αντίστοιχα, στη διερεύνηση πιθανού Cushing χρησιμοποιούνται ειδικά τεστ και όχι η τυχαία κορτιζόλη ορού.^[6]

18

Τι Πρέπει να Θυμάστε

Η έντονη άσκηση μπορεί να επηρεάσει προσωρινά την κορτιζόλη και να αλλάξει την εργαστηριακή εικόνα. Η επίδραση είναι εντονότερη όταν το προπονητικό ερέθισμα είναι μεγάλο και εξαρτάται από την ένταση, τη διάρκεια, το είδος της άσκησης και την ώρα της ημέρας.

• Η έντονη άσκηση μπορεί να αυξήσει παροδικά την κορτιζόλη.
• Δεν αυξάνουν όλες οι μορφές άσκησης την κορτιζόλη στον ίδιο βαθμό.
• Η κορτιζόλη έχει έντονο ημερήσιο ρυθμό και η ώρα της αιμοληψίας είναι κρίσιμη.
• Για προγραμματισμένη αιμοληψία, οι ευρωπαϊκές προαναλυτικές συστάσεις προτείνουν αποχή από έντονη σωματική δραστηριότητα για 24 ώρες.^[1]
• Μία αυξημένη κορτιζόλη μετά από γυμναστική δεν σημαίνει σύνδρομο Cushing.
• Μία χαμηλή τιμή μετά από άσκηση δεν αποδεικνύει επινεφριδιακή ανεπάρκεια.
• Μία τυχαία κορτιζόλη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μόνη της για διάγνωση υπερκορτιζολαιμίας.^[6]
• Όταν το αποτέλεσμα είναι απροσδόκητο, εξετάζουμε πρώτα τις συνθήκες αιμοληψίας και στη συνέχεια αποφασίζεται αν χρειάζεται σωστά χρονισμένος επανέλεγχος ή ειδικότερη διερεύνηση.

Συχνές Ερωτήσεις

Βιβλιογραφία

1. Simundic AM, Bölenius K, Cadamuro J, et al. Joint EFLM-COLABIOCLI Recommendation for venous blood sampling. Clin Chem Lab Med. 2018;56(12):2015-2038.
   PubMed ·
   EFLM Recommendation
2. Hill EE, Zack E, Battaglini C, Viru M, Viru A, Hackney AC. Exercise and circulating cortisol levels: the intensity threshold effect. J Endocrinol Invest. 2008;31(7):587-591.
   PubMed ·
   DOI
3. Dote-Montero M, Carneiro-Barrera A, Martinez-Vizcaino V, Ruiz JR, Amaro-Gahete FJ. Acute effect of HIIT on testosterone and cortisol levels in healthy individuals: a systematic review and meta-analysis. Scand J Med Sci Sports. 2021.
   PubMed ·
   DOI
4. Luu TV, et al. Exercise Duration Modulates Cortisol Release and Chronic Cortisol Exposure Jeopardises T Cell Effector Functions.
   PubMed
5. Thuma JR, Gilders R, Verdun M, Loucks AB. Circadian rhythm of cortisol confounds cortisol responses to exercise: implications for future research. 1995.
   PubMed
6. Nieman LK, Biller BMK, Findling JW, et al. The Diagnosis of Cushing’s Syndrome: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2008;93(5):1526-1540.
   Oxford Academic
7. Bornstein SR, Allolio B, Arlt W, et al. Diagnosis and Treatment of Primary Adrenal Insufficiency: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101(2):364-389.
   Oxford Academic
8. Caplin A, Chen FS, Beauchamp MR, Puterman E. The effects of exercise intensity on the cortisol response to a subsequent acute psychosocial stressor.
   PubMed

Ιατρική σημείωση: Το άρθρο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη ιατρική εκτίμηση. Η ερμηνεία της κορτιζόλης εξαρτάται από την ώρα δειγματοληψίας, τη μέθοδο του εργαστηρίου, τα φάρμακα, το κλινικό ερώτημα και τις συνθήκες πριν από την αιμοληψία.