Ginkgo Biloba: Μνήμη, Εμβοές, Δοσολογία και Αλληλεπιδράσεις

1Τι είναι το Ginkgo biloba

Το Ginkgo biloba είναι δέντρο ασιατικής προέλευσης, τα φύλλα του οποίου χρησιμοποιούνται για την παρασκευή φυτικών φαρμάκων και συμπληρωμάτων. Τα προϊόντα που προορίζονται για φαρμακευτική χρήση παρασκευάζονται συνήθως από αποξηραμένα φύλλα, τα οποία υποβάλλονται σε διαδικασία εκχύλισης και καθαρισμού.

Τα φύλλα περιέχουν πολλές ουσίες, με σημαντικότερες κατηγορίες τα φλαβονοειδή και τις τερπενικές λακτόνες, όπως οι γκινγκολίδες και η bilobalide. Η τελική δράση ενός προϊόντος δεν εξαρτάται μόνο από το πόσα milligram γράφει η συσκευασία, αλλά και από τη μέθοδο παρασκευής, την αναλογία εκχυλίσματος και την περιεκτικότητα στα επιμέρους συστατικά.

Το Ginkgo δεν πρέπει να συγχέεται με ένα απλό πολυβιταμινούχο προϊόν. Παρότι είναι φυτικής προέλευσης, διαθέτει φαρμακολογικές ιδιότητες και μπορεί να επηρεάσει την αιμόσταση, τη δράση φαρμάκων και πιθανώς τον μεταβολισμό ορισμένων δραστικών ουσιών.

2Τυποποιημένο εκχύλισμα ή απλό συμπλήρωμα;

Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική. Οι περισσότερες κλινικές μελέτες δεν εξέτασαν οποιοδήποτε προϊόν με την ένδειξη «Ginkgo biloba», αλλά συγκεκριμένα, καθαρισμένα και τυποποιημένα ξηρά εκχυλίσματα.

Ένα φαρμακοποιημένο εκχύλισμα ευρωπαϊκών προδιαγραφών μπορεί να περιέχει περίπου:

• 22–27% φλαβονοειδή, υπολογισμένα ως γλυκοσίδες φλαβονών,
• περίπου 5–7% τερπενικές λακτόνες,
• ελεγχόμενη ποσότητα γκινγκολιδών και bilobalide,
• πολύ χαμηλή περιεκτικότητα σε ανεπιθύμητα γκινγκολικά οξέα.

Αντίθετα, ένα προϊόν μπορεί να γράφει «500 mg Ginkgo» αλλά να περιέχει απλώς κονιορτοποιημένα φύλλα ή εκχύλισμα διαφορετικής συγκέντρωσης. Επομένως, τα 500 mg ενός προϊόντος δεν είναι αναγκαστικά ισχυρότερα από τα 120 mg ενός τυποποιημένου εκχυλίσματος.

3Πώς δρα στον οργανισμό

Ο ακριβής μηχανισμός δράσης του Ginkgo biloba δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως. Σε εργαστηριακές και φαρμακολογικές μελέτες έχουν περιγραφεί αντιοξειδωτικές επιδράσεις, μεταβολές στην αγγειακή λειτουργία, στην αιματική ροή, στο ιξώδες του αίματος και στη λειτουργία των αιμοπεταλίων.

Τα δεδομένα αυτά δεν σημαίνουν ότι το Ginkgo «ξεβουλώνει τις αρτηρίες», ότι οξυγονώνει άμεσα τον εγκέφαλο ή ότι θεραπεύει την αγγειακή άνοια. Οι βιολογικοί μηχανισμοί είναι πολύ πιο σύνθετοι και η εργαστηριακή δράση δεν μεταφράζεται πάντοτε σε κλινικό όφελος.

Η πιθανή επίδραση στη λειτουργία των αιμοπεταλίων είναι επίσης ένας από τους λόγους που χρειάζεται προσοχή σε ασθενείς με αυξημένο αιμορραγικό κίνδυνο. Μια θεωρητικά «ωφέλιμη για την κυκλοφορία» δράση μπορεί να γίνει ανεπιθύμητη όταν συνδυάζεται με αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα.

4Βελτιώνει τη μνήμη υγιών ενηλίκων;

Δεν υπάρχουν επαρκή και συνεπή στοιχεία ότι το Ginkgo biloba βελτιώνει σημαντικά τη μνήμη, τη συγκέντρωση ή τη σχολική και επαγγελματική απόδοση σε υγιείς νέους και μεσήλικες ενήλικες.

Μερικές μικρές μελέτες έχουν αναφέρει πρόσκαιρες διαφορές σε συγκεκριμένες δοκιμασίες προσοχής ή ταχύτητας επεξεργασίας πληροφοριών. Τα αποτελέσματα, όμως, δεν είναι σταθερά και δεν αποδεικνύουν ότι το Ginkgo λειτουργεί ως γενικό «ενισχυτικό εγκεφάλου».

Όταν ένας άνθρωπος παρατηρεί δυσκολία στη μνήμη, συχνότερες αιτίες μπορεί να είναι:

• ανεπαρκής ή διαταραγμένος ύπνος,
• χρόνιο άγχος, κατάθλιψη ή επαγγελματική εξουθένωση,
• υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ,
• ηρεμιστικά, υπνωτικά ή άλλα φάρμακα,
• διαταραχές θυρεοειδούς,
• ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος,
• αναιμία, λοίμωξη ή άλλη συστηματική νόσος,
• υπνική άπνοια,
• νευρολογική ή γνωστική διαταραχή.

Η λήψη συμπληρώματος χωρίς διερεύνηση μπορεί να καθυστερήσει τη διάγνωση μιας θεραπεύσιμης αιτίας.

5Ηλικιακή γνωστική έκπτωση

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων έχει αναγνωρίσει τη χρήση συγκεκριμένου ξηρού εκχυλίσματος φύλλων Ginkgo για τη βελτίωση της σχετιζόμενης με την ηλικία γνωστικής έκπτωσης και της ποιότητας ζωής σε ενήλικες με ήπια άνοια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε περιστασιακή αμνησία σε μεγαλύτερη ηλικία αποτελεί ένδειξη για Ginkgo. Η δυσκολία στην ανάκληση ενός ονόματος, για παράδειγμα, διαφέρει από τη σταδιακή απώλεια λειτουργικότητας, την επανάληψη των ίδιων ερωτήσεων, τον αποπροσανατολισμό ή τη δυσκολία στη διαχείριση χρημάτων και φαρμάκων.

Πριν από τη λήψη οποιουδήποτε προϊόντος χρειάζεται να αξιολογούνται:

• η έναρξη και η εξέλιξη των συμπτωμάτων,
• η επίδρασή τους στην καθημερινότητα,
• τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που λαμβάνονται,
• η αρτηριακή πίεση και οι αγγειακοί παράγοντες κινδύνου,
• η ακοή και η όραση,
• ο ύπνος και η ψυχική υγεία,
• πιθανές μεταβολικές ή αιματολογικές αιτίες.

6Ήπια άνοια και νόσος Alzheimer

Ορισμένες μελέτες τυποποιημένων εκχυλισμάτων έχουν δείξει μικρή συμπτωματική βελτίωση σε γνωστικές δοκιμασίες, στην καθημερινή λειτουργικότητα ή σε συνοδά νευροψυχιατρικά συμπτώματα επιλεγμένων ασθενών με ήπια έως μέτρια άνοια.

Ωστόσο, το Ginkgo biloba:

• δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει την εμφάνιση άνοιας,
• δεν έχει αποδειχθεί ότι σταματά τη νευροεκφύλιση,
• δεν αναστρέφει τη νόσο Alzheimer,
• δεν αντικαθιστά τη νευρολογική αξιολόγηση,
• δεν πρέπει να αντικαθιστά φάρμακα που έχουν χορηγηθεί για άνοια χωρίς οδηγία του θεράποντος.

Η πιθανή χρήση του είναι συμπτωματική και πρέπει να επανεκτιμάται. Αν δεν υπάρχει μετρήσιμο όφελος στη λειτουργικότητα, στη συμπεριφορά ή στις γνωστικές δοκιμασίες, η συνέχιση της λήψης δεν είναι αυτονόητη.

7Ginkgo biloba και εμβοές

Οι εμβοές περιγράφονται ως βουητό, σφύριγμα, κουδούνισμα ή άλλος ήχος που γίνεται αντιληπτός χωρίς αντίστοιχο εξωτερικό ερέθισμα. Το Ginkgo biloba προωθείται συχνά ως φυτική θεραπεία για το βουητό στα αυτιά.

Η σύγχρονη συστηματική αξιολόγηση των κλινικών μελετών, όμως, δεν έδειξε αξιόπιστη ένδειξη ότι το Ginkgo μειώνει τη βαρύτητα ή την ένταση των εμβοών σε σύγκριση με placebo.

Αυτό σημαίνει ότι:

• δεν υπάρχει καθιερωμένη «δόση για εμβοές»,
• δεν μπορεί να προβλεφθεί ποιος θα ανταποκριθεί,
• η απουσία βελτίωσης δεν δικαιολογεί συνεχή αύξηση της δόσης,
• η λήψη του δεν πρέπει να καθυστερεί τον ακοολογικό ή ωτορινολαρυγγολογικό έλεγχο.

Μερικοί άνθρωποι αναφέρουν υποκειμενική βελτίωση. Αυτό μπορεί να σχετίζεται με φυσική διακύμανση των συμπτωμάτων, μείωση του άγχους, αλλαγή της προσοχής που δίνεται στον ήχο ή πραγματική ατομική ανταπόκριση που δεν έχει επιβεβαιωθεί ως προβλέψιμο αποτέλεσμα.

8Πότε οι εμβοές χρειάζονται άμεσο έλεγχο

Οι εμβοές δεν είναι μία ενιαία πάθηση. Μπορεί να σχετίζονται με απώλεια ακοής, βύσμα κυψελίδας, έκθεση σε δυνατό θόρυβο, ωτίτιδα, φάρμακα, διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης, αγγειακές αιτίες ή νευρολογικές παθήσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει:

• ξαφνική απώλεια ακοής, με ή χωρίς βουητό,
• εμβοή που ξεκίνησε απότομα μόνο στο ένα αυτί,
• παλμικός ήχος που ακολουθεί τον καρδιακό παλμό,
• έντονος ίλιγγος ή αστάθεια,
• αδυναμία προσώπου, διαταραχή ομιλίας ή άλλο νευρολογικό σύμπτωμα,
• τραυματισμός κεφαλής,
• έντονος πονοκέφαλος ή πολύ υψηλή αρτηριακή πίεση,
• έκκριση, αίμα ή έντονος πόνος στο αυτί.

Η αιφνίδια νευροαισθητήρια βαρηκοΐα αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Δεν πρέπει να περιμένει κάποιος να δει αν θα δράσει το Ginkgo ή άλλο συμπλήρωμα.

9Ζάλη και κυκλοφορία

Το Ginkgo χρησιμοποιείται συχνά για ζάλη, κρύα άκρα, «κακή κυκλοφορία» ή βαρύτητα στα πόδια. Η μονογραφία του EMA αναφέρει παραδοσιακή χρήση συγκεκριμένων παρασκευασμάτων για ήπιες κυκλοφορικές ενοχλήσεις, αφού έχουν αποκλειστεί σοβαρές αιτίες.

Η λέξη «ζάλη» μπορεί να περιγράφει πολύ διαφορετικά συμπτώματα:

• ίλιγγο, σαν να περιστρέφεται ο χώρος,
• αστάθεια στη βάδιση,
• λιποθυμική τάση,
• θολούρα μετά από απότομη έγερση,
• αδυναμία από αναιμία ή υπογλυκαιμία,
• παρενέργεια φαρμάκου.

Αντίστοιχα, τα κρύα πόδια ή η βαρύτητα μπορεί να σχετίζονται με φλεβική ανεπάρκεια, περιφερική αρτηριοπάθεια, διαβήτη, αναιμία, υποθυρεοειδισμό ή απλή έκθεση στο κρύο. Η χρήση Ginkgo χωρίς κλινική αξιολόγηση δεν ξεχωρίζει αυτές τις αιτίες.

10Δοσολογία Ginkgo biloba

Για το συγκεκριμένο ξηρό εκχύλισμα που περιγράφεται στην ευρωπαϊκή μονογραφία για σχετιζόμενη με την ηλικία γνωστική έκπτωση και ήπια άνοια, η δοσολογία για ενήλικες και ηλικιωμένους είναι:

Ενδεικτικά, αυτό μπορεί να αντιστοιχεί σε:

• 120 mg δύο φορές την ημέρα ή
• 240 mg μία φορά την ημέρα, εφόσον το επιτρέπει το συγκεκριμένο σκεύασμα.

Η δοσολογία αυτή δεν πρέπει να εφαρμόζεται αυτόματα σε προϊόντα με αλεσμένα φύλλα, βάμματα, αφεψήματα ή εκχυλίσματα άλλης αναλογίας.

Επίσης, τα 240 mg δεν αποτελούν τεκμηριωμένη δόση θεραπείας των εμβοών. Η χρήση της ίδιας δόσης επειδή εμφανίζεται σε μελέτες μνήμης δεν εγγυάται αποτέλεσμα στο βουητό των αυτιών.

11Πώς και πότε λαμβάνεται

Η λήψη εξαρτάται από το φύλλο οδηγιών του προϊόντος. Ένα σχήμα δύο δόσεων συνήθως κατανέμεται το πρωί και το απόγευμα. Ένα σχήμα μίας ημερήσιας δόσης μπορεί να λαμβάνεται σταθερά την ίδια ώρα.

Πρακτικές οδηγίες:

• Καταπίνετε το δισκίο ή την κάψουλα με νερό.
• Μην αυξάνετε τη δόση επειδή ξεχάσατε προηγούμενη λήψη.
• Αν προκαλεί στομαχική ενόχληση, μπορεί να βοηθήσει η λήψη μαζί με φαγητό, εφόσον το επιτρέπει το προϊόν.
• Διατηρείτε σταθερό το ίδιο προϊόν, επειδή διαφορετικά εκχυλίσματα δεν είναι απαραίτητα ισοδύναμα.
• Καταγράψτε το Ginkgo στη λίστα φαρμάκων και συμπληρωμάτων που δείχνετε στον γιατρό.

Αν ξεχαστεί μία δόση, λαμβάνεται η επόμενη στην κανονική ώρα. Δεν χρειάζεται διπλασιασμός.

12Πότε αρχίζει να δρα και πόσο διαρκεί η λήψη

Το Ginkgo δεν είναι φάρμακο άμεσης δράσης. Δεν αναμένεται αισθητή βελτίωση της μνήμης μέσα σε λίγες ώρες ή ημέρες.

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή μονογραφία, η θεραπεία με το σχετικό τυποποιημένο εκχύλισμα πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 8 εβδομάδες ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί. Αν δεν υπάρχει συμπτωματική βελτίωση μετά από περίπου 3 μήνες, πρέπει να επανεκτιμηθεί από γιατρό αν δικαιολογείται η συνέχιση.

Η αξιολόγηση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο «νομίζω ότι βοηθά». Σε προβλήματα γνωστικής λειτουργίας μπορούν να παρακολουθούνται:

• η ικανότητα διαχείρισης καθημερινών υποχρεώσεων,
• οι επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις ή τα χαμένα αντικείμενα,
• η συγκέντρωση και η κοινωνική λειτουργικότητα,
• η εκτίμηση συγγενών ή φροντιστών,
• τυποποιημένες γνωστικές δοκιμασίες όταν γίνονται από ειδικό.

Για τις εμβοές δεν υπάρχει αντίστοιχα τεκμηριωμένο διάστημα μετά το οποίο αναμένεται θεραπευτική ανταπόκριση.

13Πώς επιλέγεται ένα προϊόν Ginkgo

Η ετικέτα πρέπει να επιτρέπει στον καταναλωτή και στον επαγγελματία υγείας να καταλάβουν τι ακριβώς περιέχει το προϊόν. Η απλή αναγραφή «Ginkgo biloba 1000 mg equivalent» δεν αρκεί για να αποδείξει φαρμακευτική ισοδυναμία.

Χρήσιμες πληροφορίες στην ετικέτα είναι:

• αν πρόκειται για ξηρό εκχύλισμα φύλλων ή σκόνη φύλλων,
• η αναλογία φαρμακευτικής δρόγης προς εκχύλισμα,
• ο διαλύτης εκχύλισης,
• η ποσότητα εκχυλίσματος ανά δισκίο,
• η τυποποίηση σε φλαβονοειδή και τερπενικές λακτόνες,
• η συνιστώμενη ημερήσια δόση,
• τα υπόλοιπα δραστικά συστατικά αν είναι συνδυαστικό προϊόν.

Προϊόντα που περιλαμβάνουν ταυτόχρονα ginseng, καφεΐνη, guarana, βιταμίνη Ε, σκόρδο, κουρκουμά ή άλλα φυτικά εκχυλίσματα έχουν διαφορετικό προφίλ ασφάλειας. Η συνολική σύνθεση πρέπει να ελέγχεται και όχι μόνο η λέξη «Ginkgo».

14Παρενέργειες του Ginkgo biloba

Το καθαρισμένο εκχύλισμα φύλλων είναι συνήθως καλά ανεκτό, αλλά μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες.

Πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν:

• πονοκέφαλο,
• ζάλη,
• ναυτία,
• κοιλιακό πόνο ή δυσπεψία,
• διάρροια ή έμετο,
• κνησμό, εξάνθημα ή άλλη αλλεργική αντίδραση,
• αίσθημα παλμών σε ορισμένους χρήστες,
• αιμορραγικά συμβάματα, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες κινδύνου.

Η εμφάνιση ήπιου πονοκεφάλου ή στομαχικής ενόχλησης δεν σημαίνει απαραίτητα σοβαρή τοξικότητα. Αν όμως τα συμπτώματα επιμένουν, η λήψη πρέπει να διακόπτεται και να γίνεται αξιολόγηση.

Δυσκολία στην αναπνοή, οίδημα προσώπου ή γλώσσας, γενικευμένη κνίδωση ή λιποθυμική τάση μπορεί να υποδηλώνουν σοβαρή αλλεργική αντίδραση και απαιτούν επείγουσα αντιμετώπιση.

15Αιμορραγία και προειδοποιητικά σημεία

Έχουν αναφερθεί περιστατικά αιμορραγίας σε χρήστες προϊόντων Ginkgo. Δεν αποδεικνύεται σε κάθε περίπτωση ότι το Ginkgo ήταν η μοναδική αιτία, αλλά η πιθανή επίδρασή του στη λειτουργία των αιμοπεταλίων δικαιολογεί προσοχή.

Σημεία πιθανής αιμορραγίας είναι:

• εύκολες ή ανεξήγητες μελανιές,
• επαναλαμβανόμενες ρινορραγίες,
• αιμορραγία από τα ούλα,
• αίμα στα ούρα,
• μαύρα, σαν πίσσα κόπρανα,
• κόκκινο αίμα στα κόπρανα,
• εμετός με αίμα ή υλικό σαν κατακάθι καφέ,
• ασυνήθιστα έντονη έμμηνος ρύση,
• παρατεταμένη αιμορραγία μετά από μικρό τραυματισμό.

Έντονος ξαφνικός πονοκέφαλος, νευρολογικό σύμπτωμα, λιποθυμία ή υπνηλία μετά από χτύπημα στο κεφάλι απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν λαμβάνεται παράλληλα αντιπηκτικό ή αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο.

16Αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά

Το σημαντικότερο πεδίο προσοχής αφορά τη συγχορήγηση με φάρμακα που μειώνουν την πήξη του αίματος ή τη λειτουργία των αιμοπεταλίων.

Η έναρξη Ginkgo σε άνθρωπο που λαμβάνει αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή πρέπει να συζητείται με τον θεράποντα. Το ίδιο ισχύει πριν από αλλαγή δόσης, αλλαγή μάρκας ή διακοπή του προϊόντος.

Ο ασθενής δεν πρέπει να διακόψει μόνος του το αντιπηκτικό ή το αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο για να πάρει Ginkgo.

Δείτε επίσης τον κεντρικό οδηγό για αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά, τον οδηγό για το Sintrom και την εξέταση INR.

17Παυσίπονα και άλλα συμπληρώματα

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορούν να ερεθίσουν το στομάχι, να αυξήσουν τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας και να επηρεάσουν τη λειτουργία των αιμοπεταλίων σε διαφορετικό βαθμό.

Χρειάζεται προσοχή με φάρμακα όπως:

• ιβουπροφαίνη,
• ναπροξένη,
• δικλοφενάκη,
• μεφαιναμικό οξύ,
• κετοπροφαίνη,
• άλλα ΜΣΑΦ.

Η περιστασιακή χρήση μίας δόσης δεν ισοδυναμεί με βέβαιη επικίνδυνη αλληλεπίδραση. Ο κίνδυνος όμως αυξάνεται όταν συνυπάρχουν μεγάλη ηλικία, ιστορικό έλκους, αντιπηκτική αγωγή, κορτικοστεροειδή, νεφρική νόσος ή συχνή κατανάλωση αλκοόλ.

Πρόσθετη προσοχή χρειάζεται όταν το Ginkgo συνδυάζεται με συμπληρώματα που μπορεί επίσης να επηρεάζουν την αιμόσταση, όπως:

• υψηλές δόσεις σκόρδου,
• ginseng,
• συμπυκνωμένο τζίντζερ,
• κουρκουμίνη ή κουρκουμάς σε υψηλές συμπληρωματικές δόσεις,
• υψηλές δόσεις βιταμίνης Ε,
• ορισμένα προϊόντα ωμέγα-3 σε μεγάλες δόσεις.

Για ασφαλέστερη επιλογή παυσίπονου δείτε τον οδηγό για αντιφλεγμονώδη και παυσίπονα.

18Άλλες σημαντικές αλληλεπιδράσεις

Οι αλληλεπιδράσεις του Ginkgo δεν περιορίζονται στην αιμορραγία. Έχουν περιγραφεί πιθανές επιδράσεις σε ηπατικά ένζυμα και μεταφορείς φαρμάκων. Η κλινική σημασία διαφέρει ανάλογα με το εκχύλισμα, τη δόση και τον ασθενή.

Efavirenz

Η ταυτόχρονη χρήση με efavirenz δεν συνιστάται, επειδή το Ginkgo μπορεί να μειώσει τις συγκεντρώσεις του αντιρετροϊκού φαρμάκου και να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της θεραπείας.

Φάρμακα με στενό θεραπευτικό εύρος

Όταν μια μικρή μεταβολή της συγκέντρωσης ενός φαρμάκου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ασφάλεια ή την αποτελεσματικότητά του, η προσθήκη φυτικού εκχυλίσματος πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα.

Αντιεπιληπτικά

Σε άτομα με επιληψία υπάρχει θεωρητική και κλινική ανησυχία για πρόκληση ή επιδείνωση σπασμών. Επιπλέον, μία αλληλεπίδραση που μεταβάλλει τα επίπεδα αντιεπιληπτικού φαρμάκου μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες.

Φάρμακα για πίεση ή διαβήτη

Δεν πρέπει να θεωρείται ότι το Ginkgo μειώνει προβλέψιμα την πίεση ή το σάκχαρο. Παρόλα αυτά, όταν προστίθεται σε πολλαπλή αγωγή, είναι λογικό να παρακολουθούνται τυχόν συμπτώματα υπότασης, ζάλης ή αλλαγές στις μετρήσεις γλυκόζης.

Αντικαταθλιπτικά και ψυχιατρικά φάρμακα

Υπάρχουν θεωρητικές ή αναφερόμενες αλληλεπιδράσεις με ορισμένα αντικαταθλιπτικά και νευροψυχιατρικά φάρμακα. Η λήψη Ginkgo πρέπει να δηλώνεται στον ψυχίατρο ή στον νευρολόγο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει ιστορικό σπασμών ή λαμβάνονται πολλά φάρμακα.

19Ποιοι δεν πρέπει να το λαμβάνουν

Η χρήση πρέπει να αποφεύγεται ή να γίνεται μόνο μετά από ιατρική αξιολόγηση στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Εγκυμοσύνη: η χρήση αντενδείκνυται ή δεν συνιστάται λόγω πιθανού αιμορραγικού κινδύνου και ανεπαρκών δεδομένων ασφάλειας.
• Θηλασμός: δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για την ασφάλεια του βρέφους.
• Παιδιά και έφηβοι: δεν υπάρχει καθιερωμένη ένδειξη και επαρκής τεκμηρίωση.
• Αλλεργία στο Ginkgo ή στα συστατικά του προϊόντος.
• Επιληψία ή ιστορικό σπασμών.
• Διαταραχή πήξης ή ενεργός αιμορραγία.
• Αντιπηκτική ή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή, εκτός αν έχει ελεγχθεί ο συνδυασμός.
• Προγραμματισμένο χειρουργείο ή επεμβατική πράξη.
• Πολλαπλή φαρμακευτική αγωγή, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους.

Η ηλικία από μόνη της δεν απαγορεύει τη χρήση. Οι ηλικιωμένοι, όμως, λαμβάνουν συχνότερα αντιπηκτικά, ασπιρίνη, φάρμακα πίεσης, αντικαταθλιπτικά ή αντιεπιληπτικά και επομένως έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα αλληλεπιδράσεων.

20Επέμβαση, οδοντίατρος και εξετάσεις

Το Ginkgo πρέπει να αναφέρεται πριν από χειρουργείο, ενδοσκόπηση, βιοψία, εξαγωγή δοντιού ή άλλη επεμβατική πράξη. Δεν αρκεί να αναφέρονται μόνο τα συνταγογραφούμενα φάρμακα.

Το χρονικό διάστημα διακοπής διαφέρει ανάλογα με:

• το συγκεκριμένο προϊόν,
• το είδος και τον αιμορραγικό κίνδυνο της επέμβασης,
• τη συγχορηγούμενη αγωγή,
• το ατομικό ιστορικό αιμορραγίας.

Ορισμένα αδειοδοτημένα προϊόντα συνιστούν διακοπή έως και δύο εβδομάδες πριν από χειρουργείο. Ο ασθενής πρέπει να ακολουθεί την οδηγία του χειρουργού, του αναισθησιολόγου ή του οδοντιάτρου και όχι να επιλέγει μόνος του τον χρόνο διακοπής.

Δείτε επίσης τον οδηγό Αντιπηκτικά πριν από Επέμβαση ή Οδοντίατρο.

Χρειάζονται εξετάσεις αίματος;

Δεν υπάρχει ειδική εξέταση που να μετρά τη «στάθμη Ginkgo» ή να αποδεικνύει ότι δρα. Ένας υγιής ενήλικας που λαμβάνει μόνο Ginkgo δεν χρειάζεται υποχρεωτικά περιοδικές εξετάσεις μόνο και μόνο λόγω του συμπληρώματος.

Εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν όταν υπάρχει συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα:

Περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν στον οδηγό Φάρμακα και Εξετάσεις: Πίνακας Εργαστηριακής Παρακολούθησης.

21Συχνές ερωτήσεις

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία

1. European Medicines Agency. European Union herbal monograph on Ginkgo biloba L., folium.
   https://www.ema.europa.eu/en/documents/herbal-monograph/final-european-union-herbal-monograph-ginkgo-biloba-l-folium_en.pdf
2. European Medicines Agency. Φύλλο γίγκου – περίληψη για το κοινό.
   https://www.ema.europa.eu/el/documents/herbal-summary/ginkgo-leaf-summary-public_el.pdf
3. National Center for Complementary and Integrative Health. Ginkgo: Usefulness and Safety.
   https://www.nccih.nih.gov/health/ginkgo
4. Sereda M, Xia J, Scutt P, et al. Ginkgo biloba for tinnitus. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2022.
   https://www.cochranelibrary.com/cdsr/doi/10.1002/14651858.CD013514.pub2/full
5. Ginkgo folium – European Medicines Agency overview.
   https://www.ema.europa.eu/en/medicines/herbal/ginkgo-folium
6. Μικροβιολογικό Λαμία. Οδηγοί Φαρμάκων και Εξετάσεων.
   https://mikrobiologikolamia.gr/odigoi-farmakon/