ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ • ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ

Αντιπηκτικά πριν από Επέμβαση ή Οδοντίατρο: Πότε Διακόπτονται και Πότε Ξεκινούν Ξανά

Μην διακόπτετε μόνοι σας το Sintrom, το Xarelto, το Eliquis, το Pradaxa, το Lixiana, το Clexane, το Plavix, το Salospir ή το Brilique πριν από επέμβαση ή οδοντιατρική πράξη. Η διακοπή μπορεί να μειώσει την αιμορραγία, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο θρόμβωσης, εγκεφαλικού επεισοδίου, πνευμονικής εμβολής ή θρόμβωσης στεφανιαίου stent.

Οι μικρές οδοντιατρικές πράξεις, όπως μία απλή εξαγωγή, πραγματοποιούνται συχνά χωρίς πλήρη διακοπή της αγωγής, με τοπικά μέτρα αιμόστασης. Αντίθετα, μία μεγάλη χειρουργική επέμβαση, πολυπεκτομή, σφιγκτηροτομή, νευραξονική αναισθησία ή άλλη πράξη υψηλού αιμορραγικού κινδύνου μπορεί να απαιτεί προσωρινή διακοπή. Η ακριβής ώρα της τελευταίας και της πρώτης επόμενης δόσης πρέπει να δίνεται γραπτώς από τον γιατρό που συντονίζει την αγωγή.

Δημοσίευση: 26 Ιουλίου 2026 • Τελευταία επιστημονική ενημέρωση: 26 Ιουλίου 2026

← Αντιπηκτικά και Αντιαιμοπεταλιακά Γενικός οδηγός αντιπηκτικών →

Κρίσιμο μήνυμα ασφαλείας: Το σωστό σχέδιο δεν είναι απλώς «σταματήστε το χάπι δύο ημέρες πριν». Πρέπει να αναφέρει το ακριβές φάρμακο, την τελευταία δόση, αν χρειάζεται κάποια ενδιάμεση αγωγή, τις εξετάσεις πριν από την πράξη και την ώρα επανέναρξης.

Μικρές οδοντιατρικές πράξειςΣυχνά χωρίς πλήρη διακοπή

DOACsΗ διακοπή εξαρτάται από πράξη και νεφρά

SintromΧρειάζεται πρόσφατο INR

Κύριος κίνδυνοςΑιμορραγία ή θρόμβωση

1Η σύντομη απάντηση

Δεν υπάρχει μία ενιαία οδηγία για όλους τους ασθενείς και όλες τις επεμβάσεις.

Κατάσταση	Συνηθισμένη γενική προσέγγιση
Καθαρισμός δοντιών, σφράγισμα ή απλή τοπική αναισθησία	Συνήθως δεν απαιτείται αλλαγή της αντιθρομβωτικής αγωγής.
Απλή εξαγωγή ενός έως τριών δοντιών	Συχνά γίνεται χωρίς πλήρη διακοπή, με σωστό προγραμματισμό και τοπική αιμόσταση.
Πολλαπλές εξαγωγές ή εκτεταμένη στοματική χειρουργική	Μπορεί να χρειαστεί αλλαγή ώρας δόσης ή προσωρινή διακοπή, κατόπιν ιατρικής οδηγίας.
Διαγνωστική γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση	Θεωρείται συνήθως χαμηλού κινδύνου, αλλά το σχέδιο αλλάζει αν αναμένεται πολυπεκτομή.
Πολυπεκτομή, μεγάλη χειρουργική πράξη ή νευραξονική αναισθησία	Συνήθως απαιτείται οργανωμένη προσωρινή διακοπή.

Το σχέδιο πρέπει να συμφωνηθεί μεταξύ του γιατρού που χορηγεί την αντιθρομβωτική αγωγή και του οδοντιάτρου, γαστρεντερολόγου, χειρουργού ή αναισθησιολόγου που θα πραγματοποιήσει την πράξη.

2Τι πρέπει να γνωρίζει ο γιατρός πριν δώσει οδηγίες;

Για να δοθεί ασφαλής οδηγία χρειάζονται συγκεκριμένες πληροφορίες:

Το ακριβές όνομα του φαρμάκου και η δόση.
Η ώρα που λαμβάνεται κάθε ημέρα.
Ο λόγος για τον οποίο χορηγήθηκε.
Η ημερομηνία της επέμβασης και η προγραμματισμένη ώρα.
Το ακριβές είδος της πράξης και όχι απλώς η λέξη «χειρουργείο».
Αν αναμένεται βιοψία, πολυπεκτομή, τοποθέτηση εμφυτεύματος ή πολλαπλές εξαγωγές.
Η ηλικία, το σωματικό βάρος και η νεφρική λειτουργία.
Ιστορικό αιμορραγίας, αναιμίας, θρομβοπενίας ή ηπατικής νόσου.
Πρόσφατη θρόμβωση, εγκεφαλικό επεισόδιο, πνευμονική εμβολή ή έμφραγμα.
Ύπαρξη μηχανικής καρδιακής βαλβίδας ή στεφανιαίου stent.
Άλλα φάρμακα που αυξάνουν την αιμορραγία, όπως ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη ή αντιφλεγμονώδη.

Χρήσιμο πρακτικό βήμα: Ο ασθενής πρέπει να έχει μαζί του φωτογραφία της συσκευασίας ή ενημερωμένο κατάλογο φαρμάκων. Η φράση «παίρνω ένα χάπι για το αίμα» δεν αρκεί για ασφαλή απόφαση.

3Αιμορραγικός και θρομβωτικός κίνδυνος

Η απόφαση βασίζεται στην εξισορρόπηση δύο διαφορετικών κινδύνων.

Κίνδυνος αιμορραγίας

Αυξάνεται όταν η πράξη αφορά μεγάλη επιφάνεια ιστού, αγγεία, κλειστό ανατομικό χώρο ή περιοχή όπου η αιμορραγία δεν ελέγχεται εύκολα. Αυξάνεται επίσης σε νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια, χαμηλά αιμοπετάλια, αναιμία, προηγούμενη αιμορραγία και συνδυασμό πολλών αντιθρομβωτικών.

Κίνδυνος θρόμβωσης

Αυξάνεται όταν υπάρχει πρόσφατη φλεβική θρόμβωση ή πνευμονική εμβολή, πρόσφατο εγκεφαλικό επεισόδιο, μηχανική καρδιακή βαλβίδα, πολύ υψηλός κίνδυνος από κολπική μαρμαρυγή ή πρόσφατη τοποθέτηση στεφανιαίου stent.

Η σοβαρότητα δεν είναι πάντα συμμετρική: Μία μικρή μετεγχειρητική αιμορραγία μπορεί συχνά να αντιμετωπιστεί τοπικά. Ένα θρομβωτικό εγκεφαλικό επεισόδιο ή μία θρόμβωση stent μπορεί να έχει μόνιμες ή θανατηφόρες συνέπειες.

4Αντιπηκτικά πριν από οδοντίατρο ή εξαγωγή δοντιού

Οι περισσότερες μικρές οδοντιατρικές πράξεις έχουν χαμηλό αιμορραγικό κίνδυνο. Σε πολλούς ασθενείς πραγματοποιούνται χωρίς διακοπή της αντιπηκτικής ή αντιαιμοπεταλιακής αγωγής.

Παραδείγματα πράξεων που συνήθως δεν απαιτούν πλήρη διακοπή είναι:

κλινική εξέταση και ακτινογραφία,
τοπική αναισθησία με κατάλληλη τεχνική,
σφράγισμα και ενδοδοντική θεραπεία,
υπερουλικός καθαρισμός,
απλή εξαγωγή ενός έως τριών δοντιών,
μικρή περιοδοντική πράξη,
παροχέτευση μικρού αποστήματος.

Τοπικά μέτρα αιμόστασης

Σταθερή πίεση με γάζα.
Ράμματα όταν χρειάζονται.
Απορροφήσιμος αιμοστατικός σπόγγος ή οξειδωμένη κυτταρίνη.
Περιορισμός της χειρουργικής επιφάνειας.
Στοματικές πλύσεις ή γάζα με τρανεξαμικό οξύ, όταν συνταγογραφηθεί.
Προγραμματισμός νωρίς την ημέρα και κατά προτίμηση στην αρχή της εβδομάδας.

Πολλαπλές εξαγωγές, μεγάλη οστική επέμβαση, εκτεταμένη περιοδοντική χειρουργική και ταυτόχρονη λήψη δύο ή περισσότερων αντιθρομβωτικών χρειάζονται εξατομικευμένο σχέδιο.

Μετά την εξαγωγή: Μην πάρετε μόνοι σας ιβουπροφαίνη, ναπροξένη ή άλλο μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες. Μπορούν να αυξήσουν τον αιμορραγικό κίνδυνο. Το κατάλληλο παυσίπονο πρέπει να καθοριστεί από τον οδοντίατρο ή τον γιατρό.

5Sintrom πριν από επέμβαση και οδοντίατρο

Το Sintrom περιέχει ασενοκουμαρόλη και η δράση του παρακολουθείται με INR.

Μικρές πράξεις

Μικρές οδοντιατρικές και δερματολογικές πράξεις μπορούν συχνά να γίνουν χωρίς διακοπή, εφόσον το INR βρίσκεται μέσα στο θεραπευτικό εύρος και η αιμορραγία μπορεί να ελεγχθεί τοπικά.

Μεγάλη επέμβαση

Όταν απαιτείται φυσιολογικότερη αιμόσταση, η ασενοκουμαρόλη διακόπτεται συχνά περίπου τρεις ημέρες πριν. Αυτό είναι γενικό πλαίσιο και όχι προσωπική οδηγία. Η ακριβής ημέρα εξαρτάται από:

την τρέχουσα τιμή INR,
το επιθυμητό INR της επέμβασης,
την ηπατική λειτουργία,
τις αλληλεπιδράσεις,
τον θρομβωτικό κίνδυνο.

Πριν από πολλές πράξεις υψηλού κινδύνου ζητείται INR κάτω από 1,5, αλλά ο στόχος καθορίζεται από το είδος της επέμβασης και τον θεράποντα.

Προσοχή: Οι οδηγίες που αναφέρουν «διακοπή warfarin για πέντε ημέρες» δεν μεταφέρονται αυτόματα στο Sintrom. Η ασενοκουμαρόλη έχει μικρότερο χρόνο ημίσειας ζωής και χρειάζεται δικό της πρόγραμμα με έλεγχο INR.

6Xarelto, Eliquis, Pradaxa και Lixiana πριν από επέμβαση

Τα άμεσα από του στόματος αντιπηκτικά, γνωστά ως DOACs, περιλαμβάνουν:

Δεν ρυθμίζονται με INR και έχουν ταχύτερη έναρξη και υποχώρηση της δράσης από το Sintrom.

Πώς διαβάζεται ο επόμενος πίνακας: Οι ημέρες είναι πλήρεις ημέρες χωρίς δόση πριν από την ημέρα της επέμβασης. Δεν αποτελεί οδηγία για αυτοδιακοπή. Η γραπτή ώρα της τελευταίας δόσης που δίνει ο θεράπων υπερισχύει.

Φάρμακο	Πράξη χαμηλού ή μέτριου κινδύνου	Πράξη υψηλού κινδύνου	Σημαντική παρατήρηση
Eliquis	Συχνά 1 πλήρης ημέρα διακοπής	Συχνά 2 πλήρεις ημέρες	Μπορεί να απαιτηθεί μεγαλύτερο διάστημα σε συσσώρευση ή πολύ υψηλό αιμορραγικό κίνδυνο.
Xarelto	Συχνά 1 πλήρης ημέρα	Συχνά 2 πλήρεις ημέρες	Η ώρα της καθημερινής δόσης επηρεάζει την ακριβή τελευταία λήψη.
Lixiana	Συχνά 1 πλήρης ημέρα	Συχνά 2 πλήρεις ημέρες	Αξιολογούνται νεφρική λειτουργία, βάρος και συγχορηγούμενα φάρμακα.
Pradaxa με CrCl ≥50 mL/min	Συχνά 1 πλήρης ημέρα	Συχνά 2 πλήρεις ημέρες	Αποβάλλεται σε μεγάλο ποσοστό από τους νεφρούς.
Pradaxa με CrCl 30–49 mL/min	Συχνά 2 πλήρεις ημέρες	Μπορεί να απαιτούνται 4 πλήρεις ημέρες	Η κάθαρση κρεατινίνης είναι καθοριστική.

Για πολύ υψηλού κινδύνου πράξεις, όπως ραχιαία ή επισκληρίδιος αναισθησία, μπορεί να απαιτείται μεγαλύτερο διάστημα από αυτό του πίνακα.

Η ηπαρινική γέφυρα δεν χρησιμοποιείται συνήθως όταν διακόπτεται προσωρινά ένα DOAC.

7Clexane και άλλες ηπαρίνες χαμηλού μοριακού βάρους

Το Clexane περιέχει ενοξαπαρίνη. Το πρόγραμμα εξαρτάται ουσιαστικά από το αν χορηγείται:

σε προφυλακτική δόση,
σε πλήρη θεραπευτική δόση,
μία ή δύο φορές την ημέρα,
ως μόνιμη θεραπεία ή ως προσωρινή γέφυρα,
σε ασθενή με μειωμένη νεφρική λειτουργία.

Η πλήρης θεραπευτική δόση συνήθως χρειάζεται μεγαλύτερη απόσταση από την επέμβαση από ό,τι η προφυλακτική δόση. Η τελευταία ένεση και η πρώτη μετεγχειρητική ένεση πρέπει να καταγραφούν με ακριβή ημερομηνία και ώρα.

Μην παραλείπετε αυθαίρετα ένεση: Μία ένεση Clexane μπορεί να αποτελεί θεραπεία πρόσφατης θρόμβωσης ή προστασία μηχανικής βαλβίδας και όχι απλώς προληπτική αγωγή.

Ο έλεγχος Anti-Xa δεν γίνεται συστηματικά πριν από κάθε επέμβαση. Χρησιμοποιείται σε επιλεγμένες κλινικές καταστάσεις και απαιτεί σωστό χρονισμό του δείγματος.

8Plavix, Salospir και Brilique πριν από επέμβαση

Τα αντιαιμοπεταλιακά δεν είναι τα ίδια με τα αντιπηκτικά. Επηρεάζουν κυρίως τη λειτουργία των αιμοπεταλίων.

Για πολλές μικρές οδοντιατρικές πράξεις, η μονή ή ακόμη και η διπλή αντιαιμοπεταλιακή αγωγή δεν διακόπτεται και η αιμορραγία αντιμετωπίζεται με τοπικά μέτρα.

Όταν απαιτείται διακοπή πριν από χειρουργείο

Φάρμακο	Συνηθισμένο διάστημα όταν έχει αποφασιστεί διακοπή
Κλοπιδογρέλη / Plavix	Περίπου 5 ημέρες πριν.
Τικαγρελόρη / Brilique	Περίπου 3–5 ημέρες πριν.
Πρασουγρέλη	Περίπου 7 ημέρες πριν.
Ασπιρίνη / Salospir	Συχνά συνεχίζεται, εκτός αν ο αιμορραγικός κίνδυνος είναι ιδιαίτερα υψηλός.

Πρόσφατο στεφανιαίο stent: Το Plavix, το Brilique ή η ασπιρίνη δεν πρέπει να διακόπτονται χωρίς συνεννόηση με τον επεμβατικό καρδιολόγο. Η πρόωρη διακοπή μπορεί να προκαλέσει θρόμβωση του stent και οξύ έμφραγμα.

9Αντιπηκτικά πριν από γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση

Η λέξη «κολονοσκόπηση» δεν αρκεί για να καθοριστεί η αγωγή. Πρέπει να γνωρίζουμε αν πρόκειται μόνο για διαγνωστική εξέταση ή αν αναμένεται αφαίρεση πολύποδα.

Πράξεις χαμηλού κινδύνου

Διαγνωστική γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση.
Λήψη συνήθων βιοψιών.
Ενδοσκόπηση χωρίς πολυπεκτομή.

Σε πράξεις χαμηλού κινδύνου, οι ευρωπαϊκές οδηγίες συνήθως επιτρέπουν συνέχιση ανταγωνιστή βιταμίνης Κ με INR μέσα στο θεραπευτικό εύρος. Για DOAC μπορεί να ζητηθεί παράλειψη της πρωινής δόσης την ημέρα της εξέτασης.

Πράξεις υψηλού κινδύνου

Πολυπεκτομή.
Ενδοσκοπική βλεννογονεκτομή ή υποβλεννογόνια εκτομή.
ERCP με σφιγκτηροτομή.
Διαστολή στενώσεων.
Τοποθέτηση γαστροστομίας.
Επεμβατικός ενδοσκοπικός υπέρηχος.

Για πράξεις υψηλού κινδύνου, οι οδηγίες ESGE–BSG προτείνουν συνήθως η τελευταία δόση DOAC να λαμβάνεται τρεις ημέρες πριν. Για Pradaxa με κάθαρση κρεατινίνης 30–50 mL/min μπορεί να χρειαστούν πέντε ημέρες.

Γιατί διαφέρει από το γενικό χειρουργικό πρόγραμμα; Τα πρωτόκολλα ενδοσκόπησης χρησιμοποιούν συχνά συντηρητικότερο διάστημα, επειδή μία διαγνωστική εξέταση μπορεί να μετατραπεί σε θεραπευτική πράξη, όπως πολυπεκτομή.

10Αντιπηκτικά πριν από χειρουργική επέμβαση

Οι χειρουργικές επεμβάσεις διακρίνονται γενικά σε χαμηλού, μέτριου και υψηλού αιμορραγικού κινδύνου.

Κατηγορία	Ενδεικτικά παραδείγματα	Τι σημαίνει για την αγωγή
Ελάχιστος κίνδυνος	Μικρές δερματολογικές, οφθαλμολογικές ή οδοντιατρικές πράξεις	Μπορεί να μην απαιτείται διακοπή ή να παραλειφθεί μόνο μία δόση.
Χαμηλός ή μέτριος κίνδυνος	Μικρότερες γενικές χειρουργικές πράξεις με ελεγχόμενη αιμορραγία	Τα DOACs διακόπτονται συχνά για μία πλήρη ημέρα.
Υψηλός κίνδυνος	Μεγάλες ορθοπεδικές, κοιλιακές, αγγειακές, ουρολογικές ή ογκολογικές επεμβάσεις	Χρειάζεται μεγαλύτερο διάστημα διακοπής και καθυστερημένη επανέναρξη.
Πολύ υψηλός κίνδυνος	Νευροχειρουργική, ορισμένες οφθαλμολογικές πράξεις, ραχιαία ή επισκληρίδιος αναισθησία	Απαιτείται σχεδόν πλήρης υποχώρηση της αντιπηκτικής δράσης.

Στην τελική απόφαση συμμετέχουν ο χειρουργός, ο αναισθησιολόγος και ο γιατρός που παρακολουθεί την αντιπηκτική αγωγή. Σε σύνθετες περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται καρδιολόγος, αιματολόγος ή αγγειολόγος.

11Ραχιαία, επισκληρίδιος αναισθησία και οσφυονωτιαία παρακέντηση

Οι νευραξονικές πράξεις απαιτούν ιδιαίτερα αυστηρό έλεγχο, επειδή ακόμη και μικρή αιμορραγία στον σπονδυλικό σωλήνα μπορεί να προκαλέσει αιμάτωμα και νευρολογική βλάβη.

Για τον λόγο αυτό:

τα διαστήματα διακοπής μπορεί να είναι μεγαλύτερα από μία συνηθισμένη χειρουργική επέμβαση,
η νεφρική λειτουργία πρέπει να είναι γνωστή,
η ώρα αφαίρεσης επισκληρίδιου καθετήρα επηρεάζει την ώρα της επόμενης δόσης,
δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ο γενικός πίνακας DOAC χωρίς οδηγία αναισθησιολόγου.

Σε πολύ υψηλού κινδύνου πράξεις μπορεί να απαιτείται διακοπή περίπου τριών ημερών για αναστολείς του παράγοντα Xa και τεσσάρων έως πέντε ημερών για Pradaxa, ανάλογα με τη νεφρική λειτουργία και το ειδικό πρωτόκολλο.

12Τι είναι η ηπαρινική γέφυρα και ποιος τη χρειάζεται;

Η ηπαρινική γέφυρα σημαίνει προσωρινή διακοπή του Sintrom και χορήγηση ηπαρίνης ή Clexane για μέρος του διαστήματος μέχρι την επέμβαση και μετά από αυτήν.

Δεν χρειάζεται σε όλους. Η αδιάκριτη χρήση αυξάνει την αιμορραγία χωρίς να μειώνει απαραίτητα τη θρόμβωση.

Συνήθως δεν απαιτείται

Σε πολλούς ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή χωρίς πολύ υψηλό θρομβωτικό κίνδυνο.
Στη συνήθη προσωρινή διακοπή DOAC.
Σε παλαιότερη φλεβική θρόμβωση χωρίς άλλα πολύ υψηλού κινδύνου χαρακτηριστικά.

Μπορεί να εξεταστεί

Σε ορισμένες μηχανικές καρδιακές βαλβίδες.
Σε πολύ πρόσφατη θρόμβωση ή πνευμονική εμβολή.
Σε πρόσφατο καρδιοεμβολικό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Σε προηγούμενο θρομβωτικό συμβάν κατά τη διάρκεια διακοπής αντιπηκτικού.

Η γέφυρα δεν γίνεται με αυτοσχεδιασμό: Χρειάζεται συγκεκριμένη δόση Clexane, ακριβή ώρα τελευταίας ένεσης, σαφή ώρα επανέναρξης και συχνά έλεγχο νεφρικής λειτουργίας και γενικής αίματος.

13Ποιες εξετάσεις χρειάζονται πριν από επέμβαση;

Εξέταση	Πότε είναι χρήσιμη	Σημαντική διευκρίνιση
Γενική αίματος	Έλεγχος αιμοσφαιρίνης, αιματοκρίτη και αιμοπεταλίων	Ανιχνεύει αναιμία ή θρομβοπενία που αυξάνει τον κίνδυνο.
INR / PT	Απαραίτητο για Sintrom και άλλους ανταγωνιστές βιταμίνης Κ	Δεν μετρά αξιόπιστα τη δράση των DOACs.
aPTT	Χρήσιμο σε συγκεκριμένες διαταραχές πήξης και μη κλασματοποιημένη ηπαρίνη	Φυσιολογικό aPTT δεν αποκλείει πάντα σημαντική δράση DOAC.
Κρεατινίνη και eGFR	Σημαντικά για DOACs και Clexane	Για ορισμένες αποφάσεις χρειάζεται υπολογισμός κάθαρσης κρεατινίνης και όχι μόνο το εργαστηριακό eGFR.
Ηπατικά ένζυμα	Σε γνωστή ηπατική νόσο ή κλινική υποψία	Η ηπατική δυσλειτουργία επηρεάζει αιμόσταση και φάρμακα.
Anti-Xa ή ειδικά επίπεδα DOAC	Μόνο σε επιλεγμένες επείγουσες ή πολύ υψηλού κινδύνου περιπτώσεις	Δεν αποτελούν εξέταση ρουτίνας για όλους.

Τα D-Dimer δεν χρησιμοποιούνται για να κριθεί αν έχει απομακρυνθεί ένα αντιπηκτικό ούτε για να αποφασιστεί η ώρα της επέμβασης.

14Πότε ξεκινά ξανά το αντιπηκτικό μετά την επέμβαση;

Η επανέναρξη δεν καθορίζεται μόνο από το ρολόι. Πρέπει πρώτα να έχει ελεγχθεί η αιμορραγία και να υπάρχει ασφαλής αιμόσταση.

Κατάσταση	Συνηθισμένο γενικό πλαίσιο επανέναρξης
Μικρή οδοντιατρική πράξη	Η επόμενη δόση μπορεί συχνά να ληφθεί την ίδια ημέρα ή στην κανονική ώρα, μόνο σύμφωνα με το γραπτό σχέδιο και αφού έχει σταματήσει η αιμορραγία.
Χειρουργείο χαμηλού ή μέτριου κινδύνου	DOAC συνήθως περίπου 24 ώρες μετά, εφόσον υπάρχει πλήρης αιμόσταση.
Χειρουργείο υψηλού κινδύνου	DOAC συνήθως μετά από 48–72 ώρες.
Υψηλού κινδύνου ενδοσκόπηση	Συχνά 2–3 ημέρες μετά, ανάλογα με αιμορραγικό και θρομβωτικό κίνδυνο.
Sintrom	Μπορεί να επανεκκινήσει 12–24 ώρες μετά όταν η αιμόσταση είναι ασφαλής, αλλά απαιτεί εξατομικευμένο πρόγραμμα και επανέλεγχο INR.

Δεν συνιστάται η αυθαίρετη λήψη μισής δόσης DOAC για λίγες ημέρες ως «ασφαλέστερη λύση», επειδή τέτοιο σχήμα δεν έχει τεκμηριωθεί ως περιεγχειρητική στρατηγική.

Το σχέδιο πρέπει να γράφει δύο ώρες: την ώρα της τελευταίας δόσης πριν από την πράξη και την ώρα της πρώτης δόσης μετά την πράξη.

15Τι γίνεται σε επείγουσα επέμβαση;

Σε επείγουσα ή άμεση επέμβαση, ενημερώστε την ιατρική ομάδα:

ποιο φάρμακο λαμβάνετε,
ποια ήταν η τελευταία δόση,
ποια ώρα λήφθηκε,
ποια είναι η δόση,
γιατί σας χορηγήθηκε,
αν υπάρχει νεφρική ή ηπατική νόσος.

Η ομάδα μπορεί να ζητήσει γενική αίματος, INR, aPTT, νεφρική λειτουργία ή ειδικότερες εξετάσεις. Σε σοβαρή αιμορραγία ή ανάγκη άμεσης επέμβασης υπάρχουν νοσοκομειακές στρατηγικές αναστροφής:

βιταμίνη Κ και συμπύκνωμα προθρομβινικού συμπλέγματος για ανταγωνιστές βιταμίνης Κ,
idarucizumab για dabigatran,
ειδικές ή μη ειδικές στρατηγικές αναστροφής για αναστολείς παράγοντα Xa, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα και το κλινικό πλαίσιο.

Δεν λαμβάνεται βιταμίνη Κ στο σπίτι για να «διορθωθεί» το Sintrom πριν από μία προγραμματισμένη επέμβαση, εκτός αν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική εντολή.

16Πρακτικό checklist και προειδοποιητικά σημεία

Πριν φύγετε από το ιατρείο ζητήστε γραπτώς

1. Τελευταία δόσηΗμερομηνία και ακριβής ώρα.

2. Ημέρα επέμβασηςΠοια φάρμακα λαμβάνονται το πρωί.

3. ΕπανέναρξηΗμερομηνία, ώρα και πλήρης δόση.

4. ΕξετάσειςINR, γενική αίματος ή νεφρική λειτουργία όπου χρειάζονται.

Μετά την πράξη ζητήστε άμεση βοήθεια αν υπάρχει

αιμορραγία που δεν περιορίζεται με σταθερή πίεση,
συνεχής κατάποση αίματος μετά από οδοντιατρική πράξη,
μεγάλη διόγκωση ή αιμάτωμα,
αίμα στα ούρα ή μαύρα κόπρανα,
έντονη αδυναμία, ωχρότητα, δύσπνοια ή τάση λιποθυμίας,
ξαφνικός πόνος στο στήθος ή δύσπνοια,
αδυναμία άκρου, ασυμμετρία προσώπου ή διαταραχή ομιλίας,
πόνος και πρήξιμο στο ένα πόδι.

17Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να σταματήσω το αντιπηκτικό για καθαρισμό δοντιών;

Συνήθως όχι. Ο απλός καθαρισμός και οι πράξεις χαμηλού αιμορραγικού κινδύνου πραγματοποιούνται συνήθως χωρίς αλλαγή της αγωγής.

Μπορώ να βγάλω ένα δόντι ενώ παίρνω αντιπηκτικό;

Συχνά ναι. Μία απλή εξαγωγή μπορεί σε πολλούς ασθενείς να γίνει χωρίς πλήρη διακοπή, με πρόσφατη αξιολόγηση και τοπικά μέτρα αιμόστασης.

Πόσες ημέρες πριν σταματά το Sintrom;

Σε μεγάλη επέμβαση η ασενοκουμαρόλη διακόπτεται συχνά περίπου τρεις ημέρες πριν, αλλά η απόφαση εξαρτάται από το INR, τον στόχο της πράξης και τον θρομβωτικό κίνδυνο. Δεν εφαρμόζεται χωρίς γραπτή ιατρική οδηγία.

Πρέπει να κάνω INR αν παίρνω Eliquis ή Xarelto;

Όχι για τη συνήθη παρακολούθηση της αντιπηκτικής δράσης. Το INR δεν μετρά αξιόπιστα τη δράση των DOACs.

Γιατί χρειάζεται κρεατινίνη πριν από επέμβαση;

Η νεφρική λειτουργία επηρεάζει την απομάκρυνση των DOACs, ιδιαίτερα του Pradaxa, καθώς και του Clexane. Μπορεί να αλλάξει τον απαιτούμενο χρόνο διακοπής.

Χρειάζεται Clexane όταν σταματά το Sintrom;

Όχι σε όλους. Η ηπαρινική γέφυρα χρησιμοποιείται μόνο όταν ο θρομβωτικός κίνδυνος το δικαιολογεί, επειδή αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας.

Χρειάζεται Clexane όταν σταματά Eliquis ή Xarelto;

Συνήθως όχι. Η γέφυρα με ηπαρίνη δεν συνιστάται στην τυπική προσωρινή διακοπή DOAC.

Σταματά το Salospir πριν από χειρουργείο;

Σε πολλές μη καρδιοχειρουργικές πράξεις συνεχίζεται. Η απόφαση αλλάζει σε πράξεις πολύ υψηλού αιμορραγικού κινδύνου και ανάλογα με τον λόγο χορήγησής του.

Μπορώ να σταματήσω το Plavix επειδή το ζήτησε ο οδοντίατρος;

Όχι χωρίς επικοινωνία με τον γιατρό που το χορήγησε, ιδιαίτερα αν υπάρχει στεφανιαίο stent. Η πρόωρη διακοπή μπορεί να είναι επικίνδυνη.

Η γαστροσκόπηση χρειάζεται διακοπή αντιπηκτικού;

Η απλή διαγνωστική γαστροσκόπηση είναι συνήθως χαμηλού κινδύνου. Το σχέδιο αλλάζει αν προβλέπεται βιοψία υψηλότερου κινδύνου ή θεραπευτική παρέμβαση.

Η κολονοσκόπηση χρειάζεται διακοπή;

Εξαρτάται από το αν είναι μόνο διαγνωστική ή αν αναμένεται πολυπεκτομή. Η πολυπεκτομή θεωρείται πράξη υψηλότερου αιμορραγικού κινδύνου.

Πότε ξεκινά ξανά το αντιπηκτικό;

Μόνο όταν έχει επιτευχθεί ασφαλής αιμόσταση. Συχνά περίπου στις 24 ώρες μετά από πράξη χαμηλού κινδύνου και στις 48–72 ώρες μετά από πράξη υψηλού κινδύνου, αλλά η τελική οδηγία είναι εξατομικευμένη.

Τι κάνω αν ξέχασα και πήρα το αντιπηκτικό πριν από την επέμβαση;

Ενημερώστε αμέσως τον χειρουργό, τον οδοντίατρο ή το νοσοκομείο. Μην αποκρύψετε τη δόση και μην προσπαθήσετε να προκαλέσετε εμετό ή να πάρετε άλλο φάρμακο.

Ποιο παυσίπονο μπορώ να πάρω μετά από εξαγωγή;

Η επιλογή γίνεται από τον οδοντίατρο ή τον γιατρό. Ιβουπροφαίνη, ναπροξένη και άλλα ΜΣΑΦ μπορεί να αυξήσουν την αιμορραγία όταν συνδυάζονται με αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά.

Εργαστηριακός έλεγχος πριν από επέμβαση

Ανάλογα με το φάρμακο και την πράξη μπορεί να ζητηθούν γενική αίματος, αιμοπετάλια, INR, aPTT, κρεατινίνη, eGFR, ουρία και ηπατικός έλεγχος. Οι εξετάσεις δεν αντικαθιστούν τη γραπτή οδηγία διακοπής και επανέναρξης από τον θεράποντα.

Μικροβιολογικό Εργαστήριο Δρ. Παντελή Αναγνωστόπουλου – Λαμία

Επικοινωνία και ραντεβού →

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

European Society of Cardiology. 2022 ESC Guidelines on cardiovascular assessment and management of patients undergoing non-cardiac surgery:
https://www.escardio.org/guidelines/clinical-practice-guidelines/all-esc-practice-guidelines/non-cardiac-surgery/
American College of Chest Physicians. Perioperative Management of Antithrombotic Therapy, 2022:
https://journal.chestnet.org/article/S0012-3692(22)01359-9/fulltext
American Heart Association and American College of Cardiology. 2024 Guideline for Perioperative Cardiovascular Management for Noncardiac Surgery:
https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000001285
British Society of Gastroenterology and European Society of Gastrointestinal Endoscopy. Endoscopy in patients on antiplatelet or anticoagulant therapy, guideline update:
https://www.esge.com/assets/downloads/pdfs/guidelines/2021_a_1547_2282.pdf
American Dental Association. Oral Anticoagulant and Antiplatelet Medications and Dental Procedures:
https://www.ada.org/resources/ada-library/oral-health-topics/oral-anticoagulant-and-antiplatelet-medications-and-dental-procedures
ACC/AHA/ACCP/HRS. 2023 Guideline for the Diagnosis and Management of Atrial Fibrillation:
https://www.jacc.org/doi/10.1016/j.jacc.2023.08.017
Εσωτερικός οδηγός για αντιπηκτικά και αντιαιμοπεταλιακά:
https://mikrobiologikolamia.gr/antipiktika-antiaimopetaliaka/

Ιατρική αποποίηση ευθύνης: Το άρθρο παρέχει γενική ενημέρωση και δεν αποτελεί εξατομικευμένη οδηγία διακοπής ή επανέναρξης αντιπηκτικού. Η αυθαίρετη αλλαγή της αγωγής μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αιμορραγία ή θρόμβωση. Ακολουθήστε το γραπτό σχέδιο του θεράποντος και της ιατρικής ομάδας που πραγματοποιεί την πράξη.

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος
Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος