26/Aug/2025

📑 Πίνακας Περιεχομένων

1) Εισαγωγή στον HHV-8 (KSHV)
2) Ιστορική Αναδρομή & Ανακάλυψη
3) Δομή & Μοριακή Βιολογία του ιού
4) Τρόποι Μετάδοσης
5) Επιδημιολογία
6) HHV-8 και Σάρκωμα Kaposi
7) HHV-8 και Πρωτοπαθές Υγρόλεμφομα (PEL)
8) HHV-8 και Νόσος Castleman
9) Κλινικές Εκδηλώσεις & Συμπτώματα
10) Διάγνωση – Εργαστηριακές Εξετάσεις
11) Θεραπευτικές Προσεγγίσεις
12) HHV-8 σε Ανοσοκατεσταλμένους Ασθενείς
13) HHV-8 και HIV – Η σχέση με το AIDS
14) Πρόληψη & Δημόσια Υγεία
15) Ερευνητικές Κατευθύνσεις & Εμβόλιο
16) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
17) Συμπεράσματα
18) Βιβλιογραφία

1) Εισαγωγή στον HHV-8 (KSHV)

Ο HHV-8 (Human Herpesvirus 8), γνωστός και ως
KSHV – Kaposi’s Sarcoma–associated Herpesvirus, είναι ένας DNA ιός της
οικογένειας Herpesviridae, υποοικογένειας Gammaherpesvirinae (γ-ερπητοϊοί),
γένους Rhadinovirus. Ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1990 σε βλάβες
σαρκώματος Kaposi και έκτοτε έχει συσχετιστεί με συγκεκριμένα
νεοπλάσματα και φλεγμονώδη σύνδρομα, κυρίως σε άτομα με ανοσοκαταστολή.

Βασικά σημεία (Key facts)

Τι είναι: Γ-ερπητοϊός με κύκλους λανθάνουσας και λυτικής λοίμωξης.
Κύρια νοσήματα: Σάρκωμα Kaposi, Πρωτοπαθές Υγρόλεμφομα – PEL, Πολυκεντρική νόσος Castleman (HHV-8–MCD), και KICS (HHV-8–σχετιζόμενο φλεγμονώδες σύνδρομο).
Μετάδοση: Κυρίως μέσω σιέλου∙ επίσης σεξουαλική, σπανιότερα μέσω αίματος/μεταμοσχεύσεων ή κάθετα.
Ποιοι κινδυνεύουν: Άτομα με HIV (ιδίως χωρίς ART), λήπτες μεταμόσχευσης με ανοσοκαταστολή, ορισμένοι γεωγραφικοί/συμπεριφορικοί πληθυσμοί.
Διάγνωση: Ορολογία (αντισώματα), PCR για ιικό DNA, ιστοπαθολογία/ανοσοϊστοχημεία (LANA) σε ιστό.
Θεραπεία: Εξαρτάται από τη νόσο (π.χ. KS, PEL, MCD)∙ θεμελιώδης η αποκατάσταση ανοσίας (ART σε HIV), στοχευμένες θεραπείες/χημειοθεραπεία κατά ένδειξη.

Όπως όλοι οι ερπητοϊοί, ο HHV-8 εγκαθιστά λανθάνουσα λοίμωξη σε κύτταρα-στόχους
(κυρίως Β-λεμφοκύτταρα και ενδοθηλιακά/σπειροειδή κύτταρα) και μπορεί να επανενεργοποιηθεί
σε λυτική φάση. Κατά τη λανθάνουσα φάση εκφράζονται περιορισμένα γονίδια όπως
το LANA (Latency-Associated Nuclear Antigen) που βοηθά στη διατήρηση του ιικού γονιδιώματος
και στη ρύθμιση του κυτταρικού κύκλου. Στη λυτική φάση εκφράζονται πληθώρα γονιδίων
(π.χ. vIL-6, vGPCR, K1, vBcl-2) που προάγουν φλεγμονή, αγγειογένεση και
επιβίωση κυττάρων, συνεισφέροντας στην παθογένεση.

Γιατί μας αφορά ο HHV-8;

Συνδέεται αιτιολογικά με σάρκωμα Kaposi (δέρμα/βλεννογόνοι/σπλάχνα).
Μπορεί να προκαλέσει λεμφώματα (ιδίως PEL) και λεμφαδενοπάθεια/πυρετό σε MCD/KICS.
Η ανοσοκαταστολή (HIV, μεταμόσχευση) αυξάνει θεαματικά τον κίνδυνο κλινικής νόσου.

Με μια ματιά – Βιολογία

Γονιδίωμα: δίκλωνο DNA (~165–170 kb).
Τρόποι μόλυνσης: κυρίως στοματοφαρυγγική έκθεση (σιέλο) και σεξουαλική επαφή.
Κύτταρα-στόχοι: Β-κύτταρα, ενδοθηλιακά/σπειροειδή κύτταρα, μονοκυτταρική σειρά.
Επίμονη λοίμωξη: λανθάνουσα με περιοδικές επανενεργοποιήσεις.

📌 Περίληψη 1-λεπτού

Ο HHV-8 είναι γ-ερπητοϊός που προκαλεί καρκινογένεση/φλεγμονή σε ορισμένα περιβάλλοντα ανοσοκαταστολής.
Συνδέεται με Kaposi, PEL, HHV-8–MCD, KICS.
Μεταδίδεται κυρίως με σάλιο∙ προσοχή σε πρακτικές βαθιών φιλιών, στοματογεννητικών επαφών και κοινής χρήσης σκευών.
Η αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) μειώνει τον κίνδυνο/βαρύτητα του Kaposi σε άτομα με HIV.
Η διάγνωση βασίζεται σε ιστοπαθολογία+LANA (για βλάβες), PCR και ορολογία.

Τι προκαλεί ο HHV-8;

Η αιτιολογική σχέση του HHV-8 με το σάρκωμα Kaposi είναι πλέον καθιερωμένη.
Επιπλέον, ο ιός εμπλέκεται στο πρωτοπαθές υγρόλεμφομα (PEL) – ένα επιθετικό Β-λεμφωμα που
εμφανίζεται σε ορογόνες κοιλότητες – και στην πολυκεντρική νόσο Castleman που σχετίζεται με HHV-8
(με υπερκυτταροκιναιμία και συστηματικά συμπτώματα). Σε ορισμένους ασθενείς παρατηρείται
KSHV Inflammatory Cytokine Syndrome (KICS), ένα σοβαρό φλεγμονώδες σύνδρομο με υψηλή νοσηρότητα.

Μετάδοση με απλά λόγια

Η στοματοφαρυγγική απέκκριση του HHV-8 καθιστά το σιέλο βασικό φορέα μετάδοσης.
Η σεξουαλική μετάδοση (ιδίως με πρακτικές που εμπλέκουν σάλιο) έχει τεκμηριωθεί.
Σπανιότερα αναφέρονται μεταδόσεις μέσω αιμομεταγγίσεων/μεταμοσχεύσεων και κάθετης οδού.
Αναλυτικά οι οδοί και οι παράγοντες κινδύνου αναπτύσσονται στο Τρόποι Μετάδοσης.

Ποιος νοσεί;

Η επίπτωση των HHV-8 σχετιζόμενων νόσων επηρεάζεται έντονα από την ανοσολογική κατάσταση.
Σε άτομα με HIV (χωρίς αποτελεσματική ART) το σάρκωμα Kaposi είναι συχνότερο και βαρύτερο.
Λήπτες μεταμοσχεύσεων και ασθενείς με χρόνια ανοσοκαταστολή διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
Η επιδημιολογία του ιού είναι ετερογενής παγκοσμίως (υψηλή σε τμήματα της Υποσαχάριας Αφρικής,
μέτρια σε περιοχές της Μεσογείου/Μ. Ανατολής, χαμηλότερη αλλού) και επηρεάζεται από συμπεριφορικούς παράγοντες.
Βλ. Επιδημιολογία.

Διάγνωση – μια πρόγευση

Η ιστοπαθολογική επιβεβαίωση βλαβών (π.χ. Kaposi) με ανοσοϊστοχημεία έναντι LANA θεωρείται χρυσό πρότυπο.
Η PCR για HHV-8 DNA (πλάσμα/ολικό αίμα/υγρό συλλογών/ιστός) και η ορολογία
(αντισώματα έναντι λανθανόντων/λυτικών αντιγόνων) υποστηρίζουν τη διάγνωση ή την παρακολούθηση.
Αναπτύσσεται διεξοδικά στο Τμήμα 10 – Διάγνωση.

Πρόληψη & έλεγχος κινδύνου

Η μείωση της έκθεσης σε σάλιο, οι ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές και, σε άτομα με HIV,
η άμεση/συνεπής ART αποτελούν βασικά μέτρα. Σε μεταμοσχευμένους, ο εξορθολογισμός
της ανοσοκαταστολής και η στενή παρακολούθηση είναι κρίσιμα. Βλ. Πρόληψη & Δημόσια Υγεία.

2) Ιστορική Αναδρομή & Ανακάλυψη

Ο ιός HHV-8, γνωστός και ως KSHV (Kaposi’s Sarcoma-associated Herpesvirus),
ανακαλύφθηκε σχετικά πρόσφατα σε σχέση με άλλους ερπητοϊούς. Η ιστορία της αναγνώρισής του
συνδέεται στενά με την επιδημία του HIV/AIDS και με την
επανεμφάνιση του σαρκώματος Kaposi ως συχνό νεόπλασμα σε οροθετικούς ασθενείς
τη δεκαετία του 1980.

Πριν την ανακάλυψη

Το σάρκωμα Kaposi (KS) περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1872 από τον δερματολόγο
Moritz Kaposi, ο οποίος το χαρακτήρισε ως «ιδιοπαθές πολλαπλό αιμορραγικό σάρκωμα».
Για δεκαετίες θεωρούνταν σπάνια νόσος που προσέβαλλε ηλικιωμένους άνδρες Μεσογειακής ή
Εβραϊκής καταγωγής. Εμφανιζόταν επίσης σε περιοχές της Υποσαχάριας Αφρικής (ενδημικό KS),
αλλά με διαφορετική ηλικιακή κατανομή.

Με την εμφάνιση του AIDS στα τέλη της δεκαετίας του 1970 και αρχές του 1980,
οι γιατροί στις ΗΠΑ και την Ευρώπη παρατήρησαν εκρηκτική αύξηση περιστατικών KS
σε νέους ομοφυλόφιλους άνδρες. Αυτό υποδήλωνε ότι πίσω από τη νόσο
υπήρχε λοιμώδης αιτιολογία, πέρα από την ανοσοκαταστολή από τον HIV.

Η ανακάλυψη του HHV-8 (1994)

Το 1994, οι ερευνητές Yuan Chang και Patrick Moore στο Columbia University,
χρησιμοποιώντας την τεχνική Representational Difference Analysis (RDA), εντόπισαν
νέες ιικές αλληλουχίες DNA σε δείγματα ιστού από σάρκωμα Kaposi.
Οι αλληλουχίες αυτές ανήκαν σε έναν νέο γ-ερπητοϊό, που ονομάστηκε
Kaposi’s Sarcoma-associated Herpesvirus (KSHV) ή Human Herpesvirus 8 (HHV-8).

📌 Ορόσημα στην ανακάλυψη του HHV-8

1872: Ο Moritz Kaposi περιγράφει για πρώτη φορά το σάρκωμα Kaposi.
1981: Εμφάνιση AIDS∙ KS αναδεικνύεται σε «οριστική νόσο» για το HIV.
1994: Chang & Moore εντοπίζουν το DNA του HHV-8 σε βλάβες KS.
1995–1996: Αναπτύσσονται οι πρώτες ορολογικές δοκιμασίες για αντισώματα έναντι HHV-8.
1996–1997: Συσχετίσεις με Πρωτοπαθές Υγρόλεμφομα (PEL) και Νόσο Castleman.
2000s: Εδραίωση HHV-8 ως ογκογόνου ιού∙ αναφορά του ως oncovirus από τον IARC.

Αποδοχή και εδραίωση

Μετά την αρχική δημοσίευση, ανεξάρτητες ομάδες σε Ευρώπη, Αφρική και ΗΠΑ
επιβεβαίωσαν την παρουσία του HHV-8 σε σχεδόν όλα τα δείγματα KS,
αλλά όχι σε άσχετους όγκους ή υγιείς ιστούς.
Σύντομα, ο ιός ανιχνεύτηκε και σε άλλα νοσήματα, όπως το PEL και η
πολυκεντρική νόσος Castleman.

Το 1996, το International Agency for Research on Cancer (IARC)
αναγνώρισε τον HHV-8 ως «πιθανό καρκινογόνο παράγοντα για τον άνθρωπο»,
θέση που αργότερα αναβαθμίστηκε σε κατεξοχήν καρκινογόνο.

Σημασία της ανακάλυψης

Η ανακάλυψη του HHV-8 αποτελεί ορόσημο στη ιολογία και στην ογκολογία.
Ήταν ο πρώτος νέος ανθρώπινος ερπητοϊός που ανακαλύφθηκε μετά από δεκαετίες
και έφερε στο προσκήνιο την έννοια των «ογκογόνων ιών»,
τονίζοντας τη συμβολή λοιμώξεων στην καρκινογένεση.

📌 Περίληψη Ενότητας

Το KS υπήρχε ήδη από τον 19ο αιώνα, αλλά με την εμφάνιση του AIDS έγινε εξαιρετικά συχνό.
Το 1994, οι Chang & Moore ανακαλύπτουν έναν νέο γ-ερπητοϊό σε βλάβες KS.
Ο HHV-8 συνδέθηκε αμέσως με KS, και λίγο αργότερα με PEL & MCD.
Η ανακάλυψη θεμελίωσε την έννοια των ογκογόνων ιών στη σύγχρονη ιατρική.

3) Δομή & Μοριακή Βιολογία του ιού

Ο HHV-8/KSHV είναι γ-ερπητοϊός με δίκλωνο DNA (~165–170 kb) που φέρει
εκατοντάδες ανοικτά πλαίσια ανάγνωσης (ORFs) και αρκετά καταληκτικά επαναλαμβανόμενα στοιχεία
(terminal repeats, TRs). Ο ιός εναλλάσσει λανθάνουσα και λυτική φάση,
αξιοποιώντας γονίδια που μιμούνται/τροποποιούν μονοπάτια του ξενιστή
(κυτταρικό κύκλο, απόπτωση, αγγειογένεση, ανοσοδιαφυγή).

Σωματίδιο ιού (virion)

Καψίδιο: εικοσαεδρικό, πρωτεΐνη καψιδίου ORF25 (MCP) κ.ά.
Τεγκούμεντο: στρώμα πρωτεϊνών με ρυθμιστικούς παράγοντες.
Περιβλήμα: λιπιδικό, με γλυκοπρωτεΐνες gB, gH/gL, K8.1 που μεσολαβούν πρόσδεση/είσοδο.

Υποδοχείς & είσοδος

Ηπαρανική θειϊκή πρωτεογλυκάνη (HSPG) για αρχική πρόσδεση (K8.1, gB).
Integrins (π.χ. α3β1, αVβ3/β5) & DC-SIGN για ενίσχυση πρόσληψης.
Ενδοκυττάρωση & σύντηξη με ενδοσωμικές μεμβράνες → απελευθέρωση καψιδίου στο κυτταρόπλασμα.

🧬 Γονιδίωμα & οργάνωση

Το γονιδίωμα του HHV-8 αποτελείται από μοναδική περιοχή (Unique Long, UL) με τα περισσότερα ORFs
και τερματικά επαναλαμβανόμενα στοιχεία (TRs) που λειτουργούν ως οπερόνες σύζευξης
(tethering) και ρυθμιστικές πλατφόρμες για την αντιγραφή του επισώματος στην λανθάνουσα φάση.

Λανθάνουσα κασέτα: LANA/ORF73, vCyclin/ORF72, vFLIP/ORF71, viral miRNAs.
Λυτικά «άμεσα-πρώιμα-όψιμα»: RTA/ORF50 (λυτικός διακόπτης), K1, vGPCR/ORF74, vIL-6/K2, vBcl-2/ORF16, MIR1/K3, MIR2/K5, K8.1 κ.ά.

Λανθάνουσα λοίμωξη: μηχανισμοί επιμονής

LANA (ORF73): δεσμεύει τις TR αλληλουχίες και «δένει» το ιικό επίσωμα στα χρωμοσώματα του ξενιστή
(tethering), εξασφαλίζοντας συγχρονισμένη αντιγραφή με το κύτταρο. Ρυθμίζει p53/Rb, προάγει επιβίωση.
vCyclin (ORF72): ομόλογο κυκλίνης D∙ ενεργοποιεί CDK6, παρακάμπτει ρύθμιση Rb → είσοδος S-φάσης.
vFLIP (ORF71): ενεργοποίηση NF-κB, αντοχή σε απόπτωση (αναστολή κασπασών) και προ-φλεγμονώδες προφίλ.
Viral miRNAs: στοχεύουν mRNAs του ξενιστή (απόπτωση, ανοσοαπόκριση), σταθεροποιούν λανθάνουσα κατάσταση.

Λυτική φάση: διακόπτης & παθογονικότητα

RTA (ORF50): μεταγραφικός διακόπτης που ξεκινά τη λυτική κασέτα∙ ενεργοποιείται από stress, υποξία,
HDACi, φλεγμονώδη σήματα.
K1: με ιΤΜ (immunoreceptor tyrosine-based motifs), ενεργοποιεί SRC/PI3K/Akt, προάγει επιβίωση, ανοσοδιαφυγή.
vGPCR (ORF74): συντακτικός/συνταγματικά ενεργός GPCR → αγγειογένεση (VEGF), προ-ογκογόνος σηματοδότηση.
vIL-6 (K2): ιογενής ιντερλευκίνη-6, παρακάμπτει gp130 ρύθμιση → υπερκυτταροκιναιμία (κρίσιμο σε MCD/KICS).
vBcl-2 (ORF16): αντι-αποπτωτικός παράγοντας, αναστέλλει μιτοχονδριακή οδό.
MIR1/K3 & MIR2/K5: E3-λιγάσες που καταβιβάζουν MHC-I, ICAM-1, B7 → ανοσοδιαφυγή.
K8.1, gB, gH/gL: δομικές γλυκοπρωτεΐνες για συναρμολόγηση/έξοδο ιού.

Σημείωση για επαγγελματίες:
Η λεπτή ισορροπία λανθάνουσας/λυτικής έκφρασης καθορίζει φαινότυπο νόσου:
κυρίως λανθάνουσα σε PEL (με «λάμψεις» λυτικής), μικτός κύκλος σε MCD, έντονη λυτική υπογραφή σε
προαγγειογενετικά περιβάλλοντα όπως το Kaposi.

Τροπισμός & κύτταρα-στόχοι

Β-λεμφοκύτταρα: πρωτεύον reservoir λανθάνουσας λοίμωξης (PEL, MCD).
Ενδοθηλιακά/σπειροειδή κύτταρα: αγγειοπαραγωγές βλάβες Kaposi.
Μονοκύτταρα/δενδριτικά: πιθανός ρόλος μετάδοσης & ανοσορύθμισης.

Επιγενετική ρύθμιση & δεσμοί με χρωματίνη

Το ιικό επίσωμα είναι οργανωμένο σε νουκλεοσώματα με σημάδια ιστονών
(H3K27me3 σε σιγή λανθάνουσας, H3K4me3 σε ενεργά λυτικά γονίδια). Το LANA συνεργάζεται με παράγοντες
του ξενιστή (BRD4, ORC) για αντιγραφή/συντήρηση. Μεταβολές στη
μεθυλίωση DNA και στις ιστόνες διευκολύνουν την επανενεργοποίηση.

Ανοσοδιαφυγή

K3/K5 (MIR1/2): ενδοκυττάρωση/ουβικουϊτινίλωση MHC-I → αποφυγή CTLs.
vIRFs: ιογενείς ρυθμιστές interferon που αναστέλλουν IRF3/7 και pathways IFN-I.
vCCLs (vMIPs): ιογενείς χημειοκίνες που εκτρέπουν κυτταρική μετανάστευση/κινητοποίηση.

Κύκλος ζωής – συνοπτικό διάγραμμα ροής (κειμενικό)

Πρόσδεση: K8.1/gB ↔ HSPG, ενίσχυση μέσω integrins/DC-SIGN.
Είσοδος: ενδοκυττάρωση & αποκαψιδίωση → μεταφορά DNA στον πυρήνα.
Επίσωμα: κυκλίωση DNA, οργάνωση σε χρωματίνη, έκφραση λανθανόντων.
Συντήρηση: LANA-tethering & αντιγραφή συγχρονισμένη με S-φάση.
Επανενεργοποίηση: RTA↑ από stress/σήματα → λυτική κασέτα.
Συναρμολόγηση/Έξοδος: καψιδίωση στον πυρήνα, απόκτηση περιβλήματος, εκβλάστηση.

Ενεργοποιητές επανενεργοποίησης (λυτικής)

Ερέθισμα	Οδός	Επίδραση
Υποξία / HIF-1α	HIF-εξαρτώμενη μεταγραφική ενεργοποίηση	↑ RTA, αγγειογένεση
Φλεγμονή (IL-6, TNF)	NF-κB / STAT3	Μερική λυτική ενεργοποίηση, κυτταροκιναιμία
HDAC αναστολείς	Απο-σιγή γονιδίων	Έναρξη λυτικής, ↑ ιικής παραγωγής
Οξειδωτικό stress	MAPK/JNK	RTA↑, λυτική μετάβαση

Σχέσεις με μονοπάτια ξενιστή

PI3K/Akt/mTOR: προώθηση επιβίωσης/αναβολισμού (K1, vGPCR).
NF-κB: χρόνια ενεργοποίηση μέσω vFLIP → φλεγμονή & αντοχή σε απόπτωση (PEL).
p53/Rb: λειτουργική αναστολή (LANA, vCyclin) → κυτταρική αθανατοποίηση.
VEGF/Angiogenesis: vGPCR, vIL-6 → πρότυπο αγγειογένεσης Kaposi.

Σύγκριση με EBV (άλλος γ-ερπητοϊός)

Χαρακτηριστικό	HHV-8 / KSHV	EBV
Κύρια νοσήματα	Kaposi, PEL, MCD, KICS	Hodgkin/Non-Hodgkin, NPC, PTLD, IM
Λανθάνουσα κασέτα	LANA, vCyclin, vFLIP, miRNAs	EBNA, LMPs, EBERs, miRNAs
Λυτικός διακόπτης	RTA (ORF50)	Zta (BZLF1)
Αγγειογένεση	Έντονη (vGPCR, vIL-6, VEGF)	Μέτρια/πλαίσιο-εξαρτώμενη

📌 Περίληψη Ενότητας

Το γονιδίωμα του HHV-8 κωδικοποιεί λανθάνουσες και λυτικές πρωτεΐνες που αναδιαμορφώνουν κρίσιμα μονοπάτια του ξενιστή.
Το LANA διατηρεί το επίσωμα∙ το RTA ενορχηστρώνει την μετάβαση στη λυτική φάση.
Η ανοσοδιαφυγή επιτυγχάνεται με K3/K5, vIRFs, ιογενείς χημειοκίνες.
Η αγγειογένεση και το φλεγμονώδες μικροπεριβάλλον είναι κεντρικά στην παθογένεση του Kaposi.

5) Επιδημιολογία

Η επιδημιολογία του HHV-8/KSHV παρουσιάζει έντονη γεωγραφική ετερογένεια και εξαρτάται
από ηλικία, σεξουαλικές πρακτικές, κοινωνικοδημογραφικούς και ανοσολογικούς παράγοντες.
Σε ενδημικές περιοχές, η πρωτολοίμωξη συμβαίνει συχνά στην παιδική ηλικία μέσω σάλιου,
ενώ σε μη ενδημικές χώρες η μετάδοση εμφανίζεται κυρίως στην ενήλικη ζωή (π.χ. MSM).

🔎 Βασική εικόνα

Υποσαχάρια Αφρική: πολύ υψηλή οροεπιπολασμός, συχνή παιδική μετάδοση∙ υψηλή επίπτωση KS.
Μεσόγειος/Μ. Ανατολή: μέτρια ενδημικότητα (ιδίως παλαιότερες ηλικίες)∙ ιστορικά «κλασικό» KS.
Β. Ευρώπη/Β. Αμερική: χαμηλή ενδημικότητα στο γενικό πληθυσμό, υψηλότερη σε MSM & HIV+.
Μεταμοσχευμένοι: αυξημένος κίνδυνος HHV-8 λοίμωξης/επανενεργοποίησης και KS post-transplant.

Οροεπιπολασμός (seroprevalence) κατά περιοχές

Περιοχή	Εκτιμώμενος οροεπιπολασμός	Τυπικό μοτίβο μετάδοσης	Σχόλια
Υποσαχάρια Αφρική	Υψηλός (π.χ. 30–70% σε ορισμένα κράτη)	Παιδική ηλικία μέσω σάλιου	Υψηλή επίπτωση ενδημικού KS∙ συχνή HHV-8–MCD.
Μεσογειακή λεκάνη	Μέτριος (π.χ. 5–35%)	Νεότεροι/μέσης ηλικίας ενήλικες· πιθανή ενδοοικογενειακή μετάδοση	Ιστορικά «κλασικό» KS σε ηλικιωμένους άνδρες.
Βόρεια Ευρώπη / Β. Αμερική	Χαμηλός στον γενικό πληθυσμό (π.χ. 1–10%)	Ενήλικη ζωή, MSM & σεξουαλικές πρακτικές που εμπλέκουν σάλιο	Αιχμή σε MSM, ιδιαίτερα χωρίς προφύλαξη.
Ασία & Λ. Αμερική	Ετερογενής (χαμηλός–μέτριος)	Μικτή εικόνα	Τοπικές διαφορές ανά χώρα/υποπληθυσμό.
Ειδικές ομάδες (MSM)	Αυξημένος (συχνά >15–25%)	Σεξουαλική/στοματογεννητική μετάδοση	Ισχυρή συσχέτιση με πρακτικές που εμπλέκουν σάλιο.
Μεταμοσχευμένοι λήπτες	Μεταβλητός· εξαρτάται από οροθετικότητα δότη/λήπτη	Μεταμόσχευση/αίμα & επανενεργοποίηση	Κίνδυνος KS post-transplant & HHV-8 συνδρ.

Ηλικιακά μοτίβα & φύλο

Παιδιά (ενδημικές ζώνες): γρήγορη ορομετατροπή μέχρι την εφηβεία λόγω στοματοφαρυγγικής μετάδοσης.
Ενήλικες (μη ενδημικές χώρες): χαμηλή συχνότητα στο γενικό πληθυσμό· αυξημένη σε MSM.
Φύλο: το «κλασικό» KS ιστορικά συχνότερο σε άνδρες μεγάλης ηλικίας (Μεσόγειος/Μ. Ανατολή).

HHV-8 & HIV

Σε άτομα με HIV, ο κίνδυνος σάρκωμα Kaposi και HHV-8–σχετιζόμενων συνδρόμων είναι
σημαντικά υψηλότερος. Η καθολική πρόσβαση και συμμόρφωση στην ART έχει μειώσει την επίπτωση
του KS, αλλά δεν την έχει μηδενίσει, ιδίως όταν η διάγνωση HIV καθυστερεί ή η ανοσοκαταστολή επιμένει.

Μεταμόσχευση & ιατρογενής ανοσοκαταστολή

Οι λήπτες μεταμοσχεύσεων (νεφρού, ήπατος, καρδιάς) διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο de novo λοίμωξης
από οροθετικό δότη ή επανενεργοποίησης λανθάνουσας λοίμωξης, οδηγώντας σε KS post-transplant
ή HHV-8–σχετιζόμενες λεμφοϋπερπλασίες. Η προσαρμογή της ανοσοκαταστολής και η επιτήρηση είναι κρίσιμες.

Ελλάδα & Μεσογειακή εικόνα (συνοπτικά)

Μεσογειακό μοτίβο: μέτρια ενδημικότητα, με ιστορική παρουσία «κλασικού» KS σε ηλικιωμένους άνδρες.
Ομάδες κινδύνου: άτομα με HIV (ιδίως χωρίς ελεγχόμενη ART), MSM, μεταμοσχευμένοι λήπτες.
Δημόσια υγεία: στοχευμένη ενημέρωση για στοματογεννητικές πρακτικές, προληπτικός έλεγχος σε μεταμοσχεύσεις
όπου ενδείκνυται, έγκαιρη HIV διάγνωση/ART.

Τάσεις & δυναμικές

📉 Μετά την ευρεία ART

Μείωση επίπτωσης KS σε χώρες με καλή πρόσβαση στην ART, αλλά παραμένουσα νοσηρότητα σε καθυστερημένα περιστατικά.

🌍 Μεταναστευτικές ροές

Μεταφορά επιδημιολογικών προτύπων από ενδημικές σε μη ενδημικές χώρες· ανάγκη πολιτισμικά ευαίσθητων παρεμβάσεων.

🧪 Βελτίωση διαγνωστικών

Αυξημένη ανίχνευση οροθετικών/ασυμπτωματικών φορέων με σύγχρονη ορολογία & PCR.

📌 Περίληψη Ενότητας

Ο HHV-8 είναι πολύ συχνός σε τμήματα της Αφρικής, μέτριος στη Μεσόγειο και σπάνιος στον γενικό πληθυσμό Β. Ευρώπης/Β. Αμερικής.
Σε μη ενδημικές χώρες, η υψηλότερη επίπτωση αφορά MSM και άτομα με HIV.
Η ART έχει περιορίσει αλλά όχι εξαλείψει το KS.
Οι μεταμοσχευμένοι αποτελούν διακριτή ομάδα υψηλού κινδύνου.

6) HHV-8 και Σάρκωμα Kaposi (KS)

Το σάρκωμα Kaposi (KS) είναι αγγειοπαραγωγός νεοπλασία που απαιτεί την παρουσία του
HHV-8/KSHV για την παθογένεσή του. Χαρακτηρίζεται από ατρωματικές–ερυθρωπορφυρές–καφεοειδείς
βλάβες δέρματος/βλεννογόνων, που μπορούν να διηθούν λεμφικούς/σπλαχνικούς ιστούς.
Η βαρύτητα ποικίλλει από εντοπισμένη δερματική νόσο έως εκτεταμένη σπλαχνική εμπλοκή,
ιδίως σε άτομα με HIV ή ιατρογενή ανοσοκαταστολή.

🔎 Βασικά σημεία

Το KS είναι HHV-8–εξαρτώμενο∙ χωρίς ιό δεν αναπτύσσεται νόσος.
Υπάρχουν 4 κλασικοί κλινικο-επιδημιολογικοί τύποι: κλασικός, ενδημικός (Αφρικής), επιδημικός σχετιζόμενος με AIDS, ιατρογενής/μεταμόσχευση.
Η αποκατάσταση ανοσίας (ART, μείωση ανοσοκαταστολής) είναι θεραπευτικός ακρογωνιαίος λίθος.
Διάγνωση με βιοψία και ανοσοϊστοχημεία LANA (πυρηνική θετικότητα).
Θεραπείες: τοπικές (laser/κρυοθεραπεία/ενδοβλάβια), ακτινοθεραπεία, συστηματική (λιποσωμιακή δοξορουβικίνη, πακλιταξέλη), νεότερες επιλογές σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

6.1 Τύποι σαρκώματος Kaposi

Τύπος	Πληθυσμός / Πλαίσιο	Κλινικά χαρακτηριστικά	Σχόλια
Κλασικός (Classic KS)	Ηλικιωμένοι άνδρες Μεσογείου/Μ. Ανατολής/Αν. Ευρώπης	Αργή πορεία, κυρίως κάτω άκρα, οζώδεις/πλακές, λεμφοίδημα	Συνήθως εντοπισμένη δερματική νόσος
Ενδημικός (African KS)	Υποσαχάρια Αφρική (παιδιά & ενήλικες)	Πιο επιθετικός, συχνά λεμφαδενική/σπλαχνική εμπλοκή	Υψηλός οροεπιπολασμός HHV-8
Επιδημικός (AIDS-related)	Άτομα με HIV (ιδίως CD4 χαμηλά, χωρίς ART)	Πολλαπλές βλάβες, στοματική/γαστρεντερική/πνευμονική εμπλοκή	Βελτίωση με αποτελεσματική ART
Ιατρογενής / Post-transplant	Λήπτες μεταμοσχεύσεων ή χρόνια ανοσοκαταστολή	Δερματική ή/και σπλαχνική νόσος	Συχνά ανταποκρίνεται στη μείωση ανοσοκαταστολής

6.2 Κλινική εικόνα

Δέρμα: κηλίδες/πλάκες/οζίδια ρόδινα–πορφυρά–καφεοϊώδη, συχνά συμμετρικά στα κάτω άκρα, δυνατό άλγος ή αιμορραγία.
Στοματική κοιλότητα: υπερώα/ούλα/γλώσσα με αιμορραγικές βλάβες.
Λεμφαγγειακή εμπλοκή: λεμφοίδημα (ιδίως κνήμη/ποδός/γεννητικά), επιβαρύνει λειτουργικότητα.
Σπλάχνα: γαστρεντερικό (αιμορραγία/αναιμία), πνεύμονες (δύσπνοια/αιμόπτυση/διηθήματα), ήπαρ κ.ά.
Συστηματικά: πυρετός/απώλεια βάρους όταν συνυπάρχει HHV-8–MCD ή KICS.

6.3 Διάγνωση

Βιοψία βλάβης

Ιστολογία: ατρακτόμορφα κύτταρα, σχηματισμός αγγειακών σχισμών, εξαγγειώσεις ερυθρών, αιμοσιδηρίνη.
Ανοσοϊστοχημεία: LANA-1 (πυρηνική θετικότητα), ενδοθηλιακοί δείκτες (CD31/CD34), D2-40.

Εργαστηριακός έλεγχος

HIV testing (σε κάθε νέο KS).
CD4/ιικό φορτίο HIV αν οροθετικός.
PCR HHV-8 DNA (αίμα/πλάσμα) ενίοτε για παρακολούθηση σε επιλεγμένα σενάρια.

Απεικόνιση/ενδοσκόπηση

CT/HRCT θώρακος για πνευμονική εμπλοκή (περικεντρικές διηθήσεις, οζίδια, υπεζωκοτικές συλλογές).
Ενδοσκόπηση πεπτικού (αιμορραγικές/πορφυρές βλάβες).

6.4 Σταδιοποίηση ACTG (TIS) για AIDS-KS

Συνιστώσα	Καλός κίνδυνος (0)	Κακός κίνδυνος (1)
T (Tumor)	Περιορισμένη δερματική/στοματική, χωρίς οίδημα/σπλάχνα	Εκτεταμένη, λεμφοίδημα, σπλαχνική εμπλοκή
I (Immune)	CD4 ≥ 200/μL	CD4 < 200/μL
S (Systemic)	Απουσία συστηματικών συμπτωμάτων/λοιμώξεων	Παρουσία συμπτωμάτων (πυρετός, απώλεια βάρους) ή OIs

6.5 Θεραπευτικές προσεγγίσεις

🧭 Αρχές θεραπείας

Αποκατάσταση ανοσίας: σε HIV → άμεση/βέλτιστη ART. Σε μεταμόσχευση → εξορθολογισμός ανοσοκαταστολής (όπου εφικτό, μεταγωγή σε σιρόλιμους μπορεί να βοηθήσει).
Τοπικές θεραπείες για λίγες, ενοχλητικές βλάβες∙ συστηματική όταν είναι εκτεταμένη/σπλαχνική ή λειτουργικά επιβαρυντική.
Συνοσηρότητες (MCD/KICS) μπορεί να απαιτούν αντι-IL-6 ή/και χημειοθεραπεία.

Α) Υποστηρικτικά/γενικά

ART για όλους τους οροθετικούς με KS∙ συχνά οδηγεί σε βελτίωση/σταθεροποίηση.
Διαχείριση λεμφοιδήματος: συμπιεστικές κάλτσες, φυσικοθεραπεία, τοπική φροντίδα.
Αποφυγή τραύματος/τριβής στις βλάβες, αντιμετώπιση αιμορραγίας/δευτερολοιμώξεων.

Β) Τοπικές θεραπείες

Κρυοθεραπεία για μικρές δερματικές βλάβες.
Laser (π.χ. PDL/ Nd:YAG) για αγγειακές βλάβες/αιμορραγία.
Ενδοβλάβια χημειοθεραπεία (βινβλαστίνη/βλεομυκίνη) — επιλεγμένα περιστατικά.
Τοπικά ρετινοειδή (αλιτρετινοΐνη gel) σε στοματικές/δερματικές βλάβες.
Ακτινοθεραπεία: ιδιαίτερα αποτελεσματική για επώδυνες/αιμορραγικές ή εκτεταμένες δερματικές βλάβες.

Γ) Συστηματική θεραπεία

Κατηγορία	Παράδειγμα(τα)	Σχόλια/Πότε
Ανθρακυκλίνες (λιποσωμιακές)	Δοξορουβικίνη (PLD), δαουνορουβικίνη	Θεραπεία πρώτης γραμμής σε εκτεταμένο KS
Ταξάνες	Πακλιταξέλη	Εναλλακτική/δεύτερη γραμμή ή όταν οι ανθρακυκλίνες αντενδείκνυνται
Αντι-IL-6/IL-6R	Σιλουξιμάμπη/Τοσιλιζουμάμπη	Σε MCD/KICS ή έντονη κυτταροκιναιμία
Αντι-VEGF	Bevacizumab	Επιλεγμένες ανθεκτικές περιπτώσεις
Ανοσοθεραπεία	Pembrolizumab/Nivolumab	Αναδυόμενη επιλογή σε ανθεκτικό KS (ιδίως σε HIV με ελεγχόμενο ιικό φορτίο)
mTOR inhibitors	Σιρόλιμους/Εβερόλιμους	Χρήσιμα σε μεταμοσχευμένους (και ως ανοσοκατασταλτικά)

6.6 Ειδικές καταστάσεις

IRIS (Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome): Μετά την έναρξη ART, παροδική επιδείνωση/ανάδυση KS. Συνήθως συνεχίζουμε ART· σε βαριά IRIS με απειλητική νόσο, εξατομίκευση (συχνά συνέχιση ART + προσθήκη χημειοθεραπείας).
Πνευμονικό KS: δύσπνοια/αιμόπτυση, διάχυτες διηθήσεις/υπεζωκοτικές συλλογές· χρειάζεται αποκλεισμός λοιμώξεων (π.χ. PCP/βακτήρια/μύκητες).
Γαστρεντερικό KS: αιμορραγία/αναιμία· ενδοσκοπική τεκμηρίωση και στοχευμένη διαχείριση.

6.7 Διαφορική διάγνωση

Αγγειακοί όγκοι (αιμαγγειώματα/αγγειοσαρκώματα), βακτηριακή αγγειωμάτωση (Bartonella), αγγειοκεράτωμα, πορφύρες.
Στο στόμα: αιμαγγειώματα, πετέχειες, τραυματικές βλάβες, πλασματοκυτταρικές διηθήσεις.
Σπλάχνα: GIST/λεμφώματα/μελανώματα/μεταστάσεις.

6.8 Πρόγνωση & παρακολούθηση

Προγνωστικοί παράγοντες

Σταδιοποίηση ACTG (T/I/S).
CD4 και ιικό φορτίο (σε HIV).
Έκταση/σπλαχνική εμπλοκή, λεμφοίδημα.

Παρακολούθηση

Κλινική φωτοτεκμηρίωση βλαβών ανά 8–12 εβδομάδες στην αρχή.
Απεικονίσεις/ενδοσκοπήσεις κατ’ ένδειξη (π.χ. πνευμονικά/γαστρεντερικά συμπτώματα).
Σε HIV: CD4/ιικό φορτίο ανά οδηγίες HIV φροντίδας.

📌 Περίληψη Ενότητας

Το KS είναι αγγειοπαραγωγό νεόπλασμα αιτιολογικά συνδεδεμένο με HHV-8.
Κρίσιμη η αποκατάσταση ανοσίας (ART/μείωση ανοσοκαταστολής).
Θεραπευτική φαρέτρα: τοπικές παρεμβάσεις, ακτινοθεραπεία, λιποσωμιακή δοξορουβικίνη/πακλιταξέλη, στοχευμένες/νεότερες θεραπείες.
Η σταδιοποίηση ACTG TIS καθοδηγεί πρόγνωση και θεραπεία.

7) HHV-8 και Πρωτοπαθές Υγρόλεμφομα (PEL)

Το Πρωτοπαθές Υγρόλεμφομα (Primary Effusion Lymphoma, PEL) είναι μια σπάνια αλλά
ιδιαίτερα επιθετική μορφή Β-λεμφώματος που σχετίζεται υποχρεωτικά με τον
HHV-8/KSHV. Τυπικά παρουσιάζεται ως λεμφωματώδης συλλογή σε ορογόνες κοιλότητες
(πλευριτική, περιτοναϊκή, περικαρδιακή) χωρίς σαφή μάζα ή λεμφαδενοπάθεια. Συχνά συν-ανιχνεύεται
και EBV (συν-λοίμωξη), ενώ εμφανίζεται συχνότερα σε HIV-οροθετικούς ή σε άλλες καταστάσεις
ανοσοκαταστολής (π.χ. μεταμοσχευμένοι).

🧠 Με μια ματιά

Θέση: Κοιλότητες (pleura, peritoneum, pericardium) — υγρό χωρίς μάζα.
Ιστοπαθολογία: HHV-8 LANA(+), πλασματοβλαστικός φαινότυπος, συνήθως EBV(+).
Ανοσοφαινότυπος: CD45(+), πλασματοκυτταρικοί δείκτες (CD138, MUM1/IRF4), συχνά
CD20(−)/CD79a(−) (άρα περιορισμένος ρόλος ριτουξιμάμπης).
Κλινική εικόνα: δύσπνοια, ασκίτης, περικαρδιακό υγρό· συχνές υποτροπές.
Θεραπεία: ART (αν HIV), εντατικά σχήματα χημειοθεραπείας (π.χ. DA-EPOCH), στοχευμένες/νεότερες επιλογές σε επιλεγμένους.
Πρόγνωση: δυσμενής, αλλά βελτιώνεται με ελεγχόμενο HIV & σύγχρονη θεραπεία.

7.1 Κλινικές μορφές

Μορφή	Περιγραφή	Κλινικά σημεία	Σχόλια
Κλασικό PEL (cavity-based)	Μόνο υγρό σε ορογόνους κοιλότητες, χωρίς μάζα	Δύσπνοια (πλευριτική), κοιλιακή διάταση/άλγος (ασκίτης), θωρακικός πόνος/υπόταση (περικαρδιακό)	Συχνότερο σε HIV+, CD4 χαμηλά, συχνά συν-λοίμωξη EBV
Εξωκοιλοτικό PEL (extracavitary)	Στερεές μάζες σε λεμφαδένες/μαλακά μόρια/σπλάχνα	Λεμφαδενοπάθεια, μάζα, συμπτώματα εντόπισης	Ιστολογικά/μοριακά όπως PEL, LANA(+), συχνά EBV(+)

7.2 Κυτταρομορφολογία & Ιστοπαθολογία

Κυτταρολογία υγρού: μεγάλα ανομοιογενή κύτταρα με εκσεσημασμένα πυρήνια, άφθονο κυτταρόπλασμα,
μιτώσεις· συχνά πλασματοβλαστικός/αναπλαστικός φαινότυπος.
Ιστολογία (εξωκοιλοτικό): διάχυτη διήθηση από ανομοιογενή μεγάλα κύτταρα, νεκρώσεις.
Ανοσοϊστοχημεία: HHV-8 LANA-1 πυρηνικά(+) (διαγνωστικό), CD45(+), MUM1/IRF4(+),
CD138(+), EMA(+), συχνά CD20(−)/CD79a(−)/PAX5(−), BCL6(−), Ki-67 υψηλό.
EBER-ISH: συχνά θετικό (EBV συν-λοίμωξη).
Γονιδιωματική: αναδιατάξεις IgH (κλωνικότητα Β-κυττάρων), μεταγραφική υπογραφή NF-κB.

7.3 Διαφορική διάγνωση

DLBCL σχετιζόμενο με ορώδεις κοιλότητες (HHV-8−): συνήθως CD20(+).
Πλασματοβλαστικό λέμφωμα (EBV+, στοματική κοιλότητα, HIV): CD138(+), συχνά MYC.
Λεμφοκυτταρική αντίδραση σε χρόνιες συλλογές/λοιμώξεις (π.χ. φυματίωση, εμπύημα).
Pyothorax-associated lymphoma (ιαπωνικό υπότυπο, EBV+).

7.4 Διαγνωστική προσέγγιση

Δείγματα & Μέθοδοι

Παρακέντηση συλλογής → κυτταρολογία, ροή (flow), IHC/EBER-ISH σε cell block.
HHV-8 LANA IHC: διαγνωστικό hallmark.
PCR HHV-8 σε υγρό/αίμα (υποστηρικτικό).
IgH κλωνικότητα (PCR) για επιβεβαίωση Β-κυτταρικής προέλευσης.

Έλεγχος συννοσηρότητας

HIV (επιβεβαίωση/ιικό φορτίο/CD4).
HBV/HCV πριν από χημειοθεραπεία.
Βασικός απεικονιστικός έλεγχος για αποκλεισμό εξωκοιλοτικών εστιών.

Υποστηρικτικά μέτρα

Θεραπευτική παροχέτευση υγρού, ταλκ-πλευρόδεση σε υποτροπές.
Διαχείριση ηλεκτρολυτών/νεφρικής λειτουργίας πριν από χημειοθεραπεία.

7.5 Θεραπευτικές στρατηγικές

🧭 Αρχές

Βέλτιστη ανοσολογική υποστήριξη: σε HIV → άμεση/συνεπής ART.
Συστηματική χημειοθεραπεία: προτίμηση σε εντατικοποιημένα σχήματα για καλύτερο έλεγχο.
Στοχευμένες/νεότερες επιλογές: εξατομικευμένα και κυρίως σε υποτροπές/ανθεκτικότητα.

Α) Χημειοθεραπευτικά σχήματα

Σχήμα	Συστατικά	Σχόλια
DA-EPOCH	Ετοποσίδη, Πρεδνιζόνη, Βινκριστίνη, Κυκλοφωσφαμίδη, Δοξορουβικίνη	Συχνά προτιμάται έναντι CHOP σε επιθετικά υψηλού φορτίου PEL
CHOP/CHOP-like	Κυκλοφωσφαμίδη, Δοξορουβικίνη, Βινκριστίνη, Πρεδνιζόνη	Κλασική επιλογή· Rituximab συχνά άνευ οφέλους λόγω CD20(−)
EPOCH-R*	DA-EPOCH + Rituximab	Μόνο εάν υπάρχει CD20(+)* έκφραση (σπάνιο σε PEL)
Salvage	Πακλιταξέλη/Γεμσιταβίνη/Πλατίνες	Σε υποτροπή/ανθεκτική νόσο, κατά περίπτωση

Β) Στοχευμένες & υποστηρικτικές επιλογές

Bortezomib (πρωτεασωματικός αναστολέας) — εκτός ένδειξης, δεδομένα φάσης ΙΙ/σειρές περιπτώσεων.
Lenalidomide/Pomalidomide — ανοσοτροποποιητικά, επιλεγμένες περιπτώσεις/αναφορές.
Αναστολείς mTOR (σε μεταμοσχευμένους ή σε συνδυασμούς).
Αντι-IL-6 (σε συνυπάρχουσα MCD/KICS).
Αντι-ιικά (ganciclovir/valganciclovir/foscarnet): περιορισμένα δεδομένα· όχι καθιερωμένη μονοθεραπεία για PEL· πιθανή δράση σε λυτική φάση.

7.6 Πρόγνωση & παρακολούθηση

Πρόγνωση

Ιστορικά δυσμενής (μέση επιβίωση ~6–12 μήνες), αλλά βελτιώνεται με σύγχρονη θεραπεία & ART.
Καλύτερη έκβαση όταν CD4 ανεβαίνει και HIV ιικό φορτίο ελέγχεται.
Εξωκοιλοτικό PEL έχει παρόμοια ή ελαφρώς διαφορετική πορεία ανά εντόπιση/θεραπεία.

Παρακολούθηση

Κλινικός έλεγχος συμπτωμάτων/επανασυσσώρευσης υγρού κάθε 2–4 εβδομάδες στην αρχή.
Απεικόνιση κατά ένδειξη (US/CT) για συλλογές/μάζες.
Υποστηρικτικά: επαναλαμβανόμενες παροχετεύσεις, indwelling καθετήρες εάν συχνές υποτροπές.

7.7 Πρακτικός αλγόριθμος (κειμενικός)

Ύποπτη συλλογή σε HIV+/ανοσοκαταστολή → παρακέντηση & κυτταρολογία.
Cell block για LANA IHC, MUM1/CD138, EBER-ISH, flow (CD45, B/T, CD20).
Επιβεβαίωση PEL → άμεση ART (αν HIV) + επιλογή σχήματος (DA-EPOCH/CHOP-like).
Υποστηρικτικά (παροχετεύσεις/πλευρόδεση) + έλεγχος λοιμώξεων.
Ανασκόπηση ανταπόκρισης & διαχείριση υποτροπής (salvage/κλινικές μελέτες).

📌 Περίληψη Ενότητας

Το PEL είναι HHV-8–σχετιζόμενο Β-λέμφωμα με υγρή παρουσίαση σε κοιλότητες ή εξωκοιλοτικές μάζες.
Διαγνωστικό hallmark: LANA(+) στον ιστό/cell block· συχνά EBV συν-λοίμωξη.
Η θεραπεία βασίζεται σε ART (αν HIV) και εντατικοποιημένη χημειοθεραπεία· ρόλος ριτουξιμάμπης περιορισμένος.
Η πρόγνωση παραμένει απαιτητική, αλλά βελτιώνεται με σύγχρονες προσεγγίσεις και έλεγχο HIV.

9) Κλινικές Εκδηλώσεις & Συμπτώματα

Οι κλινικές εκδηλώσεις του HHV-8/KSHV εξαρτώνται από το σύνδρομο που προκαλεί (π.χ.
Kaposi, PEL, HHV-8–MCD, KICS) και από την
ανοσολογική κατάσταση (HIV, μεταμόσχευση, χημειοθεραπεία). Πολλοί φορείς είναι ασυμπτωματικοί, ενώ
η νόσος συχνά εκρήγνυται σε περιβάλλον ανοσοκαταστολής ή φλεγμονώδους καταιγίδας κυτταροκινών.

🗺️ Χάρτης εκδηλώσεων κατά σύνδρομο

Σύνδρομο	Κύριες εκδηλώσεις	Συνοδά/συστηματικά	Σχόλια
Kaposi (KS)	Δερματικές βλάβες ρόδινες–πορφυρές–καφεοϊώδεις (κηλίδες/πλάκες/οζίδια), στοματικές/γεννητικές βλάβες	Λεμφοίδημα, αιμορραγία, πόνος, γαστρεντερική ή πνευμονική εμπλοκή	Βαρύτερο σε HIV, μεταμοσχευμένους
PEL	Πλευριτικές/περικαρδιακές/περιτοναϊκές συλλογές χωρίς μάζα, δύσπνοια, κοιλιακή διάταση	Πυρετός, κακουχία, απώλεια βάρους· συχνή συν-λοίμωξη EBV	Εξωκοιλοτικές μάζες σε υποσύνολο
HHV-8–MCD	Συμμετρική λεμφαδενοπάθεια, ηπατοσπληνομεγαλία	Πυρετός, ιδρώτες, απώλεια βάρους, υπεργαμμασφαιριναιμία, ↑CRP/IL-6	Συχνά συνύπαρξη με KS/PEL
KICS	Βαριά συστηματική νόσος χωρίς τυπική ιστολογία MCD	Υψηλό ιικό φορτίο HHV-8, κυτταροκιναιμία, υπόταση/ανεπάρκεια οργάνων	Υψηλή θνητότητα

9.1 Δέρμα & βλεννογόνοι (Kaposi)

Βλάβες: επίπεδες κηλίδες → πλάκες → οζίδια, χρώμα ροζ→πορφυρό→καφέ. Συμμετρικές, συχνότερα στα κάτω άκρα.
Στοματική κοιλότητα: υπερώα/ούλα/γλώσσα με αιμορραγικές βλάβες· δυσφαγία/αιμορραγία.
Γεννητική περιοχή/περιανο: επώδυνες βλάβες, αιμορραγία, δευτερολοιμώξεις.
Λεμφοίδημα: συχνό και λειτουργικά επιβαρυντικό (κνήμη/πόδι/γεννητικά).

9.2 Αναπνευστικό

Πνευμονικό KS: δύσπνοια, βήχας, αιμόπτυση, υποξαιμία· εικόνα διάχυτων διηθημάτων/συλλογών.
PEL: πλευριτικές συλλογές με ταχεία επανασυσσώρευση, πλευριτικός πόνος.
Διαφορική: PCP, βακτηριακή/μυκητιασική πνευμονία, φυματίωση, λεμφοϋπερπλασίες.

9.3 Γαστρεντερικό

KS GI: αιμορραγία, μέλαινα/αιματοχεσία, αναιμία, κοιλιακό άλγος, αποφρακτικά φαινόμενα.
MCD/KICS: ναυτία, διάρροια, υπολευκωματιναιμία λόγω φλεγμονής/διαφυγής.

9.4 Συστηματικά συμπτώματα

Σύνδρομο καχεξίας: απώλεια βάρους, ανορεξία, καταβολή (ιδίως σε MCD/KICS/PEL).
Πυρετός/ιδρώτες: επίμονος/υποτροπιάζων, συχνά με ρίγος.
Φλεγμονώδεις δείκτες: ↑CRP, ↑IL-6, αναιμία χρονίας νόσου.

9.5 Αιματολογικά/ανοσολογικά

Αναιμία, θρομβοπενία (MCD/KICS, PEL)· υπεργαμμασφαιριναιμία (πολυκλωνική).
CD4 χαμηλά & υψηλό HIV RNA σε AIDS-KS/PEL· IRIS μετά από έναρξη ART.

9.6 «Κόκκινες σημαίες» (Red flags) που απαιτούν άμεση διερεύνηση

Κλινικό εύρημα	Πιθανό σύνδρομο	Επόμενα βήματα
Ταχεία δύσπνοια + μεγάλη πλευριτική συλλογή	PEL / πνευμονικό KS	Παρακέντηση, κυτταρολογία, LANA IHC (cell block), HIV/EBV έλεγχος
Πυρετός + γενικευμένη λεμφαδενοπάθεια + ↑CRP/IL-6	HHV-8–MCD / KICS	Βιοψία λεμφαδένα, PCR HHV-8, αρχική υποστήριξη, σκέψη για Rituximab±χημειοθεραπεία
Αιματηρή διάρροια/μέλαινα με υποψία KS	GI-KS	Ενδοσκόπηση με βιοψία, αιμοδυναμική σταθεροποίηση
Υπόταση, ταχεία επιδείνωση, ↑φλεγμονωδών δεικτών	KICS	ΜΕΘ κατά περίπτωση, έλεγχος λοιμώξεων, αντι-IL-6/χημειοθεραπεία εξατομικευμένα

9.7 Ειδικοί πληθυσμοί

HIV(+) χωρίς ART

Πιο επιθετικό KS, συχνό PEL/MCD.
Αφετηρία: άμεση ART με στενή παρακολούθηση IRIS.

Μεταμοσχευμένοι

KS post-transplant, σπανιότερα MCD/PEL.
Σκέψη για μείωση ανοσοκαταστολής / μετάβαση σε σιρόλιμους όπου εφικτό.

Παιδιά (ενδημικές περιοχές)

Παιδικό KS (ενδημικό), λεμφαδενική/σπλαχνική εμπλοκή.
Στενή συνεργασία με παιδο-ογκολογικές ομάδες.

🧾 Οδηγός 1 λεπτού για ασθενείς

Πορφυρές/καφετιές βλάβες στο δέρμα που μεγαλώνουν ή αιμορραγούν → ιατρική εκτίμηση.
Επίμονη δύσπνοια/κοιλιακή διάταση → πιθανές συλλογές (PEL)· χρειάζεται επείγουσα διερεύνηση.
Πυρετός, ιδρώτες, απώλεια βάρους + διογκωμένοι λεμφαδένες → ελέγξτε για MCD.
Αν ζείτε με HIV: η σταθερή ART μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσου.

📌 Περίληψη Ενότητας

Το φάσμα εκδηλώσεων εκτείνεται από εντοπισμένο KS έως βαριά συστηματικά σύνδρομα (PEL, MCD, KICS).
Τα red flags περιλαμβάνουν ταχεία δύσπνοια με συλλογές, επίμονο πυρετό με λεμφαδενοπάθεια και αιμορραγία πεπτικού.
Η ανοσολογική κατάσταση καθορίζει βαρύτητα/τύπο νόσου· ART & εξορθολογισμός ανοσοκαταστολής είναι κεντρικοί.

10) Διάγνωση – Εργαστηριακές Εξετάσεις

Η διάγνωση των HHV-8/KSHV–σχετιζόμενων νοσημάτων είναι πολυπαραγοντική και
συνδυάζει κλινική εκτίμηση, ιστοπαθολογία/ανοσοϊστοχημεία, μοριακές δοκιμασίες (PCR) και
ορολογία. Το «χρυσό πρότυπο» για βλάβες ύποπτες για Kaposi παραμένει η
βιοψία ιστού με LANA-1 ανοσοϊστοχημεία, ενώ για PEL προέχει η κυτταρολογική
ανάλυση/Cell block με LANA IHC. Η PCR είναι ιδιαίτερα χρήσιμη (αίμα/πλάσμα/υγρά κοιλοτήτων/ιστός)
για τεκμηρίωση λοίμωξης, εκτίμηση ιικού φορτίου και παρακολούθηση σε επιλεγμένα σύνδρομα
(π.χ. HHV-8–MCD, KICS).

10.1 Ιστοπαθολογία & Ανοσοϊστοχημεία

Βιοψία βλάβης (Kaposi): ατρακτόμορφα κύτταρα, αγγειακές σχισμές, εξαγγειώσεις ερυθρών, αιμοσιδηρίνη.
LANA-1 IHC: πυρηνική θετικότητα στα νεοπλασματικά κύτταρα∙
διαγνωστικό hallmark για HHV-8.
Συμπληρωματικοί δείκτες: CD31/CD34 (αγγειακοί), D2-40 (λεμφαγγειακός).
PEL/Extracavitary PEL: LANA(+), CD45(+), MUM1/IRF4(+), CD138(+), συχνά CD20(−).
MCD: πλασματοκυτταρικός υπότυπος, LANA(+) σε θυλακικές/παραθυλακικές ζώνες.

10.2 Μοριακές δοκιμασίες (PCR)

PCR HHV-8 DNA σε πλάσμα/ολικό αίμα: χρήσιμη σε MCD/KICS (συχνά υψηλά επίπεδα), υποστηρικτική σε KS/PEL.
PCR σε υγρό κοιλότητας (πλευριτικό/ασκίτης/περικαρδιακό): ευαίσθητη για PEL.
PCR σε ιστό (FFPE/νωπό): τεκμηρίωση ιικού DNA σε βλάβες.
Ποσοτική PCR (ιικό φορτίο): χρήσιμη για παρακολούθηση σε MCD/KICS και σε βαριά KS/PEL.

10.3 Ορολογία

Αντισώματα έναντι λυτικών αντιγόνων (π.χ. K8.1, ORF65): δείκτης έκθεσης∙
υψηλοί τίτλοι σε ενεργό λυτική δραστηριότητα.
Αντισώματα έναντι λανθανόντων (LANA): υποδηλώνουν παρελθούσα ή επιμένουσα λοίμωξη.
Ερμηνεία: η οροθετικότητα δεν αρκεί για διάγνωση νόσου∙ απαιτείται συσχέτιση με κλινική/ιστολογία/PCR.

10.4 Αλγόριθμοι διάγνωσης (κειμενικοί)

Ύποπτες δερματικές βλάβες (KS): βιοψία → ιστολογία + LANA IHC. Εάν θετικά → σταδιοποίηση/έλεγχος HIV.
Συλλογή σε κοιλότητα (ύποπτο PEL): παρακέντηση → κυτταρολογία/flow + cell block για LANA IHC ± PCR υγρού.
Συστηματικός πυρετός + λεμφαδενοπάθεια (ύποπτο MCD/KICS): βιοψία λεμφαδένα, PCR HHV-8 (πλάσμα/αίμα), δείκτες φλεγμονής, HIV.
Αμφίβολα/αρνητικά: επανάληψη βιοψίας σε άλλη εστία, αποστολή σε reference εργαστήριο, συμπληρωματικά τεστ.

Ενδεικτικές δοκιμασίες: οι ακριβείς ευαισθησίες/ειδικότητες διαφέρουν ανά κιτ/εργαστήριο.
Κατηγορία	Δείγμα	Τι ανιχνεύει	Πλεονεκτήματα	Περιορισμοί
IHC LANA	Ιστός (βιοψία), cell block	Λανθάνουσα πρωτεΐνη (πυρηνική)	Υψηλή ειδικότητα, «gold standard» σε KS/PEL	Απαιτεί επαρκές υλικό/τεχνική εμπειρία
PCR (qPCR)	Πλάσμα/αίμα/υγρά/ιστός	Ιικό DNA (ποσοτικά/ποιοτικά)	Ευαισθησία, παρακολούθηση φορτίου σε MCD/KICS	Θετικό ≠ νόσος∙ κίνδυνος επιμόλυνσης
Ορολογία	Ορός/πλάσμα	Αντισώματα (λυτικά/λανθάνοντα)	Χρήσιμη για επιδημιολογία/έκθεση	Δεν διαγιγνώσκει νόσο, διασταυρούμενες αντιδράσεις
Flow cytometry	Υγρά κοιλοτήτων/λεμφαδένες	Ανοσοφαινότυπος (CD45, CD138, MUM1 κ.λπ.)	Διάκριση PEL από άλλα λεμφώματα	Συχνά CD20(−) → ριτουξιμάμπη περιορισμένη

10.5 Προ-αναλυτικά & δειγματοληψία

Ιστός: επαρκές βάθος/περιθώρια, αποστολή σε φορμαλίνη 10%∙ για PCR προτιμάται νωπό/κατεψυγμένο ή FFPE με βέλτιστο πρωτόκολλο εξαγωγής.
Πλάσμα/αίμα: EDTA∙ γρήγορος διαχωρισμός πλάσματος, κατάψυξη −20/−80°C για ποσοτική PCR.
Υγρά κοιλοτήτων: επαρκής όγκος για κυτταρολογία, flow και cell block∙ αποφυγή παρατεταμένης παραμονής σε θερμοκρασία δωματίου.
Ασφάλεια: BSL-2 προφυλάξεις, SOPs για αποφυγή επιμόλυνσης PCR.

10.6 Ειδικά σενάρια

HIV-οροθετικοί

Υποχρεωτικός έλεγχος CD4/ιικού φορτίου.
Σε IRIS: κλινική–απεικονιστική αξιολόγηση για επιδείνωση KS/MCD.

Μεταμοσχευμένοι

Σκέψη για KS post-transplant σε νέες βλάβες/συλλογές.
Έλεγχος οροθετικότητας δότη/λήπτη (όπου διαθέσιμο), PCR κατ’ ένδειξη.

Παιδιά

Συχνή ενδημική ορομετατροπή∙ ορολογία με προσοχή.
Σε παιδικό KS: βιοψία με LANA IHC.

10.7 Συχνά λάθη & παγίδες

⚠️ Παγίδες στην πράξη

Οροθετικότητα =/= νόσος: Μην βασίζεστε μόνο σε αντισώματα για διάγνωση KS/PEL/MCD.
Αρνητική PCR ≠ αποκλεισμός: Σε εντοπισμένο KS, το ιικό φορτίο στο πλάσμα μπορεί να είναι χαμηλό/αρνητικό.
Μη επαρκές υλικό: Ανεπαρκής βιοψία ή cell block → ψευδώς αρνητικά σε LANA IHC.
Επιμόλυνση PCR: Αυστηρά SOPs∙ χρήση αρνητικών/θετικών controls.
Μη στοχευμένος έλεγχος: PEL χωρίς LANA IHC/EBER-ISH μπορεί να διαφύγει.

10.8 Παρακολούθηση (follow-up εργαστηριακά)

Kaposi: κλινική φωτοτεκμηρίωση· PCR πλάσματος μόνο σε εκτεταμένη/σπλαχνική νόσο.
PEL: κλινική/απεικονιστική επανεκτίμηση· PCR υγρού εφόσον υποτροπιάζει.
MCD/KICS: περιοδική ποσοτική PCR HHV-8 (πλάσμα) + δείκτες φλεγμονής (CRP, IL-6), αιματολογική εικόνα.

🧾 Για ασθενείς

Δεν υπάρχει μία «μόνη» εξέταση για HHV-8. Συνήθως απαιτείται συνδυασμός βιοψίας, μοριακού
ελέγχου και αιματολογικών/απεικονιστικών δοκιμασιών ανάλογα με τα συμπτώματα.

📌 Περίληψη Ενότητας

Σε Kaposi: βιοψία + LANA IHC είναι καθοριστικά· PCR υποστηρικτικά.
Σε PEL: κυτταρολογία/flow + cell block με LANA και PCR υγρού.
Σε HHV-8–MCD/KICS: υψηλό ιικό φορτίο στο πλάσμα και φλεγμονώδεις δείκτες βοηθούν στη διάγνωση/παρακολούθηση.
Η ορολογία δείχνει έκθεση και όχι κατ’ ανάγκην ενεργό νόσο.

11) Θεραπευτικές Προσεγγίσεις

Η θεραπεία των HHV-8/KSHV–σχετιζόμενων νοσημάτων είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από
το σύνδρομο (π.χ. Kaposi, PEL, HHV-8–MCD), την έκταση νόσου,
την ανοσολογική κατάσταση (HIV, μεταμόσχευση), τις συννοσηρότητες και τους στόχους θεραπείας.
Κοινή οριζόντια αρχή είναι η αποκατάσταση/βελτιστοποίηση της ανοσίας όπου αυτό είναι εφικτό.

🧭 Θεραπευτικές αρχές (οριζόντια)

Ανοσολογική αποκατάσταση: Σε HIV → άμεση/συνεπής ART. Σε μεταμόσχευση → εξορθολογισμός ανοσοκαταστολής (όπου ασφαλές).
Στοχευμένη αντιμετώπιση ανά σύνδρομο: KS (τοπική/συστηματική), PEL (χημειοθεραπεία υψηλής έντασης), MCD/KICS (anti-CD20 ± χημειοθεραπεία, αντι–IL-6).
Υποστηρικτική φροντίδα: έλεγχος πόνου/αιμορραγίας, διαχείριση λεμφοιδήματος, θρέψη, πρόληψη λοιμώξεων.
Παρακολούθηση & αξιολόγηση: σαφώς καθορισμένα κριτήρια ανταπόκρισης και έγκαιρη προσαρμογή θεραπείας.

11.1 Θεραπεία σαρκώματος Kaposi (KS)

Α) Υποστηρικτικά & γενικά μέτρα

Έναρξη/βελτιστοποίηση ART (σε HIV): συχνά οδηγεί σε ύφεση δερματικών βλαβών· παρακολούθηση για IRIS.
Διαχείριση λεμφοιδήματος: συμπιεστικές κάλτσες, αποσυμφορητική φυσικοθεραπεία, περιποίηση δέρματος.
Αιμορραγία/άλγος: τοπικές παρεμβάσεις, αναλγησία, αιμοστατικά κατά περίπτωση.

Β) Τοπικές μέθοδοι

Μέθοδος	Ενδείξεις	Πλεονεκτήματα	Περιορισμοί
Κρυοθεραπεία	Λίγες, μικρές δερματικές βλάβες	Γρήγορη, χαμηλό κόστος	Υποτροπές, διχρωμίες
Laser (PDL/Nd:YAG)	Αγγειακές βλάβες, αιμορραγία	Καλό αισθητικό αποτέλεσμα	Εξοπλισμός/κόστος, πολλαπλές συνεδρίες
Ενδοβλάβια χημειοθεραπεία (βινβλαστίνη/βλεομυκίνη)	Ολιγοεστιακή νόσος	Υψηλή τοπική αποτελεσματικότητα	Πόνος, έλκη, τεχνική εμπειρία
Ακτινοθεραπεία	Επώδυνες/αιμορραγικές/εκτεταμένες βλάβες	Ιδιαίτερα αποτελεσματική αναλγησία/αιμόσταση	Δερματικές αντιδράσεις, κίνδυνος υπερμελάγχρωσης
Τοπική αλιτρετινοΐνη (gel)	Επιφανειακές βλάβες δέρματος/στοματικές	Ελάχιστη συστηματική τοξικότητα	Ερεθισμός, συχνή εφαρμογή

Γ) Συστηματικές θεραπείες

Κλασική χημειοθεραπεία

Λιποσωμιακή δοξορουβικίνη (PLD): θεραπεία πρώτης γραμμής σε εκτεταμένο/σπλαχνικό KS.
Πακλιταξέλη: εναλλακτική ή σε ανθεκτική νόσο· αποτελεσματική στην ύφεση βλαβών/οιδημάτων.

Στοχευμένες/νεότερες

Αναστολείς mTOR (σιρόλιμους/εβερόλιμους): ιδιαίτερα χρήσιμοι σε μεταμοσχευμένους (διπλός ρόλος).
Αντι-VEGF (bevacizumab): σε ανθεκτικές περιπτώσεις, συχνά σε συνδυασμό.
Ανοσοθεραπεία (αντι–PD-1/PD-L1, π.χ. pembrolizumab, nivolumab): επιλογή σε ανθεκτικό KS, ειδικά με ελεγχόμενο HIV.

Αντι-ιικά κατά λυτικής φάσης

Ganciclovir/Valganciclovir/Foscarnet: δραστικότητα σε λυτική αντιγραφή· όχι καθιερωμένα ως μονοθεραπεία KS.
Εξετάζονται κατ’ εξαίρεση σε βαριά κυτταροκιναιμία/MCD ή κλινικές μελέτες.

Δ) Ειδικές καταστάσεις στο KS

Πνευμονικό/GI KS: προτίμηση σε συστηματική θεραπεία ± ακτινοθεραπεία για συμπτώματα.
IRIS μετά ART: συνήθως συνέχιση ART· εάν απειλητική νόσος, προσθήκη χημειοθεραπείας.
Μεταμόσχευση: μείωση/αλλαγή ανοσοκαταστολής (π.χ. σε σιρόλιμους) όπου ασφαλές.

11.2 Θεραπεία PEL (Πρωτοπαθές Υγρόλεμφομα)

Άμεση ART σε HIV-θετικούς.
Χημειοθεραπεία υψηλής έντασης: συχνά DA-EPOCH προτιμάται έναντι CHOP σε υψηλό φορτίο νόσου.
Rituximab: μόνο εάν αποδεδειγμένη CD20(+) έκφραση (σπάνια σε PEL).
Salvage: πακλιταξέλη, γεμσιταβίνη/πλατίνες, κλινικές μελέτες.
Υποστηρικτικά: παροχετεύσεις συλλογών, πλευρόδεση, αντιμετώπιση λοιμώξεων/τοξικοτήτων.

11.3 Θεραπεία HHV-8–MCD & KICS

HHV-8–MCD

ART εάν HIV(+).
Rituximab (anti-CD20) μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με χημειοθεραπεία (CHOP/EPOCH) ανά βαρύτητα.
Αντι–IL-6/IL-6R (siltuximab/tocilizumab) σε έντονη κυτταροκιναιμία ή ανθεκτικότητα.
Αντι-ιικά (ganciclovir/valganciclovir) σε επιλεγμένες περιπτώσεις με υψηλή λυτική δραστηριότητα.

KICS

Εντατική υποστήριξη (συχνά ΜΕΘ), αποκλεισμός λοιμώξεων.
Rituximab ± χημειοθεραπεία κατά περίπτωση.
Αντι–IL-6 για έλεγχο κυτταροκιναιμίας.
Σκέψη για αντι-ιικά όταν τεκμηριώνεται λυτική αντιγραφή.

11.4 Διασταυρώσεις, αλληλεπιδράσεις & προφυλάξεις

Αλληλεπιδράσεις ART–χημειοθεραπείας: έλεγχος CYP3A4/P-gp (π.χ. αναστολείς πρωτεάσης, ριτοναβίρη/κομπισιστάτη).
Αιματολογικές τοξικότητες: τακτική γενική αίματος· υποστήριξη με G-CSF όταν ενδείκνυται.
Προφύλαξη λοιμώξεων: TMP-SMX (PCP), ακυκλοβίρη/βαλ-ακυκλοβίρη για HSV/Varicella κατά περίπτωση, εμβολιασμοί σύμφωνα με οδηγίες.
Γονιμότητα/κύηση: εξατομίκευση, αποφυγή τερατογόνων (ρετινοειδή)· συνεργασία ογκολογίας/μαιευτικής/λοιμωξιολογίας.

11.5 Κριτήρια ανταπόκρισης & παρακολούθηση

Σύνδρομο	Κύρια μέτρα ανταπόκρισης	Παρακολούθηση
Kaposi	Μείωση μεγέθους/αριθμού βλαβών, βελτίωση λεμφοιδήματος/αιμορραγίας	Κλινική φωτοτεκμηρίωση ανά 8–12 εβδομάδες, απεικόνιση για σπλάχνα κατά ένδειξη
PEL	Εξάλειψη συλλογών, απουσία κυτταρικής νόσου	Κλινική/απεικονιστική ανά κύκλο, US/CT, επαναπαρακεντήσεις εάν υποψία υποτροπής
HHV-8–MCD/KICS	Ύφεση πυρετού, μείωση λεμφαδενοπάθειας, ομαλοποίηση CRP/αιμολογικών	CRP/IL-6, πλήρη αίματος, ποσοτική PCR HHV-8 πλάσματος σε επιλεγμένα

11.6 Πολυεπιστημονική ομάδα

Η βέλτιστη φροντίδα απαιτεί συνεργασία λοιμωξιολόγου, ογκολόγου/αιματολόγου, παθολογοανατόμου,
ακτινοθεραπευτή, δερματολόγου, χειρουργικών ειδικοτήτων και εξειδικευμένης νοσηλευτικής ομάδας.
Η παραπομπή σε κέντρα με εμπειρία σε HHV-8–σχετιζόμενα σύνδρομα είναι συχνά ωφέλιμη.

🧾 Για ασθενείς

Οι θεραπευτικές επιλογές είναι πολλές και συνήθως συνδυάζονται. Η σωστή επιλογή για εσάς εξαρτάται από
το είδος και την έκταση της νόσου και τη γενική υγεία σας· συζητήστε με την ιατρική ομάδα σας τα οφέλη και τους
πιθανούς κινδύνους κάθε προσέγγισης.

📌 Περίληψη Ενότητας

Κεντρικός άξονας: ανοσολογική αποκατάσταση (ART, μείωση ανοσοκαταστολής) + στοχευμένη θεραπεία ανά σύνδρομο.
Στο KS: PLD/πακλιταξέλη σε συστηματική νόσο, ισχυρός ρόλος τοπικών μεθόδων· νέες επιλογές περιλαμβάνουν mTOR και αντι–PD-1.
Στο PEL: DA-EPOCH ή ισοδύναμη ένταση, υποστηρικτικά μέτρα, περιορισμένος ρόλος ριτουξιμάμπης.
Σε HHV-8–MCD/KICS: Rituximab ± χημειοθεραπεία, αντι–IL-6, επιλεκτικά αντι-ιικά.

12) HHV-8 σε Ανοσοκατεσταλμένους Ασθενείς

Η ανοσοκαταστολή (HIV, μεταμόσχευση, χημειοθεραπεία, βιολογικοί παράγοντες) μεταβάλλει τη φυσική ιστορία του
HHV-8/KSHV, αυξάνοντας τον κίνδυνο σαρκώματος Kaposi, PEL,
HHV-8–MCD και KICS. Η λανθάνουσα λοίμωξη μπορεί να επανενεργοποιηθεί υπό ανοσολογική πίεση
και να εκδηλωθεί με επιθετικότερη κλινική εικόνα. Η διαχείριση απαιτεί ισορροπία μεταξύ ελέγχου νόσου και
μείωσης ανοσοκαταστολής όπου είναι ασφαλές.

🧭 Κύριες αρχές

Ελαχιστοποίηση ανοσοκαταστολής: προσαρμογή δόσεων/μετάβαση σε σχήματα με μικρότερη προ-ογκογόνο επίδραση.
Επιθετικός έλεγχος ιογενούς/φλεγμονώδους φορτίου: έναρξη/βελτιστοποίηση ART σε HIV, αντιμετώπιση συννοσηροτήτων.
Έγκαιρη διάγνωση: χαμηλό κατώφλι για βιοψία/παρακεντήσεις, LANA IHC, PCR κατά ένδειξη.
Πολυεπιστημονική φροντίδα: λοιμωξιολογία, αιματολογία/ογκολογία, μεταμοσχεύσεις, παθολογοανατομία.

12.1 Μεταμόσχευση οργάνων (SOT) & αιμοποιητικών κυττάρων (HCT)

Κίνδυνοι

De novo μετάδοση από οροθετικό δότη σε οροαρνητικό λήπτη.
Επανενεργοποίηση προϋπάρχουσας λανθάνουσας λοίμωξης.
Ανάπτυξη KS post-transplant, HHV-8–MCD, σπανιότερα PEL.

Παράγοντες κινδύνου

Έντονη/παρατεταμένη καλσινευρίνη-βασιζόμενη ανοσοκαταστολή (κυκλοσπορίνη, τακρόλιμους).
Συν-λοίμωξη HIV ή άλλοι ιοί (HBV/HCV/CMV) που αυξάνουν φλεγμονή/ανοσολογικό stress.
Προέλευση από ενδημικές περιοχές HHV-8.

Προ-μεταμοσχευτικός έλεγχος & πρόληψη

Ιστορικό/επιπολασμός: αξιολόγηση γεωγραφικής/επιδημιολογικής έκθεσης.
Ορολογία HHV-8: μπορεί να εξεταστεί σε υψηλού κινδύνου πληθυσμούς/περιβάλλοντα (η πρακτική διαφέρει ανά κέντρο).
Επιλογή ανοσοκαταστολής: όπου εφικτό, προτίμηση/μετάβαση σε mTOR inhibitors (σιρόλιμους/εβερόλιμους) που έχουν
και αντιαγγειογενετική δράση και μπορεί να ωφελούν σε KS.

Μετά τη μεταμόσχευση: επιτήρηση & διαχείριση

Διάγνωση πρώιμα: νέο εξάνθημα πορφυρό/καφεοϊώδες, ανεξήγητες συλλογές ή πυρετοί με λεμφαδενοπάθεια → άμεση διερεύνηση.
Μείωση ανοσοκαταστολής: σταδιακή και εξατομικευμένη, με στενή παρακολούθηση απόρριψης.
Μετάβαση σε mTORi: ιδιαίτερα σε KS post-transplant (βλ. Section 6).
Στοχευμένη θεραπεία: KS → τοπικές/συστηματικές θεραπείες· MCD/PEL → πρωτόκολλα ανά ενότητα 11.
PCR HHV-8 (πλάσμα): όχι ρουτίνα για όλους, αλλά χρήσιμη σε HHV-8–MCD/KICS/υποτροπιάζοντα σύνδρομα.

12.2 HIV λοίμωξη & AIDS

Η απουσία ART και τα χαμηλά CD4 αποτελούν ισχυρά προγνωστικά επιθετικής νόσου (AIDS-KS, PEL, MCD).
Η άμεση έναρξη/βελτιστοποίηση ART μειώνει την επίπτωση και βελτιώνει την έκβαση. Σημειώνεται η πιθανότητα
IRIS (Kaposi-IRIS) μετά την έναρξη, οπότε απαιτείται στενή κλινική παρακολούθηση και, σπανιότερα, προσθήκη
συστηματικής θεραπείας για έλεγχο της φλεγμονώδους επιδείνωσης.

Πρακτικά βήματα σε HIV(+)

Άμεση ART με σχήμα χαμηλών αλληλεπιδράσεων όταν προβλέπεται χημειοθεραπεία (π.χ. INSTI-based χωρίς boosters).
Έλεγχος CD4/HIV RNA και συνοσηροτήτων (HBV/HCV/φυματίωση).
Προφύλαξη ευκαιριακών λοιμώξεων (π.χ. TMP-SMX για PCP) ανά CD4.

Διαχείριση IRIS

Συνέχιση ART στις περισσότερες περιπτώσεις∙ αποφυγή διακοπής.
Σε απειλητικό IRIS (π.χ. βαριά πνευμονική ή GI εμπλοκή): άμεση ογκολογική θεραπεία KS ± βραχεία κορτικοθεραπεία υπό ειδικούς.

12.3 Ογκολογικοί ασθενείς σε χημειοθεραπεία/βιολογικούς

Χημειοθεραπεία/κορτικοστεροειδή μπορούν να προκαλέσουν εκρήξεις KS ή επανενεργοποίηση HHV-8.
Αντι–TNF/άλλοι βιολογικοί: σπάνιες αναφορές εμφάνισης KS σε ασθενείς με χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα. Αξιολογήστε
κλινικά, διακόψτε/αλλάξτε φάρμακο και αντιμετωπίστε KS κατά ένδειξη.
Προληπτικός έλεγχος: δεν υπάρχει καθολική σύσταση για ορολογία HHV-8· διατηρείτε υψηλό δείκτη υποψίας.

12.4 Ειδικοί πληθυσμοί & καταστάσεις

Παιδιά

Σε ενδημικές περιοχές, παιδικό ενδημικό KS με λεμφαδενική/σπλαχνική νόσο.
Στενή συνεργασία με παιδο-ογκολογικές μονάδες· προσαρμοσμένα πρωτόκολλα.

Κύηση

Σπάνια δεδομένα· η κύηση μπορεί να επιδεινώσει KS (ορμονικές/ανοσολογικές μεταβολές).
Αποφυγή τερατογόνων (π.χ. ρετινοειδή), προτίμηση σε τοπικές/ακτινοθεραπευτικές παρεμβάσεις όταν εφικτό.

Ηλικιωμένοι/εύθραυστοι

Συχνότερα «κλασικό» KS με βραδεία πορεία.
Συντηρητικές παρεμβάσεις/τοπικές θεραπείες· εξατομίκευση συστηματικών λόγω συνοσηροτήτων.

12.5 Προληπτικές/υγιεινοδιαιτητικές παρεμβάσεις

Μείωση επαφής με σάλιο (ιδίως σε οικιακή φροντίδα παιδιών σε ενδημικές κοινότητες): αποφυγή κοινής χρήσης σκευών,
προσοχή σε στοματογεννητικές πρακτικές.
Εμβολιασμοί (γενικοί, όχι ειδικά κατά HHV-8): ενημέρωση ημερολογίου (HIV/μεταμοσχευμένοι) κατά οδηγίες.
Έλεγχος συν-λοιμώξεων (HBV/HCV/CMV/EBV) που επιβαρύνουν το ανοσολογικό περιβάλλον.

12.6 Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων & πρακτικά tips

Συνδυασμός	Κίνδυνος	Πρακτική αντιμετώπιση
Αναστολείς πρωτεάσης/boosters (ritonavir/cobicistat) + ταξάνες/ανθρακυκλίνες	↑ Τοξικότητα λόγω CYP3A4/P-gp	Προτιμήστε INSTI-based ART χωρίς booster· στενή αιματολογική παρακολούθηση
Καλσινευρίνης (TAC/CsA) + χημειοθεραπεία	Νεφροτοξικότητα/ανοσοκαταστολή	Ρύθμιση επιπέδων, σκέψη για mTORi όπου ενδείκνυται
Κορτικοειδή υψηλών δόσεων	Εξάρσεις KS/HHV-8	Χρήση ελάχιστης απαιτούμενης δόσης και διάρκειας

12.7 Αλγόριθμος διαχείρισης (κειμενικός)

Ύποπτη κλινική εικόνα (νέες πορφυρές βλάβες, συλλογές, πυρετοί+λεμφαδενοπάθεια) → χαμηλό κατώφλι για βιοψία/παρακέντηση.
Επιβεβαίωση HHV-8 με LANA IHC ± PCR (πλάσμα/υγρό/ιστός) ανά σύνδρομο.
Αναπροσαρμογή ανοσοκαταστολής (μείωση/μετάβαση σε mTORi) ή ART άμεσα σε HIV.
Θεραπείες στόχου ανά σύνδρομο (KS/PEL/MCD) όπως στο Section 11.
Παρακολούθηση κλινική + εργαστηριακή (CRP/IL-6, πλήρη αίματος, HHV-8 qPCR σε MCD/KICS).

📌 Περίληψη Ενότητας

Η ανοσοκαταστολή αυξάνει τον κίνδυνο επανενεργοποίησης HHV-8 και ανάπτυξης KS/PEL/MCD/KICS.
Σε μεταμόσχευση: σκεφτείτε mTOR inhibitors, προσαρμόστε ανοσοκαταστολή, διερευνήστε νωρίς ύποπτα σημεία.
Σε HIV: άμεση ART, προσοχή σε IRIS και αλληλεπιδράσεις με χημειοθεραπεία.
Πολυεπιστημονική, εξατομικευμένη προσέγγιση με στόχο την ελαχιστοποίηση τοξικοτήτων και τη βέλτιστη έκβαση.

13) HHV-8 και HIV – Η σχέση με το AIDS

Η αλληλεπίδραση μεταξύ HHV-8/KSHV και HIV είναι κεντρική για την κατανόηση της
επιδημιολογίας και της παθογένεσης του σαρκώματος Kaposi (AIDS-KS), του
PEL και της HHV-8–σχετιζόμενης νόσου Castleman. Ο HIV δημιουργεί ένα
περιβάλλον βαθιάς CD4-λεμφοπενίας, χρόνιας ανοσοενεργοποίησης και κυτταροκιναιμικής καταιγίδας,
το οποίο ευνοεί την λανθάνουσα επιμονή και τις λυτικές εξάρσεις του HHV-8.
Η αποτελεσματική αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) μειώνει την επίπτωση, τη βαρύτητα και τη θνητότητα
των HHV-8–σχετιζόμενων νοσημάτων, χωρίς όμως να τα μηδενίζει πλήρως.

🔎 Βασικά σημεία

Κίνδυνος: Όσο χαμηλότερα τα CD4 και υψηλότερο το HIV RNA, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα KS/PEL/MCD.
ART: Η έγκαιρη και σταθερή ART είναι ο πιο ισχυρός τροποποιήσιμος παράγοντας μείωσης κινδύνου.
IRIS: Μετά την έναρξη ART μπορεί να συμβεί Kaposi-IRIS (παροδική επιδείνωση/ανάδυση βλαβών).
Μετάδοση: Ο HIV δεν «μεταδίδει» HHV-8, αλλά αλλάζει τη φυσική πορεία του (συχνότερες/βαρύτερες εκδηλώσεις).

13.1 Παθογενετική σύμπραξη HIV–HHV-8

CD4 λεμφοπενία: μείωση επιτήρησης έναντι λανθανόντων ιών & νεοπλασιών.
Χρόνια φλεγμονή: HIV προκαλεί επίμονη ενεργοποίηση NF-κB/STAT3 → διευκολύνει έκφραση vIL-6, vGPCR, αγγειογένεση.
Κυτταροκίνες: ↑ IL-6/IL-10/VEGF σε AIDS → ευνοούν Kaposi/MCD/KICS.
Συν-λοιμώξεις: EBV (συχνά στο PEL) και άλλοι ιοί συμβάλλουν σε λεμφοϋπερπλασία/ογκογένεση.

13.2 Κλινικά μοτίβα σε άτομα με HIV

Σύνδρομο	Τυπικό προφίλ HIV	Κλινικά χαρακτηριστικά	Σχόλια
AIDS-KS	CD4 συχνά <200/μL, υψηλό HIV RNA, χωρίς/με διακεκομμένη ART	Πολλαπλές δερματικές/στοματικές βλάβες, συχνή σπλαχνική εμπλοκή	Σημαντική βελτίωση με αποτελεσματική ART ± χημειοθεραπεία
PEL	Βαθιά ανοσοκαταστολή, συχνά συν-EBV	Πλευριτικές/περιτοναϊκές/περικαρδιακές συλλογές, χωρίς μάζα	Απαιτεί εντατική χημειοθεραπεία + ART
HHV-8–MCD	CD4 χαμηλά ή μέτρια, ενεργός HIV φλεγμονή	Πυρετοί, ιδρώτες, λεμφαδενοπάθεια, ηπατοσπληνομεγαλία	Θεραπεία με Rituximab ± χημειοθεραπεία + ART
KICS	Ποικίλο· συχνά ανεπαρκής έλεγχος HIV	Βαριά κυτταροκιναιμία, υπόταση, οργανική δυσλειτουργία	Υψηλή θνητότητα· απαιτεί εξειδικευμένη φροντίδα

13.3 ART: επιδράσεις & πρακτικές

Οφέλη της ART

↑ CD4, ↓ HIV RNA → μείωση κινδύνου KS/PEL/MCD και βελτίωση πρόγνωσης.
Συχνή ύφεση δερματικού KS μόνο με ART σε ήπια/μέτρια νόσο.
Καλύτερη ανοχή χημειοθεραπείας και λιγότερες λοιμώξεις.

Επιλογή σχήματος

INSTI-based (π.χ. DTG/BIC) προτιμώνται λόγω λιγότερων αλληλεπιδράσεων με χημειοθεραπεία.
Αποφύγετε boosters (ριτοναβίρη/κομπισιστάτη) όταν προβλέπεται ταξάνη/PLD (CYP3A4/P-gp).
Τεκμηριώστε HBV/HCV και αντιμετωπίστε συνοσηρότητες.

13.4 Kaposi-IRIS (Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome)

Πότε: Εβδομάδες–μήνες μετά την έναρξη ART, ιδίως σε υψηλό HIV RNA/πολύ χαμηλά CD4.
Τι βλέπουμε: νέα ή επιδεινούμενα KS βλάβες/οίδημα/σπλαχνική εμπλοκή, φλεγμονώδη επιδείνωση.
Διαχείριση: συνήθως συνέχιση ART· έναρξη/εντατικοποίηση θεραπείας KS (π.χ. PLD/πακλιταξέλη) σε μέτριο–βαρύ IRIS.
ΣTEROID alert: αποφυγή παρατεταμένων υψηλών δόσεων κορτικοειδών (μπορεί να επιδεινώσουν KS)· χρήση μόνο βραχέως και υπό ειδικούς.

13.5 Πρόληψη & μείωση κινδύνου σε HIV-θετικούς

Έγκαιρη διάγνωση HIV & έναρξη ART πριν την πτώση CD4.
Συνεπής λήψη ART για παραμονή σε καταστολή (U=U) και διατήρηση ισχυρής ανοσίας.
Μείωση έκθεσης σε σάλιο σε κοινότητες υψηλής ενδημικότητας HHV-8, προσοχή σε στοματογεννητικές πρακτικές.
Έλεγχος συν-λοιμώξεων (HBV/HCV/CMV/EBV) και εμβολιασμοί σύμφωνα με οδηγίες.

13.6 Πρακτικός αλγόριθμος (κειμενικός) για HIV(+) με υποψία HHV-8 νόσου

Κλινική υποψία (βλάβες, συλλογές, πυρετοί+λεμφαδενοπάθεια) → στοχευμένη βιοψία/παρακέντηση.
Εργαστηριακά: CD4, HIV RNA, CRP/IL-6, PCR HHV-8 (πλάσμα/υγρό), έλεγχος EBV.
Άμεση ART ή βελτιστοποίηση υπάρχουσας∙ επιλέξτε σχήμα με χαμηλές αλληλεπιδράσεις.
Στοχευμένη θεραπεία ανά σύνδρομο (KS/PEL/MCD) σύμφωνα με τις ενότητες 6–11.
Παρακολούθηση: κλινική, CD4/HIV RNA, και σε MCD/KICS ποσοτική PCR HHV-8.

🧾 Για άτομα που ζουν με HIV

Η σταθερή ART είναι το ισχυρότερο «όπλο» για να προλάβετε ή να ελέγξετε νοσήματα που σχετίζονται με HHV-8.
Αναφέρετε άμεσα στον γιατρό σας νέες πορφυρές/καφετιές βλάβες, δύσπνοια, κοιλιακή διάταση ή
παρατεταμένο πυρετό.

📌 Περίληψη Ενότητας

Ο HIV δεν προκαλεί HHV-8, αλλά πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο σοβαρής νόσου μέσω ανοσοκαταστολής/φλεγμονής.
Η ART μειώνει θεαματικά τον κίνδυνο και βελτιώνει την πρόγνωση του KS/PEL/MCD.
Kaposi-IRIS μπορεί να εμφανιστεί μετά την έναρξη ART· συνήθως συνεχίζουμε ART και θεραπεύουμε ενεργά το KS.
Πρόληψη: έγκαιρη διάγνωση HIV, συνεπής ART, έλεγχος συννοσηροτήτων και ενημέρωση για τις οδούς μετάδοσης HHV-8.

14) Πρόληψη & Δημόσια Υγεία

Η πρόληψη των νοσημάτων που σχετίζονται με HHV-8/KSHV εστιάζει στη μείωση της μετάδοσης,
στη διατήρηση/αποκατάσταση της ανοσίας και στην έγκαιρη αναγνώριση κλινικών συνδρόμων
(π.χ. Kaposi, PEL, HHV-8–MCD, KICS). Δεν υπάρχει προς το παρόν εγκεκριμένο
εμβόλιο ή καθολική προφυλακτική αντι-ιική αγωγή· άρα οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται σε συμπεριφορικά,
κλινικά και συστημικά μέτρα δημόσιας υγείας.

🧭 Πυλώνες πρόληψης

Μείωση έκθεσης σε σάλιο (κύρια οδός μετάδοσης).
Ασφαλέστερες σεξουαλικές πρακτικές με έμφαση σε πρακτικές που εμπλέκουν σάλιο.
Έγκαιρη διάγνωση & θεραπεία HIV (ART) – κεντρικός τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου.
Ορθολογική ανοσοκαταστολή σε μεταμοσχευμένους (π.χ. χρήση mTORi όπου εφικτό).
Κλινική επαγρύπνηση και ταχεία πρόσβαση σε βιοψία/LANA IHC & PCR κατά ένδειξη.

14.1 Ατομικές παρεμβάσεις (micro-level)

Μείωση έκθεσης σε σάλιο

Αποφυγή κοινής χρήσης ποτηριών/μαχαιροπήρουνων/οδοντόβουρτσας.
Προσοχή σε βαθιά φιλιά και στοματογεννητικές πρακτικές σε πληθυσμούς/περιοχές υψηλής ενδημικότητας.
Υγιεινή χεριών, ειδικά σε φροντίδα παιδιών/ηλικιωμένων.

Ασφαλέστερο σεξ

Συστηματική χρήση προφυλακτικού και οδοντικού φράγματος (dental dam) όπου εφαρμόζεται.
Συζήτηση για πρακτικές που εμπλέκουν σάλιο· ενημέρωση για τον ρόλο του σάλιου στη μετάδοση.
Τακτικός έλεγχος για HIV & ΣΜΝ, άμεση έναρξη ART εάν HIV(+).

Ανοσολογική υγεία

ART στους HIV(+) με καλή συμμόρφωση· διατήρηση αντι-ιικής καταστολής.
Εμβολιασμοί (γενικοί, κατά οδηγίες), διατροφή, διαχείριση stress/ύπνου.
Περιορισμός περιττών κορτικοστεροειδών υψηλής δόσης/διάρκειας.

14.2 Κλινικές παρεμβάσεις (meso-level)

Πλαίσιο	Παρέμβαση	Στόχος
HIV κλινικές	Συστηματικός έλεγχος δέρματος/στοματικής κοιλότητας, ερωτήσεις για δύσπνοια/αιμορραγία πεπτικού	Έγκαιρη ανίχνευση KS, πνευμονικής/γαστρεντερικής εμπλοκής
Μεταμοσχεύσεις	Επανεκτίμηση ανοσοκαταστολής, σκέψη για mTOR inhibitors, εκπαίδευση ασθενών για δερματικές βλάβες/συλλογές	Μείωση κινδύνου KS post-transplant & HHV-8 συνδρ.
Αιμοδοσία/Μεταγγίσεις	Τήρηση αυστηρών κριτηρίων αποκλεισμού και ιχνηλασιμότητας· έλεγχος HHV-8 μόνο σε ειδικές καταστάσεις/ενδημικές εστίες	Ελαχιστοποίηση ιατρογενούς μετάδοσης
Στοματική/οδοντιατρική υγεία	Τήρηση standard μέτρων προφύλαξης, αναφορά/παραπομπή για ύποπτες βλάβες υπερώας/ούλων	Έγκαιρη διάγνωση στοματικού KS
Παιδιατρική φροντίδα (ενδημικές περιοχές)	Εκπαίδευση φροντιστών για μείωση σιαλο-έκθεσης, έγκαιρη αναγνώριση λεμφαδενοπάθειας/πυρετών	Πρόληψη παιδικής λοίμωξης & νωρίς θεραπεία

14.3 Παρεμβάσεις δημόσιας υγείας (macro-level)

Ενημερωτικές καμπάνιες σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου (π.χ. MSM, μεταμοσχευμένοι, κοινότητες με υψηλή ενδημικότητα).
Ενσωμάτωση μηνυμάτων HHV-8 σε υλικό πρόληψης HIV/ΣΜΝ (έμφαση στο σάλιο & στοματογεννητικές πρακτικές).
Κατευθυντήριες οδηγίες για κλινική διαχείριση ύποπτων βλαβών και γρήγορη πρόσβαση σε βιοψία/LANA IHC.
Επιδημιολογική επιτήρηση: sentinel sites για HHV-8–σχετιζόμενες νοσήσεις (Kaposi, PEL, MCD), ειδικά όπου αυξάνει η επίπτωση.
Πρότυπα μεταμόσχευσης: πρωτόκολλα ελαχιστοποίησης ανοσοκαταστολής, χρήση mTORi όπου κατάλληλο, ενημέρωση δωρητών/ληπτών.

14.4 Στοχευμένα μηνύματα για ομάδες

MSM & κοινότητες δικτύων με υψηλή μετάδοση

Εκπαίδευση για τον ρόλο του σάλιου· συζήτηση για στοματογεννητικές πρακτικές και φραγμούς.
Τακτικός έλεγχος HIV/ΣΜΝ & σύνδεση σε ART/PrEP όπου ενδείκνυται (για HIV).

Μεταμοσχευμένοι/υποψήφιοι μεταμόσχευσης

Ενημέρωση για σημάδια KS (νέες πορφυρές βλάβες, συλλογές, αιμορραγίες) & άμεση επικοινωνία με το κέντρο.
Συζήτηση για επιλογές ανοσοκαταστολής (π.χ. mTORi) και σταδιακή προσαρμογή δοσολογιών.

Παιδιά/φροντιστές σε ενδημικές περιοχές

Μείωση πρακτικών που αναμειγνύουν σάλιο στην καθημερινότητα, σωστή υγιεινή σπιτιού.
Ταχεία εκτίμηση για επίμονους πυρετούς/λεμφαδενοπάθεια/δερματικές βλάβες.

14.5 Συχνές πρακτικές ερωτήσεις

Ερώτηση	Σύντομη απάντηση
Υπάρχει εμβόλιο για HHV-8;	Όχι προς το παρόν· βλέπε Έρευνα & εμβόλιο.
Να γίνεται έλεγχος HHV-8 σε αιμοδότες;	Δεν συνιστάται καθολικά· εξετάζεται μόνο σε ειδικές εστίες/περιπτώσεις.
Ο θηλασμός μεταδίδει HHV-8;	Δεν θεωρείται κύρια οδός· τα δεδομένα είναι περιορισμένα· ακολουθείται εξατομίκευση.
Προφυλακτική αντι-ιική αγωγή;	Δεν υπάρχει καθιερωμένη χημειοπροφύλαξη για HHV-8.

14.6 Αλγόριθμος εφαρμογής πρόληψης (κειμενικός)

Εκτίμηση κινδύνου (γεωγραφία, συμπεριφορές, ανοσοκαταστολή/HIV).
Στοχευμένη συμβουλευτική (σάλιο/ασφαλές σεξ, ART, ανοσοκαταστολή).
Κλινική επαγρύπνηση (δερματικός/στοματικός έλεγχος, αναζήτηση συμπτωμάτων συλλογών/πυρετού).
Γρήγορη pathway παραπομπής για βιοψία LANA IHC και PCR όπου χρειάζεται.
Επιτήρηση (τοπικά δεδομένα επίπτωσης KS/PEL/MCD) & αναθεώρηση παρεμβάσεων.

🧾 Για ασθενείς – 5 πρακτικά βήματα

Φροντίστε για HIV έλεγχο και ξεκινήστε ART αν είστε θετικοί.
Μειώστε την έκθεση σε σάλιο· προσοχή σε κοινή χρήση σκευών και στα φιλιά/στοματογεννητικές πρακτικές.
Χρησιμοποιείτε προφυλάξεις στο σεξ (προφυλακτικό, dental dam).
Αναφέρετε νέες πορφυρές βλάβες ή επίμονη δύσπνοια/πυρετό στον γιατρό σας.
Ακολουθήστε τα ραντεβού παρακολούθησης και τις ιατρικές οδηγίες.

📌 Περίληψη Ενότητας

Χωρίς εμβόλιο/χημειοπροφύλαξη, η πρόληψη βασίζεται σε μείωση σιαλικής έκθεσης, ασφαλέστερο σεξ, ART και ορθολογική ανοσοκαταστολή.
Οι παρεμβάσεις πρέπει να στοχεύουν σε MSM, HIV(+), μεταμοσχευμένους και παιδιά σε ενδημικές κοινότητες.
Η κλινική επαγρύπνηση και η γρήγορη διάγνωση με LANA IHC/PCR προλαμβάνουν βαριά νόσο.

15) Ερευνητικές Κατευθύνσεις & Εμβόλιο

Παρά την πρόοδο στην κατανόηση του HHV-8/KSHV, παραμένουν σημαντικά κενά γνώσης και θεραπευτικές
ανάγκες. Δεν υπάρχει προς το παρόν εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική αντι-ιική αγωγή για προφύλαξη/θεραπεία.
Η έρευνα επικεντρώνεται σε ανοσολογικούς στόχους, μοριακές θεραπείες και
προληπτικά εμβόλια.

🔬 Τρέχουσες κατευθύνσεις

Εμβόλιο: προσπάθειες για εμβόλια έναντι LANA και K8.1.
Αντι-ιικά: στόχευση λυτικής φάσης (ganciclovir, cidofovir, foscarnet)· νέοι αναστολείς DNA πολυμεράσης υπό μελέτη.
Ανοσοθεραπεία: anti–PD-1/PD-L1, anti–CTLA-4 σε KS· CAR-T trials σε PEL.
Anti–IL-6/IL-6R: επεκτείνεται η χρήση σε MCD/KICS· νέοι βιολογικοί υπό ανάπτυξη.
mTOR inhibitors: με διπλή δράση (ανοσοκαταστολή + αντικαρκινική) σε KS μεταμοσχευμένων.
Γενετικά/επιγενετικά targets: μελέτες σε microRNAs HHV-8 και epigenetic modulators.

15.1 Εμβόλιο κατά HHV-8 – κατάσταση & προοπτικές

Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για HHV-8. Η ανάπτυξη είναι δύσκολη λόγω της πολύπλοκης λανθάνουσας φάσης,
της μεγάλης γονιδιωματικής πολυπλοκότητας και της ποικιλίας εκδηλώσεων (KS, PEL, MCD).
Ωστόσο, η ισχυρή συσχέτιση με νεοπλάσματα το καθιστά ελκυστικό στόχο.

Υποψήφια αντιγόνα: LANA-1 (λανθάνουσα), K8.1 (λυτική), vGPCR, K-bZIP.
Πλατφόρμες: DNA/mRNA, ιικοί φορείς, υπομονάδες.
Στόχος: πρόληψη πρωτολοίμωξης σε υψηλού κινδύνου (MSM, Αφρική), μείωση επιπλοκών σε HIV+.

15.2 Αντι-ιική θεραπεία – νέοι στόχοι

Λυτική φάση

Αναστολείς DNA πολυμεράσης (ganciclovir/valganciclovir, cidofovir, foscarnet).
Δραστικότητα μόνο σε λυτική αντιγραφή, όχι στη λανθάνουσα.

Λανθάνουσα φάση

Στρατηγικές «shock and kill» για ενεργοποίηση λανθανουσών εστιών.
Epigenetic drugs (HDACi, DNMTi) υπό μελέτη.

Ανοσοτροποποιητικά

Anti–IL-6/IL-6R (siltuximab, tocilizumab).
Αντι–PD-1/PD-L1 checkpoint inhibitors.
CAR-T για HHV-8+ λεμφώματα.

15.3 Ανοσοθεραπεία – νεότερες εξελίξεις

Kaposi: ανταποκρίσεις σε anti–PD-1 (nivolumab, pembrolizumab) σε ανθεκτική νόσο.
PEL: μελέτες σε CAR-T έναντι CD30/CD38· ακόμη σε προκλινικό στάδιο.
MCD/KICS: εκτεταμένη χρήση anti–IL-6, έρευνα σε συνδυασμούς με αντι-ιικά.

15.4 Ερευνητικές ανάγκες

❗ Κενά γνώσης

Ακριβείς παράγοντες κινδύνου μετάδοσης μέσω σάλιου και δυναμική πρωτολοίμωξης.
Ρόλος γενετικών/ανοσολογικών πολυμορφισμών σε έκβαση νόσου.
Βέλτιστη χρήση PCR φορτίου για πρόβλεψη υποτροπών MCD/KICS.
Καθορισμός βιοδεικτών ανταπόκρισης σε anti–IL-6/PD-1 θεραπείες.
Επιδημιολογία HHV-8 σε Ευρώπη/Ασία – ανάγκη για updated δεδομένα.

15.5 Προοπτική για το μέλλον

Η εμπειρία με εμβόλια mRNA και η πρόοδος στην ανοσοθεραπεία δημιουργούν βάσιμες ελπίδες
για στοχευμένες παρεμβάσεις έναντι HHV-8. Ο συνδυασμός ART + ανοσοθεραπείας + στοχευμένων
αντι-ιικών ίσως αποτελέσει το «μέλλον» στη διαχείριση KS/PEL/MCD/KICS.

📌 Περίληψη Ενότητας

Δεν υπάρχει εμβόλιο· οι προσπάθειες συνεχίζονται με LANA/K8.1 αντιγόνα & νέες πλατφόρμες.
Αντι-ιικά: περιορισμένα στην λυτική φάση· απαιτούνται νέοι στόχοι για λανθάνουσα.
Ανοσοθεραπεία (anti–PD-1, anti–IL-6) και mTORi δείχνουν υποσχόμενα αποτελέσματα.
Κενά γνώσης: μετάδοση, βιοδείκτες, παγκόσμια επιδημιολογία.

16) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Στο παρακάτω εμπλουτισμένο τμήμα FAQ συγκεντρώνονται οι πιο συχνές ερωτήσεις για τον
HHV-8/KSHV και τις νόσους που προκαλεί. Η παρουσίαση γίνεται σε collapsible μορφή,
κατάλληλη για κινητά, ώστε ο αναγνώστης να έχει εύκολη πρόσβαση στην πληροφορία.

❓ Τι είναι ο HHV-8 (KSHV);

Ο HHV-8 είναι ένας ιός της οικογένειας των ερπητοϊών, γνωστός και ως Kaposi’s Sarcoma–Associated Herpesvirus (KSHV).
Συνδέεται με το σάρκωμα Kaposi, το πρωτοπαθές υγρόλεμφομα (PEL) και τη
νόσο Castleman που σχετίζεται με HHV-8.

❓ Πώς μεταδίδεται ο HHV-8;

Η κύρια οδός μετάδοσης είναι το σάλιο. Επίσης, μπορεί να μεταδοθεί μέσω
σεξουαλικής επαφής, μεταγγίσεων αίματος ή μεταμοσχεύσεων.
Η κάθετη μετάδοση (μητέρα–παιδί) είναι σπάνια αλλά πιθανή.

❓ Όλοι όσοι έχουν HHV-8 θα εμφανίσουν σάρκωμα Kaposi;

Όχι. Πολλοί φορείς παραμένουν ασυμπτωματικοί. Η ανάπτυξη KS εξαρτάται κυρίως από
την ανοσολογική κατάσταση (HIV/AIDS, μεταμοσχευμένοι, χημειοθεραπεία).

❓ Ποια είναι τα συμπτώματα του σαρκώματος Kaposi;

Οι βλάβες είναι πορφυρές/καφεοϊώδεις, επίπεδες ή οζώδεις, που εμφανίζονται κυρίως στο δέρμα των κάτω άκρων,
στη στοματική κοιλότητα ή στα γεννητικά όργανα. Σε σοβαρές μορφές μπορεί να προσβληθούν
πνεύμονες και γαστρεντερικό.

❓ Υπάρχει θεραπεία για τον HHV-8;

Δεν υπάρχει ειδικό αντι-ιικό φάρμακο που να εκριζώνει τον HHV-8. Η θεραπεία εστιάζει
στην ενίσχυση της ανοσίας (ART σε HIV), στη μείωση ανοσοκαταστολής όπου εφικτό,
και σε στοχευμένες θεραπείες για KS, PEL ή MCD (χημειοθεραπεία, Rituximab, anti–IL-6).

❓ Ποιος κινδυνεύει περισσότερο;

Άτομα με HIV/AIDS.
Λήπτες μεταμοσχεύσεων με ισχυρή ανοσοκαταστολή.
Άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες (MSM).
Παιδιά σε ενδημικές περιοχές της Αφρικής.

❓ Μπορώ να κάνω εξέταση για HHV-8;

Υπάρχουν ορολογικές δοκιμασίες (αντισώματα), αλλά δεν είναι πάντα διαγνωστικές. Η επιβεβαίωση γίνεται με
βιοψία ιστού (LANA IHC) ή PCR για HHV-8 DNA σε αίμα/υγρά/ιστό. Η εξέταση δεν συνιστάται ως
προληπτικός έλεγχος σε όλους, μόνο σε ειδικές ενδείξεις.

❓ Υπάρχει εμβόλιο για HHV-8;

Όχι. Ερευνητικά πρωτόκολλα βρίσκονται σε εξέλιξη (LANA/K8.1 αντιγόνα, mRNA πλατφόρμες), αλλά κανένα δεν έχει εγκριθεί ακόμη.
Βλέπε Ενότητα 15.

❓ Ο θηλασμός μεταδίδει HHV-8;

Δεν θεωρείται σημαντική οδός μετάδοσης. Τα διαθέσιμα δεδομένα είναι περιορισμένα· οι περισσότερες κατευθυντήριες
οδηγίες δεν αποθαρρύνουν τον θηλασμό λόγω HHV-8.

❓ Μπορεί να θεραπευτεί το σάρκωμα Kaposi;

Το KS μπορεί να υποχωρήσει με ART ή/και χημειοθεραπεία, αλλά συχνά παραμένει χρόνιο.
Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία βελτιώνει σημαντικά την πρόγνωση.

❓ Ποια είναι η σχέση με το AIDS;

Το KS είναι ένα από τα οριστικά κριτήρια AIDS σε άτομα με HIV. Η παρουσία HHV-8 σε συνδυασμό
με χαμηλά CD4 αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο ανάπτυξης KS, PEL και MCD.

❓ Πώς μπορώ να προφυλαχθώ;

Έλεγχος και θεραπεία HIV με ART.
Ασφαλέστερο σεξ, ιδιαίτερα σε πρακτικές που εμπλέκουν σάλιο.
Μείωση έκθεσης σε σάλιο στην καθημερινότητα.
Στενή ιατρική παρακολούθηση αν είστε ανοσοκατεσταλμένοι.

📌 Συνοπτική υπενθύμιση FAQ

Ο HHV-8 δεν προκαλεί νόσο σε όλους, αλλά σε περιβάλλον ανοσοκαταστολής μπορεί να οδηγήσει σε
σοβαρά νοσήματα. Δεν υπάρχει εμβόλιο· η ART και η πρόληψη μετάδοσης είναι τα κλειδιά.

17) Συμπεράσματα

Ο HHV-8/KSHV είναι ένας ογκογόνος ερπητοϊός με μοναδική ικανότητα να εναλλάσσει
λανθάνουσα και λυτική φάση, επηρεάζοντας τον κυτταρικό κύκλο, την απόπτωση, την
αγγειογένεση και την ανοσοδιαφυγή. Το κλινικό του φάσμα –Kaposi,
PEL, HHV-8–MCD, KICS– διαμορφώνεται καθοριστικά από την
ανοσολογική κατάσταση του ξενιστή. Παρότι δεν υφίσταται εμβόλιο ή «εκριζωτική» αντι-ιική αγωγή,
η σύγχρονη φροντίδα με ART, ορθολογική ανοσοκαταστολή και στοχευμένες θεραπείες
έχει μεταβάλει ριζικά την πρόγνωση.

✅ Κύρια σημεία

Το LANA συντηρεί τη λανθάνουσα λοίμωξη· το RTA οδηγεί τη λυτική μετάβαση.
Το σάλιο είναι ο κυριότερος φορέας μετάδοσης· οι MSM, τα άτομα με HIV και οι μεταμοσχευμένοι είναι οι πιο ευάλωτοι πληθυσμοί.
Η αποκατάσταση ανοσίας (ART ή μείωση ανοσοκαταστολής) αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της θεραπείας.
Για διάγνωση απαιτείται ιστολογική τεκμηρίωση με LANA IHC· η PCR βοηθά στην τεκμηρίωση και την παρακολούθηση (κυρίως σε MCD/KICS).
Το KS ανταποκρίνεται σε PLD/πακλιταξέλη και σε επιλεγμένες περιπτώσεις σε mTORi ή anti–PD-1.
Σε PEL προτιμάται DA-EPOCH + υποστηρικτικά μέτρα· ριτουξιμάμπη μόνο αν CD20(+).
Η HHV-8–MCD και το KICS απαιτούν Rituximab ± χημειοθεραπεία και ενίοτε anti–IL-6.
Η πρόληψη στηρίζεται σε μείωση σιαλικής έκθεσης, ασφαλέστερο σεξ και ευρεία ART.

17.1 Τι να θυμάστε στην πράξη (Clinician’s checklist)

Βήμα	Ενέργεια	Γιατί έχει σημασία
1	Βιοψία/Cell block με LANA IHC σε κάθε ύποπτη βλάβη/συλλογή	Καθοριστική επιβεβαίωση HHV-8 νόσου
2	HIV testing και άμεση ART όταν ενδείκνυται	Κύριος τροποποιήσιμος παράγοντας πρόγνωσης
3	Εκτίμηση ανοσοκαταστολής & πιθανή μετάβαση σε mTORi σε SOT	Περιορισμός εκρήξεων KS/HHV-8
4	Στοχευμένη θεραπεία ανά σύνδρομο (PLD/Taxane για KS, DA-EPOCH για PEL, Rituximab±Chemo για MCD)	Βελτιστοποίηση έκβασης με αποδεδειγμένες στρατηγικές
5	Παρακολούθηση με κλινική τεκμηρίωση ± qPCR HHV-8 σε MCD/KICS	Έγκαιρη ανίχνευση υποτροπής/εξάρσεων

17.2 Κενά & ευκαιρίες

Ανάγκη για εμβόλιο και καλύτερα αντι-ιικά με δράση στη λανθάνουσα φάση.
Ακριβέστεροι βιοδείκτες πρόβλεψης υποτροπής και ανταπόκρισης (π.χ. σε anti–IL-6/PD-1).
Επικαιροποίηση επιδημιολογικών δεδομένων εκτός Αφρικής και στοχευμένες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας.

🧾 Μήνυμα προς ασθενείς

Με έγκαιρη διάγνωση, σωστή θεραπεία και φροντίδα της ανοσίας, οι περισσότερες μορφές HHV-8 νόσου μπορούν να
ελεγχθούν αποτελεσματικά. Μείνετε σε επαφή με την ιατρική ομάδα σας και αναφέρετε έγκαιρα νέα συμπτώματα.

📌 TL;DR

HHV-8: ιός με ογκογόνο δυναμική που αξιοποιεί λανθάνουσα/λυτική εναλλαγή. Κλειδιά: LANA/RTA, σάλιο,
ART & ανοσολογική αποκατάσταση, LANA IHC για διάγνωση, στοχευμένες θεραπείες.
Η πρόληψη στηρίζεται σε συμπεριφορικά και συστημικά μέτρα· εμβόλιο/νέα αντι-ιικά βρίσκονται στον ορίζοντα.

18) Βιβλιογραφία & Πηγές

Παρακάτω παρατίθεται εμπλουτισμένη βιβλιογραφία με διεθνείς και ελληνικές πηγές.
Οι πηγές είναι σε mobile-friendly μορφή, με ενεργούς συνδέσμους ώστε να μπορεί ο αναγνώστης να ανατρέξει άμεσα.

📚 Διεθνής Βιβλιογραφία

Chang Y, Cesarman E, Pessin MS, et al.
Identification of herpesvirus-like DNA sequences in AIDS-associated Kaposi’s sarcoma.
Science. 1994;266(5192):1865-9
Uldrick TS, Whitby D.
Update on KSHV epidemiology, Kaposi Sarcoma pathogenesis, and treatment of Kaposi Sarcoma and related diseases.
J Infect Dis. 2009;200(11):1703–13
Polizzotto MN, Uldrick TS, Hu D, Yarchoan R.
Clinical Manifestations of Kaposi Sarcoma Herpesvirus Lytic Activation: Multicentric Castleman Disease (KSHV-MCD) and the KSHV Inflammatory Cytokine Syndrome.
Blood. 2018;131(4):376–386
Bower M, Dalla Pria A, Coyle C, et al.
Prospective stage-stratified approach to AIDS-related Kaposi’s sarcoma.
Lancet. 2014;383(9936):1201-1208
Cesarman E, Damania B, Krown SE, Martin J, Bower M, Whitby D.
KSHV: Epidemiology, Pathogenesis, and Treatment.
Nat Rev Microbiol. 2019;17(12):693–706
Carbone A, Vaccher E, Gloghini A.
Kaposi sarcoma–associated herpesvirus-associated lymphomas in HIV-positive patients.
Blood. 2020;135(9):646-655

📖 Ελληνικές Πηγές & Οδηγίες

ΕΟΔΥ – Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας.
Κατευθυντήριες Οδηγίες για HIV/AIDS & σχετιζόμενες λοιμώξεις.
Διαθέσιμο στο eody.gov.gr
Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ).
Θεραπευτικές Οδηγίες HIV.
hivclinic.gr
Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία.
Οδηγίες για λεμφώματα & σχετιζόμενα με HHV-8 νεοπλάσματα.
eae.gr
Πανεπιστήμιο Αθηνών – Ιατρική Σχολή.
Εκπαιδευτικό υλικό για Ερπητοϊούς και Ογκογόνους Ιούς.
med.uoa.gr
Μικροβιολογικό Λαμίας – Ιατρικά Άρθρα.
HHV-8 (KSHV) και Σάρκωμα Kaposi – Διάγνωση & Θεραπεία.
mikrobiologikolamia.gr

📌 Συνοπτική σημείωση

Η βιβλιογραφία για τον HHV-8 συνδυάζει διεθνείς μελέτες υψηλής ποιότητας με
ελληνικές κατευθυντήριες οδηγίες. Για επαγγελματίες υγείας είναι σημαντικό να συμβουλεύονται
τόσο τις διεθνείς εξελίξεις όσο και τις εθνικές οδηγίες για εξατομικευμένη φροντίδα.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

22/Aug/2025

1) Τι είναι ο HHV-7;

Ο HHV-7 (Human Herpesvirus 7) είναι μέλος της οικογένειας των ερπητοϊών (Herpesviridae), ειδικότερα ανήκει στο γένος βήτα-ερπητοϊών, μαζί με τον HHV-6 και τον CMV (κυτταρομεγαλοϊό).
Ανακαλύφθηκε το 1990 και έχει συσχετιστεί με ποικίλες λοιμώξεις, κυρίως σε παιδιά αλλά και σε ενήλικες με εξασθενημένο ανοσοποιητικό.

ℹ️ Infobox – Βασικά Χαρακτηριστικά HHV-7

Οικογένεια: Herpesviridae
Υποοικογένεια: Betaherpesvirinae
Γένος: Roseolovirus
Ανακάλυψη: 1990
Συγγένεια: HHV-6, CMV
Πρωτογενής Λοίμωξη: συνήθως παιδική ηλικία

Η κλινική σημασία του HHV-7 παραμένει λιγότερο ξεκάθαρη σε σχέση με τον HHV-6, ωστόσο ενοχοποιείται για εξάνθημα ροδόλα, νευρολογικές διαταραχές,
καρδιολογικές επιπλοκές και δευτερογενείς λοιμώξεις.

2) Ιός & Ιολογία του HHV-7

Ο HHV-7 είναι ένας διπλής έλικας DNA ιός, μέλος της οικογένειας Herpesviridae.
Η βιολογική του συμπεριφορά μοιάζει πολύ με τον HHV-6, με τον οποίο μοιράζεται σημαντικά γονιδιωματικά και αντιγονικά χαρακτηριστικά.
Ο ιός έχει ικανότητα λανθάνουσας μόλυνσης και επανενεργοποίησης, χαρακτηριστικό που τον καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό για ασθενείς με ανοσοκαταστολή.

🔬 Infobox – Δομή & Χαρακτηριστικά HHV-7

Γονιδίωμα: Δίκλωνο DNA ~145 kb
Καψίδιο: Ικοσαεδρικό, με 162 καψομερίδια
Ελύτρο: Λιπιδικής φύσης με γλυκοπρωτεΐνες
Υποοικογένεια: Betaherpesvirinae
Κύτταρα-στόχοι: CD4+ T-λεμφοκύτταρα
Κυτταροπαθολογικές αλλοιώσεις: Μεγαλοκυττάρωση, κυτταρικές συντήξεις

Ο HHV-7 παρουσιάζει τροπισμό κυρίως για τα CD4+ T-λεμφοκύτταρα, τα οποία αποτελούν κρίσιμους ρυθμιστές της ανοσολογικής απόκρισης.
Η μόλυνση μπορεί να οδηγήσει σε καταστολή της έκφρασης του CD4 και σε ανοσολογικές δυσλειτουργίες.

Σημαντική ιδιότητα του HHV-7 είναι η ικανότητά του να επιμένει σε λανθάνουσα μορφή μέσα στο DNA των κυττάρων του ξενιστή και να επανενεργοποιείται
όταν το ανοσοποιητικό αποδυναμώνεται. Αυτός ο κύκλος λανθάνουσας και ενεργής μόλυνσης είναι κοινός σε όλους τους ερπητοϊούς.

📌 Info – Σύγκριση HHV-6 και HHV-7

Και οι δύο προκαλούν παιδικές λοιμώξεις (ροδόλα).
Ο HHV-6 συνδέεται συχνότερα με νευρολογικές επιπλοκές.
Ο HHV-7 είναι λιγότερο μελετημένος αλλά συχνός.
Συχνά ανιχνεύονται ταυτόχρονα (συλλοίμωξη).

3) Επιδημιολογία του HHV-7

Ο HHV-7 είναι παγκοσμίως διαδεδομένος ερπητοϊός με πολύ υψηλή οροεπιπολασμότητα στους ενήλικες.
Η πρωτολοίμωξη συμβαίνει κυρίως στην πρώιμη παιδική ηλικία (συνήθως έως 5–6 ετών) και στη συνέχεια ο ιός παραμένει
λανθάνων ισοβίως, με πιθανές επαναενεργοποιήσεις κατά τη διάρκεια της ζωής, ειδικά σε καταστάσεις ανοσοκαταστολής.

📦 Infobox – Γρήγορα Στοιχεία

Παγκόσμια οροεπιπολασμός ενηλίκων: >85–95%
Ηλικία πρωτολοίμωξης: νήπια/παιδιά (συχνά 1–5 έτη)
Εποχικότητα: ήπια-μέτρια, συχνότερα άνοιξη–καλοκαίρι σε ορισμένες σειρές
Συν-κυκλοφορία: συχνή με HHV-6
Οδός μετάδοσης: κυρίως σίελος ενδοοικογενειακά

Μελέτες οροεπιπολασμού δείχνουν ότι το ποσοστό θετικότητας αυξάνει γρήγορα από τη νηπιακή στην παιδική ηλικία, φτάνοντας
σε υψηλές τιμές στην εφηβεία και σχεδόν καθολική έκθεση στην ενήλικη ζωή. Οι μικρές διακυμάνσεις μεταξύ ηπείρων
σχετίζονται με κοινωνικο-οικονομικούς και οικογενειακούς παράγοντες (π.χ. οικογενειακή συνάθροιση, συνήθειες φροντίδας παιδιών).

Ηλικιακή Ομάδα	Εκτιμώμενη Οροθετικότητα HHV-7	Σχόλια
Βρέφη (<12 μηνών)	Χαμηλή–μέτρια (παθητικά μητρικά IgG)	Σταδιακή πτώση μητρικών αντισωμάτων
Νήπια (1–3 ετών)	Αύξηση (συχνά >30–50%)	Έναρξη πρωτολοίμωξης ενδοοικογενειακά
Παιδιά (4–6 ετών)	Υψηλή (συχνά >60–70%)	Κορύφωση νέων λοιμώξεων
Έφηβοι	Πολύ υψηλή (συχνά >80–90%)	Σχεδόν καθολική έκθεση
Ενήλικες	>85–95%	Ισοβιότητα με λανθάνουσα κατάσταση

📌 Σημεία-κλειδιά για την πράξη

Η ενδοοικογενειακή μετάδοση (γονείς → παιδιά) είναι ο κανόνας.
Συχνή συλλοίμωξη με HHV-6 σε μικρές ηλικίες.
Οι οξείες εξάρσεις σε κοινότητες παιδικής φροντίδας μπορεί να αυξάνουν την κυκλοφορία.
Η εποχικότητα ποικίλλει και δεν είναι τόσο έντονη όσο σε αναπνευστικούς ιούς.

Παρά τη μεγάλη διασπορά, ο HHV-7 παραμένει υποδιαγνωσμένος σε σύγκριση με άλλους ερπητοϊούς, κυρίως επειδή
η πρωτολοίμωξη είναι συχνά ήπια ή ασυμπτωματική και οι επιπλοκές εμφανίζονται σπανιότερα ή αποδίδονται σε άλλες αιτίες.
Η ευρύτερη χρήση μοριακών τεχνικών (PCR) έχει βελτιώσει την ανίχνευση του ιού σε κλινικά δείγματα.

4) Τρόποι Μετάδοσης του HHV-7

Ο HHV-7 μεταδίδεται κυρίως μέσω του σιέλου σε στενή, καθημερινή επαφή. Η μετάδοση είναι συχνότερη ενδοοικογενειακά
(γονείς/αδέλφια → παιδιά), αλλά μπορεί να συμβεί και σε χώρους παιδικής φροντίδας και σχολεία. Ο ιός ανιχνεύεται συχνά σε
στοματοφαρυγγικά δείγματα και μπορεί να αποβάλλεται ασυμπτωματικά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, όπως συμβαίνει με άλλους ερπητοϊούς.

📦 Infobox – Κύριες Οδοί Μετάδοσης

Σάλιο/στοματοφαρυγγική επαφή (κύρια οδός)
Κοινή χρήση σκευών/ποτηριών σε οικιακό περιβάλλον
Στενή επαφή σε παιδικούς σταθμούς/σχολεία
Πιθανή μετάδοση μέσω σταγονιδίων σε πολύ κοντινή απόσταση
Επανενεργοποίηση σε ενήλικες → ασυμπτωματική αποβολή και μετάδοση

Η ασυμπτωματική αποβολή του ιού είναι συχνή και εξηγεί την υψηλή οροεπιπολασμότητα. Η ποσότητα ιικού φορτίου και η
συχνότητα αποβολής διαφοροποιούνται ανά άτομο και ηλικία. Σε περιόδους επανενεργοποίησης (stress, λοιμώξεις, ανοσοκαταστολή),
η αποβολή μπορεί να αυξηθεί.

Βιολογικό Υλικό	Συχνότητα Ανίχνευσης	Κλινική Χρήση
Σίελος/στοματοφαρυγγικό επίχρισμα	Υψηλή	Κύριο δείγμα για PCR
Αίμα (ολικό/πλάσμα/PBMCs)	Μεταβλητή	Ιοαιμία σε πρωτολοίμωξη/ανοσοκαταστολή
ΕΝΥ (εγκεφαλονωτιαίο υγρό)	Χαμηλή–μέτρια	Σε υποψία νευρολοίμωξης
Δέρμα/βλάβες	Μεμονωμένη	Εξειδικευμένη διερεύνηση

📌 Σημαντικές Παρατηρήσεις

Η στενή επαφή (φιλί, κοινή χρήση κουταλιού/μπουκαλιού) αυξάνει τον κίνδυνο.
Η καλή υγιεινή χεριών και η αποφυγή κοινής χρήσης σκευών μειώνουν τη μετάδοση.
Η μεταφορά χωρίς συμπτώματα είναι συχνή: η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει μεταδοτικότητα.
Η συλλοίμωξη με HHV-6 μπορεί να ενισχύσει τη συνολική ιογενή αποβολή.

4.1 Παράγοντες που Επηρεάζουν τη Μεταδοτικότητα

Ηλικία: Τα μικρά παιδιά έχουν συχνότερη και υψηλότερη αποβολή.
Ανοσολογική κατάσταση: Ανοσοκαταστολή → αυξημένη επανενεργοποίηση/αποβολή.
Στοματική υγεία: Ουλίτιδα/στοματίτιδες μπορεί να διευκολύνουν την αποβολή.
Συνωστισμός: Οικιακή πυκνότητα, παιδικοί σταθμοί, σχολεία.
Συν-λοιμώξεις/στρες: Μπορούν να πυροδοτήσουν επανενεργοποίηση.

🔬 Infobox – Δυναμική Αποβολής

Ασυμπτωματική αποβολή: συχνή, διαλείπουσα.
Ποσότητα ιού: διαφέρει → δεν συσχετίζεται πάντα με συμπτώματα.
Διάρκεια αποβολής: εβδομάδες–μήνες, με υφέσεις/υποτροπές.
Η PCR είναι πιο ευαίσθητη από καλλιέργεια για ανίχνευση αποβολής.

4.2 Πρακτικές Συστάσεις Πρόληψης στην Κοινότητα

Αποφύγετε κοινή χρήση ποτηριών/μαχαιροπήρουνων, ειδικά με μικρά παιδιά.
Υγιεινή χεριών μετά από στένωση επαφών/φροντίδα παιδιών.
Ενημέρωση προσωπικού σε παιδικούς σταθμούς για βασικές πρακτικές υγιεινής.
Σε υποψία λοίμωξης: αποφυγή στενής στοματοφαρυγγικής επαφής για λίγες ημέρες.

🚨 Infobox – Τι ΔΕΝ Γνωρίζουμε με Βεβαιότητα

Δεν υπάρχουν σαφή δεδομένα για ελάχιστη μολυσματική δόση.
Δεν έχει τεκμηριωθεί σταθερά αερογενής μετάδοση σε απόσταση.
Η μετάδοση μέσω αντικειμένων/επιφανειών θεωρείται πιθανή αλλά δευτερεύουσα.

Συνολικά, ο HHV-7 συμπεριφέρεται όπως οι άλλοι βήτα-ερπητοϊοί: ευρεία, αθόρυβη κυκλοφορία με επίμονη λανθάνουσα φάση και
διαλείπουσα αποβολή. Οι πρακτικές υγιεινής μειώνουν, αλλά δεν εξαλείφουν, την πιθανότητα μετάδοσης.

5) Κλινικές Εκδηλώσεις του HHV-7

Ο HHV-7 προκαλεί συνήθως ήπια ή ασυμπτωματική πρωτολοίμωξη στην παιδική ηλικία, αλλά μπορεί να σχετίζεται
με ποικίλο φάσμα εκδηλώσεων από το δέρμα, το νευρικό, το καρδιαγγειακό και το αιματολογικό σύστημα. Σε ανοσοεπαρκή άτομα
οι εκδηλώσεις είναι κατά κανόνα αυτοπεριοριζόμενες· σε ανοσοκατεσταλμένους, η κλινική εικόνα μπορεί να είναι σοβαρότερη.

📦 Infobox – Γρήγορη Επισκόπηση Εκδηλώσεων

Παιδιά: εμπύρετο σύνδρομο, ιογενής φαρυγγίτιδα, ροδόλα-όμοιο εξάνθημα, σπασμοί από πυρετό.
Έφηβοι/Ενήλικες: ιογενές σύνδρομο, μονοπυρηνοειδής εικόνα, κεφαλαλγία, κακουχία, εξάνθημα.
Δέρμα: μακουλοπαπουλώδες εξάνθημα κορμού, ροδόλα-μιμητικό, σπανιότερα φαρμακοεξάνθημα-όμοια.
Νευρολογικά: άσηπτη μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, επισκληρίδιο/ριζιτικό άλγος (σπάνια).
Καρδιά: μυοκαρδίτιδα/καρδιομυοπάθεια (σπάνιες συσχετίσεις).

5.1 Παιδική Ηλικία (Πρωτολοίμωξη)

Η πρωτολοίμωξη εμφανίζεται συνήθως στην ηλικία 1–5 ετών και μπορεί να εκδηλωθεί με παρατεινόμενο πυρετό (3–5 ημέρες),
φαρυγγαλγία, ευερεθιστότητα και ήπια τραχηλική λεμφαδενοπάθεια. Το εξάνθημα είναι συχνά
μακουλοπαπουλώδες, λεπτό, ξεκινά από τον κορμό και επεκτείνεται κεντρομόλα. Συνοδά: διάρροια, ανορεξία, βήχας.

🔬 Infobox – Ροδόλα-όμοιο Σύνδρομο

Πυρετός 39–40°C για 3–4 ημέρες, με απότομη πτώση και εμφάνιση εξανθήματος.
Εξάνθημα: ροδόχροο, μη κνησμώδες, διάρκειας 1–3 ημερών.
Συχνά προηγείται ιογενής φαρυγγίτιδα και ήπια ρινίτιδα.
Διαφορική: HHV-6, ερυθρά, ιλαρά (εμβολιασμός!), εντεροϊοί, φάρμακα.

Σε μικρά παιδιά, ο υψηλός πυρετός μπορεί να προκαλέσει πυρετικούς σπασμούς. Η συννοσηρότητα με HHV-6 δεν είναι σπάνια
και μπορεί να εντείνει τον πυρετό ή να παρατείνει τα συμπτώματα.

5.2 Έφηβοι & Ενήλικες

Η πρωτοδιάγνωση σε ενήλικες είναι λιγότερο συχνή· συνήθως πρόκειται για επανενεργοποίηση ή υποκλινική αποβολή.
Όταν εμφανίζεται συμπτωματική νόσος, συχνά μιμείται ιογενές σύνδρομο με κακουχία, μυαλγίες, κεφαλαλγία, υποπύρετο/πυρετό,
λεμφαδενοπάθεια και μερικές φορές μονοπυρηνοειδή εικόνα (λεμφοκυττάρωση/άτυπα λεμφοκύτταρα).

Σύνδρομο	Συμπτώματα/Σημεία	Σχόλια
Ιογενές/Γριπποειδές	Πυρετός, κεφαλαλγία, μυαλγίες, κακουχία	Αυτοπεριοριζόμενο 3–7 ημέρες
Μονοπυρηνοειδής εικόνα	Αγγειοφαρυγγίτιδα, λεμφαδενοπάθεια, ήπια ηπατοσπληνομεγαλία	Διαφορική: EBV, CMV, HIV, HHV-6
Δερματικό εξάνθημα	Μακουλοπαπουλώδες κορμού/άκρων	Συνήθως ήπιο, μη κνησμώδες

5.3 Δερματολογικές Εκδηλώσεις

Ροδόλα-όμοιο εξάνθημα: μετά την πτώση πυρετού, λεπτό ροδόχροο εξάνθημα, κορμός → αυχένας/πρόσωπο.
Μακουλοπαπουλώδης εξάνθημα ενηλίκων: ήπιο, αυτοπεριοριζόμενο.
Μιμητικά φαρμακοεξανθήματος: σπάνια, απαιτείται διαφοροδιάγνωση με αντίδραση φαρμάκου.
Εξάνθημα μετά από αντιβιοτικά: πιθανή συμπτωματική σύμπτωση (όπως σε EBV), προσοχή στην εσφαλμένη αλλεργική ετικέτα.

📌 Tips Δερματολογίας

Η εμφάνιση εξανθήματος μετά την πτώση του πυρετού ευνοεί ροδόλα-όμοια αιτιολογία (HHV-6/7).
Απουσία έντονου κνησμού και ταχείας αποδρομής → ιογενής αιτιολογία πιθανή.
Σε εμμονή/άτυπα στοιχεία, εξετάστε άλλες διαγνώσεις (ερυθηματώδης λύκος, ρικετσιώσεις, εντεροϊοί, φάρμακα).

5.4 Νευρολογικές Εκδηλώσεις (Σπάνιες αλλά σημαντικές)

Ο HHV-7 έχει ενοχοποιηθεί (κυρίως με PCR σε ΕΝΥ) για άσηπτη μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα,
οξύ εγκάρσιο μυελίτιδα, περιφερική νευροπάθεια και σπάνια παρεγκεφαλιδίτιδα. Η αιτιολογική απόδοση
απαιτεί συσχέτιση κλινικής εικόνας – απεικόνισης – εργαστηριακών, και αποκλεισμό άλλων ιών (HSV, VZV, EBV, εντεροϊοί).

🚨 Red Flags – Να αναζητηθεί άμεσα ιατρική εκτίμηση

Επιμένουσα/επιδεινούμενη κεφαλαλγία με αυχενική δυσκαμψία, φωτοφοβία.
Εστιακά νευρολογικά ελλείμματα, επιληπτικές κρίσεις.
Μεταβολή επιπέδου συνείδησης.
Σημεία καρδιακής δυσλειτουργίας (θωρακικό άλγος, δύσπνοια) μετά από ιογενές σύνδρομο.

5.5 Καρδιαγγειακές & Άλλες Συστηματικές Εκδηλώσεις

Μυοκαρδίτιδα/Καρδιομυοπάθεια: μεμονωμένες αναφορές, συνήθως σε νέους ή ανοσοκατεσταλμένους.
Ηπατική συμμετοχή: ήπια αύξηση τρανσαμινασών σε ιογενή σύνδρομα.
Αιματολογικά: λεμφοκυττάρωση ή, σπανιότερα, ήπια ουδετεροπενία/θρομβοπενία.
Οφθαλμολογικά: ραγοειδίτιδα/νευρίτιδα οπτικού (πολύ σπάνια, κυρίως σε ανοσοκαταστολή).

5.6 Διάρκεια & Φυσική Πορεία

Πυρετός: 3–5 ημέρες στα παιδιά (μπορεί και περισσότερο σε συννοσηρότητα HHV-6).
Εξάνθημα: 1–3 ημέρες, άνευ απολέπισης.
Κακουχία/Κεφαλαλγία: 3–7 ημέρες, σπανίως παρατεταμένα.

✅ Infobox – Πότε αρκεί υποστηρικτική αγωγή

Ήπιο εμπύρετο σύνδρομο χωρίς red flags.
Κλασικό ροδόλα-όμοιο εξάνθημα με καλή γενική κατάσταση.
Επάρκεια ενυδάτωσης/σίτισης, καλός έλεγχος πυρετού.

5.7 HHV-7 και Χρόνια Συμπτώματα

Έχουν αναφερθεί σχέσεις με παρατεινόμενη κόπωση, κεφαλαλγία τάσης ή δυσλειτουργία αυτόνομου νευρικού συστήματος·
η αιτιολογική συσχέτιση παραμένει αβέβαιη και χρειάζεται προσεκτική κλινική αξιολόγηση για αποκλεισμό άλλων αιτιών.

ℹ️ Διαφορική Διάγνωση Κατά Σύνδρομο (Quick Guide)

Ροδόλα-όμοιο: HHV-6, ερυθρά, ιλαρά (εμβολιασμός), εντεροϊοί, αντίδραση φαρμάκου.
Μονοπυρηνοειδές: EBV, CMV, πρωτολοίμωξη HIV, τοξόπλασμα.
Νευρολογικό: HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, αυτοάνοσα/μεταλοιμώδη.
Καρδιακό: εντεροϊοί, παρβοϊός B19, SARS-CoV-2, αυτοάνοσα.

Συμπερασματικά, ο HHV-7 προκαλεί κατά κανόνα ήπια νόσο, με σημαντικές αλλά σπάνιες νευρολογικές/καρδιακές εκδηλώσεις.
Η προσεκτική κλινική εκτίμηση και η στοχευμένη εργαστηριακή διερεύνηση βοηθούν στην ορθή απόδοση αιτιολογίας και στη διαχείριση.

6) HHV-7 στην Παιδική Ηλικία (Practical Guide)

Ο HHV-7 προκαλεί κατά κανόνα ήπια πρωτολοίμωξη σε ηλικίες 1–5 ετών, με εμπύρετο σύνδρομο και ροδόλα-όμοιο εξάνθημα.
Παρά ταύτα, σε μικρό ποσοστό μπορεί να εμφανιστούν πυρετικοί σπασμοί ή σπανιότερα νευρολογικές/συστηματικές επιπλοκές.
Η σωστή κλινική εκτίμηση και η στοχευμένη εργαστηριακή διερεύνηση αποτρέπουν υπερδιάγνωση/υπερθεραπεία.

📦 Infobox – Γρήγορη Επισκόπηση

Τυπικό σενάριο: 3–4 ημέρες υψηλός πυρετός → απότομη πτώση → λεπτό ροδόχροο εξάνθημα κορμού (1–3 ημέρες).
Συνοδά: φαρυγγαλγία, ήπια ρινίτιδα, ευερεθιστότητα, κακή όρεξη, +/- διάρροια.
Συχνή συλλοίμωξη με HHV-6 σε προσχολικές ηλικίες.
Άρχειο: υποστηρικτική αγωγή, εργαστηριακός έλεγχος μόνο με ενδείξεις.

Ηλικία	Τυπική εικόνα	Σχόλια
<3 μηνών	Πυρετός = επείγον	Εξαίρεση σοβαρής λοίμωξης, χαμηλός ουδός για έλεγχο
3–12 μηνών	Εμπύρετο ιογενές σύνδρομο ± εξάνθημα	Προσοχή σε αφυδάτωση/εισρόφηση, αξιολόγηση εμβολιασμών
1–5 ετών	Κλασικό ροδόλα-όμοιο μοτίβο	Συχνότερη πρωτολοίμωξη, πιθανότητα πυρετικών σπασμών

6.1 Κλινική Παρουσίαση

Πυρετός: συχνά 39–40°C επί 3–4 ημέρες, με καλή γενική κατάσταση μεταξύ επεισοδίων.
Εξάνθημα: λεπτό ροδόχροο μακουλοπαπουλώδες, ξεκινά από κορμό, διαρκεί 1–3 ημέρες, όχι έντονα κνησμώδες.
Λεμφαδενοπάθεια: ήπια τραχηλική/ινιακή.
Συνοδά: φαρυγγίτιδα, ανορεξία, ήπια διάρροια, κοιλιακά άλγη.

📌 Tips για τη διάγνωση στην πράξη

Το εξάνθημα μετά την απότομη πτώση του πυρετού είναι κλασικό για HHV-6/7 (ροδόλα-pattern).
Καλή γενική κατάσταση, φυσιολογικά ζωτικά και αρνητική επισκόπηση → υποστηρικτική αντιμετώπιση.
Εξάνθημα κατά τη διάρκεια αντιβίωσης συχνά είναι ιογενές (μην βιαστείτε να καταγράψετε «αλλεργία»).

6.2 Red Flags (ζητούν άμεση εκτίμηση)

Ηλικία <3 μηνών με πυρετό ή λήθαργο.
Επιμένουσα τοξική εικόνα, επαναλαμβανόμενοι έμετοι, σημαντική αφυδάτωση.
Αυχενική δυσκαμψία, επιληπτικές κρίσεις, μεταβολή συνείδησης.
Σημεία αναπνευστικής δυσχέρειας ή καρδιακής δυσλειτουργίας.
Πιτεχιώδες/πορφυρικό εξάνθημα, έντονος πόνος στα άκρα, απροκάλυπτη κακουχία.

6.3 Πότε ζητώ εργαστηριακό έλεγχο;

Δεν απαιτείται ρουτίνα σε τυπική κλινική εικόνα ροδόλας με καλή κατάσταση.
PCR HHV-7 (σίελος/ρινοφαρυγγικό, αίμα, σπανίως ΕΝΥ) αν:
- σοβαρή/άτυπη εικόνα ή παρατεινόμενος πυρετός >5–7 ημέρες,
- ύποπτη νευρολοίμωξη (PCR σε ΕΝΥ με παράλληλο πάνελ HSV/VZV/εντεροϊών),
- ανοσοκαταστολή ή μεταμόσχευση με επιδείνωση,
- διαφορική έναντι HHV-6 σε επίμονη ιαιμία.
Ορολογία (IgM/IgG): περιορισμένη αξία λόγω υψηλής οροθετικότητας και διασταυρούμενων αντιδράσεων.
Βασικά labs κατά περίπτωση: Γεν. αίματος, CRP/ESR, ηλεκτρολύτες/ενυδάτωση — όχι «τυφλά».

🔬 Infobox – PCR vs Ορολογία

PCR: ανιχνεύει ενεργή αποβολή/ιαιμία· υψηλότερη ειδικότητα σε νευρολογικά σενάρια (ΕΝΥ).
Ορολογία: χρήσιμη κυρίως σε σιροαρνητικά νήπια ή για επιδημιολογικούς λόγους.
Avidity IgG: περιορισμένος ρόλος κλινικά.

6.4 Αντιμετώπιση (υποστηρικτική)

Ενυδάτωση: συχνά μικρά υγρά, αποφυγή αφυδάτωσης.
Αντιπυρετικά: παρακεταμόλη/ιβουπροφαίνη (βλ. πίνακα). Όχι ασπιρίνη σε παιδιά.
Ανάπαυση/διατροφική ανοχή: ελαφρά δίαιτα όσο διαρκεί ο πυρετός.
Αντιιικά: δεν ενδείκνυνται ρουτίνα σε ανοσοεπαρκή παιδιά με ήπιο νόσημα.

Δοσολογίες ενημερωτικά – ακολουθείτε πάντα ιατρικές οδηγίες/προϊόντος
Φάρμακο	Δόση (mg/kg)	Συχνότητα	Μέγιστο/Ημέρα	Σχόλια
Παρακεταμόλη	10–15 mg/kg	κάθε 4–6 ώρες	≤60 mg/kg	Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας αν χρειαστεί
Ιβουπροφαίνη	10 mg/kg	κάθε 6–8 ώρες	≤30–40 mg/kg	Αποφυγή σε <6 μηνών/αφυδάτωση/έμετο

✅ Infobox – Οδηγίες για Γονείς

Στόχος: άνεση παιδιού & ενυδάτωση, όχι «μηδενισμός» πυρετού.
Δροσερό περιβάλλον, ελαφριά ρούχα, υγρά συχνά.
Επιστροφή σε παιδικό/σχολείο: μετά από 24 ώρες απυρεξίας και καλή γενική κατάσταση.

6.5 Πυρετικοί Σπασμοί

Συνήθως απλοί, γενικευμένοι, <5 λεπτά, μία φορά ανά επεισόδιο πυρετού.
Απαιτείται εκτίμηση για αποκλεισμό μηνιγγίτιδας αν υπάρχουν νευρολογικά σημεία/ηλικία <12 μ.
Εκπαίδευση γονέων: θέση ασφαλείας, μέτρηση χρόνου, αποφυγή αντικειμένων στο στόμα.

6.6 Διαφορική Διάγνωση

Οντότητα	Γιατί μοιάζει	Τι βοηθάει
HHV-6 (ροδόλα)	Ίδιο μοτίβο πυρετού/εξανθήματος	PCR πάνελ· ηλικία 6–24 μ. συχνότερα
Ερυθρά/Ιλαρά	Εξάνθημα + πυρετός	Ιστορικό εμβολιασμού, συνοδά (επιπεφυκίτιδα/βήχας κ.λπ.)
Εντεροϊοί	Πυρετός ± εξάνθημα	Στοματική/παλαμοπελματιαία κατανομή, εποχικότητα
Φαρμακοεξάνθημα	Μακουλοπαπουλώδες εξάνθημα	Χρονισμός με νέo φάρμακο, κνησμός, επίμονη πορεία

6.7 Συλλοίμωξη με HHV-6

Η ταυτόχρονη ανίχνευση HHV-6/7 είναι συχνή. Κλινικά μπορεί να παρατείνει τον πυρετό ή να αυξήσει τον κίνδυνο
πυρετικών σπασμών. Η PCR πάνελ σε σίελο/αίμα/ΕΝΥ βοηθά στη διαλεύκανση όταν υπάρχει σοβαρή εικόνα.

6.8 Πρακτικός Αλγόριθμος (Outpatient)

Εκτίμηση ζωτικών/γενικής εικόνας → Red flags; αν ναι, παραπομπή/νοσηλεία.
Τυπικό μοτίβο ροδόλας με καλή κατάσταση → υποστηρικτική αγωγή, χωρίς εργαστηριακό έλεγχο.
Ατυπα/παρατεινόμενα συμπτώματα (>5–7 ημ.) → βασικά labs ± PCR HHV-6/7 ανά κλινική εικόνα.
Νευρολογικά σημεία → Επείγουσα εκτίμηση, απεικόνιση/ΕΝΥ και PCR πάνελ.
Επανεκτίμηση 24–48 ωρών ή νωρίτερα αν επιδείνωση.

ℹ️ Σημείωση

Το παρόν υλικό είναι εκπαιδευτικό και δεν υποκαθιστά την ιατρική γνωμάτευση. Για δοσολογία/παρεμβάσεις
ακολουθείτε πάντα οδηγίες παιδιάτρου και φύλλων οδηγιών προϊόντων.

7) Ανοσολογική Απόκριση στον HHV-7

Ο HHV-7, ως βήτα-ερπητοϊός, εγκαθιδρύει λανθάνουσα λοίμωξη μετά την πρωτολοίμωξη
και παραμένει ισοβίως στον ξενιστή με διαλείπουσες επανενεργοποιήσεις. Η ανοσοαπόκριση
περιλαμβάνει έμφυτους και επίκτητους μηχανισμούς (κυτταρική & χυμική ανοσία) που περιορίζουν
τον πολλαπλασιασμό και ελέγχουν την παθογονικότητα.

📦 Infobox – Γενική Εικόνα Ανοσίας

Έμφυτη ανοσία: IFN-I/III, NK κύτταρα, μακροφάγα/δενδριτικά.
Επίκτητη ανοσία: CD8⁺ T-κύτταρα κυτταροτοξικά, CD4⁺ T-helper, Β-κύτταρα/IgG.
Λανθάνουσα φάση: επιμονή σε CD4⁺ Τ-λεμφοκύτταρα & PBMCs.
Επανενεργοποίηση: stress, λοιμώξεις, ανοσοκαταστολή → αυξημένη αποβολή.

7.1 Έμφυτη Ανοσία (Innate)

Αντι-ιικές ιντερφερόνες (IFN-α/β/λ): περιορίζουν την πρώιμη αντιγραφή και προάγουν αντι-ιικές καταστάσεις στα κύτταρα-στόχους.
NK κύτταρα: στοχεύουν μολυσμένα κύτταρα με μειωμένη MHC-I έκφραση.
Δενδριτικά/μακροφάγα: αναγνώριση PAMPs (TLRs) → παραγωγή κυτταροκινών (IL-12, TNF) και παρουσίαση αντιγόνων.
Φλεγμονώδης απάντηση: συνεισφέρει στα συμπτώματα (πυρετός, κακουχία) αλλά ελέγχει τον ιό.

7.2 Επίκτητη Ανοσία (Adaptive)

CD8⁺ κυτταροτοξικά Τ: εξουδετερώνουν μολυσμένα κύτταρα και περιορίζουν ιαιμία.
CD4⁺ βοηθητικά Τ: υποστηρίζουν CD8 και Β-κύτταρα· ο HHV-7 μπορεί να τροποποιεί την έκφραση CD4.
Β-κύτταρα & αντισώματα: IgM πρώιμα, IgG διαρκείας με ουδετεροποίηση/ADCC· υψηλή οροθετικότητα ενηλίκων.

🔬 Infobox – IgM, IgG & Avidity

IgM: βραχύβιο, όχι πάντα ανιχνεύσιμο.
IgG: επιμένει για χρόνια· ένδειξη προηγούμενης έκθεσης.
Avidity IgG: θεωρητικά δείκτης «πρόσφατης» λοίμωξης όταν χαμηλή· περιορισμένη πρακτική αξία.

7.3 Λανθάνουσα Λοίμωξη

Ο HHV-7 εγκαθίσταται σε CD4⁺ T-λεμφοκύτταρα και άλλα μονοπύρηνα κύτταρα.
Κατά τη λανθάνουσα φάση η ιική έκφραση είναι ελάχιστη, αποφεύγοντας την ανοσοεπιτήρηση.
Η ισορροπία ξενιστή–ιού καθορίζεται από την κυτταρική ανοσία και εξηγεί γιατί σε
ανοσοεπαρκείς οι επανενεργοποιήσεις είναι συχνά υποκλινικές.

7.4 Επανενεργοποίηση

Εκλυτικοί παράγοντες: σωματικό/ψυχολογικό stress, συν-λοιμώξεις, ανοσοκαταστολή (κορτικοειδή, χημειοθεραπεία, μεταμόσχευση).
Κλινική σημασία: αύξηση ιικού φορτίου/αποβολής → πιθανή συμπτωματολογία (π.χ. εμπύρετο, δερματικά, νευρολογικά).
Διάγνωση: PCR (αίμα/σίελος/ΕΝΥ) σε συμβατή εικόνα· ορολογία λιγότερο χρήσιμη.

📌 Σημεία-Κλειδιά για Κλινικούς

Η κυτταρική ανοσία (CD8, CD4) είναι ο κύριος φραγμός κατά της επανενεργοποίησης.
Σε ανοσοκαταστολή η ιογενής αποβολή αυξάνει και τα συμπτώματα μπορεί να είναι σοβαρότερα.
Η ανίχνευση HHV-7 με PCR χωρίς συμβατή κλινική εικόνα μπορεί να αντιπροσωπεύει ασυμπτωματική αποβολή.

7.5 Ανοσοδιαφυγή (Immune Evasion)

Τροποποίηση MHC-I/MHC-II: μειωμένη παρουσίαση αντιγόνων → διαφυγή από CD8/CD4.
Ρύθμιση κυτταροκινών: αναστολή IFN μονοπατιών/αντι-ιικών γονιδίων.
Επίδραση σε CD4 έκφραση: δυσλειτουργία βοηθητικών Τ-κυττάρων.

7.6 Συν-αλληλεπιδράσεις με Άλλους Ιούς

HHV-6: συχνή συλλοίμωξη· πιθανή αμοιβαία ενίσχυση αποβολής.
HIV: θεωρητικές αλληλεπιδράσεις λόγω CD4 τροπισμού· κλινική σημασία μεταβλητή.
CMV/EBV: συνυπάρξεις σε ανοσοκαταστολή → περίπλοκη ερμηνεία PCR.

✅ Infobox – Τι σημαίνει για τη διάγνωση

Προτιμήστε PCR σε συμβατή κλινική εικόνα (ειδικά ΕΝΥ για νευρολογικά).
Ερμηνεύστε θετικά αποτελέσματα με κλινικό συσχετισμό (πιθανή ασυμπτωματική αποβολή).
Σε ανοσοκαταστολή, αξιολογήστε ιικό φορτίο και δυναμική (σειριακές μετρήσεις).

Συνολικά, η ανοσολογική ισορροπία καθορίζει την κλινική έκφραση του HHV-7: σε ανοσοεπαρκείς, συνήθως
ήπια/σιωπηλή πορεία· σε ανοσοκαταστολή, αυξημένος κίνδυνος συμπτωματικών επανενεργοποιήσεων.

8) Επανενεργοποίηση & Συννοσηρότητες

Ο HHV-7 παραμένει λανθάνων ισοβίως και μπορεί να επανενεργοποιηθεί διαλείπουσα, ιδιαίτερα σε καταστάσεις
ανοσοκαταστολής ή σωματικού/ψυχολογικού στρες. Η κλινική έκφραση κυμαίνεται από ασυμπτωματική αποβολή
μέχρι συμπτωματικά σύνδρομα (εμπύρετο, δερματικές/νευρολογικές εκδηλώσεις). Συχνά συνυπάρχει με άλλους ερπητοϊούς,
ιδίως HHV-6, αλλά και CMV/EBV σε ανοσοκατασταλμένους.

📦 Infobox – Πότε να υποψιαστώ επανενεργοποίηση HHV-7;

Ανοσοκαταστολή (κορτικοειδή, χημειοθεραπεία, μεταμόσχευση SOT/HSCT).
Παρατεινόμενο εμπύρετο ιογενές σύνδρομο χωρίς σαφή εστία.
Ροδόλα-όμοιο ή ροδόχρους πιτυρίαση-όμοιο εξάνθημα σε έφηβο/ενήλικα.
Νευρολογικά συμπτώματα με αρνητικό βασικό πάνελ άλλων ιών.
Σειριακή αύξηση ιικού φορτίου HHV-7 (PCR) σε συμβατή κλινική εικόνα.

8.1 Ομάδες Υψηλού Κινδύνου

Μεταμοσχευμένοι: αιμοποιητικών κυττάρων (HSCT) & συμπαγών οργάνων (SOT).
Ασθενείς σε ισχυρή ανοσοκαταστολή: υψηλές δόσεις κορτικοειδών, βιολογικοί/χημειοθεραπείες.
Προχωρημένη HIV λοίμωξη ή σοβαρή CD4+ λεμφοπενία.
Συν-λοιμώξεις με άλλους ερπητοϊούς (HHV-6, CMV) ή σοβαρά συστημικά νοσήματα.

📌 Κλινική πρακτική

Η ανίχνευση PCR χωρίς συμπτώματα μπορεί να αντιστοιχεί σε σιωπηρή αποβολή.
Η ερμηνεία απαιτεί κλινικό συσχετισμό και, συχνά, σειριακές μετρήσεις.
Δεν υπάρχουν καθολικά επικυρωμένα κατώφλια ιικού φορτίου για θεραπευτικές αποφάσεις.

Κλινικό σενάριο	Συνιστώμενος Έλεγχος	Σχόλια Ερμηνείας
Εμπύρετο σε ανοσοκαταστολή	PCR HHV-7 (αίμα) ± HHV-6/CMV/EBV· βασικά labs	Συσχέτιση με συμπτώματα & δυναμική ιαιμίας
Νευρολογικά σημεία	PCR HHV-7 σε ΕΝΥ + HSV/VZV/εντεροϊοί, MRI	Η θετικότητα σε ΕΝΥ ενισχύει αιτιολογικό ρόλο
Δερματικό εξάνθημα ροδόχρους πιτυρίασης	Κλινική διάγνωση· PCR/βιοψία μόνο σε άτυπα	Συσχετίσεις με HHV-6/7 έχουν περιγραφεί
Μεταμόσχευση (HSCT/SOT) με επιδείνωση	Ποσοτική PCR HHV-7 (σειριακή) ± άλλοι ερπητοϊοί	Παρακολούθηση τάσης· απόφαση εξατομικευμένη

8.2 Κλινικές εκδηλώσεις επανενεργοποίησης

Σύνδρομο εμπύρετου/κακουχίας με ή χωρίς μακουλοπαπουλώδες εξάνθημα.
Νευρολογικές εκδηλώσεις: άσηπτη μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, σπάνια μυελίτιδα/νευροπάθεια.
Δερματολογικές εκδηλώσεις: ροδόχρους πιτυρίαση-όμοιο μοτίβο· άλλες εξανθηματικές εικόνες σπανιότερα.
Καρδιακή συμμετοχή: μεμονωμένες αναφορές μυοκαρδίτιδας—απαιτείται τεκμηρίωση με άλλα αίτια αποκλεισμένα.
Οφθαλμικές: ραγοειδίτιδα/νευρίτιδα οπτικού (κυρίως σε ανοσοκαταστολή).

🔬 Infobox – Ροδόχρους Πιτυρίαση & HHV-7

Πολλές μελέτες υποστηρίζουν σύνδεση με επανενεργοποίηση HHV-6/7.
Κλινικά είναι αυτοπεριοριζόμενη· η αντι-ιική θεραπεία δεν είναι συνήθως απαραίτητη.
Διάκριση από μυκητίαση/ψωρίαση/φαρμακοεξάνθημα σε άτυπα ή παρατεινόμενα περιστατικά.

8.3 Συννοσηρότητες & Συν-λοιμώξεις

HHV-6: συχνή συνύπαρξη σε παιδιά & ανοσοκαταστολή· ενδέχεται να αυξάνει συνολική ιογενή αποβολή.
CMV/EBV: συν-ενεργοποιήσεις μετά από μεταμόσχευση· πολύπλοκη ερμηνεία PCR.
Άλλα: εντεροϊοί/αναπνευστικοί ιοί μπορούν να δρουν ως εκλυτικοί παράγοντες στρες.

ℹ️ Σημεία προσοχής στην ερμηνεία

Η απλή θετικότητα PCR σε σίελο είναι συχνή· αξιολογείστε είδος δείγματος (αίμα/ΕΝΥ) & συμπτώματα.
Η ποσοτική PCR και η σειριακή τάση υπερτερούν της μονομερούς μέτρησης.
Συν-θετικότητα HHV-6/7 δεν αποδεικνύει αιτιολογία ενός συμπτώματος· χρειάζεται σύνθεση κλινικών δεδομένων.

8.4 Πρακτικός Αλγόριθμος Διαχείρισης Επανενεργοποίησης

Κλινική αξιολόγηση: ζωτικά, εστιασμένη εξέταση, red flags (νευρο/καρδιά).
Στοχευμένος έλεγχος:
- Αίμα: ποσοτική PCR HHV-7 ± HHV-6/CMV/EBV, ΓΑ, CRP, ηπατικά/νεφρικά.
- ΕΝΥ (αν ενδείκνυται): PCR πάνελ ερπητοϊών, κυτταρο/βιοχημικός έλεγχος.
- Δέρμα (άτυπα): PCR/βιοψία κατά περίπτωση.
Παρακολούθηση: επανάληψη ποσοτικής PCR σε 3–7 ημέρες αν τα συμπτώματα επιμένουν/επιδεινώνονται.
Θεραπευτική στρατηγική:
- Ήπια νόσος, ανοσοεπαρκής: υποστηρικτική αγωγή· χωρίς αντι-ιικά.
- Μέτρια–σοβαρή νόσος ή ανοσοκαταστολή: συμβουλευτείτε ειδικό λοιμωξιολόγο· σκέψη για αντι-ιικά (off-label) εξατομικευμένα.
- Νευρολογική συμμετοχή: νοσηλεία, ενδοφλέβια θεραπεία κατά κρίση, πολυεπιστημονική ομάδα.

🚨 Red Flags – Άμεση κλιμάκωση

Μεταβολή συνείδησης, επιληπτικές κρίσεις, εστιακά νευρολογικά.
Σημεία μυοκαρδίτιδας/καρδιακής ανεπάρκειας (θωρακικός πόνος, δύσπνοια, συγκοπτικά).
Επίμονος υψηλός πυρετός >7 ημέρες ή αιμοδυναμική αστάθεια.

✅ Infobox – Checklist για κλινικούς

Επιβεβαίωση συμβατής κλινικής εικόνας πριν την ερμηνεία PCR.
Προτιμήστε ποσοτική PCR & σειριακή παρακολούθηση.
Εξετάστε συν-λοιμώξεις (HHV-6/CMV/EBV) και λοιπούς εκλυτικούς παράγοντες.
Θεραπευτικές αποφάσεις: εξατομίκευση με βάση βαρύτητα, ανοσολογικό status, όργανο-στόχο.

Συνοψίζοντας, η επανενεργοποίηση HHV-7 είναι συχνά σιωπηλή και κλινικά ήπια. Η βαρύτητα αυξάνει σε
ανοσοκαταστολή και όταν εμπλέκονται ΚΝΣ ή καρδιά. Η διάγνωση στηρίζεται σε PCR με σωστή δειγματοληψία
και κλινικό συσχετισμό, ενώ η θεραπεία εξατομικεύεται.

9) Διάγνωση του HHV-7

Η διάγνωση του HHV-7 βασίζεται κυρίως στη μοριακή ανίχνευση (PCR) σε κατάλληλο δείγμα, με
κλινικό συσχετισμό. Η ορολογία (IgM/IgG) έχει περιορισμένη αξία λόγω υψηλής οροθετικότητας στον πληθυσμό και
πιθανών διασταυρούμενων αντιδράσεων. Σε νευρολογικά σενάρια, η PCR σε ΕΝΥ είναι το πιο χρήσιμο τεστ.

📦 Infobox – Τι θεωρείται «καλό» διαγνωστικό σενάριο για HHV-7;

Συμβατή κλινική εικόνα (π.χ. ροδόλα-όμοιο, νευρολογικά συμπτώματα, εμπύρετο σε ανοσοκαταστολή)
Κατάλληλο δείγμα για το όργανο-στόχο (ΕΝΥ για ΚΝΣ, αίμα για ιαιμία, σίελος για ενδοοικογενειακή κυκλοφορία)
Μέθοδος: προτιμάται ποσοτική PCR & σειριακή παρακολούθηση όπου χρειάζεται
Παράλληλος έλεγχος άλλων ερπητοϊών (HHV-6, CMV, EBV) όταν ενδείκνυται

9.1 Τύποι Δειγμάτων & Ενδείξεις

Δείγμα	Πότε ενδείκνυται	Σχόλια/Παγίδες
ΕΝΥ (CSF)	Υποψία μηνιγγίτιδας/εγκεφαλίτιδας	Υψηλή διαγνωστική αξία όταν συνδυάζεται με MRI & κυτταροχημεία
Αίμα (ολικό/πλάσμα/PBMC)	Ανοσοκαταστολή, μεταμόσχευση, εμπύρετο αγνώστου αιτιολογίας	Προτιμήστε ποσοτική PCR & επανάληψη για τάση ιαιμίας
Σίελος/ρινοφαρυγγικό	Επιδημιολογία/ενδοοικογενειακή κυκλοφορία, ήπια σύνδρομα	Συχνή ασυμπτωματική αποβολή → προσοχή στην ερμηνεία
Δέρμα/βλάβη	Άτυπα εξανθήματα, διαφορική με άλλα αίτια	Στοχευμένη λήψη· η απόδοση είναι μεταβλητή

9.2 PCR: Ποιοτική vs Ποσοτική – Ερμηνεία

Ποιοτική PCR: απάντηση θετικό/αρνητικό. Χρήσιμη για ΕΝΥ και αρχικό έλεγχο.
Ποσοτική PCR: δίνει ιικό φορτίο (copies/mL). Χρήσιμη σε ανοσοκαταστολή και παρακολούθηση.
Ct values: μη άμεσα συγκρίσιμα μεταξύ πλατφορμών· χαμηλό Ct ≈ υψηλότερο φορτίο, αλλά πάντα με κλινικό συσχετισμό.
Σειριακές μετρήσεις: σημαντικές για τεκμηρίωση τάσης (↑/↓) και λήψη αποφάσεων.

ℹ️ Παγίδες ερμηνείας PCR

Θετικός σίελος χωρίς συμπτώματα = συχνή εύρεση (ασυμπτωματική αποβολή).
Χαμηλό ιικό φορτίο στο αίμα μπορεί να είναι παροδικό ή μη κλινικά σημαντικό.
Απαιτείται εξειδίκευση εκκινητών/ανιχνευτών για αποφυγή διασταυρούμενης ενίσχυσης με HHV-6.

9.3 Ορολογία (IgM/IgG) & Avidity

IgM: βραχύβια, όχι πάντα ανιχνεύσιμα· πιθανές ψευδώς θετικές.
IgG: σχεδόν καθολικά θετικά στους ενήλικες → περιορισμένη διαγνωστική διακριτική ικανότητα.
Avidity IgG: θεωρητική βοήθεια σε πολύ πρώιμες λοιμώξεις, αλλά περιορισμένη πρακτική αξία.

🚨 Τι δεν συμπεραίνουμε από ορολογία HHV-7

Θετικό IgG δεν αποδεικνύει πρόσφατη λοίμωξη.
Μόνo θετικό IgM δεν αρκεί χωρίς κλινική εικόνα & μοριακή επιβεβαίωση.

9.4 Multiplex Panels & Διαφορική

Σε νευρολογική συμπτωματολογία, προτιμάται multiplex PCR πάνελ (HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, HHV-6, HHV-7, EBV, CMV)
στο ΕΝΥ. Σε εμπύρετο ανοσοκαταστολής, συνδυάστε ποσοτική PCR αίματος για HHV-7 με HHV-6/CMV/EBV.

🔬 Infobox – «Σύνδρομο-καθοδηγούμενη» δειγματοληψία

ΚΝΣ: ΕΝΥ + MRI + βασικός νευρολογικός έλεγχος
Συστηματικό εμπύρετο (ανοσοκαταστολή): αίμα (ποσοτική PCR) + βασικά εργαστηριακά
Δέρμα: κλινική διάγνωση· PCR/βιοψία μόνο σε άτυπα/επίμονα

9.5 Προ-αναλυτικά & Ποιότητα

Χρόνος/θερμοκρασία: γρήγορη μεταφορά, κατάλληλη συντήρηση (2-8°C βραχυπρόθεσμα, −20/−80°C μακρά).
Αναστολείς PCR: αιμόλυση/ικτέρους/λιπίδια μπορούν να επηρεάσουν την εξαγωγή/ενίσχυση.
Εσωτερικός μάρτυρας: απαιτείται για έλεγχο αναστολής & ποιότητας εκχύλισης.
Διασταυρούμενη επιμόλυνση: φυσικοί χωρισμοί pre/post-PCR, μονοκατευθυντική ροή εργασίας.

✅ Infobox – Σύντομο SOP (Εργαστήριο)

Επιβεβαίωση ενδείξεων & σωστού δείγματος
Εκχύλιση DNA με εσωτερικό μάρτυρα
Real-time PCR (στοχευμένα γονίδια HHV-7) με θετικό/αρνητικό control
Αναφορά αποτελέσματος με τύπο δείγματος, μέθοδο, όριο ανίχνευσης
Σε θετικά: πρόταση για κλινικό συσχετισμό ± σειριακή μέτρηση

9.6 Αναφορά Αποτελεσμάτων – Πρότυπο Κειμένου

Εξέταση: HHV-7 DNA PCR (ποσοτική)

Δείγμα: Αίμα (πλάσμα)

Αποτέλεσμα: 3.2 × 10³ copies/mL

Σχόλιο: Το αποτέλεσμα υποδηλώνει χαμηλού επιπέδου ιαιμία. Συνιστάται κλινικός συσχετισμός
και, εφόσον κρίνεται απαραίτητο, επαναληπτική μέτρηση εντός 3–7 ημερών. Σε ανοσοκαταστολή προτείνεται παράλληλος
έλεγχος για HHV-6/CMV/EBV.

9.7 Πότε «δεν» χρειάζεται έλεγχος

Τυπικό ροδόλα-όμοιο σύνδρομο σε ανοσοεπαρκές παιδί με καλή γενική κατάσταση.
Ασυμπτωματικά άτομα σε κοινοτικές δομές χωρίς κρούσματα ή ειδική ένδειξη.

🧭 Αλγόριθμος (συνοπτικός)

Κλινικό σύνδρομο & όργανο-στόχος → επιλογή δείγματος
PCR (ποιοτική για ΕΝΥ, ποσοτική για αίμα σε ανοσοκαταστολή)
Αρνητικό αλλά υψηλή υποψία → επαναλάβετε/αλλάξτε δείγμα
Θετικό → κλινικός συσχετισμός ± σειριακή παρακολούθηση

Συμπέρασμα: Η PCR στο σωστό δείγμα και ο κλινικός συσχετισμός είναι το κλειδί της διάγνωσης HHV-7.
Η ορολογία έχει δευτερεύοντα ρόλο· οι αποφάσεις στηρίζονται στην βαρύτητα, το ανοσολογικό status και την εντόπιση.

10) Θεραπευτικές Προσεγγίσεις

Για τον HHV-7 δεν υπάρχουν εγκεκριμένες ειδικές θεραπείες σε ανοσοεπαρκείς με ήπια νόσο· η αντιμετώπιση είναι
κατά βάση υποστηρικτική. Σε σοβαρή νόσο ή ανοσοκαταστολή (μεταμόσχευση, χημειοθεραπεία, προχωρημένη HIV λοίμωξη),
η θεραπευτική στρατηγική εξατομικεύεται, συχνά σε συνεργασία με λοιμωξιολόγο. Ορισμένα αντιϊκά έχουν in vitro και κλινική δραστικότητα
(κυρίως γανσικλοβίρη/βαλγανσικλοβίρη και φοσκαρνέτη), αλλά η χρήση τους είναι off-label για HHV-7 και απαιτεί προσεκτική εκτίμηση
οφέλους–κινδύνου.

📦 Infobox – Βασικές Αρχές

Ανοσοεπαρκείς με ήπιο νόσημα: υποστηρικτική αγωγή (ενυδάτωση, αντιπυρετικά, ξεκούραση).
Νευρολογική συμμετοχή/σοβαρή νόσος: νοσηλεία, διερεύνηση ΚΝΣ (MRI/ΕΝΥ), στοχευμένη αντιϊκή θεραπεία κατά κρίση.
Ανοσοκαταστολή/μεταμόσχευση: ποσοτική PCR & σειριακή παρακολούθηση + εξατομικευμένη αντιϊκή αγωγή.
Πάντα: κλινικός συσχετισμός των εργαστηριακών (ιδίως όταν το δείγμα είναι σίελος).

10.1 Υποστηρικτική Αντιμετώπιση (πρώτη γραμμή)

Ενυδάτωση από το στόμα, κλασματικά υγρά.
Αντιπυρετικά/αναλγητικά: παρακεταμόλη, ιβουπροφαίνη (σύμφωνα με ηλικία/αντενδείξεις).
Δερματικά συμπτώματα: ήπια τοπικά κορτικοστεροειδή/καλαμίνη για κνησμό, αντιισταμινικά από το στόμα σε ανάγκη.
Αντιβιοτικά: δεν έχουν θέση, εκτός αν τεκμηριωθεί βακτηριακή επιπλοκή.

✅ Πότε αρκεί η υποστηρικτική αγωγή

Ήπιο εμπύρετο σύνδρομο χωρίς red flags.
Ροδόλα-όμοιο εξάνθημα με καλή γενική κατάσταση.
Ανοσοεπαρκές άτομο χωρίς ενδείξεις οργανοπάθειας.

10.2 Πότε εξετάζονται αντιϊκά (off-label)

Αποδεδειγμένη/ισχυρά ύποπτη συμμετοχή ΚΝΣ (PCR HHV-7 σε ΕΝΥ + συμβατή κλινική/απεικόνιση).
Σοβαρή/παρατεινόμενη νόσος με υψηλό ιικό φορτίο και αποτυχία υποστηρικτικής αγωγής.
Μεταμοσχευμένοι ή βαριά ανοσοκατεσταλμένοι με συμβατή συμπτωματολογία και αυξανόμενη ιαιμία.

📌 Σχόλια

Δεν υπάρχουν καθολικά αποδεκτά κατώφλια ιικού φορτίου για έναρξη αγωγής.
Η απόφαση είναι εξατομικευμένη, συνεκτιμώντας βαρύτητα, συννοσηρότητες και τοξικότητες.

Αντιϊκό	Δραστικότητα έναντι HHV-7	Ενδεικτικές δόσεις* (ενήλικες)	Κύριες τοξικότητες	Σχόλια
Γανσικλοβίρη (IV) / Βαλγανσικλοβίρη (PO)	Συνήθως καλή in vitro/κλινική ανταπόκριση	GCV IV 5 mg/kg κάθε 12h · VGC 900 mg 2×/ημ.	Μυελοκαταστολή, νεφροτοξικότητα	Προσαρμογή σε ΧΝΑ, στενή αιματολογική παρακολούθηση
Φοσκαρνέτη (IV)	Ενεργός έναντι HHV-7, συμπεριλαμβανομένων ανθεκτικών στελεχών	60 mg/kg κάθε 8h ή 90 mg/kg κάθε 12h	Νεφροτοξικότητα, διαταραχές ηλεκτρολυτών	Ενυδάτωση/monitoring Mg/K/Ca, προσαρμογή δόσης
Σιντοφοβίρη (IV)	Δραστικό in vitro· κλινική εμπειρία περιορισμένη	5 mg/kg εβδομαδιαίως ×2, έπειτα ανά 2 εβδομ.	Έντονη νεφροτοξικότητα, ουδετεροπενία, ραγοειδίτιδα	Προφύλαξη με προβενεσίδη· αποφυγή σε ΧΝΑ
Ακυκλοβίρη/Βαλακυκλοβίρη	Ασθενής/ασταθής δραστικότητα έναντι HHV-7	—	Νεφρική κρυσταλλουρία (σπάνια), ΓΕΣ	Δεν προτείνεται ως μονοθεραπεία για HHV-7

*Ενδεικτικά σχήματα ενηλίκων· απαιτείται προσαρμογή βάσει Νεφρικής λειτουργίας/αιματολογίας και ιατρική έγκριση. Η χρήση για HHV-7 είναι off-label.

10.3 Παιδιατρική δοσολογία (ενδεικτικά)

Φάρμακο	Δόση (mg/kg)	Συχνότητα	Σχόλια ασφαλείας
Γανσικλοβίρη IV	5 mg/kg	κάθε 12 ώρες	CBC συχνά· προσαρμογή σε ΧΝΑ
Φοσκαρνέτη IV	60 mg/kg	κάθε 8 ώρες	Ενυδάτωση, ηλεκτρολύτες/νεφρική λειτουργία

Οι παιδιατρικές δόσεις ποικίλλουν με βάση ηλικία/βάρος/νεφρική λειτουργία και ένδειξη· ακολουθείτε πάντα παιδιατρικές κατευθυντήριες και φύλλα οδηγιών.

🚨 Monitoring & Ασφάλεια

CBC 2–3×/εβδ. με γανσικλοβίρη/βαλγανσικλοβίρη (κίνδυνος ουδετεροπενίας).
Ουρία/κρεατινίνη & ηλεκτρολύτες με φοσκαρνέτη/σιντοφοβίρη (νεφροτοξικότητα).
Προσαρμογή δόσεων βάσει eGFR· διακοπή/τροποποίηση σε τοξικότητα.

10.4 Νευρολογική Νόσος (υποψία μηνιγγοεγκεφαλίτιδας)

Νοσηλεία και αρχική κάλυψη για HSV/VZV (ακυκλοβίρη IV) έως ότου υπάρξει αποτέλεσμα ΕΝΥ.
Διερεύνηση: MRI εγκεφάλου, οσφυονωτιαία παρακέντηση (PCR πάνελ HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, HHV-6/7, CMV/EBV).
Στοχευμένη αγωγή για HHV-7 (π.χ. γανσικλοβίρη ή φοσκαρνέτη) εφόσον υπάρχει συμβατή κλινική/απεικονιστική εικόνα και θετική PCR ΕΝΥ.
Υποστηρικτικά: αντιμετώπιση επιληπτικών κρίσεων, ICP, υγρά/ηλεκτρολύτες, ΜΕΘ αν απαιτηθεί.

10.5 Μεταμόσχευση & Ανοσοκαταστολή

Παρακολούθηση με ποσοτική PCR αίματος σε συμπτωματικούς· δεν υπάρχει καθολικό «προληπτικό» όριο.
Θεραπεία εάν: επίμονα αυξανόμενη ιαιμία και συμβατή συμπτωματολογία/οργανοπάθεια.
Βελτιστοποίηση ανοσοκαταστολής (π.χ. ελάττωση εφόσον εφικτό) σε συνεργασία με τη μεταμοσχευτική ομάδα.

10.6 Δερματολογικές Οντότητες (π.χ. ροδόχρους πιτυρίαση)

Συνήθως αυτοπεριοριζόμενη (6–8 εβδομάδες).
Συμπτωματική αγωγή: τοπικά κορτικοστεροειδή χαμηλής ισχύος, αντιισταμινικά, ενυδατικές.
Φωτοθεραπεία ή βραχύ υψηλό-dose acyclovir έχουν μελετηθεί σε βαριές περιπτώσεις — τεκμηρίωση μέτρια/ετερόκλητη.

10.7 Κριτήρια Νοσηλείας

Ύποπτη/τεκμηριωμένη νευρολοίμωξη ή καρδιακή συμμετοχή.
Ανοσοκαταστολή με συστηματικά συμπτώματα ή αιμοδυναμική αστάθεια.
Ανεπαρκής από του στόματος λήψη/αφυδάτωση, επαναλαμβανόμενοι έμετοι.
Βρέφη <3 μηνών με πυρετό ή τοξική εικόνα.

10.8 Παρακολούθηση

Κλινική επανεκτίμηση σε 24–72 ώρες (εξωνοσοκομειακά) ή νωρίτερα αν επιδείνωση.
Σειριακή ποσοτική PCR σε ανοσοκαταστολή/σοβαρή νόσο (π.χ. ημέρα 0, 3–7, 14).
Εργαστηριακά: CBC/Νεφρική/Ηπατική λειτουργία εφόσον λαμβάνονται αντιϊκά.

🔬 Infobox – Λήξη θεραπείας

Καθοδηγείται από κλινική βελτίωση ± πτώση ιικού φορτίου (όπου μετράται).
Συνήθεις διάρκειες IV αγωγής σε σοβαρή νόσο: 10–14 ημέρες, με μετάβαση σε PO όπου ενδείκνυται.
Πάντα εξατομίκευση ανά όργανο-στόχο και ανοσολογική κατάσταση.

10.9 Εγκυμοσύνη & Γαλουχία

Υποστηρικτική αγωγή ως προεπιλογή· αντιϊκά μόνο αν το όφελος υπερτερεί σαφώς των κινδύνων και μετά από ειδική συμβουλή.
Περιορισμένα δεδομένα για HHV-7· τηρείται διεπιστημονική προσέγγιση (μαιευτήρας–λοίμωξη–νεογνολόγος).

🧭 Αλγόριθμος Απόφασης (συνοπτικός)

Βαθμολόγησε βαρύτητα + ανοσολογικό status + όργανο-στόχο.
Αν ήπιο & ανοσοεπαρκής → υποστηρικτική αγωγή + οδηγίες επανεκτίμησης.
Αν σοβαρό/ΚΝΣ/ανοσοκαταστολή → νοσηλεία, στοχευμένος έλεγχος, σκέψη για αντιϊκά.
Παρακολούθηση συμπτωμάτων & (όπου ενδείκνυται) ιαιμίας· προσαρμογή θεραπείας.

Σημείωση ασφάλειας: Οι παραπάνω πληροφορίες έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν ιατρική γνωμάτευση.
Η χρήση αντιϊκών για HHV-7 είναι συχνά off-label και απαιτεί εξατομικευμένη απόφαση από ειδικό, με στενή παρακολούθηση τοξικοτήτων.

11) HHV-7 & Ανοσοκαταστολή

Σε καταστάσεις ανοσοκαταστολής (μεταμόσχευση, HIV, χημειοθεραπεία/βιολογικά) ο HHV-7 μπορεί να
επανενεργοποιείται συχνότερα και να σχετίζεται με συμπτωματικές εκδηλώσεις (εμπύρετο, δερματικά,
νευρολογικά) ή/και συν-ενεργοποιήσεις άλλων ερπητοϊών (HHV-6, CMV, EBV). Δεν υπάρχουν καθολικά
επικυρωμένα κατώφλια ιικού φορτίου για θεραπευτικές αποφάσεις· η διαχείριση εξατομικεύεται
με βάση τη βαρύτητα, το όργανο-στόχο και τη δυναμική της ιαιμίας.

📦 Infobox – Κεντρικές Αρχές

Προτιμήστε ποσοτική PCR αίματος και σειριακή παρακολούθηση σε συμπτωματικούς.
Ελέγξτε παράλληλα HHV-6/CMV/EBV σε επιδείνωση, ιδίως μετά από μεταμόσχευση.
Αξιολογήστε όργανο-στόχο (ΚΝΣ, καρδιά, ήπαρ, μυελός) με κατάλληλη δειγματοληψία/απεικόνιση.
Σκεφτείτε προσαρμογή ανοσοκαταστολής μόνο σε συνεργασία με τη θεράπουσα ομάδα.

11.1 Μεταμόσχευση Αιμοποιητικών Κυττάρων (HSCT)

Μετά από HSCT, η επανενεργοποίηση ερπητοϊών είναι συχνή. Ο HHV-7 μπορεί να ανιχνευθεί σε αίμα/σίελο και
να συνυπάρχει με HHV-6/CMV. Κλινικά, αναφέρονται εμπύρετα σύνδρομα, δερματικές εκδηλώσεις και σπάνια
νευρολογική συμμετοχή. Η διαγνωστική/θεραπευτική προσέγγιση εστιάζει στη δυναμική του ιικού φορτίου και
στην κλινική βαρύτητα.

Σενάριο (HSCT)	Έλεγχος	Συχνότητα/Δράση
Εμπύρετο αγνώστου αιτιολογίας	Ποσοτική PCR HHV-7 ± HHV-6/CMV/EBV, ΓΑ/CRP, καλλιέργειες	Επανάληψη PCR σε 3–7 ημέρες αν επιμένει· κλινικός συσχετισμός
Νευρολογικά συμπτώματα	MRI + ΕΝΥ με PCR πάνελ (HSV/VZV/εντεροϊοί/HHV-6/7/CMV/EBV)	Νοσηλεία· σκέψη για στοχευμένα αντιϊκά εφόσον συμβατή εικόνα
Δερματικές βλάβες/εξάνθημα	Κλινική εκτίμηση ± PCR από βλάβη αν άτυπη	Συμπτωματική αγωγή· διερεύνηση συν-λοιμώξεων

ℹ️ Σχόλια (HSCT)

Η μόνη θετική PCR αίματος χωρίς συμπτώματα σπάνια οδηγεί σε αγωγή· προέχει η τάση & το κλινικό πλαίσιο.
Συχνή συν-ενεργοποίηση HHV-6· ελέγχετε/θεραπεύετε την επικρατούσα αιτία οργανοπάθειας.
Σκέψη για προσαρμογή ανοσοκαταστολής μόνο σε διεπιστημονικό συμβούλιο.

11.2 Μεταμόσχευση Συμπαγών Οργάνων (SOT)

Σε SOT, ο HHV-7 ανιχνεύεται κυρίως ως ασυμπτωματική ιαιμία ή ήπια συμπτωματολογία. Η συννοσηρότητα με CMV/EBV
είναι κρίσιμη, ιδίως σε ασθενείς υψηλού κινδύνου. Η απόφαση για αντιϊκή αγωγή λαμβάνει υπόψη όργανο-στόχο,
επίμονα αυξανόμενη ιαιμία και την παρουσία συμβατών συμπτωμάτων.

Σενάριο (SOT)	Διερεύνηση	Στρατηγική
Επίμονο εμπύρετο/κακουχία	PCR HHV-7/HHV-6/CMV/EBV αίματος, βασικά labs	Σειριακή PCR· αγωγή μόνο με συμβατά συμπτώματα/οργανοπάθεια
Ύποπτη οργανοπάθεια	Στοχευμένη δειγματοληψία (π.χ. ΕΝΥ, βιοψία) + απεικόνιση	Εξατομικευμένη αντιϊκή αγωγή σε συνεργασία με ομάδα μεταμόσχευσης

11.3 HIV Λοίμωξη

Σε προχωρημένη HIV με χαμηλά CD4, οι ερπητοϊοί επανενεργοποιούνται συχνότερα. Ο HHV-7 μπορεί να σχετίζεται
με επίμονα εμπύρετα, δερματικές εκδηλώσεις ή σπάνια νευρολογική νόσο. Η προτεραιότητα είναι η
βέλτιστη αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) και η διερεύνηση άλλων ευκαιριακών λοιμώξεων.

✅ Πρακτικά σημεία (HIV)

Ελέγξτε CD4/VL και ART συμμόρφωση· διορθώστε αλληλεπιδράσεις φαρμάκων.
Σε νευρολογικά: MRI + ΕΝΥ PCR πάνελ· διαφορική με JC virus, CMV, HSV, τοξόπλασμα.
HHV-7 ειδική θεραπεία σπάνια απαιτείται· προέχει η αντιμετώπιση της υποκείμενης ανοσοανεπάρκειας.

11.4 Ογκολογικές Θεραπείες & Βιολογικοί Παράγοντες

Χημειοθεραπεία, anti-CD20, κορτικοειδή υψηλών δόσεων και μεταμοσχευτικά σχήματα αυξάνουν την πιθανότητα
επανενεργοποίησης. Τα συμπτώματα είναι μη ειδικά (πυρετός/εξάνθημα/κακουχία), συχνά με συν-ενεργοποιήσεις
CMV/EBV/HHV-6. Η θεραπευτική απόφαση λαμβάνει υπόψη μυελοτοξικότητα των αντιϊκών και επικαλύψεις τοξικοτήτων.

📌 Drug-safety υπενθυμίσεις

Γανσικλοβίρη/Βαλγανσικλοβίρη: ουδετεροπενία/θρομβοπενία· στενή παρακολούθηση CBC.
Φοσκαρνέτη: νεφροτοξικότητα, ηλεκτρολυτικές διαταραχές· ενυδάτωση/monitoring.
Σιντοφοβίρη: έντονη νεφροτοξικότητα· αποφυγή όταν δεν είναι απαραίτητη.

11.5 Διαγνωστική Στρατηγική σε Ανοσοκαταστολή

Ποσοτική PCR αίματος για HHV-7 ± HHV-6/CMV/EBV σε συμπτωματικούς.
ΕΝΥ PCR πάνελ σε νευρολογική εικόνα (με MRI/κλινικοεργαστηριακή συσχέτιση).
Σειριακές μετρήσεις (π.χ. ημέρα 0, 3–7, 14) για τάση ιαιμίας.
Κλινικός συσχετισμός: η θετικότητα σιέλου χωρίς συμπτώματα σπάνια καθοδηγεί θεραπεία.

Κλινική κατάσταση	Προτεινόμενα tests	Κατεύθυνση
Ήπιο εμπύρετο χωρίς εστία	PCR HHV-7/HHV-6/CMV/EBV αίματος	Παρακολούθηση· χωρίς αγωγή αν ασυμπτωματική ιαιμία
Συμπτωματική οργανοπάθεια (π.χ. ΚΝΣ)	MRI, ΕΝΥ PCR πάνελ, βασικά labs	Νοσηλεία· σκέψη για αντιϊκά εφόσον συμβατή εικόνα
Επίμονη/αυξανόμενη ιαιμία	Σειριακή ποσοτική PCR, έλεγχος άλλων ερπητοϊών	Συζήτηση για αγωγή & ανοσοκαταστολή με διεπιστημονική ομάδα

11.6 Θεραπευτική Προσέγγιση

Ασυμπτωματική ιαιμία: συνήθως όχι αγωγή· συνέχιση παρακολούθησης.
Ήπια συμπτωματολογία χωρίς οργανοπάθεια: υποστηρικτική· σκέψη για μείωση ανοσοκαταστολής μόνο κατόπιν συνεννόησης.
Σοβαρή/οργανική νόσος ή νευρολογική συμμετοχή: νοσηλεία, στοχευμένα αντιϊκά (GCV/VGC ή FOS) off-label, στενό monitoring.

🚨 Red Flags για κλιμάκωση

Νευρολογικά ελλείμματα, κρίσεις, μεταβολή συνείδησης.
Σημεία μυοκαρδίτιδας/καρδιακής ανεπάρκειας.
Αιμοδυναμική αστάθεια, επίμονος υψηλός πυρετός >7 ημέρες.

11.7 Πρακτικός Αλγόριθμος (Ανοσοκαταστολή)

Κλινική εκτίμηση + στοχευμένα labs/απεικόνιση ανά όργανο-στόχο.
Ποσοτική PCR αίματος HHV-7 ± HHV-6/CMV/EBV· καταγραφή baseline.
Σειριακή παρακολούθηση (3–7 ημέρες) εάν επιμένουν τα συμπτώματα.
Απόφαση θεραπείας με βάση βαρύτητα + ιαιμία + συν-ενεργοποιήσεις.
Ανασκόπηση ανοσοκαταστολής σε συμβούλιο (όταν εφικτό)· προσεκτικές τροποποιήσεις.

ℹ️ Συχνά λάθη

Ερμηνεία μοναδικής θετικής PCR σιέλου ως ένδειξη ενεργού νόσου.
Παράβλεψη άλλων ερπητοϊών (ειδικά HHV-6/CMV) που συχνά ευθύνονται για οργανοπάθεια.
Έναρξη αντιϊκών χωρίς κλινικό συσχετισμό ή χωρίς αξιολόγηση τοξικοτήτων/αλληλεπιδράσεων.

Σημείωση: Το κείμενο έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη ιατρική γνωμάτευση.
Οι θεραπευτικές αποφάσεις για ανοσοκατασταλμένους πρέπει να λαμβάνονται από εξειδικευμένες ομάδες με βάση το πλήρες κλινικό/εργαστηριακό προφίλ.

12) HHV-7 στην Εγκυμοσύνη & στο Νεογνό

Ο HHV-7 είναι εκτεταμένα διαδεδομένος στην κοινότητα και η πλειονότητα των ενηλίκων είναι οροθετικοί.
Στην εγκυμοσύνη, η λοίμωξη από HHV-7 φαίνεται να είναι συνήθως ήπια και δεν έχει τεκμηριωθεί σταθερά
ως σημαντική αιτία εμβρυϊκής βλάβης, σε αντίθεση με άλλους ερπητοϊούς (π.χ. CMV). Η κάθετη μετάδοση θεωρείται ασυνήθης,
ενώ η μεταγεννητική έκθεση μέσω σιέλου οικογενειακών μελών είναι πιθανότερη οδός μετάδοσης για το βρέφος.

📦 Infobox – Σε τι συμφωνεί η βιβλιογραφία

Σοβαρή συγγενής νόσος: δεν έχει τεκμηριωθεί σταθερά για HHV-7.
Κάθετη μετάδοση: πιθανή αλλά φαίνεται σπάνια.
Μεταγεννητική μετάδοση: πιθανότερη μέσω σιέλου εντός οικογένειας.
Προληπτικός έλεγχος: δεν συνιστάται ρουτίνα στην κύηση.

12.1 Κλινική εικόνα στη μητέρα

Συχνότερα ασυμπτωματική ή ήπιο ιογενές σύνδρομο (πυρετός, κακουχία, φαρυγγαλγία, ± μακουλοπαπουλώδες εξάνθημα).
Επανενεργοποίηση συχνότερη από πρωτολοίμωξη· συνήθως ήπια.
Σπάνια νευρολογική συμμετοχή· απαιτείται διαφοροδιάγνωση με HSV, VZV, εντεροϊούς κ.ά.

📌 Τι δεν προτείνεται ρουτίνα στην εγκυμοσύνη

Ορολογικός έλεγχος HHV-7 (IgM/IgG) χωρίς σαφή κλινική ένδειξη.
PCR σε ασυμπτωματικές έγκυες.
Αλλαγή τρόπου τοκετού (ΚΤ/ΦΤ) αποκλειστικά λόγω HHV-7.

12.2 Μετάδοση: τι γνωρίζουμε

Ενδομήτρια/κάθετη: έχει περιγραφεί, αλλά φαίνεται σπάνια και χωρίς σταθερό κλινικό αποτύπωμα.
Ενδοτοκειακή: θεωρητικά πιθανή, αλλά όχι καλά τεκμηριωμένη.
Μεταγεννητική: πιο πιθανή μέσω σιέλου από φροντιστές/αδέλφια.
Μητρικό γάλα: ανίχνευση ιικού DNA έχει αναφερθεί, η κλινική σημασία παραμένει αβέβαιη.

🔬 Infobox – Θηλασμός & HHV-7

Τα οφέλη του θηλασμού υπερτερούν της θεωρητικής/αβέβαιης έκθεσης σε HHV-7.
Τηρείτε υγιεινή χεριών, αποφυγή «φιλιών στο στόμα» του βρέφους από άτομα με εμπύρετο/στοματικές εστίες.
Σε μητέρα με σοβαρή υποψία ενεργής HHV-7 νόσου & βαρειά συμπτωματολογία, εξατομικευμένη συμβουλή με λοιμωξιολόγο/νεογνολόγο.

12.3 Αλγόριθμος μητρικής διερεύνησης (συνοπτικά)

Κλινική εκτίμηση: ζωτικά, γενική κατάσταση, εστιασμένη εξέταση.
Τυπικό ήπιο ιογενές σύνδρομο: υποστηρικτική αγωγή, χωρίς ειδικό έλεγχο HHV-7.
Άτυπα/σοβαρά (ιδίως νευρολογικά): βασικά labs, PCR πάνελ (στόμα/αίμα/ΕΝΥ κατά ένδειξη), αποκλεισμός HSV/VZV/εντεροϊών.
Απεικόνιση/ΕΝΥ εάν νευρολογικά σημεία· διαχείριση ενδονοσοκομειακά.

✅ Infobox – Ασφαλής φροντίδα στην κύηση

Ενυδάτωση, ανάπαυση, αντιπυρετικά ασφαλή στην κύηση (π.χ. παρακεταμόλη).
Αποφυγή κοινής χρήσης ποτηριών/κουταλιών με μικρά παιδιά.
Υγιεινή χεριών & αναπνευστική εθιμοτυπία στο σπίτι.

Μητρικό σενάριο	Προτεινόμενη προσέγγιση	Σχόλια
Ήπιο ιογενές σύνδρομο χωρίς red flags	Υποστηρικτική αγωγή· χωρίς HHV-7 testing	Εκπαίδευση για υγιεινή στο σπίτι
Παρατεινόμενος πυρετός/άτυπα εξανθήματα	Βασικά labs ± PCR πάνελ κατά ένδειξη	Διαφορική: CMV, παρβοϊός B19, εντεροϊοί, φάρμακα
Νευρολογικά συμπτώματα	MRI/ΕΝΥ + PCR πάνελ (HSV/VZV/HHV-6/7/εντεροϊοί)	Νοσηλεία· εξατομικευμένη αντιϊκή αγωγή εφόσον τεκμηριωθεί

12.4 Νεογνό & βρέφος: κλινική εικόνα & διερεύνηση

Στα νεογνά, η συμπτωματική HHV-7 νόσος φαίνεται σπάνια. Όταν υπάρχει, εκδηλώνεται με εμπύρετο,
μη ειδικό ιογενές σύνδρομο ή σπάνια άσηπτη μηνιγγίτιδα/εγκεφαλίτιδα. Η διαφορική διάγνωση καλύπτει πρώτα
HSV, CMV, εντεροϊούς και βακτηριακές λοιμώξεις.

🚨 Red Flags στο νεογνό

Κακή σίτιση, λήθαργος, υποθερμία/υπερθερμία.
Απνοϊκά επεισόδια, αναπνευστική δυσχέρεια.
Σπασμοί, ευερεθιστότητα με βοή ή υπόταση πρόσθιας πηγής.
Εξάνθημα φυσαλιδώδες/ελκωτικό (σκεφτείτε HSV!), ηπατοσπληνομεγαλία, ίκτερος.

Δείγματα & εργαστηριακά στο νεογνό (ανά σενάριο)

Ύποπτη σηψαιμία/μη ειδικό εμπύρετο: Αιμοκαλλιέργειες, ούρα, CRP/PCT, ΓΑ·
προσθέστε PCR πάνελ για ιούς (εντεροϊοί/HSV) πριν από HHV-7.
Νευρολογικά: ΕΝΥ για κυτταροχημεία + PCR πάνελ (HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, HHV-6/7, CMV/EBV).
Κοινότητα/οικογένεια με πρόσφατο ιογενές εξάνθημα: Σκέψη για στοματοφαρυγγικό PCR πολλαπλών ιών.

🔬 Infobox – Ερμηνεία νεογνικών αποτελεσμάτων

Θετικό HHV-7 σε σίελο χωρίς συμπτώματα = μπορεί να αντιπροσωπεύει παθητική/μεταγεννητική έκθεση.
Θετικό HHV-7 σε ΕΝΥ με συμβατή εικόνα → ενισχύει αιτιολογικό ρόλο· απαιτείται νοσηλεία.
Πάντα παράλληλος έλεγχος για HSV/εντεροϊούς (υψηλότερη προτεραιότητα στο νεογνό).

12.5 Θεραπεία στο νεογνό

Εμπειρική κάλυψη για HSV με ακυκλοβίρη IV όταν υπάρχει υποψία ΚΝΣ/διασποράς — πριν γνωστοποιηθεί HHV-7.
HHV-7-ειδική αγωγή: δεν υπάρχει καθιερωμένη· σε τεκμηριωμένη HHV-7 νευρολοίμωξη έχει χρησιμοποιηθεί
γανσικλοβίρη/φοσκαρνέτης (off-label) με εξατομίκευση και στενή παρακολούθηση τοξικοτήτων.
Υποστηρικτική: υγρά, αναπνευστική υποστήριξη, αντιεπιληπτικά αν απαιτηθούν, έλεγχος ηλεκτρολυτών/σάκχου.

Θέμα	Σύσταση προς γονείς/φροντιστές	Γιατί
Φιλιά στο στόμα	Αποφύγετε φιλιά στο στόμα του βρέφους, ειδικά αν έχετε πυρετό/φαρυγγίτιδα	Μειώνει μετάδοση ιών σιέλου (HHV-6/7, άλλοι)
Κοινή χρήση σκευών	Μην μοιράζεστε ποτήρια/κουτάλια με το βρέφος	Περιορίζει στοματοφαρυγγική μετάδοση
Υγιεινή χεριών	Πλύσιμο χεριών πριν την επαφή/σίτιση	Γενικό μέτρο κατά ιογενών/βακτηριακών λοιμώξεων

12.6 Μαιευτική διαχείριση & τρόπος τοκετού

Δεν υπάρχουν δεδομένα που να υποστηρίζουν προγραμματισμένη ΚΤ αποκλειστικά για HHV-7.
Ο τρόπος τοκετού καθορίζεται από μαιευτικές ενδείξεις.
Τυπικές προφυλάξεις επαφής/σταγονιδίων σε εμπύρετη μητέρα κατά τη νοσηλεία.

ℹ️ Τι παραμένει αβέβαιο

Ο ακριβής κίνδυνος κάθετης μετάδοσης σε πρωτολοίμωξη κύησης.
Η κλινική σημασία της ανίχνευσης HHV-7 DNA στο μητρικό γάλα.
Καθιερωμένα πρωτόκολλα αγωγής για νεογνική HHV-7 νόσο.

12.7 Πρακτικός αλγόριθμος φροντίδας (μητέρα–βρέφος)

Μητέρα με ήπιο ιογενές σύνδρομο: υποστηρικτική αγωγή· συνέχιση θηλασμού· υγιεινή χεριών/αποφυγή φιλιών στο στόμα.
Μητέρα με σοβαρά/νευρολογικά: διερεύνηση σε νοσοκομείο· PCR πάνελ· εξατομικευμένη απόφαση για αντιϊκά.
Νεογνό συμπτωματικό (<28 ημερών): πλήρης σηπτικός έλεγχος, PCR για HSV/εντεροϊούς (πρώτη προτεραιότητα),
σκέψη για HHV-7 σε αρνητικό βασικό πάνελ/συμβατή εικόνα.
Θετικό HHV-7 σε ΕΝΥ/αίμα με συμβατή εικόνα: νοσηλεία· συζήτηση για GCV/FOS (off-label) με νεογνολόγο/λοιμωξιολόγο.

Σημείωση: Οι παραπάνω πληροφορίες είναι εκπαιδευτικές. Οι αποφάσεις στην κύηση και στο νεογνό πρέπει να λαμβάνονται
από εξειδικευμένες ομάδες (μαιευτήρας–νεογνολόγος–λοιμωξιολόγος), με εξατομίκευση κινδύνου/οφέλους.

13) Νευρολογικές Επιπλοκές από HHV-7

Ο HHV-7 μπορεί, σπανιότερα, να εμπλέκεται σε λοίμωξη ή φλεγμονή του ΚΝΣ, παρουσιάζοντας φάσμα εκδηλώσεων από
άσηπτη μηνιγγίτιδα έως εγκεφαλίτιδα, ενώ έχουν περιγραφεί οξεία εγκάρσια μυελίτιδα, ριζιτικές νευροπάθειες,
παρεγκεφαλιδίτιδα και νευρίτιδα οπτικού. Η απόδοση αιτιότητας απαιτεί σύνθεση κλινικών, απεικονιστικών και εργαστηριακών δεδομένων
και αποκλεισμό συχνότερων παθογόνων (HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, CMV/EBV) και μη λοιμωδών αιτιών (αυτοάνοσες εγκεφαλίτιδες).

📦 Infobox – Γρήγορη Επισκόπηση

Συχνότερα σύνδρομα: άσηπτη μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα.
Σπανιότερα: εγκάρσια μυελίτιδα, ριζιτική/περιφερική νευροπάθεια, παρεγκεφαλιδίτιδα, οπτική νευρίτιδα.
Διάγνωση-κλειδί: PCR σε ΕΝΥ με συμβατή κλινική και υποστηρικτική απεικόνιση.
Διαχείριση: νοσηλεία, εμπειρική κάλυψη HSV έως αποκλεισμού, στοχευμένα αντιϊκά κατά κρίση.

13.1 Παθοφυσιολογία (τι υποπτευόμαστε)

Άμεση νευροτρόπος λοίμωξη: ο ιός μπορεί να φτάσει στο ΚΝΣ σε καταστάσεις αυξημένης ευαλωτότητας (π.χ. ανοσοκαταστολή).
Μεταλοιμώδης/ανοσομεσολαβούμενη βλάβη: φλεγμονώδης αντίδραση που πυροδοτεί απομυελινωτικές/ενθυλακωμένες βλάβες (π.χ. ADEM-όμοια).
Αλληλεπιδράσεις με άλλους ερπητοϊούς: συχνή συν-ανίχνευση (HHV-6/CMV/EBV) περιπλέκει την ερμηνεία.

Σύνδρομο	Κλινική εικόνα	ΕΝΥ (τυπικά)	MRI/EEG	Διαφορική
Άσηπτη μηνιγγίτιδα	Πυρετός, κεφαλαλγία, αυχενική δυσκαμψία, φωτοφοβία	Λεμφοκυττάρωση, ήπια↑ πρωτεΐνη, φυσιολογική γλυκόζη	MRI συχνά φυσιολογικό, EEG μη ειδικό	Εντεροϊοί, HSV-2, VZV, βακτηριακή μηνιγγίτιδα (αποκλεισμός)
Εγκεφαλίτιδα	Πυρετός, σύγχυση, διαταραχές συμπεριφοράς, σπασμοί, εστιακά ελλείμματα	Λεμφοκυττάρωση (μπορεί φυσιολογικό πρώιμα), ↑ πρωτεΐνη	T2/FLAIR υπέρπυκνα σε φλοιό/υποφλοιό· EEG διάχυτη επιβράδυνση ± εστιακή	HSV-1 (προτεραιότητα), VZV, αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα, CMV/EBV
Οξεία εγκάρσια μυελίτιδα	Οξεία πάρεση/παραισθησίες, αισθητικό επίπεδο, διαταραχές ούρησης/κοπράνων	Ήπια πλειοκυττάρωση, ↑ πρωτεΐνη	MRI ΝΜΣ: επιμήκεις Τ2 βλάβες· αποκλεισμός συμπίεσης	Αυτοάνοσα (NMOSD/MOGAD), VZV, EBV, βακτηριακές
Παρεγκεφαλιδίτιδα	Αταξία, νυσταγμός, δυσμετρία ± πυρετός	Συνήθως ήπια φλεγμονώδης εικόνα	MRI: παρεγκεφαλιδικές αλλοιώσεις (T2/FLAIR)	Μεταλοιμώδης, VZV, εντεροϊοί, αυτοάνοσα
Νευρίτιδα οπτικού	Οπισθοβολβικός πόνος, μείωση οπτικής οξύτητας, δυσχρωματοψία	Συχνά μη ειδικό	MRI οπτικό νεύρο με σκιαγραφικό· αποκλεισμός απομυελινωτικών	MS/NMOSD/MOGAD, VZV, CMV (ανοσοκαταστολή)

📌 Σημεία-κλειδιά διάγνωσης ΚΝΣ

ΕΝΥ PCR για HHV-7 έχει μεγαλύτερη αξία από σίελο/αίμα στο νευρολογικό σενάριο.
Αρνητικό ΕΝΥ νωρίς δεν αποκλείει· επανάληψη εφόσον επιμένει η υποψία.
Multiplex πάνελ (HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, HHV-6/7, CMV/EBV) προτιμάται.
MRI και EEG βοηθούν στη διαφοροδιάγνωση (HSV-1 συχνά κροταφικολοβική εντόπιση).

13.2 Διαγνωστικός Αλγόριθμος (ύποπτη ΚΝΣ νόσος)

Άμεση νοσηλεία και σταθεροποίηση (αεραγωγός, αναπνοή, κυκλοφορία).
Απεικόνιση εγκεφάλου (MRI κατά προτίμηση, CT εάν επείγει) & EEG αν σπασμοί/επίμονη σύγχυση.
Οσφυονωτιαία παρακέντηση (εφόσον δεν αντενδείκνυται):
- Κυτταροχημεία, καλλιέργειες, multiplex PCR για ιούς (HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, HHV-6/7, CMV/EBV).
- Σκέψη για αυτοάνοσες εξετάσεις (αντισώματα NMDA-R κ.ά.) εάν το προφίλ το υποδηλώνει.
Αίμα: αιματολογικά/βιοχημικά, καλλιέργειες, HIV, θυρεοειδικά/αυτοάνοσα κατά περίπτωση.
Ερμηνεία: θετικό HHV-7 σε ΕΝΥ + συμβατή κλινική/απεικόνιση → ενισχυμένη πιθανότητα αιτιότητας.

🚨 Red Flags – άμεση κλιμάκωση

Μεταβολή επιπέδου συνείδησης, παρατεινόμενοι/επαναλαμβανόμενοι σπασμοί.
Ταχεία επιδείνωση εστιακών νευρολογικών σημείων.
Σημεία αυξημένης ενδοκρανιακής πίεσης (επίμονος έμετος, οίδημα θηλής, βραδυκαρδία/υπέρταση).

13.3 Θεραπευτική Προσέγγιση στην ΚΝΣ Νόσο

Εμπειρική θεραπεία εγκεφαλίτιδας: ξεκινά άμεσα κάλυψη για HSV/VZV (π.χ. ακυκλοβίρη IV) μέχρι να αποκλειστούν,
σύμφωνα με τοπικά πρωτόκολλα.
Στοχευμένα αντιϊκά για HHV-7 (off-label): γανσικλοβίρη/βαλγανσικλοβίρη ή φοσκαρνέτης
μπορούν να ληφθούν υπόψη όταν υπάρχει θετική PCR ΕΝΥ και συμβατή κλινική/απεικονιστική εικόνα.
Ανοσοθεραπεία (επιλεγμένα σενάρια): σε υποψία ανοσομεσολαβούμενης βλάβης (π.χ. ADEM-όμοια)
μπορεί να συζητηθεί κορτικοθεραπεία/IVIG μόνο με αποκλεισμό ενεργού λιθοτρόπου λοίμωξης και ειδική καθοδήγηση.
Επιληπτικές κρίσεις: πρωτόκολλα αντιμετώπισης οξείας κρίσης· συχνή επιλογή λεβετιρακετάμη ως πρώτης γραμμής συντήρησης.
Υποστήριξη: αντιμετώπιση οιδήματος/ICP, υγρά/ηλεκτρολύτες, έλεγχος θερμοκρασίας, ΜΕΘ όπου απαιτείται.

✅ Infobox – Πρακτική Σύνθεση

Μην καθυστερείτε εμπειρική κάλυψη HSV εν αναμονή PCR.
PCR ΕΝΥ θετική για HHV-7 + συμβατή εικόνα → συζήτηση για στοχευμένα αντιϊκά.
Ελέγξτε για συν-ενεργοποιήσεις (HHV-6/CMV/EBV) και άλλες αιτίες.
Στενό monitoring τοξικοτήτων εάν χορηγηθούν GCV/FOS.

13.4 Παιδιατρική οπτική

Στα παιδιά, οι πυρετικοί σπασμοί είναι συχνότεροι από τεκμηριωμένη εγκεφαλίτιδα HHV-7.
Σε ύποπτη ΚΝΣ νόσο: διαδρομή όπως στους ενήλικες (MRI, ΕΝΥ, πάνελ), με χαμηλό ουδό νοσηλείας.
Η πρόγνωση συνήθως είναι καλή, ειδικά χωρίς εστιακά ελλείμματα· απαιτείται νευροαναπτυξιακή παρακολούθηση όπου δει.

13.5 Πρόγνωση & follow-up

Μηνιγγίτιδα: καλή έκβαση στις περισσότερες περιπτώσεις.
Εγκεφαλίτιδα: μεταβλητή· ο κίνδυνος νευρογνωστικών υπολειμμάτων αυξάνει με την καθυστέρηση διάγνωσης/θεραπείας.
Μυελίτιδα/οπτική νευρίτιδα: συχνά ανακάμπτουν μερικώς· πρώιμη αποκατάσταση/φυσικοθεραπεία & οφθαλμολογική παρακολούθηση.

ℹ️ Συχνές Παγίδες

Ερμηνεία θετικής PCR σιέλου ως απόδειξη ΚΝΣ νόσου.
Καθυστέρηση εμπειρικής ακυκλοβίρης σε ύποπτη εγκεφαλίτιδα.
Παράλειψη διερεύνησης αυτοάνοσων αιτιών όταν τα ιολογικά είναι αρνητικά.

13.6 Εξιτήριο & οδηγίες

Επανεκτίμηση σε νευρολογικό ιατρείο 2–6 εβδομάδες μετά, με γνωστική/λειτουργική αξιολόγηση.
Εκπαίδευση για αναγνώριση υποτροπών: πυρετός με σύγχυση, νέοι σπασμοί, επίμονη κεφαλαλγία.
Αποκατάσταση (φυσιοθεραπεία/λογοθεραπεία) κατά περίπτωση.

Σημείωση: Οι πληροφορίες είναι εκπαιδευτικές και δεν υποκαθιστούν ιατρική γνωμάτευση.
Η διαχείριση νευρολογικών επιπλοκών πρέπει να γίνεται σε νοσοκομειακό περιβάλλον με πολυεπιστημονική ομάδα.

14) Δερματολογικές Εκδηλώσεις σχετιζόμενες με HHV-7

Ο HHV-7 σχετίζεται κυρίως με ιογενή μακουλοπαπουλώδη εξανθήματα τύπου ροδόλας και, σε ένα μέρος των περιστατικών,
με την ροδόχρου πιτυρίαση (pityriasis rosea, PR), πιθανώς στο πλαίσιο επανενεργοποίησης HHV-6/7.
Τα εξανθήματα είναι συχνά ήπια, αυτοπεριοριζόμενα και με προτίμηση στον κορμό και τις εγγύς επιφάνειες των άκρων.
Η διάγνωση είναι κατά κανόνα κλινική· μοριακός έλεγχος γίνεται μόνο σε άτυπες περιπτώσεις.

📦 Infobox – Συνηθέστερα δερματικά μοτίβα

Ροδόλα-όμοιο μακουλοπαπουλώδες εξάνθημα (μετά την πτώση πυρετού).
Ροδόχρους πιτυρίαση (PR): herald patch → «χριστουγεννιάτικο δέντρο» στον κορμό.
Μη ειδικά ιογενή εξανθήματα ενηλίκων (ήπιος κνησμός, ταχεία αποδρομή).
Σπάνια: ερυθηματώδεις πλάκες ή PR-όμοια εξανθήματα σε ανοσοκαταστολή.

14.1 Ροδόλα-όμοιο εξάνθημα

Κλινική πορεία: 3–4 ημέρες υψηλός πυρετός → απότομη πτώση → λεπτό ροδόχροο εξάνθημα κορμού/αυχένα.
Μορφολογία: μικρές, επίπεδες ή ελαφρά επηρμένες μακίλες/παπύλες, μη κνησμώδεις ή ήπια κνησμώδεις.
Διάρκεια: 1–3 ημέρες, χωρίς απολέπιση· αυτοπεριοριζόμενο.
Διαφορική: HHV-6, εντεροϊοί, ερυθρά/ιλαρά (εμβολιαστικό ιστορικό!), αντίδραση φαρμάκου.

📌 Tips

Η εμφάνιση εξανθήματος μετά την ύφεση του πυρετού υποστηρίζει ιογενή αιτιολογία τύπου ροδόλας.
Η καλή γενική κατάσταση και η ταχεία αποδρομή είναι τυπικές.

14.2 Ροδόχρους πιτυρίαση (Pityriasis rosea, PR)

Η PR είναι συχνό, καλοήθες εξάνθημα νεαρών ενηλίκων/εφήβων με πιθανή σύνδεση με επανενεργοποίηση HHV-6/7.
Συχνά προηγείται herald patch (προδρόμος πλάκα), ακολουθούμενο από πολυάριθμες οβάλ πλάκες με λεπτή περιφερική απολέπιση
σε διάταξη «χριστουγεννιάτικου δέντρου» κατά μήκος των γραμμών Langer στον κορμό.

🔬 Infobox – PR σε 60’’

Herald patch: 2–5 cm οβάλ, ροδόχρους πλάκα με κολερεττίωση.
Δευτερογενείς βλάβες: μικρότερες οβάλ πλάκες σε παράλληλη διάταξη στον κορμό.
Κνησμός: συνήθως ήπιος–μέτριος· απουσιάζει σε αρκετούς.
Διάρκεια: 6–8 εβδομάδες (εύρος 2–12), αυτοπεριοριζόμενη.

Διαφορική: τινέα σώματος (tinea corporis), δερματοφύτωση, φαρμακοεξάνθημα, δευτερογενής σύφιλη
(ιδίως με παλαμοπελματική συμμετοχή), ψωρίαση guttate, pityriasis lichenoides.
Διάγνωση: κλινική. Δερμοσκόπηση: περιφερική κολερεττίωση. Βιοψία σπάνια (μη ειδική).
Πρόγνωση: άριστη· υποτροπές σπάνιες.

✅ Αντιμετώπιση PR (βήματα)

Εκπαίδευση: καλοήθης & αυτοπεριοριζόμενη· αποφύγετε υπερθεραπεία.
Κνησμός: τοπικά κορτικοστεροειδή χαμηλής–μέτριας ισχύος, ενυδατικές· αντιισταμινικά PO αν χρειάζεται.
Εκτεταμένη/επίμονη PR: σκεφτείτε UVB narrowband ή βραχεία αγωγή υψηλής δόσης ακυκλοβίρης σε επιλεγμένα περιστατικά·
τεκμηρίωση μέτρια, απόφαση εξατομικευμένη.

Σημ.: Η PR σχετίζεται αλλά δεν αποδεικνύεται πάντα ιολογικά· αντιϊκά δεν αποτελούν ρουτίνα.

14.3 Άλλα εξανθηματικά μοτίβα

Μη ειδικό ιογενές εξάνθημα ενηλίκων: διάχυτες μακίλες/παπύλες κορμού, ήπιος κνησμός, 1–2 εβδομάδες.
PR-όμοια σε ανοσοκαταστολή: εκτεταμένες πλάκες, άτυπη κατανομή· απαιτείται διαφορική με φάρμακα/μυκητιάσεις.
Σπάνια: ερυθηματώδεις πλάκες ή EM-όμοια εικόνα — αναζητήστε εναλλακτικές αιτίες (HSV, φάρμακα).

Οντότητα	Κλειδιά διάκρισης	Έλεγχος που βοηθά	Σχόλια
Τινέα σώματος	Δακτυλιοειδές πλάκα με ενεργό υπερυψωμένο χείλος	KOH ή καλλιέργεια	PR μιμείται αλλά δεν έχει υγρό ενεργό χείλος
Δευτερογενής σύφιλη	Παλαμοπελματική συμμετοχή, συστηματικά σημεία	RPR/VDRL + ειδικές δοκιμασίες	Σκεφτείτε την σε άτυπα PR-όμοια εξανθήματα ενηλίκων
Φαρμακοεξάνθημα	Έναρξη 1–2 εβδομ. μετά νέο φάρμακο, περισσότερο κνησμώδες	Φαρμακευτικό ιστορικό, αποδρομή μετά διακοπή	HHV-7 μπορεί να συνυπάρχει τυχαία
Ψωρίαση (guttate)	Μικρές «σταγονοειδείς» βλάβες, άσηπτη απολέπιση, ιστορικό στρεπτοκόκκου	ASO, δερματοσκόπηση/βιοψία	Κατανομή/ιστορικό βοηθούν

14.4 Διαγνωστική προσέγγιση (πότε χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος)

Τυπική PR ή ροδόλα-όμοιο εξάνθημα: δεν απαιτείται HHV-7 testing.
Άτυπα/εκτεταμένα/επιμένοντα (>8–12 εβδομ.) ή ανοσοκαταστολή:
- Σκέψη για PCR HHV-6/7 από αίμα/σάλιο/βλάβη (ερμηνεία με προσοχή—συχνή ασυμπτωματική αποβολή).
- Έλεγχος διαφορικής: KOH, RPR, πλήρες φαρμακευτικό ιστορικό.
- Βιοψία μόνο εάν παραμένει διαγνωστική αμφιβολία.

ℹ️ Τι «λέει» η ιστολογία

PR: ήπια σπογγίωση, παρακεράτωση, επιπολής λεμφοϊστιοκυτταρικό διήθημα· μη ειδική.
Ιογενή εξανθήματα: μη ειδικά ευρήματα· η ιστολογία σπάνια καθορίζει αιτιολογία.

14.5 Θεραπευτικές επιλογές & φροντίδα δέρματος

Βασικές αρχές: ήπια καθαριστικά, χλιαρό ντους, ενυδατικές 2×/ημ., αποφυγή ερεθιστικών.
Κνησμός/φλεγμονή: τοπικά κορτικοστεροειδή (1–2 εβδομ.) + αντιισταμινικά PO κατά ανάγκη.
Εκτεταμένη PR ή σημαντική επίδραση στην ποιότητα ζωής:
- UVB narrowband (σχήματα 2–3/εβδ. για 2–4 εβδομ.).
- Σκέψη για βραχεία ακυκλοβίρη υψηλής δόσης (off-label) σε πρώιμη φάση — τεκμηρίωση μέτρια.
Αντιβιοτικά/μακρολίδες: δεν συνιστώνται για PR.

🚨 Πότε παραπέμπω σε δερματολόγο

Άτυπο/εκτεταμένο εξάνθημα, ερυθροδερμία ή συμμετοχή βλεννογόνων.
Επίμονη πορεία >12 εβδομ. ή συχνές υποτροπές.
Σοβαρός κνησμός/διαταραχή ύπνου παρά την τοπική αγωγή.
Υποψία διαφορικής υψηλού κινδύνου (δευτερογενής σύφιλη, μυκητίαση εκτεταμένη, φαρμακοεξάνθημα).

Μήνυμα προς ασθενή	Γιατί έχει σημασία
Το εξάνθημα είναι συνήθως καλοήθες & αυτοϊάσιμο	Μειώνει άγχος, αποφεύγονται άσκοπες θεραπείες
Χρησιμοποιήστε ενυδατικές & ήπια τοπικά στεροειδή για κνησμό	Βελτιώνει συμπτώματα, προστατεύει τον δερματικό φραγμό
Επιστροφή αν επιμένει >8–12 εβδομ. ή εμφανιστούν νέα συμπτώματα	Αποκλεισμός εναλλακτικών διαγνώσεων

14.6 Ειδικοί πληθυσμοί

Κύηση: PR γενικά καλοήθης· αντιμετώπιση κυρίως συμπτωματική· διεπιστημονική εκτίμηση σε εκτεταμένες/συμπτωματικές περιπτώσεις.
Ανοσοκαταστολή: PR-όμοια/εκτεταμένα εξανθήματα — χαμηλός ουδός για έλεγχο διαφορικής (μυκητιάσεις, φάρμακα)·
συζήτηση με λοιμωξιολόγο αν υπάρχει συσχέτιση με ιαιμία HHV-6/7.
Βρέφη/μικρά παιδιά: ροδόλα-όμοια εξανθήματα — υποστηρικτικά μέτρα, ενημέρωση γονέων, αποφυγή ασπιρίνης.

ℹ️ Σημείωση κλινικής ερμηνείας

Η PCR HHV-7 από σίελο ή δέρμα μπορεί να είναι θετική χωρίς να σημαίνει αιτιολογική σχέση με το εξάνθημα.
Η απόδοση αιτίας βασίζεται σε κλινικό μοτίβο, αποκλεισμό άλλων αιτιών και, όπου χρειάζεται, στην εξέλιξη της εικόνας.

Disclaimer: Το κείμενο είναι εκπαιδευτικό και δεν υποκαθιστά ιατρική γνωμάτευση. Σε επιμένοντα/άτυπα εξανθήματα ή συνοδά συστηματικά συμπτώματα, ζητήστε ιατρική αξιολόγηση.

15) HHV-7 & Ογκολογία

Σε αντίθεση με άλλους ερπητοϊούς (π.χ. EBV/HHV-4 και HHV-8), ο HHV-7
δεν έχει τεκμηριωθεί ως ογκογόνος ιός. Η βιβλιογραφία περιλαμβάνει μεμονωμένες παρατηρήσεις
ή μικρές σειρές όπου ανιχνεύεται HHV-7 DNA/RNA σε ιστικά δείγματα ή αίμα ασθενών με νεοπλασίες,
αλλά η αιτιολογική σχέση παραμένει μη αποδεδειγμένη. Τις περισσότερες φορές,
η παρουσία ιικού υλικού ερμηνεύεται ως «συνοδός» (bystander) λόγω της επίμονης λανθάνουσας λοίμωξης σε Τ-λεμφοκύτταρα.

📦 Infobox – Τι ξέρουμε / Τι δεν ξέρουμε

Δεν έχει αναγνωριστεί ως αιτία συγκεκριμένης κακοήθειας.
Περιστασιακή ανίχνευση HHV-7 σε δείγματα νεοπλασιών, χωρίς σταθερή αναπαραγωγιμότητα.
Πιθανή έμμεση επίδραση μέσω ανοσορρύθμισης σε ευπαθείς (π.χ. ανοσοκαταστολή).
Απουσιάζουν μεγάλες προοπτικές μελέτες με ισχυρά καταληκτικά σημεία.

15.1 Υποτιθέμενοι μηχανισμοί (θεωρητικοί/ερευνητικοί)

Χρόνια φλεγμονή & ανοσοδιαφυγή: διαλείπουσα επανενεργοποίηση → κυτταροκίνες/τοπική φλεγμονή που ίσως επηρεάζουν μικροπεριβάλλον όγκου.
Επιδράσεις σε CD4⁺ Τ-κύτταρα: τροποποίηση λειτουργίας βοηθητικών Τ, με πιθανές συνέπειες στην ανοσοεπιτήρηση καρκίνου.
Συν-ενεργοποίηση με άλλους ερπητοϊούς: έμμεση συμβολή σε ήδη ογκογόνες ιογενείς διεργασίες (π.χ. EBV/HHV-8) — μη αποδεδειγμένο.

Νεοπλασία/Οντότητα	Ευρήματα για HHV-7	Κλινική ερμηνεία
Δερματικά T-λεμφώματα (CTCL/MF)	Σποραδική ανίχνευση ιικού DNA σε βλάβες/αίμα σε μικρές σειρές	Μη συνεπές· πιθανός bystander σε δέρμα με φλεγμονή
Hodgkin / μη Hodgkin λεμφώματα	Μεμονωμένες θετικότητες PCR χωρίς σταθερή συσχέτιση	EBV παραμένει ο κύριος ιογενής ύποπτος· HHV-7 ρόλος αβέβαιος
Λευχαιμίες	Τυχαίες ευρήματα σε αίμα/PBMCs λόγω λανθάνουσας λοίμωξης	Δεν αποδίδεται αιτιολογία· προσοχή στην υπερερμηνεία PCR
Στερεοί όγκοι (εγκέφαλος, σιελογόνοι κ.ά.)	Σποραδικές αναφορές ανίχνευσης ιικού DNA	Χωρίς αναπαραγωγή/βιολογική τεκμηρίωση αιτιότητας

ℹ️ Μεθοδολογικές παγίδες

Δείγματα με λεμφοκύτταρα φέρουν λανθάνον ιό → ψευδής εντύπωση «ιστικής» αιτιότητας.
Ευαισθησία PCR & επιμόλυνση: ανιχνεύεται ελάχιστο ιικό φορτίο χωρίς κλινική σημασία.
Απουσία in situ τεκμηρίωσης (π.χ. ιστική έκφραση πρωτεϊνών/τρανσκριπτομική) σε πολλές μελέτες.

15.2 Πρακτικές επιπτώσεις για κλινικούς

Μην αποδίδετε κακοήθεια στον HHV-7 μόνο λόγω θετικής PCR σε αίμα/ιστό.
Θεραπευτικές αποφάσεις βασίζονται στα ογκολογικά πρωτόκολλα και όχι σε HHV-7 θετικότητα.
Σε ανοσοκαταστολή/μεταμόσχευση, αναζητήστε κυρίως EBV (PTLD) και άλλες καθιερωμένες αιτίες.
Αν συνυπάρχει κλινικά σημαντική ιογενής νόσος (π.χ. νευρολογική) με HHV-7, η αντιμετώπιση γίνεται
ως λοίμωξη (βλ. θεραπεία), όχι ως ογκολογικός στόχος.

✅ Infobox – Take-home messages

Ο HHV-7 δεν θεωρείται αποδεδειγμένα ογκογόνος.
Θετικές μοριακές δοκιμές απαιτούν προσεκτική ερμηνεία με κλινικό συσχετισμό.
Η ανοσορρύθμιση μπορεί να παίζει ρόλο, αλλά η αιτιολογία καρκίνου παραμένει μη τεκμηριωμένη.

15.3 Κατευθύνσεις έρευνας

Προοπτικές κοόρτες με συστηματική καταγραφή ιαιμίας/ιστικής έκφρασης & κλινικών εκβάσεων.
In situ υβριδισμός/ιστοχημεία & single-cell για χαρτογράφηση ιικού φορτίου εντός μικροπεριβάλλοντος όγκου.
Μεταγραφωμική/πρωτεωμική για διερεύνηση πιθανών ιικών πρωτεϊνών που επηρεάζουν σηματοδότηση/πρόληψη απόπτωσης.
Συν-λοίμωξη μοντέλα με EBV/HHV-8 για έλεγχο συνεργιστικών επιδράσεων.

🧭 Επίλογος (Ογκολογία)

Μέχρι σήμερα, ο HHV-7 δεν συνιστά επιβεβαιωμένο ογκολογικό στόχο. Η παρουσία του σε δείγματα
ερμηνεύεται κυρίως ως συνοδός λόγω της εκτεταμένης λανθάνουσας λοίμωξης στον πληθυσμό. Η κλινική πράξη
εστιάζει στην τεκμηριωμένη αιτιολογία κάθε νεοπλασίας και στη στοχευμένη θεραπεία βάσει κατευθυντήριων.

16) Εργαστηριακές Εξετάσεις για HHV-7 (Practical Lab Guide)

Η εργαστηριακή προσέγγιση στον HHV-7 είναι PCR-κεντρική (ποιοτική/ποσοτική), με έμφαση στο σωστό δείγμα,
στην προ-αναλυτική ποιότητα και στην ορθή ερμηνεία σε συνάφεια με το κλινικό σενάριο. Η ορολογία έχει
δευτερεύοντα ρόλο. Παρακάτω παρέχεται πρακτικός οδηγός παραγγελίας, λήψης, ανάλυσης και αναφοράς.

📦 Infobox – Test Menu (σε 30″)

PCR HHV-7 ποιοτική: ΕΝΥ, αίμα, σίελος, βλάβες δέρματος.
PCR HHV-7 ποσοτική: αίμα (ολικό/πλάσμα/PBMCs) για ιικό φορτίο & σειριακή τάση.
Multiplex PCR: πάνελ ΕΝΥ (HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, HHV-6/7, CMV/EBV).
Ορολογία (IgM/IgG): περιορισμένη κλινική αξία· επιλεκτική χρήση.

16.1 Επιλογή Δείγματος ανά κλινικό σενάριο

Σενάριο	Πρώτης γραμμής δείγμα	Εναλλακτικό/συμπληρωματικό	Σχόλια
Νευρολογική νόσος (ΚΝΣ)	ΕΝΥ για multiplex PCR	Αίμα ποσοτική PCR	Θετικότητα σε ΕΝΥ έχει τη μεγαλύτερη βαρύτητα
Ανοσοκαταστολή / μεταμόσχευση	Αίμα ποσοτική PCR	PBMCs για κυτταρική δεξαμενή	Σειριακές μετρήσεις για τάση ιαιμίας
Δερματολογικά (PR/ροδόλα-όμοιο)	Κλινική διάγνωση	PCR από βλάβη/σίελο μόνο σε άτυπα	Συχνή ασυμπτωματική αποβολή → προσοχή
Παιδί με ροδόλα-pattern	—	PCR σε επιπλοκές/ατυπία	Έλεγχος συνήθως δεν απαιτείται

16.2 Προ-αναλυτική φάση (SOP)

Σήμανση: 2 αναγνωριστικά + είδος δείγματος + ώρα λήψης.
Όγκος/δοχείο: ΕΝΥ ≥1–2 mL σε αποστειρωμένο σωληνάριο· αίμα σε EDTA (DNA)· σίελος σε VTM/αποστειρωμένο δοχείο.
Μεταφορά: 2–8°C εντός 24–48 h· για μακρά αποθήκευση −20/−80°C. Αποφύγετε πολλαπλά freeze–thaw.
Δείκτες απόρριψης: λάθος σωληνάριο, ανεπαρκής όγκος, έντονη αιμόλυση/ικτερία/λιπαιμία που αναστέλλει PCR, διαρροή/μη ταυτοποιήσιμο δείγμα.
Επιχρίσματα: προτιμήστε flocked νάιλον στυλεούς· αποφύγετε βαμβάκι/λιγνίνη (αναστολείς).

📌 Lab Checklist πριν από PCR

Ορθό δείγμα για το κλινικό ερώτημα (ΕΝΥ για ΚΝΣ, αίμα για ιαιμία).
Επαλήθευση θερμοκρασίας-μεταφοράς & χρόνου παραμονής.
Καταγραφή συννοσηροτήτων (HSCT/SOT, HIV, θεραπεία).
Συγχρόνως παραγγελία για HHV-6/CMV/EBV όταν ενδείκνυται.

16.3 Αναλυτική φάση – PCR

Εκχύλιση DNA με εσωτερικό μάρτυρα (IC) για αναστολή/απώλεια.
Ποιοτική PCR (real-time): αποτέλεσμα θετικό/αρνητικό· Ct ενδεικτικό φορτίου (μη συγκρίσιμο δια-εργαστηριακά).
Ποσοτική PCR: βαθμονόμηση με standards, αναφορά σε copies/mL (πλάσμα/ΕΝΥ) ή copies/10⁶ PBMCs.
Multiplex: προσοχή σε competition/αναστολή· επιβεβαίωση θετικών στόχων με μονοπλεκτική αν χρειαστεί.

QC/QA στοιχείο	Σκοπός	Ενέργεια αν αποτύχει
Εσωτερικός μάρτυρας (IC)	Έλεγχος αναστολής/εκχύλισης	Επανάληψη εκχύλισης/αραίωση δείγματος
Αρνητικός μάρτυρας (NTC)	Έλεγχος επιμόλυνσης	Stop run, απολύμανση, επανάληψη
Θετικός μάρτυρας	Ακεραιότητα αντιδραστηρίων/πλατφόρμας	Έλεγχος καμπύλης/LOD, αντικατάσταση kit

🔬 Infobox – Τεχνικές Σημειώσεις

Στόχοι γονιδίων: εξειδικευμένοι εκκινητές για HHV-7 ώστε να μην ενισχύουν HHV-6.
LOD/LOQ: να αναφέρεται στο δελτίο· το Ct δεν είναι απόλυτα συγκρίσιμο μεταξύ πλατφορμών.
PBMCs: αυξημένη ευαισθησία για λανθάνουσα δεξαμενή· πλάσμα για ενεργή ιαιμία.

16.4 Ερμηνεία αποτελεσμάτων (matrix)

Δείγμα	PCR	Κλινικό πλαίσιο	Ερμηνεία	Επόμενα βήματα
ΕΝΥ	Θετική	Συμβατή ΚΝΣ νόσος	Ισχυρή ένδειξη αιτιότητας	Θεραπεία κατά κρίση, έλεγχος για συν-ιοί
ΕΝΥ	Αρνητική	Υψηλή υποψία	Δεν αποκλείει πρώιμα	Επανάληψη/νέο δείγμα, εναλλακτικές αιτίες
Αίμα (πλάσμα)	Χαμηλό φορτίο	Ήπια συμπτώματα	Πιθανή παροδική ιαιμία	Σειριακή παρακολούθηση 3–7 ημ.
Σίελος	Θετική	Χωρίς κλινικά σημεία	Συχνή ασυμπτωματική αποβολή	Καμία θεραπευτική ενέργεια· κλινικός συσχετισμός

🚨 Triggers για άμεση επικοινωνία με κλινικό

Θετική PCR ΕΝΥ για HHV-7.
Ταχεία αύξηση ιικού φορτίου αίματος σε ανοσοκαταστολή.
Συν-θετικότητα με HHV-6/CMV/EBV σε συμβατή οργανοπάθεια.

16.5 Αναφορά αποτελεσμάτων – Πρότυπα

Εξέταση: HHV-7 DNA PCR (ποσοτική)

Δείγμα: Πλάσμα (EDTA)

Αποτέλεσμα: 2.8 × 10³ copies/mL

LOD/LOQ: 200 / 500 copies/mL

Σχόλιο ερμηνείας: Χαμηλού επιπέδου ιαιμία. Συνιστάται κλινικός συσχετισμός και,
εφόσον ενδείκνυται, σειριακή μέτρηση σε 3–7 ημέρες. Σε ανοσοκαταστολή προτείνεται παράλληλος έλεγχος HHV-6/CMV/EBV.

Εξέταση: HHV-7 DNA PCR (ποιοτική, ΕΝΥ)

Αποτέλεσμα: Θετικό

Σχόλιο: Η ανίχνευση HHV-7 DNA στο ΕΝΥ σε συμβατή κλινική εικόνα υποστηρίζει εμπλοκή του ιού στο ΚΝΣ.
Συνιστάται αξιολόγηση για άλλους ερπητοϊούς (HSV-1/2, VZV, HHV-6, CMV/EBV) και θεραπευτική εκτίμηση.

16.6 Reflex testing & αλγόριθμοι

ΚΝΣ δείγμα → multiplex πάνελ. Αν HHV-7 μόνο θετικό: επιβεβαιωτική μονοπλεκτική + ενημέρωση κλινικής ομάδας.
Ανοσοκαταστολή με ιαιμία → παράλληλη ποσοτική PCR HHV-6/CMV/EBV και επανάληψη εντός 3–7 ημερών.
Χαμηλό φορτίο κοντά στο LOD → επανάληψη εκχύλισης και/ή νέο δείγμα.

16.7 Διασφάλιση ποιότητας & διαπίστευση

ISO 15189 διαδικασίες: validation/verification, ακρίβεια, επαναληψιμότητα, αβεβαιότητα μέτρησης (ποσοτική PCR).
EQA/Proficiency: συμμετοχή σε εξωτερικά σχήματα όπου διατίθενται.
LIMS: ιχνηλασιμότητα δείγματος, audit trail, αυτόματα σχόλια ερμηνείας.
Βιοασφάλεια: ζώνες pre/post-PCR, UV απολύμανση, μονόδρομη ροή εργασίας.

✅ Infobox – «Καθαρό» report που αγαπούν οι κλινικοί

Τύπος δείγματος & χρόνος λήψης.
Μέθοδος (RT-PCR), LOD/LOQ, τυχόν αναστολή.
Αποτέλεσμα με μονάδες (copies/mL ή copies/10⁶ PBMCs).
Σύντομο σχόλιο ερμηνείας & πρόταση επανάληψης όπου δει.

16.8 Επικοινωνία εργαστηρίου–κλινικού

Critical values: θετική ΕΝΥ PCR κοινοποιείται τηλεφωνικά με καταγραφή.
Διαφοροποιήσεις: ασυνήθιστα μοτίβα (π.χ. υψηλό φορτίο χωρίς συμπτώματα) → συζήτηση για επαναληπτικό δείγμα.
Εκπαίδευση: ενημερωτικά φύλλα για «Ct ≠ φορτίο» και μη συγκρισιμότητα μεταξύ πλατφορμών.

ℹ️ Συχνές παγίδες

Υπερερμηνεία θετικού σιέλου ως ενεργού νόσου.
Σύγχυση Ct με απόλυτο ιικό φορτίο μεταξύ διαφορετικών κιτ.
Παράλειψη ελέγχου HHV-6/CMV/EBV σε ανοσοκαταστολή.

Σημείωση: Το παρόν SOP είναι εκπαιδευτικό και απαιτεί προσαρμογή στις διαδικασίες του εκάστοτε εργαστηρίου,
στα κιτ/πλατφόρμες και στις τοπικές κατευθυντήριες. Η ερμηνεία πρέπει να γίνεται σε στενή συνεργασία με την κλινική ομάδα.

17) Δημόσια Υγεία & Πρόληψη για HHV-7

Ο HHV-7 κυκλοφορεί ευρέως στην κοινότητα και μεταδίδεται κυρίως μέσω σιέλου/στενής επαφής
(π.χ. κοινή χρήση ποτηριών, «φιλιά στο στόμα», παιχνίδια που μπαίνουν στο στόμα). Τα περισσότερα επεισόδια είναι ήπια
ή ασυμπτωματικά· η πρόληψη εστιάζει σε υγιεινή χεριών, καθαρισμό επιφανειών και εκπαίδευση.
Δεν υπάρχει εμβόλιο για HHV-7.

📦 Infobox – Βασικά Μηνύματα Δημόσιας Υγείας

Μετάδοση: κυρίως σιέλος, στενή επαφή, κοινά σκεύη/αντικείμενα.
Έλεγχος: πλύσιμο χεριών, καθαρισμός υψηλής αφής, αποφυγή κοινής χρήσης σκευών.
Σχολείο/εργασία: επιστροφή μετά 24 ώρες απυρεξίας και καλή γενική κατάσταση.
Νοσηλευτικά ιδρύματα: Standard Precautions· μάσκα εάν υπάρχουν αναπνευστικά συμπτώματα.
Εμβόλιο: δεν υπάρχει για HHV-7· γενικά μέτρα υγιεινής.

17.1 Πρακτική Πρόληψη στο Σπίτι

Χέρια: σαπούνι & νερό ≥20″ ή αλκοολούχο αντισηπτικό (≥60%) όταν δεν υπάρχει νερό.
Σκεύη: όχι κοινή χρήση ποτηριών, πιρουνιών, καλαμακίων, οδοντόβουρτσας.
Στοματική επαφή: αποφυγή «φιλιών στο στόμα» ιδίως με βρέφη.
Παιχνίδια: τακτικός καθαρισμός/απολύμανση παιχνιδιών που μπαίνουν στο στόμα.
Άρρωστος στο σπίτι: χαρτομάντιλα μιας χρήσης, καλά αεριζόμενοι χώροι.

✅ Infobox – Ελάχιστα Απαιτούμενα Καθαριότητας

Καθημερινός καθαρισμός υψηλής αφής (λαβές, διακόπτες, τηλεκοντρόλ).
Πλύσιμο υφασμάτων (πετσέτες/σεντόνια) σε ζεστό κύκλο όταν λερωθούν με σάλιο.
Ασφαλής απόρριψη χαρτομάντιλων· υγιεινή χεριών μετά.

17.2 Σχολεία & Παιδικοί Σταθμοί

Θέμα	Πρακτική Σύσταση	Σχόλιο
Κριτήρια απομάκρυνσης/επιστροφής	Απουσία με πυρετό· επιστροφή μετά 24h απυρεξίας & καλή κατάσταση	Το εξάνθημα μόνο δεν αποτελεί λόγο αποκλεισμού
Υγιεινή	Σταθμοί αντισηπτικού, επίβλεψη πλυσίματος χεριών πριν φαγητό/μετά W.C.	Εκπαίδευση με αφίσες/παιχνίδια ρουτίνας
Παιχνίδια/επιφάνειες	Καθαρισμός/απολύμανση 1×/ημ. & επιπλέον αν λερωθούν με σάλιο	Χρήση εγκεκριμένων απολυμαντικών σύμφωνα με οδηγίες
Επικοινωνία με γονείς	Σύντομο ενημερωτικό σημείωμα (βλ. template)	Ήρεμος τόνος, έμφαση στην ήπια φύση

📌 Μικρός «Οδηγός Εξάρσεων» (για εκπαιδευτικές δομές)

Καταγραφή αυξημένων απουσιών με πυρετό/εξάνθημα ανά τάξη.
Ενίσχυση καθαρισμών υψηλής αφής (2×/ημ. για 1–2 εβδομάδες).
Ενημερωτικό προς γονείς με μέτρα υγιεινής & κριτήρια επιστροφής (template).
Στοχευμένη επικοινωνία με ευπαθείς (ανοσοκαταστολή στο σπίτι) για εξατομίκευση.
Ανάλυση μετά 2 εβδομάδες: επάνοδος στη συνήθη ρουτίνα εφόσον μειωθούν τα κρούσματα.

17.3 Χώροι Εργασίας & Κοινότητα

Παρουσία στην εργασία: αποφυγή όταν υπάρχει πυρετός ή συστηματικά συμπτώματα· επιστροφή μετά 24h απυρεξίας.
Μέτρα ρουτίνας: υγιεινή χεριών, «αναπνευστική εθιμοτυπία», καθαρισμός κοινόχρηστων.
Εκδηλώσεις/συνάθροιση: αν είστε εμπύρετος/καταπονημένος, προτιμήστε να αναβάλετε.

🔬 Infobox – Υγειονομικές Δομές

Precautions: Standard Precautions· γάντια/μάσκα μόνο εφόσον υπάρχει έκθεση σε σάλιο ή αναπνευστικά συμπτώματα.
Περιβάλλον: συνήθη πρωτόκολλα καθαρισμού επαρκούν (οι ερπητοϊοί είναι enveloped και ευαίσθητοι στα απολυμαντικά).
Ενημέρωση προσωπικού για αποφυγή κοινής χρήσης σκευών/μπουκαλιών νερού.

17.4 Ευπαθείς Ομάδες

Ανοσοκαταστολή/Μεταμοσχευμένοι: εξατομικευμένη συμβουλή· έμφαση στην υγιεινή & αποφυγή στενής επαφής με εμπύρετα άτομα.
Κύηση: γενική υγιεινή· αποφυγή κοινών σκευών με μικρά παιδιά· συμβουλή ιατρού σε επιμένοντα συμπτώματα.
Βρέφη: αποφυγή «φιλιών στο στόμα», καθαρισμός παιχνιδιών, υγιεινή χεριών φροντιστών.

ℹ️ Νομικό/Δηλωτικό Πλαίσιο

Ο HHV-7 συνήθως δεν αποτελεί νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης· ακολουθήστε πάντα τους τοπικούς/εθνικούς κανονισμούς
και τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών για διαχείριση συρροών σε σχολεία/ιδρύματα.

17.5 «Myth-busting» – Μύθοι & Γεγονότα

Μύθος	Γεγονός
«Κάθε εξάνθημα παιδιού = επικίνδυνο για συμμαθητές»	Τα περισσότερα ιογενή εξανθήματα είναι ήπια & αυτοπεριοριζόμενα. Επιστροφή μετά 24h απυρεξίας.
«Χρειάζεται ειδικό απολυμαντικό υψηλής ισχύος»	Τα συνήθη εγκεκριμένα απολυμαντικά επαρκούν για enveloped ιούς όπως οι ερπητοϊοί.
«Πρέπει να κάνουν όλοι τεστ για HHV-7»	Ο εργαστηριακός έλεγχος δεν απαιτείται ρουτίνα· έχει αξία μόνο με κλινική ένδειξη.

17.6 Έτοιμα Templates Επικοινωνίας

Για γονείς (σύντομο σημείωμα):

«Στο τμήμα παρατηρούνται μεμονωμένα περιστατικά εμπύρετου/εξανθήματος συμβατά με ιογενή λοίμωξη (όπως HHV-6/7).
Τα συμπτώματα είναι συνήθως ήπια και αυτοπεριοριζόμενα. Παρακλούμε ενισχύστε την υγιεινή χεριών,
αποφύγετε την κοινή χρήση σκευών και κρατήστε τα παιδιά στο σπίτι αν έχουν πυρετό.
Επιστροφή στο σχολείο μετά 24 ώρες απυρεξίας και καλή γενική κατάσταση.»

Για προσωπικό καθαριότητας (οδηγία 1 σελίδας):

Επιφάνειες υψηλής αφής: καθαρισμός/απολύμανση 1–2×/ημ. με εγκεκριμένο προϊόν.
Παιχνίδια/υλικά στοματικής επαφής: πλύσιμο μετά από χρήση· αντικατάσταση αν φθαρούν.
Γάντια όταν χειριζόμαστε υλικά με σάλιο· υγιεινή χεριών μετά την αφαίρεση.

17.7 Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Υπάρχει εμβόλιο για HHV-7; Όχι.
Χρειάζεται απολύμανση ολόκληρου σχολείου; Όχι· αρκεί ενισχυμένος ρουτίνας καθαρισμός υψηλής αφής.
Το εξάνθημα σημαίνει μεταδοτικότητα; Όχι απαραίτητα· συχνά εμφανίζεται αφού πέσει ο πυρετός.
Πότε επιστρέφω; Μετά από 24h απυρεξίας και καλή γενική κατάσταση.
Πρέπει να κάνω test; Μόνο αν το συστήσει ιατρός με βάση συμπτώματα/κλινικό σενάριο.

🚨 Red Flags για αναζήτηση ιατρικής φροντίδας

Παρατεταμένος υψηλός πυρετός >5–7 ημέρες ή αφυδάτωση.
Νευρολογικά συμπτώματα (λήθαργος, σπασμοί, αυχενική δυσκαμψία).
Δύσπνοια, θωρακικός πόνος, αιμοδυναμική αστάθεια.
Βρέφη <3 μηνών με πυρετό.

17.8 Μικρός Αλγόριθμος Απόφασης (Κοινότητα/Σχολείο)

Συμπτώματα; Αν υπάρχει πυρετός → μένουμε σπίτι. Αν μόνο εξάνθημα & καλή κατάσταση → συνήθως παραμονή/επιστροφή επιτρέπεται.
Μέτρα: Ενίσχυση υγιεινής χεριών, καθαρισμός υψηλής αφής, αποφυγή κοινής χρήσης σκευών.
Επικοινωνία: Σύντομο ενημερωτικό σε γονείς/προσωπικό χωρίς πανικό.
Επανεκτίμηση: Μετά 1–2 εβδομάδες με βάση απουσίες/συμπτώματα.

Σημείωση: Το παρόν κεφάλαιο έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά οδηγίες δημόσιας υγείας.
Ακολουθήστε τις τοπικές κατευθυντήριες/νόρμες για σχολεία, χώρους εργασίας και υγειονομικές δομές.

18) Συχνά Λάθη & Checklists (HHV-7)

Η κλινική και εργαστηριακή ερμηνεία του HHV-7 σκοντάφτει συχνά σε υπερερμηνεία μοριακών αποτελεσμάτων,
λανθασμένη επιλογή δείγματος και μη αναγνώριση κρίσιμων κλινικών σημάτων (ιδίως στο ΚΝΣ και στην ανοσοκαταστολή).
Το παρόν τμήμα συμπυκνώνει τα συχνότερα σφάλματα και παρέχει πρακτικά checklists για άμεση χρήση.

🚫 Infobox – Top 10 Συχνά Λάθη

Ερμηνεία θετικής PCR σιέλου ως ενεργού νόσου χωρίς κλινικό συσχετισμό.
Χρήση ορολογίας (IgM/IgG) για διάγνωση πρόσφατης λοίμωξης.
Παράλειψη ποσοτικής PCR & σειριακής παρακολούθησης σε ανοσοκαταστολή.
Καθυστέρηση οσφυονωτιαίας παρακέντησης σε ύποπτη ΚΝΣ νόσο.
Υπερχρήση αντιϊκών σε ήπια/αυτοπεριοριζόμενα σενάρια.
Μη προσαρμογή δόσης σε ΧΝΑ (GCV/VGC/FOS) & ανεπαρκές monitoring τοξικοτήτων.
Παράβλεψη άλλων ερπητοϊών (HHV-6/CMV/EBV) σε μεταμόσχευση/ανοσοκαταστολή.
Σύγχυση Ct τιμών μεταξύ διαφορετικών πλατφορμών (μη συγκρίσιμες).
Ανεπαρκής προ-αναλυτική διαχείριση δείγματος (λάθος σωληνάριο, θερμοκρασία, όγκος).
Αχρείαστος αποκλεισμός από σχολείο/εργασία όταν υπάρχει μόνο εξάνθημα και καλή κατάσταση.

18.1 Κλινικές «παγίδες» & διορθωτικές κινήσεις

Παγίδα	Τι συμβαίνει	Πώς διορθώνεται
PCR σιέλου = διάγνωση	Η αποβολή στο σάλιο είναι συχνά ασυμπτωματική	Συσχετίστε με κλινική εικόνα· προτιμήστε ΕΝΥ για ΚΝΣ, αίμα για ιαιμία
IgM/IgG = «πρόσφατη λοίμωξη»	Υψηλή οροθετικότητα/διασταυρώσεις	Χρησιμοποιήστε PCR στο σωστό δείγμα; avidity έχει περιορισμένη αξία
Μη αναγνώριση ΚΝΣ νόσου	Καθυστέρηση MRI/ΕΝΥ, όχι εμπειρική κάλυψη HSV	Νοσηλεία, MRI, multiplex ΕΝΥ, ξεκίνημα acyclovir έως αποκλεισμού
Ανεπαρκής παρακολούθηση σε SOT/HSCT	Μοναδική μέτρηση ιαιμίας χωρίς τάση	Ποσοτική PCR αίματος & επανάληψη σε 3–7 ημέρες
Υπερθεραπεία δερματικών	Αχρείαστα αντιϊκά σε PR/ροδόλα-όμοιο	Συμπτωματική αγωγή· ενημέρωση ότι είναι αυτοπεριοριζόμενα

📦 Infobox – Do / Don’t (γρήγορη κάρτα)

✅ Κάνε

Σύνδεσε τεστ με όργανο-στόχο (ΕΝΥ vs αίμα).
Ζήτησε ποσοτική PCR & σειριακή μέτρηση σε ανοσοκαταστολή.
Έλεγξε για HHV-6/CMV/EBV όταν ενδείκνυται.
Τεκμηρίωσε LOD/LOQ και τύπο δείγματος στο report.

❌ Μην κάνεις

Μην ξεκινάς αντιϊκά σε ήπια/αυτοπεριοριζόμενα εξανθήματα.
Μην εξισώνεις Ct μεταξύ διαφορετικών εργαστηρίων.
Μην αγνοείς νεφρική λειτουργία & CBC στο monitoring τοξικοτήτων.
Μην αποκλείεις σχολείο/εργασία μόνο λόγω εξανθήματος χωρίς πυρετό.

18.2 Checklists για Κλινικούς

🩺 Checklist A – Ύποπτη ΚΝΣ νόσος

🚑 Νοσηλεία & σταθεροποίηση ABC.
🧠 MRI (ή CT αν επείγει) · EEG αν σπασμοί.
💉 ΟΝΠ: κυτταροχημεία + multiplex PCR (HSV-1/2, VZV, εντεροϊοί, HHV-6/7, CMV/EBV).
💊 Έναρξη acyclovir έως αποκλεισμού HSV/VZV.
📈 Επανάληψη ή δεύτερο δείγμα ΕΝΥ αν υψηλή υποψία με αρχικά αρνητικό.

🧬 Checklist B – Ανοσοκαταστολή (HSCT/SOT/χημειοθεραπεία)

🩸 Ποσοτική PCR HHV-7 αίματος (baseline) ± HHV-6/CMV/EBV.
🔁 Σειριακή μέτρηση σε 3–7 ημέρες εάν παραμένουν συμπτώματα.
🧪 Έλεγχος οργάνου-στόχου (ΕΝΥ/MRI, βιοψία κατά ένδειξη).
🤝 Συζήτηση για τροποποίηση ανοσοκαταστολής με τη θεράπουσα ομάδα.
💊 Σκέψη για αντιϊκά μόνο με συμβατή οργανοπάθεια/βαρύτητα.

🌸 Checklist C – Δερματολογικά (PR/ροδόλα-όμοιο)

👀 Κλινική διάγνωση· ενημέρωση ότι είναι αυτοπεριοριζόμενο.
🧴 Τοπικά χαμηλής–μέτριας ισχύος κορτικοστεροειδή + ενυδατικές.
🧪 Έλεγχος μόνο σε άτυπα/επίμονα ή ανοσοκαταστολή (KOH, RPR, ± PCR HHV-6/7).
☀️ UVB NB ή βραχεία high-dose acyclovir σε εκτεταμένα/επίμονα (επιλεκτικά).

🤰 Checklist D – Κύηση/Νεογνό

👩‍⚕️ Ήπιο σύνδρομο: υποστηρικτική αγωγή· χωρίς ρουτίνα testing HHV-7.
🧠 Νευρολογικά στη μητέρα: MRI/ΕΝΥ ± PCR πάνελ, νοσηλεία.
👶 Συμπτωματικό νεογνό: πλήρης σηπτικός έλεγχος, προτεραιότητα σε HSV/εντεροϊούς.
🍼 Θηλασμός: συνεχίζεται συνήθως· έμφαση στην υγιεινή χεριών.

18.3 Checklists για Εργαστήρια (SOP «τσέπης»)

🧪 Checklist E – Προ-αναλυτικά

🏷️ Διπλή ταυτοποίηση + είδος δείγματος + ώρα λήψης.
🧊 Μεταφορά 2–8°C (<24–48h)· −20/−80°C για αποθήκευση.
🔬 Σωστό δοχείο: ΕΝΥ σε αποστειρωμένο, αίμα σε EDTA.
🚫 Κριτήρια απόρριψης: ανεπαρκής όγκος, λάθος σωληνάριο, διαρροή.

🧫 Checklist F – Αναλυτικά (PCR)

🧩 Εσωτερικός μάρτυρας (IC) σε κάθε δείγμα.
➕/➖ Controls σε κάθε run· NTC χωρίς ενίσχυση.
🎯 Εξειδικευμένοι εκκινητές HHV-7 (μη διασταύρωση με HHV-6).
📏 Δήλωση LOD/LOQ & μονάδων (copies/mL, copies/10⁶ PBMCs).

📝 Checklist G – Αναφορά

🧾 Αναφέρατε: τύπο δείγματος, μέθοδο, LOD/LOQ, αποτέλεσμα με μονάδες.
💬 Σύντομο ερμηνευτικό σχόλιο & πρόταση σειριακής μέτρησης όπου δει.
📞 Critical: θετικό ΕΝΥ → τηλεφωνική ειδοποίηση & καταγραφή.

18.4 Μικρο-αλγόριθμοι απόφασης

🧭 Micro-Algorithm 1 – Θετική PCR σιέλου

Υπάρχουν συμπτώματα & όργανο-στόχος; αν όχι → πιθανή ασυμπτωματική αποβολή.
Αν συμπτώματα από ΚΝΣ → προτεραιότητα ΕΝΥ PCR.
Αν ανοσοκαταστολή με συστηματικά → προτεραιότητα αίμα ποσοτική PCR ± άλλοι ερπητοϊοί.

🧭 Micro-Algorithm 2 – Χαμηλό ιικό φορτίο στο αίμα

Επιβεβαίωσε κλινικό πλαίσιο & φάρμακα/ανοσοκαταστολή.
Επανάλαβε ποσοτική PCR σε 3–7 ημέρες.
Αν ↑τάση και συμπτώματα/οργανοπάθεια → συζήτηση για αγωγή.

18.5 Safety & Drug-monitoring «at a glance»

GCV/VGC: CBC 2–3×/εβδ. (ουδετεροπενία), κρεατινίνη/eGFR· προσαρμογή δόσης.
FOS: κρεατινίνη, Mg/K/Ca συχνά· ενυδάτωση.
Συνθεραπεία: αξιολόγηση αλληλεπιδράσεων (ιδίως με ART/χημειοθεραπείες).

🗂️ Pocket Card – 60″ Recap

Διάγνωση: PCR στο σωστό δείγμα (ΕΝΥ για ΚΝΣ, αίμα για ιαιμία).
Ερμηνεία: Σειριακή ποσοτική PCR > μοναδική μέτρηση.
Θεραπεία: Υποστηρικτική για ήπια· αντιϊκά off-label μόνο σε σοβαρά/οργανοπάθεια.
Δημόσια υγεία: Επιστροφή σχολείο/δουλειά μετά 24h απυρεξίας.

Σημείωση: Οι λίστες λειτουργούν ως πρακτικές υπενθυμίσεις και δεν υποκαθιστούν πρωτόκολλα/κατευθυντήριες της μονάδας σας.

19) Συμβουλευτική Ασθενούς & Επικοινωνία

Η επικοινωνία για τον HHV-7 πρέπει να είναι σαφής, καθησυχαστική και προσαρμοσμένη στο κοινό (γονείς, έγκυες, ανοσοκατεσταλμένοι).
Το μεγαλύτερο μέρος των λοιμώξεων είναι ήπιο ή ασυμπτωματικό, ενώ τα «κόκκινα σημαιάκια» απαιτούν άμεση αξιολόγηση.
Παρακάτω παρέχονται έτοιμα scripts, cards, FAQ και templates που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτούσια.

🎯 Infobox – «Elevator pitch» για HHV-7 (30″)

«Ο HHV-7 είναι ένας πολύ συχνός ιός που συνήθως προκαλεί ήπια συμπτώματα, όπως πυρετό και παροδικό εξάνθημα.
Οι περισσότεροι αναρρώνουν μόνο με ξεκούραση και ενυδάτωση. Εξετάσεις/θεραπείες χρειάζονται μόνο όταν υπάρχουν
ειδικές ενδείξεις (π.χ. νευρολογικά συμπτώματα ή σοβαρή ανοσοκαταστολή).»

19.1 Τι λέω σε απλό λόγο (plain language)

Τι είναι: Ένας κοινός ιός της οικογένειας του έρπη που μένει «ήσυχος» στο σώμα.
Πώς κολλάει: Με σάλιο/στενή επαφή (ποτήρια, κουτάλια, φιλιά στο στόμα).
Συμπτώματα: Στα παιδιά συχνά πυρετός και μετά ένα ροζ εξάνθημα που περνά μόνο του. Στους ενήλικες, συνήθως ήπιο.
Θεραπεία: Κυρίως υγρά, ξεκούραση, αντιπυρετικά. Ειδικά αντιιικά μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.
Πότε ανησυχώ: Εάν εμφανιστούν έντονη υπνηλία, σπασμοί, δύσπνοια, πόνος στο στήθος, επίμονος υψηλός πυρετός.
Πρόληψη: Πλύσιμο χεριών, όχι κοινή χρήση σκευών, αποφυγή «φιλιών στο στόμα» με βρέφη.

✅ Teach-back (1 λεπτό)

«Πώς θα περιγράφατε σε δικό σας άνθρωπο τι είναι ο HHV-7;»
«Ποια 2 πράγματα θα κάνετε στο σπίτι σήμερα;»
«Ποια σημάδια θα σας κάνουν να μας καλέσετε άμεσα;»

19.2 Scripts ανά σενάριο

Σενάριο	Μήνυμα (λέξη προς λέξη)	Call-to-action
Γονέας με παιδί «ροδόλα»	«Το εξάνθημα εμφανίζεται αφού πέσει ο πυρετός και φεύγει μόνο του σε λίγες μέρες. Δώστε υγρά, παρακεταμόλη αν χρειαστεί, και αφήστε το παιδί να ξεκουραστεί.»	Επιστροφή σχολείο μετά 24h απυρεξίας & καλή διάθεση
Ανοσοκατεσταλμένος ενήλικας με κακουχία	«Επειδή τα φάρμακά σας χαμηλώνουν την άμυνα, θα ελέγξουμε με ειδικό τεστ το αίμα. Αν δούμε αύξηση ή συμπτώματα, θα προσαρμόσουμε τη θεραπεία σας.»	Σειριακή PCR, επικοινωνία αν πυρετός >38.5°C ή νέα συμπτώματα
Έγκυος με ήπιο σύνδρομο	«Τα περισσότερα περιστατικά είναι ήπια και δεν χρειάζονται ειδικές εξετάσεις. Θα δώσουμε οδηγίες για ενυδάτωση και ξεκούραση, και θα επανεκτιμήσουμε αν κάτι αλλάξει.»	Επικοινωνία για επιμένοντα υψηλό πυρετό ή νευρολογικά
Τηλεφωνική συμβουλή για εξάνθημα ενηλίκου	«Αν δεν υπάρχει πυρετός/δύσπνοια/ζάλη, μπορείτε να δοκιμάσετε ενυδατική και ήπιο αντιισταμινικό. Αν επιμείνει >2 εβδομάδες ή χειροτερέψει, κλείστε ραντεβού.»	Ραντεβού εντός 7–10 ημερών αν δεν βελτιωθεί

📝 Οδηγίες εξιτηρίου (1 σελίδα)

Σήμερα: Υγρά/ξεκούραση, ελαφριά διατροφή, αντιπυρετικό αν χρειάζεται.
Δέρμα: Ενυδατική 2×/ημ., δροσερά ντους, αποφυγή ερεθιστικών σαπουνιών.
Επαφή: Όχι κοινά ποτήρια/κουτάλια, υγιεινή χεριών, αποφυγή φιλιών στο στόμα με βρέφη.
Πότε επικοινωνώ: Πυρετός >38.5°C >3–5 ημέρες, έντονη υπνηλία/σύγχυση, σπασμοί, δύσπνοια, πόνος στο στήθος.
Εργασία/σχολείο: Επιστροφή μετά 24h απυρεξίας & καλή γενική κατάσταση.

19.3 Καρτέλες ανά πληθυσμό

👨‍👩‍👧 Γονείς

Το εξάνθημα μετά τον πυρετό είναι συνηθισμένο και περνά μόνο του.
Δώστε υγρά/παρακεταμόλη, αποφύγετε ασπιρίνη.
Ζητήστε βοήθεια αν το παιδί είναι υπερβολικά νωθρό ή κάνει σπασμούς.

🛡️ Ανοσοκατεσταλμένοι

Ειδοποιήστε για πυρετό, εξάνθημα με κακουχία ή νευρολογικά.
Μπορεί να χρειαστούν επαναληπτικά τεστ αίματος (PCR).
Μην αλλάζετε μόνοι σας την ανοσοκαταστολή.

🤰 Κύηση

Τα περιστατικά είναι συνήθως ήπια· συνεχίστε ενυδάτωση/ανάπαυση.
Καλέστε αν ο πυρετός επιμένει ή υπάρχουν νευρολογικά.
Ο θηλασμός γενικά συνεχίζεται με καλή υγιεινή χεριών.

ℹ️ Μύθοι & Αλήθειες

Μύθος: «Κάθε εξάνθημα σημαίνει σοβαρή λοίμωξη» → Αλήθεια: τα περισσότερα είναι ήπια και αυτοπεριοριζόμενα.
Μύθος: «Χρειάζονται πάντα αντιιικά» → Αλήθεια: μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.
Μύθος: «Το εξάνθημα είναι μεταδοτικό» → Αλήθεια: συχνά εμφανίζεται αφού μειωθεί η μεταδοτικότητα.

19.4 Επικοινωνιακά «κλειδιά» για επαγγελματίες

Ενσυναίσθηση πρώτα: «Καταλαβαίνω ότι το εξάνθημα αγχώνει· ας το δούμε μαζί βήμα-βήμα».
Κανονικοποίηση: «Το βλέπουμε συχνά και συνήθως περνά γρήγορα».
Σαφή όρια: δώστε 3–4 συγκεκριμένα red flags και γραπτές οδηγίες.
Teach-back: ζητήστε από τον ασθενή να επαναδιατυπώσει το πλάνο.

💬 Templates (SMS/Portal)

Μετά την επίσκεψη: «Σύμφωνα με την αξιολόγηση, τα συμπτώματά σας είναι συμβατά με ήπια ιογενή λοίμωξη (π.χ. HHV-6/7). Υγρά, ανάπαυση, αντιπυρετικό αν χρειαστεί. Επικοινωνήστε άμεσα αν εμφανιστούν: επίμονος πυρετός >38.5°C >3–5 ημέρες, έντονη υπνηλία/σύγχυση, σπασμοί, δύσπνοια, πόνος στο στήθος.»

Ανοσοκαταστολή: «Θα επαναλάβουμε εξετάσεις αίματος (PCR) σε 3–7 ημέρες. Καλέστε εάν έχετε νέο πυρετό ή επιδείνωση.»

19.5 «Τρίλεπτη» συμβουλευτική (δομημένη)

Αναγνώριση ανησυχίας (20″) – «Ποιο είναι το μεγαλύτερο άγχος σας σήμερα;»
Πλαίσιο/προσδοκίες (40″) – «Συνήθως είναι ήπιο και αυτοπεριοριζόμενο…»
Πλάνο φροντίδας (60″) – 3 bullets: υγρά/ξεκούραση, δέρμα/κνησμός, επιστροφή δραστηριοτήτων.
Red flags (30″) – 3 σαφή σημεία.
Teach-back (30″) – «Ας βεβαιωθούμε ότι είμαστε στην ίδια σελίδα…»

🌍 Πολιτισμική επάρκεια & υγειονομικός γραμματισμός

Αποφύγετε ορολογία («ερπητοϊός») χωρίς εξήγηση· προτιμήστε «συχνός ιός».
Χρησιμοποιήστε εικόνες/παραδείγματα («μη μοιράζεστε ποτήρια»).
Δώστε γραπτές οδηγίες σε μία σελίδα με bullets.

19.6 Mini-FAQ για ασθενείς

Είναι επικίνδυνο; Συνήθως όχι· τις περισσότερες φορές περνά μόνο του.
Θα κολλήσουν οι άλλοι; Η μετάδοση γίνεται κυρίως με σάλιο· τηρήστε υγιεινή χεριών και μην μοιράζεστε σκεύη.
Χρειάζονται αντιιικά; Όχι συνήθως. Μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.
Πότε επιστρέφω; Μετά από 24 ώρες χωρίς πυρετό και αν αισθάνεστε καλά.

🚫 Συχνά λάθη στην επικοινωνία

Φόρτωση πληροφοριών χωρίς προτεραιοποίηση.
Ασαφή red flags («αν κάτι αλλάξει…») αντί για συγκεκριμένα σημεία.
Χρήση όρων που τρομάζουν («ιός του έρπη») χωρίς πλαίσιο.

19.7 After-Visit Summary (AVS) – Template

Διάγνωση/Εκτίμηση: Ήπιο ιογενές σύνδρομο συμβατό με HHV-6/7.

Σήμερα κάνουμε: Ενυδάτωση, ανάπαυση, αντιπυρετικό αν χρειαστεί.

Στο σπίτι: Μην μοιράζεστε σκεύη· υγιεινή χεριών· ενυδατική για κνησμό.

Red flags: Πυρετός >38.5°C >3–5 ημέρες, σύγχυση/υπνηλία, σπασμοί, δύσπνοια, πόνος στο στήθος.

Επιστροφή: Μετά 24h απυρεξίας και καλή γενική κατάσταση.

Επικοινωνία: Τηλ. κλινικής: ________ | e-mail: ________

Σημείωση: Το παρόν υλικό προορίζεται για ενημέρωση και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.

20) Βιβλιογραφία & Περαιτέρω Ανάγνωση (HHV-7)

Επιλεγμένες πηγές με σύντομες σημειώσεις ανά θεματική. Περιλαμβάνονται σύγχρονες ανασκοπήσεις, κλινικές σειρές, εργαστηριακές οδηγίες και ελληνικές πηγές για δημόσια υγεία/ποιότητα.

20.1 Ανασκοπήσεις & «θεμέλια» για HHV-7

Verbeek R et al. Update on human herpesvirus 7 pathogenesis and clinical disease (2024). Αναλυτική επισκόπηση παθογένεσης, επιδημιολογίας και κενών γνώσης· προτείνει μοντέλο παθογένεσης. :contentReference[oaicite:0]{index=0}
ESPID Review (Παιδιατρικές λοιμώξεις): Human Herpesvirus 6 and 7 infections in immunocompetent children (2025, PDF). Πρακτικές κλινικές συστάσεις για πρωτογενείς λοιμώξεις/ερμηνεία PCR. :contentReference[oaicite:1]{index=1}
StatPearls – Roseola infantum (τελευταία ενημέρωση 2023–2025). Περιγράφει «πυρετός→ταχεία ύφεση→εξάνθημα», HHV-6 ως κύριο αίτιο και HHV-7 σπανιότερα. Χρήσιμο για γρήγορη ανασκόπηση. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

20.2 Νευρολογικές εκδηλώσεις & ΚΝΣ

Virology Journal (2025): Σειρά 12 ανοσοεπαρκών παιδιών με σοβαρή εγκεφαλίτιδα HHV-7 (mNGS σε ΕΝΥ). Φωτίζει σπάνια αλλά υπαρκτή βαρειά νόσο· χρήσιμο για red flags/διαγνωστική στρατηγική. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Lynch M et al. (2023): Λιμβική εγκεφαλίτιδα σχετιζόμενη με HHV-7· λεπτομερές κλινικό/απεικονιστικό προφίλ. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Yang J et al. (2022): Αυτοάνοση εγκεφαλίτιδα με θετικό HHV-7—τονίζει τη σπανιότητα σε ανοσοεπαρκείς και τη νευροτροπικότητα. :contentReference[oaicite:5]{index=5}

20.3 Δερματολογία – Pityriasis rosea (PR) & HHV-6/7

Kurc MA et al. (2024): Systematic review/meta-analysis για συσχέτιση PR με HHV-6/7· υποστηρίζει αιτιολογικό ρόλο και συζητά σύγχυση στη βιβλιογραφία. :contentReference[oaicite:6]{index=6}
Drugs in R&D (2025): Σύνοψη αποδείξεων για αποτελεσματικότητα acyclovir στην PR (RR 2.45–5.72 σε αναλύσεις) — πιθανή εμπλοκή HHV-6/7. :contentReference[oaicite:7]{index=7}
StatPearls – Pityriasis rosea (2024): Κλασικά κλινικά στοιχεία (herald patch, «Christmas-tree» pattern), διαφοροδιάγνωση, θεραπευτικές επιλογές. :contentReference[oaicite:8]{index=8}

20.4 Αναπνευστικό/άλλα όργανα & κλινικές συσχετίσεις

Critical Care (2023): HHV-7 σε κατώτερο αναπνευστικό σε βαριά πνευμονία· συζήτηση για κλινική σημασία ανεύρεσης έναντι «bystander». :contentReference[oaicite:9]{index=9}
Pilot study (2024): Ανίχνευση HHV-7/HHV-6/5 σε ούρα υγιών—στρατηγικές «immune profiling»· βοηθά στην κατανόηση φορείας/απέκκρισης. :contentReference[oaicite:10]{index=10}

20.5 Εργαστηριακά – Διάγνωση & ερμηνεία

Eurofins Biomnis – οδηγός εξέτασης HHV-7 PCR: συνοπτικά για είδος δείγματος/κλινική αξία· καλή υπενθύμιση για «σωστό δείγμα για σωστή ερώτηση». :contentReference[oaicite:11]{index=11}
Δείκτες οροεπιπολασμού: μελέτη 2023 για HHV-7 IgG σε παιδιά—χρήσιμη για counseling γονέων (πρώιμη έκθεση). :contentReference[oaicite:12]{index=12}

20.6 Δημόσια υγεία – Παιδικά εξανθήματα & μετάδοση (για συσχέτιση/διαφορική)

ECDC – Συστηματική ανασκόπηση επώασης/μεταδοτικότητας στα παιδιά (συμπεριλαμβάνει στοιχεία για ροδοέξανθημα: επώαση ~10 ημέρες, απέκκριση σε σάλιο/κόπρανα εβδομάδων). :contentReference[oaicite:13]{index=13}
Cleveland Clinic / RCH Melbourne / DermNet: σαφή ενημερωτικά για ροδοέξανθημα, χρήσιμα για έγγραφα επικοινωνίας/AVS. :contentReference[oaicite:14]{index=14}
Mayo Clinic & Medscape – επικαιροποιημένα facts για αιτιολογία/κλινική φυσική ιστορία. :contentReference[oaicite:15]{index=15}

20.7 Θεραπείες/ανοσοτροποποιητικοί παράγοντες (ειδικές καταστάσεις)

Ανασκόπηση 2025: επανενεργοποίηση HHV-6/7 σε allogeneic CAR-T—σημασία για παρακολούθηση/mitigation στη βιομηχανική παραγωγή. :contentReference[oaicite:16]{index=16}

20.8 Ελληνικές πηγές – Δημόσια υγεία, εκπαίδευση, ποιότητα

ΕΟΔΥ: επίσημες σελίδες για ιογενή εξανθήματα άλλων αιτίων που μπαίνουν στη διαφορική (Parvovirus B19, Coxsackie)—χρήσιμες για σχολεία/δομές. :contentReference[oaicite:17]{index=17}
Υπουργείο Υγείας (Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2024–2025): επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα/συστάσεις—βοηθά στην ορθή επικοινωνία προς γονείς. :contentReference[oaicite:18]{index=18}
ΕΣΥΔ – ISO 15189: Κατευθυντήρια για διαπίστευση κλινικών εργαστηρίων· σχετικό με ενότητες προ-/μετά-αναλυτικών και αναφοράς αποτελεσμάτων. :contentReference[oaicite:19]{index=19}
Παν. Αθηνών – Παιδιατρικές σημειώσεις/Annals (στα ελληνικά): περιγραφή PR (herald patch, κλινική πορεία)· χρήσιμο βοήθημα εκπαίδευσης. :contentReference[oaicite:20]{index=20}
Pergamos (ΕΚΠΑ) – διδακτικό PDF δερματολογίας: ελληνόγλωσση περίληψη για PR (επιδημιολογία/κλινική εικόνα). :contentReference[oaicite:21]{index=21}
ΕΔΑΕ: θεσμική πηγή για δερματολογική φροντίδα/παραπομπή (σε επίπεδο συστήματος). :contentReference[oaicite:22]{index=22}

20.9 Σύντομα «τι να θυμάμαι» για τις πηγές

Για παθογένεση/συσχετίσεις HHV-7 → προτιμήστε πρόσφατες ανασκοπήσεις (JVI 2024, ESPID 2025).
Για ΚΝΣ → μικρές αλλά ουσιαστικές σειρές/περιπτώσεις με ΕΝΥ mNGS/PCR και πλήρες νευρολογικό work-up.
Για δημόσια επικοινωνία → ECDC, Mayo/DermaNet/RCH προσφέρουν καθαρή διατύπωση για ενημερωτικά.
Για εργαστήρια → σταθείτε σε ISO 15189 (ΕΣΥΔ) & αναφορά LOD/LOQ, τύπου δείγματος & ερμηνευτικού σχολίου.

20.10 Πώς να παραπέμψετε το παρόν υλικό

HHV-7: Κλινικός & Δημόσιας Υγείας Οδηγός (έκδ. 2025). Διαθέσιμο σε μορφή HTML sections (TOC-ready).
Ενότητα 20: Βιβλιογραφία & Περαιτέρω Ανάγνωση.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

erpetioi-herpesviridae-mikrobiologikolamia-1200x628-1-1200x800.jpg

Παντελής Αναγνωστόπουλος

21/Aug/2025

Ερπητοϊοί (Herpesviridae): Συμπτώματα, Διάγνωση, Θεραπεία & Πρόληψη

Τελευταία ενημέρωση:
11 Ιανουαρίου 2026

Επιστημονικό Knowledge Hub.
Η παρούσα σελίδα συγκεντρώνει
την ιολογία, παθογένεια, κλινική εικόνα, διάγνωση, αντοχή και θεραπευτικές στρατηγικές
της οικογένειας Herpesviridae (HSV-1, HSV-2, VZV, EBV, CMV, HHV-6/7/8),
ως κεντρική επιστημονική αναφορά για το mikrobiologikolamia.gr.

1

Τι είναι οι Ερπητοϊοί (Herpesviridae)

Η οικογένεια Herpesviridae περιλαμβάνει μεγάλους DNA ιούς με κοινό βιολογικό χαρακτηριστικό:
μετά την πρωτολοίμωξη εγκαθίστανται σε λανθάνουσα μορφή στον οργανισμό και μπορούν να
επανενεργοποιηθούν σε οποιοδήποτε στάδιο της ζωής.

Στον άνθρωπο έχουν αναγνωριστεί οκτώ ερπητοϊοί (HHV-1 έως HHV-8), οι οποίοι διακρίνονται σε τρεις
υποοικογένειες:

Άλφα-ερπητοϊοί: HSV-1, HSV-2, VZV
Βήτα-ερπητοϊοί: CMV, HHV-6, HHV-7
Γάμμα-ερπητοϊοί: EBV, HHV-8

Οι ερπητοϊοί ευθύνονται για ένα ευρύ φάσμα κλινικών συνδρόμων,
από ήπιες δερματικές και βλεννογονικές βλάβες έως
σοβαρές λοιμώξεις του κεντρικού νευρικού συστήματος,
νεογνικές λοιμώξεις και ογκογενετικά σύνδρομα.

Η κλινική διαχείριση βασίζεται σε
μοριακή διάγνωση (PCR) και
ορολογικές μεθόδους (IgM, IgG, avidity),
ενώ τα αντιερπητικά φάρμακα όπως
valacyclovir και ganciclovir μειώνουν τη δραστηριότητα του ιού χωρίς να τον εκριζώνουν.

2

Οι 8 ανθρώπινοι ερπητοϊοί (HHV-1 έως HHV-8)

Η οικογένεια Herpesviridae περιλαμβάνει οκτώ διαφορετικούς ιούς που μολύνουν τον άνθρωπο.
Παρότι όλοι μοιράζονται το χαρακτηριστικό της διά βίου λανθάνουσας λοίμωξης,
διαφέρουν σημαντικά ως προς τον κυτταρικό τροπισμό, το κλινικό φάσμα
και τη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση.

Ταξινόμηση:
Άλφα-ερπητοϊοί (HSV-1, HSV-2, VZV), Βήτα-ερπητοϊοί (CMV, HHV-6, HHV-7) και Γάμμα-ερπητοϊοί (EBV, HHV-8).

Ιός	Κύριος τροπισμός	Τυπικές εκδηλώσεις	Κλινικές ιδιαιτερότητες
HSV-1	Τρίδυμα γάγγλια	Επιχείλιος έρπης, κερατίτιδα, εγκεφαλίτιδα	Συχνές υποτροπές στο στόμα
HSV-2	Ιερά γάγγλια	Γεννητικός και νεογνικός έρπης	Σεξουαλική μετάδοση
VZV (HHV-3)	Αισθητικά γάγγλια	Ανεμευλογιά, ζωστήρας, PHN	Διαθέσιμο εμβόλιο
EBV (HHV-4)	Β-λεμφοκύτταρα	Λοιμώδης μονοπυρήνωση	Συσχέτιση με λεμφώματα
CMV (HHV-5)	Μονοκύτταρα, ουδετερόφιλα	Συγγενής λοίμωξη, mono-like	Υψηλού κινδύνου σε ανοσοκαταστολή
HHV-6A/6B	Τ-λεμφοκύτταρα	Αιφνίδιο εξάνθημα	Συχνή επανενεργοποίηση
HHV-7	Τ-λεμφοκύτταρα	Πυρετός, εξάνθημα	Συχνά συν-λοίμωξη με HHV-6
HHV-8 (KSHV)	Ενδοθήλιο, Β-κύτταρα	Σάρκωμα Kaposi, Castleman	Ιδιαίτερη σημασία σε HIV

Αυτή η ετερογένεια εξηγεί γιατί η εργαστηριακή και κλινική προσέγγιση
διαφέρει ριζικά μεταξύ των επιμέρους ερπητοϊών,
παρότι ανήκουν στην ίδια οικογένεια.

3

Παθογένεια, λανθάνουσα λοίμωξη και επανενεργοποίηση

Οι ερπητοϊοί μοιράζονται έναν κοινό βιολογικό κύκλο:
πρωτολοίμωξη → εγκατάσταση λανθάνουσας φάσης → πιθανή επανενεργοποίηση.
Κατά την είσοδο, ο ιός προσδένεται σε ειδικούς υποδοχείς της κυτταρικής μεμβράνης,
συντήκεται με αυτήν και απελευθερώνει το DNA του στον πυρήνα του ξενιστή.

Ακολουθεί διαδοχική έκφραση
immediate-early, early και late γονιδίων,
η οποία οδηγεί σε αντιγραφή του ιικού DNA, συναρμολόγηση καψιδίων
και παραγωγή νέων ιικών σωματιδίων.
Αυτή η φάση συνοδεύεται από τοπική φλεγμονή και
κλινικές εκδηλώσεις όπως φυσαλίδες, έλκη ή εξάνθημα.

Ανοσοδιαφυγή:
Ιοί όπως ο CMV
και ο EBV
αναστέλλουν την παρουσίαση αντιγόνων (MHC-I),
τροποποιούν την απόπτωση και εκφράζουν γονίδια λανθάνουσας φάσης
(LAT στον HSV, EBNA/LMP στον EBV), επιτρέποντας μακροχρόνια επιβίωση στον ξενιστή.

Στη λανθάνουσα φάση, το ιικό γονιδίωμα παραμένει σιωπηλό
σε συγκεκριμένους κυτταρικούς πληθυσμούς:
νευρώνες για HSV-1,
HSV-2 και
VZV,
Β-λεμφοκύτταρα για EBV,
μονοκύτταρα και ενδοθηλιακά κύτταρα για
CMV,
Τ-λεμφοκύτταρα για HHV-6/7 και ενδοθήλιο ή Β-κύτταρα για
HHV-8.

Η επανενεργοποίηση πυροδοτείται από καταστάσεις που μειώνουν
την ανοσολογική επιτήρηση, όπως
στρες, πυρετός, υπεριώδης ακτινοβολία,
ορμονικές μεταβολές ή ανοσοκαταστολή.
Τότε, επανεκκινούνται τα ιικά γονίδια και ο ιός μεταφέρεται
(ιδίως μέσω αξόνων σε HSV/VZV) προς την περιφέρεια,
προκαλώντας υποτροπές και μεταδοτικότητα.

Στάδιο	Βιολογικό γεγονός	Κλινική σημασία
Πρωτολοίμωξη	Έντονη αντιγραφή και φλεγμονή	Συμπτωματική νόσος (π.χ. στοματίτιδα, ανεμευλογιά, mono-like)
Λανθάνουσα φάση	Σίγαση ιικών γονιδίων σε κύτταρα-ξενιστές	Απουσία συμπτωμάτων, δια βίου παραμονή
Επανενεργοποίηση	Επανεκκίνηση γονιδιακής έκφρασης και μεταφορά ιού	Υποτροπές, αποβολή ιού, πιθανή μετάδοση

Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών εξηγεί γιατί
η PCR ανιχνεύει ενεργή αναπαραγωγή,
ενώ ο συνδυασμός IgM, IgG και avidity
χρησιμοποιείται για τη χρονολόγηση της λοίμωξης,
ιδιαίτερα σε εγκυμοσύνη και ανοσοκαταστολή.

4

Κλινικά σύνδρομα που προκαλούν οι ερπητοϊοί

Παρότι όλοι οι ερπητοϊοί μοιράζονται κοινή βιολογία,
το κλινικό φάσμα τους διαφέρει σημαντικά
ανάλογα με τον ιό και τον ξενιστή.
Οι εκδηλώσεις κυμαίνονται από ήπιες βλάβες δέρματος και βλεννογόνων
έως νευρολογικές, συγγενείς και ογκολογικές νόσους.

HSV-1 και HSV-2

Ο HSV-1
και ο HSV-2
προκαλούν κυρίως δερματοβλεννογόνιες και νευρολογικές λοιμώξεις.

Δερματοβλεννογόνιες βλάβες: ομαδοποιημένες φυσαλίδες σε ερυθηματώδη βάση (χείλη, στόμα, γεννητικά).
Νευρολογικές εκδηλώσεις: εγκεφαλίτιδα (κυρίως HSV-1), άσηπτη μηνιγγίτιδα (HSV-2), νευραλγίες.
Οφθαλμικές λοιμώξεις: δενδροειδής κερατίτιδα, κερατοεπιπεφυκίτιδα.
Νεογνικός έρπης: δερματικός, ΚΝΣ ή διάχυτος τύπος με υψηλή θνητότητα χωρίς έγκαιρη αγωγή.

Κλινικό pearl:
Το μυρμήγκιασμα ή κάψιμο πριν την έκθυση βλαβών αποτελεί προειδοποιητικό σημείο υποτροπής.
Η ασυμπτωματική αποβολή εξηγεί μεταδόσεις χωρίς ορατές βλάβες.

VZV (HHV-3)

Ο VZV
προκαλεί ανεμευλογιά στην πρωτολοίμωξη και
έρπητα ζωστήρα κατά την επανενεργοποίηση.

Ανεμευλογιά: γενικευμένο κνησμώδες εξάνθημα διαφόρων σταδίων.
Ζωστήρας: δερματομερική φυσαλιδώδης έκθυση με έντονο νευροπαθητικό πόνο.
Επιπλοκές: οφθαλμικός ζωστήρας, πνευμονία, εγκεφαλίτιδα, μεθερπητική νευραλγία (PHN).

EBV (HHV-4)

Ο EBV
είναι ο κύριος αιτιολογικός παράγοντας της λοιμώδους μονοπυρήνωσης.

Κλασική εικόνα: πυρετός, φαρυγγαλγία, λεμφαδενοπάθεια, κόπωση, ηπατοσπληνομεγαλία.
Αιματολογικά: άτυπα λεμφοκύτταρα, χαρακτηριστικό ορολογικό προφίλ.
Μακροχρόνια: συσχέτιση με λεμφώματα και καρκίνωμα ρινοφάρυγγα.

CMV (HHV-5)

Ο CMV
προκαλεί ήπια νόσο σε ανοσοεπαρκείς, αλλά βαριά λοίμωξη σε ανοσοκατασταλμένους.

Ανοσοεπαρκείς: πυρετός, κακουχία, mono-like σύνδρομο.
Ανοσοκαταστολή: πνευμονίτιδα, κολίτιδα, ρετινίτιδα, ηπατίτιδα.
Συγγενής CMV: μικροκεφαλία, ασβεστώσεις, βαρηκοΐα, νευροαναπτυξιακές διαταραχές.

HHV-6 και HHV-7

Παιδιά: αιφνίδιο εξάνθημα (roseola), υψηλός πυρετός, σπασμοί.
Ανοσοκαταστολή: επανενεργοποίηση με πυρετό, μυελοκαταστολή και σπανιότερα ΚΝΣ εκδηλώσεις.

HHV-8 (KSHV)

Ο HHV-8
συνδέεται με νεοπλασματικές νόσους.

Σάρκωμα Kaposi: αγγειογενείς βλάβες σε δέρμα, βλεννογόνους και σπλάγχνα.
Άλλα: πρωτοπαθές πλευριτικό λέμφωμα (PEL) και πολυκεντρική νόσος Castleman.

5

Εργαστηριακή διάγνωση των ερπητοϊών

Η διάγνωση των λοιμώξεων από ερπητοϊούς βασίζεται στον συνδυασμό
μοριακών τεχνικών και ορολογικών εξετάσεων,
ανάλογα με το κλινικό σενάριο, τον τύπο του ιού και το στάδιο της λοίμωξης.

Μοριακές μέθοδοι (PCR / NAAT)

Η PCR αποτελεί τη μέθοδο πρώτης γραμμής
για την ανίχνευση ενεργού αναπαραγωγής.
Χρησιμοποιείται σε δείγματα από δερματικές βλάβες για HSV και
VZV,
καθώς και σε αίμα ή πλάσμα για
CMV
και EBV σε ανοσοκαταστολή ή μεταμόσχευση.

Υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα
Ταχεία έκδοση αποτελεσμάτων
Δυνατότητα ποσοτικοποίησης (ιικό φορτίο) για παρακολούθηση θεραπείας

Ορολογικές εξετάσεις

Η ορολογία χρησιμοποιείται κυρίως για τη
διάκριση πρόσφατης από παλαιά λοίμωξη
και για έλεγχο ανοσίας.

IgM: συνήθως εμφανίζεται στην πρωτολοίμωξη, αλλά μπορεί να επιμείνει ή να εμφανιστεί και σε επανενεργοποίηση.
IgG: αντανακλά παρελθούσα έκθεση και παραμένει θετική δια βίου.
Avidity IgG: χαμηλή avidity υποδηλώνει πρόσφατη πρωτολοίμωξη, ιδιαίτερα κρίσιμη στην εγκυμοσύνη.

Κλινική χρήση:
Ο συνδυασμός IgM, IgG και avidity είναι απαραίτητος
για την ασφαλή χρονολόγηση της λοίμωξης,
ιδίως για CMV
και EBV.

Δειγματοληψία

Δερματικές βλάβες: υγρό από φρέσκες φυσαλίδες σε VTM για PCR.
Αίμα: EDTA πλάσμα για ιικό φορτίο CMV/EBV.
Οφθαλμός ή ΚΝΣ: κερατοεπιθήλιο ή ΕΝΥ για PCR.
Εγκυμοσύνη: ορολογία ± PCR· σε επιλεγμένες περιπτώσεις αμνιοπαρακέντηση για CMV.

Καλλιέργεια και ειδικές μέθοδοι

Η κλασική καλλιέργεια έχει αντικατασταθεί σχεδόν πλήρως από την PCR.
Εξειδικευμένες τεχνικές, όπως το αντιγόνο pp65 για CMV,
χρησιμοποιούνται κυρίως σε μεταμοσχευτικά κέντρα.

6

Αντιερπητική θεραπεία και αρχές χρήσης

Η θεραπεία των λοιμώξεων από ερπητοϊούς βασίζεται κυρίως σε
νουκλεοσιδικά και νουκλεοτιδικά ανάλογα που αναστέλλουν
την ιική DNA πολυμεράση.
Η επιλογή φαρμάκου καθορίζεται από τον τύπο του ιού,
τη βαρύτητα της νόσου, την ανοσολογική κατάσταση του ασθενούς
και την πιθανότητα ανθεκτικών στελεχών.

Φάρμακο	Κύριες ενδείξεις	Φαρμακολογικά στοιχεία	Κλινικές παρατηρήσεις
Ακυκλοβίρη	HSV-1, HSV-2, VZV	Νουκλεοσιδικό ανάλογο, IV ή από του στόματος	Απαιτεί καλή ενυδάτωση και προσαρμογή σε νεφρική δυσλειτουργία
Βαλακυκλοβίρη	HSV-1, HSV-2, VZV	Προφάρμακο ακυκλοβίρης με υψηλή βιοδιαθεσιμότητα	Κατάλληλη για θεραπεία από του στόματος
Φαμσικλοβίρη	HSV-1, HSV-2, VZV	Προφάρμακο πενσικλοβίρης	Εναλλακτική από του στόματος θεραπεία
Γανσικλοβίρη / Βαλγανσικλοβίρη	CMV	Ισχυρά νουκλεοσιδικά ανάλογα	Κίνδυνος μυελοκαταστολής και τερατογένεσης
Φοσκαρνέτη	Ανθεκτικά HSV και CMV	Άμεσος αναστολέας DNA πολυμεράσης	Νεφροτοξικότητα και ηλεκτρολυτικές διαταραχές
Σιδοφοβίρη	Ανθεκτικά CMV και HSV	Νουκλεοτιδικό ανάλογο	Απαιτεί προβενεσίδη λόγω έντονης νεφροτοξικότητας

Η έγκαιρη έναρξη αντιϊκής αγωγής είναι κρίσιμη σε σοβαρές λοιμώξεις,
όπως εγκεφαλίτιδα από HSV ή οφθαλμικός ζωστήρας,
καθώς μειώνει μόνιμες βλάβες και θνητότητα.

Κλινικές αρχές:
Η δοσολογία πρέπει πάντα να προσαρμόζεται στη νεφρική λειτουργία.
Η πρόωρη διακοπή ή η καθυστερημένη έναρξη θεραπείας
αυξάνει τον κίνδυνο υποτροπών και επιπλοκών.

7

Αντοχή στα αντιερπητικά φάρμακα

Η αντοχή στους ερπητοϊούς οφείλεται σε γενετικές μεταλλάξεις
που μειώνουν την ευαισθησία στα αντιϊκά φάρμακα,
κυρίως στη θυμιδινική κινάση ή στην
ιική DNA πολυμεράση.
Κλινικά εκδηλώνεται ως αποτυχία ανταπόκρισης
παρά σωστή δοσολογία και συμμόρφωση.

Η αντοχή είναι σπάνια σε ανοσοεπαρκείς,
αλλά συχνότερη σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς,
μεταμοσχευμένους και νεογνά.

Πότε πρέπει να υποπτευθεί αντοχή

Επιμονή ή επέκταση βλαβών HSV ή VZV μετά από 5–7 ημέρες κατάλληλης θεραπείας.
Συνεχείς υποτροπές παρά κατασταλτική αγωγή.
Στασιμότητα ή αύξηση ιικού φορτίου CMV κατά τη θεραπεία με (βαλ)γανσικλοβίρη.

Κύριοι μηχανισμοί αντοχής

Ιός	Μοριακός στόχος	Κλινική συνέπεια
HSV-1 / HSV-2	Θυμιδινική κινάση, DNA πολυμεράση	Μειωμένη δράση ακυκλοβίρης, βαλακυκλοβίρης και φαμσικλοβίρης
VZV	Θυμιδινική κινάση, DNA πολυμεράση	Ανεπαρκής ανταπόκριση στα κλασικά νουκλεοσίδια
CMV	UL97, UL54	Αποτυχία θεραπείας με (βαλ)γανσικλοβίρη και ενίοτε ευρύτερη αντοχή

Διαγνωστική προσέγγιση

Η επιβεβαίωση αντοχής απαιτεί
PCR για ενεργό λοίμωξη
και, όπου είναι διαθέσιμο,
γονιδιωματική ανάλυση ανθεκτικότητας
(π.χ. UL97/UL54 για CMV, TK/DNA πολυμεράση για HSV).
Σε CMV, η δυναμική του ποσοτικού ιικού φορτίου
αποτελεί βασικό δείκτη θεραπευτικής αποτυχίας.

Θεραπευτικές εναλλακτικές

Σε ανθεκτικά στελέχη,
η θεραπεία μετατοπίζεται σε φάρμακα που
παρακάμπτουν την θυμιδινική κινάση:

Foscarnet για ανθεκτικό HSV, VZV και CMV.
Cidofovir σε επιλεγμένες περιπτώσεις ανθεκτικού CMV ή HSV.

Τα φάρμακα αυτά είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά,
αλλά συνοδεύονται από σημαντική νεφροτοξικότητα και ηλεκτρολυτικές διαταραχές
και απαιτούν στενή βιοχημική και κλινική παρακολούθηση.

Κλινική σύσταση:
Η διαχείριση ανθεκτικών ερπητοϊών,
ιδίως σε ανοσοκαταστολή ή νεογνά,
πρέπει να γίνεται σε συνεργασία με εξειδικευμένα κέντρα λοιμώξεων ή μεταμοσχεύσεων.

8

Ειδικοί πληθυσμοί: εγκυμοσύνη, νεογνά, ανοσοκαταστολή

Οι ερπητοϊοί αποκτούν ιδιαίτερη κλινική σημασία σε
εγκύους, νεογνά και ανοσοκατασταλμένους,
καθώς η ανοσολογική άμυνα είναι μειωμένη
και ο κίνδυνος σοβαρής νόσου αυξημένος.

Εγκυμοσύνη και νεογνά

HSV: πρωτολοίμωξη κοντά στον τοκετό συνεπάγεται υψηλό κίνδυνο νεογνικού έρπητα· η παρουσία ενεργών βλαβών ή πρόδρομων συμπτωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε καισαρική τομή.
CMV: αποτελεί την συχνότερη αιτία συγγενούς ιογενούς λοίμωξης· η πρόληψη βασίζεται σε υγιεινή χεριών και στοχευμένο εργαστηριακό έλεγχο όταν υπάρχει ένδειξη.
VZV: έκθεση εγκύου χωρίς ανοσία απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση και ενδεχομένως παθητική ανοσοπροφύλαξη.

Ανοσοκαταστολή

Σε μεταμοσχευμένους, ασθενείς με HIV ή σε χημειοθεραπεία,
η επανενεργοποίηση ερπητοϊών μπορεί να είναι βαριά και παρατεταμένη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο
CMV, αλλά και HSV, VZV και HHV-8.

Σε αυτές τις ομάδες εφαρμόζονται
προληπτικά ή προemptive πρωτόκολλα
με παρακολούθηση ιικού φορτίου,
ιδίως για CMV μετά από μεταμόσχευση.

9

Πρόληψη και εμβολιασμοί

Η πρόληψη των λοιμώξεων από ερπητοϊούς στοχεύει στη
μείωση της μετάδοσης,
στην αποφυγή σοβαρών επιπλοκών
και στην προστασία ευάλωτων πληθυσμών.

Συμπεριφορική πρόληψη

Αποφυγή επαφής με ενεργές βλάβες HSV.
Χρήση προφυλακτικού στον γεννητικό έρπη (μειώνει, δεν μηδενίζει τη μετάδοση).
Υγιεινή χεριών και αποφυγή κοινής χρήσης αντικειμένων για
CMV και VZV.
Εκπαίδευση για πρόδρομα συμπτώματα και έγκαιρη θεραπεία.

Εγκυμοσύνη

Έκθεση εγκύου σε VZV χωρίς τεκμηριωμένη ανοσία απαιτεί άμεση ιατρική εκτίμηση.
Για CMV, η σχολαστική υγιεινή και η αποφυγή επαφής με σάλιο ή ούρα μικρών παιδιών είναι κρίσιμες.
Γεννητικός HSV στο τρίτο τρίμηνο ή κοντά στον τοκετό απαιτεί εξατομικευμένη στρατηγική τοκετού.

Εμβολιασμοί

Εμβόλιο	Στόχος	Ενδείξεις	Σχόλια
Ανεμευλογιάς (VZV)	Πρόληψη πρωτολοίμωξης	Παιδιά και ανεμβολίαστοι χωρίς ανοσία	Ζων εξασθενημένο
Ζωστήρα (π.χ. Shingrix)	Πρόληψη ζωστήρα και PHN	≥50 ετών και επιλεγμένες ευπαθείς ομάδες	Μη ζων, ανασυνδυασμένο

Ο συνδυασμός εμβολιασμού, συμπεριφορικών μέτρων
και έγκαιρης θεραπείας αποτελεί τη βάση
της συνολικής στρατηγικής πρόληψης.

10

Δημόσια υγεία, μετάδοση και συμπεριφορικές παρεμβάσεις

Οι ερπητοϊοί μεταδίδονται κυρίως με
στενή επαφή δέρμα–δέρμα ή βλεννογόνων,
με σταγονίδια (ιδίως ο VZV),
με σωματικά υγρά (κυρίως
CMV)
και με σεξουαλική επαφή
(HSV-2, HHV-8).

Κεντρικός μηχανισμός διασποράς είναι η
ασυμπτωματική αποβολή ιού,
ιδίως για
HSV-1,
HSV-2 και
CMV,
δηλαδή η μετάδοση μπορεί να συμβεί ακόμη και
χωρίς ορατές βλάβες.

Συμπεριφορικές παρεμβάσεις

Εκπαίδευση για αναγνώριση πρόδρομων συμπτωμάτων (μυρμήγκιασμα, κάψιμο πριν τις βλάβες HSV).
Αποχή από επαφή κατά την ενεργό φάση και χρήση προφυλακτικού στον γεννητικό έρπη.
Σχολαστική υγιεινή χεριών και αποφυγή κοινής χρήσης αντικειμένων σε CMV και VZV.

Σε επίπεδο δημόσιας υγείας,
ο συνδυασμός ενημέρωσης, έγκαιρης διάγνωσης
και στοχευμένης πρόληψης (π.χ. εμβολιασμός για VZV)
μειώνει σημαντικά τη συνολική επιβάρυνση από ερπητοϊούς.

11

Συχνά κλινικά λάθη και παγίδες

Καταστάσεις που απαιτούν άμεση εκτίμηση

Οφθαλμικός πόνος, φωτοφοβία ή θάμβος σε HSV/VZV → επείγουσα οφθαλμολογική εκτίμηση.
Νευρολογικά συμπτώματα (κεφαλαλγία, σύγχυση, διαταραχή συνείδησης) → υποψία HSV εγκεφαλίτιδας και άμεση IV ακυκλοβίρη.
Εγκυμοσύνη με πρωτολοίμωξη HSV στο τρίτο τρίμηνο ή έκθεση σε VZV χωρίς ανοσία.
Ανοσοκαταστολή με πυρετό ή οργανική δυσλειτουργία → αποκλεισμός
CMV
με ποσοτικό PCR.

Διαγνωστικές παγίδες

Υπερερμηνεία IgM: μπορεί να επιμείνει ή να εμφανιστεί σε επανενεργοποίηση· απαιτείται συσχέτιση με IgG, avidity και κλινική εικόνα.
Λάθος δείγμα: παλιές ή ξηρές βλάβες δίνουν ψευδώς αρνητικά PCR· προτιμώνται φρέσκες φυσαλίδες.
CMV: ιικό φορτίο πρέπει να μετράται σε EDTA πλάσμα και όχι σε ορό.
HSV: για οξείες βλάβες η PCR από τη βλάβη υπερέχει της ορολογίας.

Θεραπευτικά λάθη

Καθυστέρηση έναρξης αντιϊκών στον ζωστήρα πέραν των 72 ωρών.
Μη προσαρμογή δόσης σε νεφρική δυσλειτουργία για acyclovir, valacyclovir ή ganciclovir.
Ανεπαρκής ενυδάτωση με IV acyclovir ή foscarnet.
Παράβλεψη αλληλεπιδράσεων και μυελοκαταστολής με βαλγανσικλοβίρη.
Χρήση τοπικών κορτικοστεροειδών σε οφθαλμικό HSV χωρίς ειδικό.

Η σωστή επιλογή δείγματος, η έγκαιρη έναρξη θεραπείας
και η προσαρμογή της αγωγής σε ειδικούς πληθυσμούς
είναι καθοριστικές για την πρόγνωση.

12

Συχνές ερωτήσεις για τους ερπητοϊούς

Γιατί ο έρπης επανέρχεται και δεν «θεραπεύεται» οριστικά;

Οι ερπητοϊοί παραμένουν σε λανθάνουσα μορφή σε νευρικά ή αιμοποιητικά κύτταρα και επανενεργοποιούνται όταν μειώνεται η ανοσία ή αυξάνεται το στρες. Η θεραπεία μειώνει διάρκεια και μεταδοτικότητα αλλά δεν εκριζώνει τον ιό.

Πόσο διαρκούν τα IgM και μπορούν να ξαναεμφανιστούν;

Συνήθως 2–8 εβδομάδες μετά την πρωτολοίμωξη, αλλά μπορεί να επιμείνουν ή να επανεμφανιστούν σε επανενεργοποίηση· ερμηνεύονται πάντα μαζί με IgG, avidity και κλινική εικόνα.

Τα IgG είναι διά βίου;

Συνήθως ναι και υποδηλώνουν παλαιά έκθεση ή ανοσία, αλλά τα επίπεδα μπορεί να μειωθούν με τον χρόνο ή σε ανοσοκαταστολή.

Μπορώ να μεταδώσω HSV χωρίς ορατές βλάβες;

Ναι· η ασυμπτωματική αποβολή είναι συχνή, γι’ αυτό προφυλακτικό και κατασταλτική αγωγή μειώνουν αλλά δεν μηδενίζουν τη μετάδοση.

Πότε προτιμάται PCR και πότε ορολογία;

Για δερματικές ή βλεννογονικές βλάβες HSV/VZV προτιμάται PCR από τη βλάβη· η ορολογία είναι χρήσιμη για CMV/EBV και στη χρονολόγηση ή στην εγκυμοσύνη.

Τι ισχύει για τον εμβολιασμό κατά του ζωστήρα;

Το ανασυνδυασμένο εμβόλιο (π.χ. Shingrix) μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο ζωστήρα και μεθερπητικής νευραλγίας σε μεγαλύτερες ηλικίες και ευπαθείς ομάδες.

Πότε χρειάζεται προφυλακτική αντιϊκή αγωγή;

Σε συχνές ή βαριές υποτροπές γεννητικού HSV και σε ανοσοκαταστολή ή μεταμοσχευμένους για CMV, πάντα με εξατομίκευση.

Είναι ασφαλή τα αντιερπητικά στην εγκυμοσύνη;

Η ακυκλοβίρη και η βαλακυκλοβίρη χρησιμοποιούνται όταν ενδείκνυται· σε έκθεση σε VZV ή ενεργό γεννητικό HSV κοντά στον τοκετό απαιτείται άμεση ιατρική καθοδήγηση.

Πώς ξεχωρίζω ζωστήρα από αλλεργικό εξάνθημα;

Ο ζωστήρας είναι μονόπλευρος, επώδυνος και ακολουθεί δερμοτόμιο· η PCR από τη βλάβη επιβεβαιώνει τη διάγνωση.

Πόσο γρήγορα πρέπει να αρχίσω θεραπεία στον ζωστήρα;

Ιδανικά εντός 72 ωρών από το εξάνθημα ή ήδη από τα πρόδρομα συμπτώματα.

Μπορεί ο έρπης να επηρεάσει την όραση;

Ναι· η κερατίτιδα HSV και ο οφθαλμικός ζωστήρας είναι επείγουσες καταστάσεις που απαιτούν άμεση εκτίμηση.

Τι είναι η μεθερπητική νευραλγία;

Επίμονος νευροπαθητικός πόνος μετά τον ζωστήρα, που προλαμβάνεται με έγκαιρη αντιϊκή αγωγή και εμβολιασμό.

Πώς προστατεύομαι από CMV σε βρεφονηπιακούς χώρους;

Με σχολαστική υγιεινή χεριών, αποφυγή κοινής χρήσης σκευών και καθαρισμό επιφανειών, ιδιαίτερα στην εγκυμοσύνη.

Μπορώ να γυμναστώ με ενεργό έρπη;

Αποφεύγονται αθλήματα με στενή επαφή στην ενεργή φάση για να μειωθεί η μετάδοση και η επιμόλυνση των βλαβών.

Πότε υποπτεύομαι αντοχή στα αντιϊκά;

Όταν η κλινική ανταπόκριση είναι φτωχή παρά επαρκείς δόσεις και συμμόρφωση, οπότε απαιτείται εργαστηριακή τεκμηρίωση και αλλαγή αγωγής.

13

Σύνοψη για ασθενείς (οδηγός 1 λεπτού)

Συνοπτική κατανόηση

Οι ερπητοϊοί αποτελούν οικογένεια ιών που παραμένουν στον οργανισμό δια βίου (λανθάνουσα λοίμωξη).
Η επανενεργοποίηση σχετίζεται με στρες, κόπωση και μείωση της ανοσιακής άμυνας.
Διαφορετικοί ιοί προκαλούν διαφορετικά σύνδρομα:
- HSV-1: επιχείλιος έρπης
- HSV-2: γεννητικός έρπης
- VZV: ανεμευλογιά και έρπητας ζωστήρας
- EBV: λοιμώδης μονοπυρήνωση
- CMV: σοβαρός σε ανοσοκαταστολή και εγκυμοσύνη
Η μετάδοση γίνεται με στενή επαφή, σάλιο, σεξουαλική επαφή ή σταγονίδια.
Δεν υπάρχει εκρίζωση, αλλά υπάρχει αποτελεσματικός έλεγχος των υποτροπών και των επιπλοκών.

Τι μειώνει τις υποτροπές και τη μετάδοση

Συμμόρφωση στη συνταγογραφημένη αγωγή.
Καλή γενική υγεία (ύπνος, διατροφή, έλεγχος στρες).
Χρήση προφυλακτικών σε γεννητικό HSV.
Εμβολιασμός έναντι VZV/ζωστήρα όπου ενδείκνυται.

Πότε απαιτείται άμεση ιατρική εκτίμηση

Οφθαλμικός πόνος, θάμβος ή φωτοφοβία.
Νευρολογικά συμπτώματα ή διαταραχή συνείδησης.
Κύηση με βλάβες HSV ή έκθεση σε VZV χωρίς ανοσία.
Ανοσοκαταστολή με πυρετό ή εκτεταμένη νόσο.

Κλινικό μήνυμα

Οι ερπητοϊοί παραμένουν δια βίου, αλλά με κατάλληλη παρακολούθηση και θεραπευτικό έλεγχο η πρόγνωση είναι συνήθως καλή.
Σε ειδικές καταστάσεις (κύηση, ανοσοκαταστολή, οφθαλμική ή νευρολογική νόσος) απαιτείται εξειδικευμένη αντιμετώπιση.

14

Θεραπευτικές στρατηγικές και πρόληψη

Κεντρικοί θεραπευτικοί στόχοι

Ταχεία μείωση της ιικής αναπαραγωγής και των συμπτωμάτων.
Πρόληψη οφθαλμικών, νευρολογικών και μεταλοιμωδών επιπλοκών.
Μείωση ιικής αποβολής και δευτερογενούς μετάδοσης.
Προληπτική ή pre-emptive θεραπεία σε ομάδες υψηλού κινδύνου.

Ενδείξεις έναρξης αντιϊκής αγωγής

Έρπητας ζωστήρας, ιδίως εντός των πρώτων 72 ωρών.
Οφθαλμική ή νευρολογική συμμετοχή HSV/VZV.
Συμπτωματικός γεννητικός HSV (επεισοδιακή ή κατασταλτική αγωγή).
Ανοσοκαταστολή με ενεργό ή απειλούμενη νόσο.

Κλινικές προφυλάξεις

Υποχρεωτική προσαρμογή δόσης σε νεφρική δυσλειτουργία.
Επαρκής ενυδάτωση στα ενδοφλέβια σχήματα.
Έλεγχος αιματολογικών και βιοχημικών παραμέτρων.
Οι δόσεις και η διάρκεια καθορίζονται αποκλειστικά από ιατρό.

Οι ακόλουθες πληροφορίες για τα αντιϊκά φάρμακα και τα δοσολογικά παραδείγματα παρέχονται αποκλειστικά για
εκπαιδευτικούς και επιστημονικούς σκοπούς και δεν υποκαθιστούν ιατρική οδηγία ή συνταγογράφηση.

15

Κλείστε Ραντεβού

Ερμηνεία αποτελεσμάτων από ιατρό στο εργαστήριό μας. Μπορείτε να προγραμματίσετε εξέταση ή να δείτε τον πλήρη κατάλογο διαθέσιμων εξετάσεων.

Κλείστε εύκολα εξετάσεις HSV, VZV, EBV ή CMV ή δείτε τον πλήρη κατάλογο:

Κατάλογος Εξετάσεων
Κλείστε Ραντεβού Τώρα

+30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

16

Βιβλιογραφία

1. Whitley RJ, Roizman B. Herpes simplex viruses. N Engl J Med.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMra041315

2. Arvin AM. Varicella-zoster virus. Clin Microbiol Rev.
https://journals.asm.org/doi/10.1128/CMR.00021-04

3. Cohen JI. Herpes zoster. N Engl J Med.
https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMcp1804359

4. Bate SL et al. Cytomegalovirus in pregnancy. Clin Microbiol Rev.
https://journals.asm.org/doi/10.1128/CMR.00020-09

5. Kimberlin DW, Whitley RJ. Antiviral therapy of HSV and VZV. Clin Microbiol Rev.
https://journals.asm.org/doi/10.1128/CMR.00041-06

6. Μικροβιολογικό Λαμία – Κατάλογος Εξετάσεων
Εξετάσεις HSV, VZV, EBV, CMV (PCR & Ορολογία)
https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Επιστημονική επιμέλεια:
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30

Παντελής Αναγνωστόπουλος

21/Aug/2025

Περιεχόμενα

1) Εισαγωγή

Ο Ιός της Ανεμευλογιάς – Ζωστήρα (Varicella Zoster Virus, VZV) είναι ένας από τους πλέον
διαδεδομένους ερπητοϊούς που μολύνει τον άνθρωπο. Η πρωτολοίμωξη εκδηλώνεται συνήθως με την
ανεμευλογιά, μια συχνή παιδική νόσο, ενώ σε μεταγενέστερη ηλικία ο ιός μπορεί να παραμείνει
λανθάνων και να επανενεργοποιηθεί ως έρπητας ζωστήρας.

Η διάγνωση και η εκτίμηση της ανοσίας απέναντι στον VZV πραγματοποιείται κυρίως μέσω του
ορολογικού ελέγχου των αντισωμάτων IgM και IgG. Τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων έχουν
καθοριστική σημασία:

Στην εκτίμηση αν ένα άτομο έχει πρόσφατη ή παλαιότερη λοίμωξη.
Στον προγεννητικό έλεγχο, όπου η απουσία ανοσίας μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες
για την κύηση και το έμβρυο.
Στη διαχείριση ανοσοκατεσταλμένων ασθενών, όπου ο VZV μπορεί να προκαλέσει
σοβαρές επιπλοκές.
Στην τεκμηρίωση ανοσίας μετά από εμβολιασμό ή φυσική νόσηση.

💡 Σημαντικό: Η σωστή ερμηνεία των αντισωμάτων VZV-IgM & IgG πρέπει να γίνεται πάντα σε
συνδυασμό με την κλινική εικόνα, το ιστορικό του ασθενούς και, εάν απαιτείται, συμπληρωματικές
εξετάσεις όπως η PCR για VZV DNA.

Στις επόμενες ενότητες παρουσιάζονται αναλυτικά οι βασικές έννοιες, η χρησιμότητα της εξέτασης,
οι ομάδες υψηλού κινδύνου, καθώς και οι πρακτικές συμβουλές για την ορθή αξιοποίηση των αποτελεσμάτων.

2) Τι είναι ο VZV;

Ο Ιός της Ανεμευλογιάς – Ζωστήρα (Varicella Zoster Virus, VZV) ανήκει στην οικογένεια
των Herpesviridae και είναι ένας DNA ερπητοϊός. Χαρακτηρίζεται από την ικανότητά του να
εγκαθίσταται στον οργανισμό σε λανθάνουσα μορφή μετά την αρχική λοίμωξη και να
επανενεργοποιείται χρόνια αργότερα.

Κύριες Κλινικές Εκδηλώσεις

Ανεμευλογιά (Varicella): Η πρωτολοίμωξη, που εμφανίζεται κυρίως στην παιδική ηλικία με
χαρακτηριστικό φυσαλιδώδες εξάνθημα, πυρετό και κακουχία.
Έρπητας Ζωστήρας (Herpes Zoster): Επανενεργοποίηση του VZV σε ενήλικες ή ανοσοκατεσταλμένους,
με επώδυνο εξάνθημα κατά μήκος νευρικής κατανομής (δερμοτόμιο).

🔬 Γεγονός: Ο VZV είναι στενά συγγενικός με τον HSV (Ιός του Απλού Έρπητα) και τον EBV,
με κοινό χαρακτηριστικό τη λανθάνουσα παραμονή στα νευρικά γάγγλια.

Μετάδοση

Αερογενώς μέσω σταγονιδίων από αναπνευστική οδό.
Άμεση επαφή με φυσαλίδες ανεμευλογιάς ή ζωστήρα.
Η μεταδοτικότητα της ανεμευλογιάς είναι πολύ υψηλή·
ένα άτομο που δεν έχει ανοσία έχει ~90% πιθανότητα να μολυνθεί μετά από έκθεση.

Λανθάνουσα λοίμωξη & επανενεργοποίηση

Μετά την ανεμευλογιά, ο VZV παραμένει αδρανής στα αισθητικά νευρικά γάγγλια.
Δεκαετίες αργότερα, σε καταστάσεις στρες, γήρανσης ή ανοσοκαταστολής, μπορεί να επανενεργοποιηθεί,
προκαλώντας τον έρπητα ζωστήρα. Συχνή επιπλοκή του ζωστήρα είναι η
μεθερπητική νευραλγία, ένας χρόνιος και δύσκολα αντιμετωπίσιμος πόνος.

⚠️ Σημαντικό: Η επανενεργοποίηση του VZV σε ανοσοκατεσταλμένα άτομα μπορεί να είναι εκτεταμένη
και να μιμηθεί συστηματικές λοιμώξεις, απαιτώντας άμεση διάγνωση και θεραπεία.

Επιπολασμός

Πάνω από το 90% του ενήλικου πληθυσμού έχει μολυνθεί με VZV.
Ο εμβολιασμός έχει μειώσει σημαντικά την επίπτωση ανεμευλογιάς σε χώρες με
εθνικά προγράμματα εμβολιασμού.
Ο κίνδυνος έρπητα ζωστήρα αυξάνει με την ηλικία· έως και 1 στους 3 θα εμφανίσει ζωστήρα
κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Ο VZV επομένως αποτελεί ζωτικό αντικείμενο μελέτης για την πρόληψη, τη διάγνωση και την έγκαιρη
θεραπεία, με τα IgM & IgG αντισώματα να αποτελούν βασικά εργαλεία στον εργαστηριακό έλεγχο.

3) Τι μετρούν τα IgG & IgM;

Ο ορολογικός έλεγχος για VZV-IgM και VZV-IgG αποτελεί βασικό εργαλείο
για την κατανόηση της κατάστασης ανοσίας και τον εντοπισμό μιας πρόσφατης ή παλαιότερης λοίμωξης.

🧬 IgM Αντισώματα

Εμφανίζονται νωρίς μετά την αρχική μόλυνση (συνήθως εντός λίγων ημερών).
Υποδηλώνουν πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη.
Παραμένουν θετικά για 2–8 εβδομάδες, αλλά ενίοτε περισσότερο.
Μπορούν να εμφανιστούν και σε επανενεργοποίηση (έρπητας ζωστήρας).

🧬 IgG Αντισώματα

Εμφανίζονται λίγες εβδομάδες μετά την πρωτολοίμωξη ή μετά από εμβολιασμό.
Δηλώνουν παλαιότερη λοίμωξη ή ανοσία.
Συνήθως παραμένουν για δεκαετίες (δια βίου ανοσία σε μεγάλο ποσοστό).
Χρήσιμα σε προγεννητικό έλεγχο και σε ανοσοκατασταλμένους.

ℹ️ Infobox – Γρήγορη Σύνοψη IgM & IgG

Παράμετρος	IgM	IgG
Χρόνος εμφάνισης	Λίγες ημέρες μετά τη λοίμωξη	1–3 εβδομάδες μετά τη λοίμωξη/εμβόλιο
Διάρκεια	2–8 εβδομάδες (μερικές φορές περισσότερο)	Χρόνια – συχνά δια βίου
Κλινική σημασία	Πρόσφατη / ενεργή λοίμωξη	Παλαιότερη λοίμωξη ή ανοσία
Ειδική χρήση	Διάγνωση πρωτολοίμωξης, έλεγχος ενεργού λοίμωξης	Προγεννητικός έλεγχος, τεκμηρίωση ανοσίας, μετά εμβολιασμό

➡️ Συνεπώς, ο συνδυασμός IgM και IgG, μαζί με το ιστορικό του ασθενούς και την κλινική εικόνα,
προσφέρει τον πιο αξιόπιστο τρόπο αξιολόγησης της λοίμωξης και της ανοσίας έναντι του VZV.

4) Πότε ζητάμε VZV-IgG/IgM;

Έλεγχος ανοσίας (π.χ. υγειονομικοί, φοιτητές υγείας, επαφή με ευπαθείς).
Πριν την εγκυμοσύνη ή στην αρχή της κύησης (τεκμηρίωση ανοσίας).
Ύποπτη πρόσφατη λοίμωξη (εξάνθημα, επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα).
Ανοσοκαταστολή/μεταμόσχευση (στρωματοποίηση κινδύνου & πρόληψη).
Τεκμηρίωση ανταπόκρισης μετά από εμβολιασμό (επιλεκτικά).

5) Δείγμα, προετοιμασία & προ-αναλυτικά

Τύπος δείγματος: Ορός (φλεβική αιμοληψία).
Νηστεία: Δεν απαιτείται. Συνιστάται επαρκής ενυδάτωση.
Παρεμβολές: Αιμόλυση/λιπαιμία μπορεί να επηρεάσουν ορισμένες μεθόδους.
Μεθοδολογία: Συνήθως ELISA/CLIA. Διακύμανση τιμών αναφοράς ανά κιτ.
Χρονισμός: IgM εμφανίζονται λίγες ημέρες μετά τα συμπτώματα· IgG συνήθως εντός 1–3 εβδομάδων από την έναρξη.

VZV-IgM	VZV-IgG	Πιθανή Ερμηνεία	Επόμενα Βήματα
−	−	Καμία τεκμηριωμένη ανοσία	Σκέψη για εμβολιασμό (εκτός κύησης) / προφύλαξη μετά από έκθεση κατά περίπτωση
+	−	Πρώιμη οξεία λοίμωξη πιθανή	Επανάληψη σε 7–14 ημέρες & / ή PCR. Κλινική συσχέτιση
+	+	Πρόσφατη λοίμωξη συχνή	Παρακολούθηση, σκέψη για avidity αν χρειάζεται χρονολόγηση
−	+	Παλαιά λοίμωξη / ανοσία	Καμία περαιτέρω ενέργεια συνήθως

Σημείωση: Τα όρια IgG/IgM διαφέρουν ανά κιτ· τηρείτε τις τιμές αναφοράς του εργαστηρίου σας.

7) IgG Avidity: πότε βοηθά;

Η IgG avidity εκτιμά πόσο «σφιχτά» δεσμεύουν τα IgG τα αντιγόνα του VZV.
Στα αρχικά στάδια μιας πρωτολοίμωξης τα IgG είναι ανώριμα (χαμηλής avidity) και με τον χρόνο
υφίστανται ωρίμανση (υψηλής avidity). Έτσι, η δοκιμή βοηθά στη χρονολόγηση της λοίμωξης.

🧭 Πότε τη ζητάμε;

Κύηση: για να ξεχωρίσουμε πρόσφατη από παλαιά λοίμωξη όταν τα IgM/IgG είναι ασαφή.
Ασάφεια ορολογίας: IgM(+)/IgG(+) χωρίς σαφές ιστορικό έναρξης.
Επαγγελματικές/επιδημιολογικές ανάγκες: τεκμηρίωση πρόσφατης έκθεσης.

⚠️ Τι δεν κάνει;

Δεν ανιχνεύει τον ιό· δεν αντικαθιστά την PCR όταν απαιτείται άμεση διάγνωση.
Δεν είναι απόλυτη σε ανοσοκαταστολή (καθυστερημένη/ασθενής ωρίμανση IgG).
Η ερμηνεία εξαρτάται από το κιτ· χρησιμοποιούμε πάντα τα όρια του εργαστηρίου.

📊 Γρήγορη ερμηνεία αποτελεσμάτων

Δείκτης Avidity*	Ερμηνεία	Κλινικό νόημα	Επόμενα βήματα
Χαμηλή	Πρόσφατη πρωτολοίμωξη	Λοίμωξη συνήθως εντός 8–12 εβδομάδων	Στενή παρακολούθηση· σε κύηση εξειδικευμένη συμβουλευτική ± PCR
Ενδιάμεση	Γκρίζα ζώνη	Δεν επιτρέπει ακριβή χρονολόγηση	Επανάληψη/συνδυασμός με IgM, κλινική εκτίμηση ± PCR
Υψηλή	Παλαιά λοίμωξη	Αποκλείει πρόσφατη μόλυνση στις περισσότερες περιπτώσεις	Συνήθως καμία δράση· τεκμηριωμένη ανοσία

*Τα ακριβή όρια (cut-offs) ορίζονται από το κιτ του κάθε εργαστηρίου.

🔗 Πώς συνδυάζεται με IgM/IgG & PCR

IgM(+)/IgG(+) + χαμηλή avidity → ισχυρή ένδειξη πρόσφατης λοίμωξης.
IgM(+)/IgG(+) + υψηλή avidity → πιθανό ψευδώς θετικό IgM ή παλαιότερη λοίμωξη.
IgM(±)/IgG(+) + ενδιάμεση avidity → αξιολογώ κλινικά, σκέφτομαι PCR αν επείγει.

📝 Mini-αλγόριθμος (πρακτικός οδηγός)

Ζήτησε IgM/IgG όταν υπάρχει υποψία λοίμωξης ή χρειάζεται τεκμηρίωση ανοσίας.
Αν IgM(+)/IgG(+) και χρειάζεται χρονολόγηση (π.χ. κύηση) → πρόσθεσε IgG avidity.
Σε ανοσοκαταστολή ή άτυπη κλινική εικόνα → χαμηλό κατώφλι για PCR VZV DNA.
Επανεκτίμηση με βάση κλινική εικόνα, χρονισμό συμπτωμάτων και έκθεση.

Tip: Σε κύηση, η υψηλή avidity σε συνδυασμό με IgG(+) είναι καθησυχαστική,
ενώ η χαμηλή avidity απαιτεί εξειδικευμένη καθοδήγηση και ενδεχομένως επιπρόσθετες εξετάσεις.

8) Εγκυμοσύνη & Νεογνό

Η λοίμωξη από VZV στην κύηση απαιτεί άμεση και εξειδικευμένη προσέγγιση.
Η τεκμηρίωση ανοσίας με VZV-IgG πριν τη σύλληψη είναι το ασφαλέστερο πρώτο βήμα.

Κρίσιμες αρχές

Το εμβόλιο ανεμευλογιάς (ζων εξασθενημένο) αντενδείκνυται στην εγκυμοσύνη.
Σε έκθεση εγκύου χωρίς τεκμηριωμένη ανοσία απαιτείται άμεση επικοινωνία με μαιευτήρα/λοιμωξιολόγο.
Η PCR (από βλάβη/αίμα ή κατά περίπτωση αμνιακό) βοηθά όταν η ορολογία είναι αμφίβολη.

Με μια ματιά

IgG(+) στην κύηση → τεκμηριωμένη ανοσία, συνήθως δεν απαιτείται ενέργεια μετά από έκθεση.
IgG(−) στην κύηση → διαχείριση έκθεσης κατά προτεραιότητα από ειδικό.
Μετά τον τοκετό: εφικτός εμβολιασμός και θηλασμός κανονικά.

🧭 Διαχείριση μετά από έκθεση (έγκυος)

Ιστορικό & τεκμηρίωση ανοσίας: πρόσφατο VZV-IgG ή αξιόπιστο ιστορικό ανεμευλογιάς/εμβολιασμού.
Αν IgG(+): καθησυχασμός, παρακολούθηση κατά περίπτωση.
Αν IgG(−) ή άγνωστο: εργαστηριακός έλεγχος και εξειδικευμένη καθοδήγηση για παθητική ανοσοπροφύλαξη
(ιδανικά άμεσα μετά την έκθεση) και κλινική παρακολούθηση.
Συμπτώματα; Εξέταση από ειδικό και PCR όταν χρειάζεται για επιβεβαίωση.

📅 Χρονισμός και αξιολόγηση στην κύηση

Ο κίνδυνος για το έμβρυο και τη μητέρα διαφοροποιείται ανάλογα με το στάδιο κύησης. Η παρακάτω σύνοψη
διευκολύνει την κλινική σκέψη (ενδεικτική, όχι εξαντλητική).

Στάδιο	Κύριοι στόχοι	Τι να σκεφτώ
Πριν τη σύλληψη	Έλεγχος IgG, προφύλαξη	Αν IgG(−) → εμβολιασμός και αναμονή πριν από σύλληψη
Α΄ Τρίμηνο	Τεκμηρίωση λοίμωξης, συμβουλευτική	IgM/IgG ± PCR· εξατομικευμένη συμβουλευτική με ειδικό
Β΄–Γ΄ Τρίμηνο	Παρακολούθηση μητέρας/εμβρύου	Υπερηχογραφική επιτήρηση· έγκαιρη διάγνωση επιπλοκών
Περιγεννητικά	Πρόληψη νεογνικής νόσησης	Νόσηση κοντά στον τοκετό → εξειδικευμένη νεογνολογική διαχείριση

👶 Νεογνό: τι πρέπει να γνωρίζω

Μητρική νόσηση κοντά στον τοκετό: αυξημένος κίνδυνος νεογνικής ανεμευλογιάς – απαιτείται
νεογνολογική αξιολόγηση και πρωτόκολλο πρόληψης/θεραπείας.
Θηλασμός: εν γένει επιτρέπεται· ακολουθούνται οι οδηγίες του θεράποντος.
Έκθεση νεογνού στο περιβάλλον: επιτήρηση από παιδίατρο και σαφείς οδηγίες προς την οικογένεια.

🧪 Ρόλος της IgG Avidity & της PCR στην κύηση

IgG avidity: βοηθά στη χρονολόγηση μόλυνσης (χαμηλή → πρόσφατη, υψηλή → παλαιά).
PCR: για επιβεβαίωση ενεργού λοίμωξης όταν η ορολογία είναι ασαφής ή υπάρχει κλινική ανάγκη για ταχεία διάγνωση.

✅ Τι να κάνω / ❌ Τι να αποφύγω

✅ Κάνε:

Έλεγξε VZV-IgG πριν τη σύλληψη.
Ζήτησε άμεση ιατρική συμβουλή μετά από έκθεση.
Κράτα αρχείο με τα αποτελέσματα (IgG/IgM).

❌ Απόφυγε:

Εμβολιασμό με ζων εξασθενημένο εμβόλιο στην κύηση.
Αυτοδιάγνωση χωρίς εργαστηριακή τεκμηρίωση.
Καθυστέρηση επικοινωνίας με γιατρό μετά από έκθεση.

Σημείωση: Οι παραπάνω πληροφορίες είναι γενικές. Η τελική απόφαση για έλεγχο, προφύλαξη ή θεραπεία
λαμβάνεται εξατομικευμένα από τον θεράποντα μαιευτήρα/λοιμωξιολόγο.

9) Ανοσοκαταστολή & ειδικοί πληθυσμοί

Σε ασθενείς με HIV, καρκίνο, μεταμόσχευση ή υπό ισχυρή ανοσοκατασταλτική αγωγή, ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι αυξημένος. Ο ορολογικός έλεγχος IgG τεκμηριώνει ανοσία· αν δεν υπάρχει, απαιτείται εξατομικευμένο πλάνο πρόληψης και χαμηλό κατώφλι για PCR σε άτυπες εκδηλώσεις.

10) Εμβολιασμός & Αντισώματα

Ο εμβολιασμός έναντι του Varicella Zoster Virus (VZV) αποτελεί τον ασφαλέστερο τρόπο
πρόληψης τόσο της ανεμευλογιάς στην παιδική ηλικία όσο και του έρπητα ζωστήρα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η αξιολόγηση των αντισωμάτων IgG μπορεί να βοηθήσει στη διαπίστωση της ανοσιακής κατάστασης μετά τον εμβολιασμό.

🧒 Εμβολιασμός Παιδιών & Εφήβων

Γίνεται με ζων εξασθενημένο εμβόλιο ανεμευλογιάς.
Συνήθως χορηγείται σε 2 δόσεις (παιδικό εμβολιαστικό πρόγραμμα).
Προφυλάσσει σε ποσοστό >90% από σοβαρή νόσο.

👵 Εμβολιασμός Ενηλίκων & Ηλικιωμένων

Υπάρχει ειδικό εμβόλιο για την πρόληψη έρπητα ζωστήρα (π.χ. Shingrix®).
Συνιστάται σε άτομα ≥50 ετών και σε ανοσοκατασταλμένους.
Μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μεθερπητικής νευραλγίας.

💡 Σημαντικό: Το εμβόλιο ανεμευλογιάς δεν χορηγείται σε εγκύους. Σε γυναίκες που σχεδιάζουν εγκυμοσύνη,
ο έλεγχος IgG είναι απαραίτητος· αν είναι αρνητικές, πρέπει να εμβολιαστούν τουλάχιστον 1 μήνα πριν τη σύλληψη.

📊 Εμβολιασμός & Αντισώματα IgG

Κατάσταση	IgG Μετά τον Εμβολιασμό	Σχόλια
Παιδιά μετά 2 δόσεις	Θετικά	Υψηλή προστασία (>90%)
Ενήλικες χωρίς ιστορικό νόσησης	Θετικά	Ανάπτυξη ανοσίας μετά 2 δόσεις
Ανοσοκατεσταλμένοι	Μεταβλητά	Πιθανή χαμηλότερη απόκριση· απαιτείται παρακολούθηση

⚠️ Προσοχή: Η μέτρηση IgG δεν συνιστάται ρουτίνα μετά από εμβολιασμό.
Χρησιμοποιείται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις (π.χ. υγειονομικοί, ανοσοκατασταλμένοι).

➡️ Ο συνδυασμός εμβολιασμού και εργαστηριακού ελέγχου αντισωμάτων
εξασφαλίζει την καλύτερη πρόληψη έναντι του VZV και προστατεύει τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.

11) Συχνά Λάθη, Ψευδώς (+/−) & PCR

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων VZV-IgG και IgM μπορεί να επηρεαστεί από
τεχνικούς και βιολογικούς παράγοντες. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τα συχνά λάθη και
τις περιπτώσεις όπου απαιτείται PCR για VZV DNA.

🔎 Συχνά Ψευδώς Θετικά

IgM: Διασταυρούμενες αντιδράσεις με άλλους ερπητοϊούς (π.χ. CMV, HSV).
Μη-ειδική δέσμευση αντισωμάτων σε ορισμένα κιτ.
Παρατεταμένη IgM θετικότητα ακόμη και χωρίς ενεργό λοίμωξη.

🔎 Συχνά Ψευδώς Αρνητικά

IgM: Αν ληφθεί δείγμα πολύ νωρίς, πριν την ανάπτυξή τους.
IgG: Στα αρχικά στάδια της λοίμωξης μπορεί να μην έχουν ακόμη παραχθεί.
Ασθενείς με σοβαρή ανοσοκαταστολή μπορεί να μην παράγουν επαρκή αντισώματα.

🧬 Πότε Προτιμούμε PCR αντί για Αντισώματα;

Σε άτυπες κλινικές εικόνες όπου το εξάνθημα δεν είναι χαρακτηριστικό.
Σε ανοσοκατασταλμένους ασθενείς με χαμηλή παραγωγή αντισωμάτων.
Όταν τα αποτελέσματα των αντισωμάτων είναι αμφίβολα ή αντιφατικά.
Για άμεση διάγνωση σε σοβαρές ή εκτεταμένες λοιμώξεις.

Μέθοδος	Πλεονεκτήματα	Μειονεκτήματα
Ορολογία (IgM/IgG)	Εύκολη, διαθέσιμη, οικονομική	Ψευδώς (+/−), καθυστέρηση στην εμφάνιση αντισωμάτων
PCR για VZV DNA	Υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα, άμεση ανίχνευση του ιού	Ακριβότερη, όχι πάντα διαθέσιμη σε όλα τα εργαστήρια

⚠️ Συμβουλή: Η PCR αποτελεί τη μέθοδο εκλογής όταν η
διάγνωση πρέπει να τεθεί άμεσα ή όταν υπάρχει κίνδυνος για ευπαθή ομάδες (π.χ. έγκυες,
νεογνά, ανοσοκατασταλμένοι).

12) Πρακτικές Συμβουλές για Ασθενείς

Οι εξετάσεις VZV-IgG και IgM δίνουν πολύτιμες πληροφορίες,
αλλά η σωστή κατανόηση και διαχείρισή τους απαιτεί ενημέρωση και πρακτικά βήματα.
Ακολουθούν χρήσιμες οδηγίες που μπορούν να υποστηρίξουν τον ασθενή στην καθημερινή του ζωή.

📋 Πριν την Εξέταση

Δεν απαιτείται νηστεία, αλλά προτείνεται καλή ενυδάτωση.
Ενημερώστε το γιατρό σας για τυχόν φάρμακα ή ανοσοκατασταλτική αγωγή.
Αν έχετε πρόσφατο εξάνθημα, αναφέρετέ το για να αξιολογηθεί εάν απαιτείται PCR.

🧑‍⚕️ Μετά τα Αποτελέσματα

Κρατήστε αντίγραφα των αποτελεσμάτων (IgG/IgM) για μελλοντική χρήση.
Ρωτήστε τον γιατρό σας πώς επηρεάζουν τα αποτελέσματα
την εγκυμοσύνη ή την εργασία σε χώρο υγείας.
Σε περίπτωση IgG(-), συζητήστε για εμβολιασμό (εκτός κύησης).

🏠 Καθημερινή Προφύλαξη

Αποφύγετε επαφή με άτομα με ενεργή ανεμευλογιά/ζωστήρα εάν είστε IgG(-).
Εφαρμόστε υγιεινή χεριών μετά από επαφή με ασθενείς ή περιβάλλον τους.
Αν ανήκετε σε ευπαθή ομάδα (έγκυος, ανοσοκατεσταλμένος), ενημερώστε άμεσα τον γιατρό σας σε περίπτωση έκθεσης.

💡 Επιπλέον Χρήσιμες Συμβουλές

Μην βασίζεστε μόνο σε συμπτώματα· η εργαστηριακή επιβεβαίωση είναι απαραίτητη.
Σε περίπτωση υποψίας λοίμωξης κατά την κύηση, η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να μειώσει τους κινδύνους.
Αν έχετε ιστορικό ζωστήρα, μιλήστε με τον γιατρό σας για το εμβόλιο κατά του ζωστήρα.

⚠️ Υπενθύμιση: Οι συμβουλές αυτές είναι γενικές και δεν υποκαθιστούν την ιατρική διάγνωση.
Απευθυνθείτε στον γιατρό σας για εξατομικευμένες οδηγίες.

13) Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Παρακάτω παρατίθενται οι πιο συχνές ερωτήσεις γύρω από την εξέταση VZV-IgG & IgM,
με πρακτικές απαντήσεις για ασθενείς και επαγγελματίες υγείας. Οι απαντήσεις είναι συνοπτικές αλλά βασισμένες σε
επιστημονικές πηγές και κλινική πρακτική.

⏳ Πόσο διαρκεί η θετικότητα του VZV-IgM;

Συνήθως 2–8 εβδομάδες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να
επιμείνει περισσότερο ή να αναδυθεί δευτεροπαθώς σε επανενεργοποίηση (έρπητας ζωστήρας).

💡 Συμβουλή: Εάν τα IgM παραμένουν θετικά για μεγάλο διάστημα,
ο γιατρός μπορεί να ζητήσει PCR για επιβεβαίωση.

🛡️ Τα VZV-IgG είναι «δια βίου»;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ναι. Τα IgG διατηρούνται για δεκαετίες και υποδηλώνουν
ανοσία. Ωστόσο, τα επίπεδα μπορεί να φθίνουν με την πάροδο του χρόνου ή σε άτομα με
ανοσοκαταστολή.

🧪 Έχω IgM(+)/IgG(−). Τι σημαίνει;

Αυτό το προφίλ δείχνει πιθανή πρώιμη πρωτολοίμωξη. Συνιστάται επανάληψη της εξέτασης
σε 1–2 εβδομάδες και/ή PCR για επιβεβαίωση.

⚠️ Προσοχή: Ιδιαίτερα κρίσιμο εύρημα σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας ή
σε ανοσοκατασταλμένους.

🤰 Σε εγκυμοσύνη, τι σημαίνει IgM(+);

Σημαίνει πιθανή πρόσφατη λοίμωξη. Απαιτείται άμεση εκτίμηση από
μαιευτήρα/λοιμωξιολόγο, πιθανή PCR και στενή παρακολούθηση του εμβρύου με υπερηχογράφημα.

💉 Χρειάζεται έλεγχος IgG μετά το εμβόλιο;

Όχι σε ρουτίνα. Ο έλεγχος IgG γίνεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως σε
υγειονομικούς, ανοσοκατασταλμένους ή για επαγγελματικούς λόγους.

🧬 Πότε προτιμώ PCR αντί για αντισώματα;

Σε άτυπες βλάβες, ανοσοκαταστολή ή όταν η ορολογία είναι αμφίβολη.
Η PCR ανιχνεύει άμεσα VZV DNA και δίνει πιο γρήγορη και αξιόπιστη διάγνωση.

🔥 Μπορεί ο ζωστήρας να κάνει IgM(+);

Ναι, στην επανενεργοποίηση του ιού μπορεί να εμφανιστούν IgM(+), αλλά η
ευαισθησία/ειδικότητα είναι περιορισμένες. Η κλινική εικόνα και η
PCR συμβάλλουν στη σωστή διάγνωση.

📊 Τι είναι το IgG avidity;

Πρόκειται για δοκιμή που μετρά την «ωριμότητα» των IgG.

Χαμηλή avidity: Πρόσφατη πρωτολοίμωξη (τελευταίες 8–12 εβδομάδες).
Υψηλή avidity: Παλαιότερη λοίμωξη – αποκλείει πρόσφατη μόλυνση.

Χρήσιμη ιδιαίτερα σε εγκύους για χρονολόγηση της λοίμωξης.

14) Βιβλιογραφία (με ελληνικές πηγές)

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Παντελής Αναγνωστόπουλος

21/Aug/2025

Περιεχόμενα

Τι είναι ο HSV-2;
Επιδημιολογία & Στατιστικά
Αιτιολογία & Παθογένεια
Τρόποι Μετάδοσης
Κλινική Εικόνα & Συμπτώματα
Διάγνωση & Εργαστηριακές Εξετάσεις
Επιπλοκές του HSV-2
HSV-2 στην Εγκυμοσύνη
Θεραπευτικές Επιλογές
Φαρμακευτικές Αντιμετωπίσεις (Acyclovir, Valacyclovir κ.ά.)
Μακροχρόνια Διαχείριση & Πρόληψη Υποτροπών
Σχέση HSV-2 με HIV & άλλα ΣΜΝ
Ψυχολογικές & Κοινωνικές Επιπτώσεις
Στρατηγικές Πρόληψης
Ερευνητικές Προσεγγίσεις & Εμβόλια
Διατροφή & Ενίσχυση Ανοσοποιητικού
HSV-2 σε Άνδρες vs Γυναίκες
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Συμπεράσματα
Βιβλιογραφία

1.Τι είναι ο HSV-2;

Ο Ιός του Απλού Έρπητα τύπου 2 (Herpes Simplex Virus type 2 – HSV-2)
είναι ένας DNA ιός που ανήκει στην οικογένεια των Herpesviridae.
Πρόκειται για τον κύριο αιτιολογικό παράγοντα του έρπητα των γεννητικών οργάνων,
μιας χρόνιας, σεξουαλικά μεταδιδόμενης λοίμωξης που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.

Ο HSV-2 χαρακτηρίζεται από την ικανότητά του να εγκαθίσταται μόνιμα στον οργανισμό
και να παραμένει σε κατάσταση λανθάνουσας λοίμωξης μέσα στα αισθητικά γάγγλια
(κυρίως το ιερό γάγγλιο). Κατά διαστήματα μπορεί να ενεργοποιείται,
προκαλώντας υποτροπές με χαρακτηριστικές βλάβες στην περιοχή των γεννητικών οργάνων
και του περινέου.

Βασικά Χαρακτηριστικά του HSV-2

🧬 DNA ιός διπλής έλικας, ελυτροφόρος.
📌 Κύριος υπεύθυνος για τον γεννητικό έρπη (80-90% των περιπτώσεων).
📍 Παραμένει στον οργανισμό εφ’ όρου ζωής με φάσεις ύφεσης και έξαρσης.
🦠 Μεταδίδεται κυρίως με σεξουαλική επαφή (κολπική, πρωκτική, στοματική).
👶 Μπορεί να μεταδοθεί από τη μητέρα στο νεογνό (νεογνικός έρπης).

Διαφορά HSV-1 vs HSV-2

Αν και και οι δύο τύποι (HSV-1 & HSV-2) μπορούν να προκαλέσουν
έρπητα στα γεννητικά όργανα, υπάρχουν κάποιες βασικές διαφορές:

Χαρακτηριστικό	HSV-1	HSV-2
Κύρια Εντόπιση	Στόμα, χείλη (επιχείλιος έρπης)	Γεννητικά όργανα
Συχνότητα Υποτροπών	Σχετικά σπάνιες	Συχνές & έντονες
Τρόπος Μετάδοσης	Στοματική επαφή	Σεξουαλική επαφή
Παγκόσμια Επικράτηση	~70% του πληθυσμού	~11% του πληθυσμού

Γιατί έχει σημασία ο HSV-2;

Η λοίμωξη με HSV-2 δεν είναι μόνο επώδυνη και
ενοχλητική, αλλά συνδέεται επίσης με αυξημένο κίνδυνο μετάδοσης
άλλων σεξουαλικά μεταδιδόμενων νοσημάτων, όπως ο HIV.
Η κατανόηση του ιού είναι κρίσιμη για τη δημόσια υγεία, καθώς συμβάλλει
στην ενημέρωση, την πρόληψη και την έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση.

2.Επιδημιολογία & Στατιστικά

Ο HSV-2 αποτελεί μία από τις συχνότερες ιογενείς ΣΜΝ παγκοσμίως.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανασκόπηση του ΠΟΥ (2025),
~520 εκατομμύρια άτομα ηλικίας 15–49 ετών (περίπου 13%)
ζουν με HSV-2 διεθνώς. Οι περισσότερες λοιμώξεις είναι
ασυμπτωματικές ή μη αναγνωρισμένες.

Πηγή: WHO Fact Sheet (30 Μαΐου 2025).

Επίπτωση (νέα περιστατικά) & επιπολασμός

Για το 2020 εκτιμήθηκαν ~25,6 εκατομμύρια νέες λοιμώξεις από HSV-2 παγκοσμίως (ηλικίες 15–49),
ενώ ο συνολικός αριθμός ατόμων που ζουν με HSV-2 εκτιμήθηκε σε ~519,5 εκατομμύρια.
Αν συνυπολογιστούν οι γεννητικές λοιμώξεις από HSV-1, ο ετήσιος αριθμός νέων
γεννητικών λοιμώξεων (HSV-1/HSV-2) εκτιμήθηκε σε ~42,4 εκατ. και ο συνολικός
επιπολασμός γεννητικού έρπητα (HSV-1/HSV-2) σε ~846 εκατ. άτομα.

Δείκτης	Εκτίμηση (ηλικίες 15–49)	Έτος αναφοράς
Επιπολασμός HSV-2	~520 εκατ. (≈13%)	2025 (WHO)
Νέα περιστατικά HSV-2 (επίπτωση)	~25,6 εκατ./έτος	2020 (μοντελοποίηση)
Συνολικός γεννητικός έρπης (HSV-1 + HSV-2)	~846 εκατ.	2020–2024 (εκτ.)

Περιφερειακές διαφορές

Αφρική (ΠΟΥ): ο υψηλότερος επιπολασμός HSV-2 παγκοσμίως (~32% στους 15–49),
με έντονη επίπτωση στις γυναίκες.
Ευρώπη (2016): εκτιμώμενος επιπολασμός 10,7% στις γυναίκες και 5,3% στους άνδρες (15–49).
ΗΠΑ (2015–2016): 11,9% συνολικά (14–49), υψηλότερος στις γυναίκες από τους άνδρες.

Περιοχή/Χώρα	Επιπολασμός HSV-2	Σχόλιο
Αφρικανική Περιφέρεια ΠΟΥ	~32% (15–49)	Παγκοσμίως το υψηλότερο φορτίο
Ευρώπη	Γυναίκες 10,7% · Άνδρες 5,3%	Εκτίμηση για το 2016
Ηνωμένες Πολιτείες	11,9% (14–49)	NHANES 2015–2016

Διαφορές φύλου & ηλικίας

Ο επιπολασμός είναι σταθερά υψηλότερος στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες (βιολογικοί και κοινωνικοί/συμπεριφορικοί λόγοι).
Η συχνότητα αυξάνει από την εφηβεία προς τη μέση ηλικία.

HSV-1 vs HSV-2 στον γεννητικό έρπη

Αν και ο HSV-2 παραμένει ο κύριος υπεύθυνος για τον γεννητικό έρπη,
σε αρκετές χώρες παρατηρείται αύξηση του ποσοστού των γεννητικών λοιμώξεων από HSV-1,
ιδίως σε νεότερες ηλικίες, πιθανώς λόγω αλλαγών στις σεξουαλικές πρακτικές
(συχνότερη στοματογεννητική επαφή) και μειωμένης παιδικής έκθεσης σε HSV-1.

Κλειδιά κατανόησης

Τεράστιο παγκόσμιο φορτίο: εκατοντάδες εκατομμύρια ζουν με HSV-2.
Μεγάλες περιφερειακές ανισότητες: κορύφωση στην Αφρική.
Περισσότερες γυναίκες από άνδρες προσβεβλημένες.
Η συμβολή του HSV-1 στον γεννητικό έρπη αυξάνει σε ορισμένα περιβάλλοντα.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για τη δημόσια υγεία;

Η επιβάρυνση του HSV-2 μεταφράζεται σε σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής,
αυξημένη ευαλωτότητα σε άλλες ΣΜΝ (π.χ. HIV), και ανάγκη για
στοχευμένες παρεμβάσεις πρόληψης, ευαισθητοποίηση πληθυσμού και
πρόσβαση σε αντιιική θεραπεία. Οι διαφορές ανά φύλο/περιοχή υπαγορεύουν
εξατομικευμένες στρατηγικές ενημέρωσης και ελέγχου.

3.Αιτιολογία & Παθογένεια

Ο HSV-2 (Herpes Simplex Virus type 2) είναι ένας
DNA ιός διπλής έλικας που ανήκει στην οικογένεια
Herpesviridae, υποοικογένεια Alphaherpesvirinae.
Η βιολογική του ιδιαιτερότητα είναι η ικανότητα για
πρωτογενή λοίμωξη, ακολουθούμενη από
λανθάνουσα φάση στα νευρικά γάγγλια,
και στη συνέχεια υποτροπές όταν ενεργοποιείται.

Δομή του HSV-2

🧬 Γονιδίωμα: DNA διπλής έλικας (~152 kbp).
🔬 Καψίδιο: εικοσαεδρικό, πρωτεϊνικής σύστασης.
🧩 Τεγκουμέντο: στιβάδα πρωτεϊνών ανάμεσα στο καψίδιο και στο περίβλημα.
🛡️ Περίβλημα (envelope): φωσφολιπιδική μεμβράνη με γλυκοπρωτεΐνες (gB, gD, gH, gL, gC)
που επιτρέπουν την είσοδο στον ξενιστή και τη διαφυγή από την ανοσολογική απάντηση.

Κύριες γλυκοπρωτεΐνες:

gD: δεσμεύεται σε υποδοχείς κυττάρου (Nectin-1, HVEM).
gB + gH/gL: διευκολύνουν τη σύντηξη μεμβρανών.
gC: αλληλεπιδρά με το συμπλήρωμα, αναστέλλοντας την ανοσολογική απάντηση.

Μηχανισμός λοίμωξης

Είσοδος: Ο ιός μεταδίδεται μέσω βλεννογόνων ή μικροτραυματισμών του δέρματος
κατά τη σεξουαλική επαφή.
Πρωτογενής αντιγραφή: Στα επιθηλιακά κύτταρα → τοπική φλεγμονή και φυσαλιδώδεις βλάβες.
Νευροτροπισμός: Ο ιός εισέρχεται στα αισθητικά νευρικά άκρα και
μετακινείται ανάδρομα μέσω μικροσωληνίσκων στα ιερά αισθητικά γάγγλια.
Λανθάνουσα φάση: Ο ιός παραμένει ανενεργός στα νευρικά κύτταρα,
εκφράζοντας ελάχιστα γονίδια (LATs – latency-associated transcripts).
Επανενεργοποίηση: Υπό συνθήκες στρες, καταστολής ανοσίας, πυρετού ή ορμονικών αλλαγών,
ο ιός ξυπνάει και επανέρχεται μέσω νευραξόνων στην περιφέρεια → νέες βλάβες.

Παράγοντες επανενεργοποίησης

⚡ Στρες (σωματικό ή ψυχικό)
🤒 Πυρετός / άλλες λοιμώξεις
🌞 Υπεριώδης ακτινοβολία
🩸 Ορμονικές μεταβολές (π.χ. έμμηνος ρύση)
💊 Ανοσοκαταστολή (HIV, κορτικοστεροειδή, χημειοθεραπεία)
😴 Έλλειψη ύπνου / εξάντληση

Ανοσολογική απάντηση

Η λοίμωξη προκαλεί ενεργοποίηση τόσο της έμφυτης
όσο και της επίκτητης ανοσίας:

🛡️ Έμφυτη ανοσία: φυσικοί φραγμοί, ιντερφερόνες τύπου Ι, NK κύτταρα.
🎯 Επίκτητη ανοσία: ειδικά Τ-λεμφοκύτταρα (CD4+ και CD8+) που στοχεύουν
μολυσμένα κύτταρα, και παραγωγή αντισωμάτων IgM/IgG.

Ωστόσο, ο HSV-2 έχει αναπτύξει στρατηγικές ανοσοδιαφυγής, όπως:

Αναστολή παρουσίασης αντιγόνου μέσω MHC-I.
Αναστολή απόπτωσης μολυσμένων κυττάρων.
Παρεμβολή στη δράση του συμπληρώματος (γλυκοπρωτεΐνη gC).

Παθογένεια

Η παθοφυσιολογία του HSV-2 είναι ένας κύκλος
πρωτογενούς λοίμωξης – λανθάνουσας φάσης – υποτροπών.
Αυτός ο κύκλος εξηγεί γιατί η νόσος παραμένει εφ’ όρου ζωής
και γιατί οι υποτροπές είναι πιο συχνές σε HSV-2 σε σχέση με τον HSV-1.

Συνοπτικά:
Ο HSV-2 εισέρχεται από τον βλεννογόνο → εγκαθίσταται στα ιερά γάγγλια →
παραμένει λανθάνων → επανενεργοποιείται υπό συνθήκες στρες →
προκαλεί νέες γεννητικές βλάβες.

4.Τρόποι Μετάδοσης

Ο HSV-2 μεταδίδεται κυρίως μέσω στενής δερματικής/βλεννογονικής επαφής
κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα. Η μετάδοση μπορεί να συμβεί τόσο
με συμπτώματα (ορατές βλάβες) όσο και χωρίς συμπτώματα
(ασυμπτωματική αποβολή ιού – asymptomatic shedding).

Κύριες οδοί μετάδοσης

💏 Κολπική επαφή: η συχνότερη οδός μετάδοσης.
🍑 Πρωκτική επαφή: υψηλή πιθανότητα μετάδοσης λόγω ευθραυστότητας βλεννογόνου.
👄 Στοματογεννητική επαφή: λιγότερο συχνή για HSV-2, όμως δυνατή (ιδίως όταν ο/η φορέας έχει ενεργό ή υποκλινική αποβολή στον γεννητικό βλεννογόνο).
🤱 Κάθετη μετάδοση (μητέρα → νεογνό): κυρίως κατά τον τοκετό μέσω επαφής με μολυσμένα γεννητικά υγρά.

Σημαντικό: Ο HSV-2 είναι ελυτροφόρος ιός και εκτός σώματος είναι σχετικά εύθραυστος.
Η μετάδοση μέσω αντικειμένων/επιφανειών (fomites) θεωρείται εξαιρετικά απίθανη σε συνήθεις συνθήκες.

Ασυμπτωματική αποβολή ιού (shedding)

Πολλοί φορείς αποβάλλουν τον ιό περιοδικά χωρίς ορατές βλάβες.
Το shedding είναι συχνότερο τους πρώτους 12 μήνες μετά την πρωτολοίμωξη
και τείνει να μειώνεται με τα χρόνια, χωρίς όμως να εκλείπει πλήρως.
Παράγοντες όπως στρες, κόπωση, έμμηνος ρύση, συν-λοιμώξεις ή τραυματισμός βλεννογόνων
μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα αποβολής.

Σχετική πιθανότητα μετάδοσης ανά πράξη

Πράξη	Σχετικός κίνδυνος	Σχόλια
Κολπική επαφή χωρίς προφύλαξη	Υψηλός	Μεγαλύτερος κίνδυνος κατά την παρουσία βλαβών ή πρόδρομων συμπτωμάτων.
Πρωκτική επαφή χωρίς προφύλαξη	Υψηλός έως πολύ υψηλός	Ευαίσθητος βλεννογόνος, μικροτραυματισμοί.
Στοματογεννητική επαφή	Χαμηλότερος (αλλά υπαρκτός)	Ιδίως όταν υπάρχει ενεργό ή υποκλινικό shedding.
Με προφυλακτικό (συνεπής χρήση)	Μειωμένος	Δεν καλύπτονται περιοχές δέρματος εκτός προφυλακτικού.
Με αντιιική κατασταλτική αγωγή	Ακόμη πιο μειωμένος	Ελαττώνει τη συχνότητα shedding & υποτροπών.

Παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης

🔴 Ενεργές βλάβες (φυσαλίδες/έλκη) ή πρόδρομα συμπτώματα (κάψιμο, μυρμήγκιασμα).
🔴 Απουσία προφυλακτικού ή άλλων φραγμών (π.χ. οδοντικό φράγμα).
🔴 Πρόσφατη πρωτολοίμωξη (υψηλότερο shedding τους πρώτους μήνες).
🔴 Συνύπαρξη άλλων ΣΜΝ (φλεγμονή/έλκη αυξάνουν τη μεταδοτικότητα).
🔴 Ανοσοκαταστολή ή κακή γενική υγεία του φορέα.

Παράγοντες που μειώνουν την πιθανότητα μετάδοσης

🟢 Αποφυγή επαφής κατά την ενεργό φάση και για λίγες ημέρες μετά την επούλωση.
🟢 Συνεπής χρήση προφυλακτικού σε όλες τις μορφές διεισδυτικής επαφής.
🟢 Κατασταλτική αγωγή (π.χ. καθημερινή βαλακυκλοβίρη/ακυκλοβίρη) μετά από ιατρική σύσταση.
🟢 Ενημέρωση/επικοινωνία με τον/την σύντροφο για πρόδρομα συμπτώματα.
🟢 Λιπαντικά (υδατοδιαλυτά) για μείωση μικροτραυματισμών.

Αυτοενοφθαλμισμός & αυτομετάδοση

Κατά την πρωτολοίμωξη, όταν το ιϊκό φορτίο είναι υψηλότερο,
υπάρχει μικρός κίνδυνος αυτομετάδοσης (π.χ. από γεννητικά σε άλλο σημείο του σώματος)
μέσω επαφής με βλάβες και έπειτα με βλεννογόνους.
Καλή υγιεινή χεριών και αποφυγή επαφής με βλάβες περιορίζουν τον κίνδυνο.

Κάθετη μετάδοση (νεογνικός έρπης)

🧑‍🍼 Χρονισμός: Η μετάδοση συμβαίνει κυρίως ενδοτοκικά (κατά τον τοκετό).
⚠️ Υψηλότερος κίνδυνος: όταν η μητέρα έχει πρωτολοίμωξη στο 3ο τρίμηνο
ή ενεργές βλάβες κατά τον τοκετό.
🏥 Διαχείριση: στενή μαιευτική παρακολούθηση, εξέταση για βλάβες,
συζήτηση επιλογών τοκετού, αντιιική προφύλαξη στο 3ο τρίμηνο όταν ενδείκνυται,
και άμεση νεογνολογική εκτίμηση εφόσον υπάρχει έκθεση.

Πρακτικός οδηγός μείωσης κινδύνου

Αναγνώρισε τα πρόδρομα συμπτώματα και απόφυγε επαφή έως την πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες.
Χρησιμοποίησε προφυλακτικό ή οδοντικό φράγμα σε κάθε επαφή.
Σκέψου κατασταλτική αγωγή αν έχεις συχνές υποτροπές ή αν ο/η σύντροφος είναι HSV-2 αρνητικός/ή.
Ενημέρωσε ανοιχτά τον/την σύντροφο και σχεδίασε τη σεξουαλική δραστηριότητα μακριά από εξάρσεις.
Δώσε έμφαση σε ύπνο, διαχείριση στρες, αποφυγή τραυματισμών βλεννογόνων.

Μύθοι vs Αλήθειες

Ισχυρισμός	Πραγματικότητα
«Μεταδίδεται εύκολα από τουαλέτες/πομολά»	Εξαιρετικά απίθανο· ο ιός δεν επιβιώνει καλά εκτός ξενιστή.
«Δεν μεταδίδεται αν δεν υπάρχουν πληγές»	Γίνεται μετάδοση λόγω ασυμπτωματικού shedding.
«Τα προφυλακτικά μηδενίζουν τον κίνδυνο»	Τον μειώνουν σημαντικά, αλλά δεν τον μηδενίζουν (εκτεθειμένο δέρμα γύρω από τα γεννητικά).
«Η στοματική επαφή είναι ασφαλής»	Ο κίνδυνος είναι χαμηλότερος αλλά υπαρκτός, ειδικά με ενεργό/υποκλινικό shedding.

5.Κλινική Εικόνα & Συμπτώματα

Ο HSV-2 προκαλεί ένα ευρύ φάσμα εκδηλώσεων: από πλήρως ασυμπτωματική λοίμωξη
έως έντονα επώδυνες γεννητικές βλάβες με συστηματικά συμπτώματα. Η κλινική εικόνα
εξαρτάται από το αν πρόκειται για πρωτολοίμωξη (πρώτη γνωστή έκθεση χωρίς προϋπάρχοντα
αντισώματα) ή υποτροπή (reactivation) σε άτομο ήδη οροθετικό.

Γενικό πλαίσιο:

Πολλά άτομα παραμένουν ασυμπτωματικά ή δεν αναγνωρίζουν τις ήπιες εκδηλώσεις.
Οι υποτροπές στον HSV-2 είναι συχνότερες και εντονότερες από τον HSV-1 στον γεννητικό βλεννογόνο.
Το πρόδρομο στάδιο (μυρμήγκιασμα, κάψιμο, πόνος) συχνά προαναγγέλλει βλάβες εντός 24–48 ωρών.

5.1 Πρωτολοίμωξη (Primary infection)

Η πρωτολοίμωξη από HSV-2 τυπικά είναι πιο σοβαρή και παρατεταμένη από μια υποτροπή.

Χαρακτηριστικό	Τυπική εικόνα
Επώαση	2–12 ημέρες (συνήθως ~4–7)
Τοπικές βλάβες	Ερυθρές φυσαλιδώδεις βλάβες που σπάζουν → επιφανειακά έλκη με άλγος & καύσο. Συχνά πολλαπλές, αμφοτερόπλευρες, με ψευδοθυλακίτιδα γύρω από τρίχες στο ηβικό.
Συστηματικά συμπτώματα	Πυρετός, κακουχία, μυαλγίες, κεφαλαλγία, επώδυνη βουβωνική λεμφαδενοπάθεια.
Ουρογεννητικά	Δυσουρία, συχνοουρία, ουρηθρίτιδα (άνδρες/γυναίκες), τραχηλίτιδα (γυναίκες).
Διάρκεια	2–4 εβδομάδες μέχρι πλήρη επούλωση (χωρίς θεραπεία).

Συχνές εντοπίσεις

Γυναίκες: χείλη αιδοίου, κλειτορίδα, περινεϊκή περιοχή, κόλπος/τράχηλος.
Άνδρες: βάλανος, ακροποσθία, σώμα πέους, οσχέο.
Άλλα: περιπρωκτική περιοχή (πρωκτίτιδα), γλουτοί, έσω μηροί.

5.2 Υποτροπές (Recurrent disease)

Οι υποτροπές είναι συνήθως ηπιότερες, με μικρότερο αριθμό βλαβών, λιγότερα συστηματικά
συμπτώματα και ταχύτερη επούλωση. Συχνά προηγείται πρόδρομο στάδιο.

Στάδιο	Τι συμβαίνει	Χρονισμός
Πρόδρομο	Μυρμήγκιασμα, καύσος, κνησμός, ευαισθησία.	24–48 ώρες πριν τις βλάβες
Βλάβες	Μικρές φυσαλίδες → ρηχά επώδυνα έλκη.	3–7 ημέρες
Επούλωση	Κρούστες/επιθηλιοποίηση, σπάνια ουλές.	7–10 ημέρες συνολικά

Συχνά triggers υποτροπών:

Στρες, έλλειψη ύπνου, άλλες λοιμώξεις/πυρετός.
Εμμηνορρυσία/ορμονικές μεταβολές.
Μικροτραυματισμοί βλεννογόνου, έντονη επαφή.
Ανοσοκαταστολή, έντονη σωματική καταπόνηση.

5.3 Ατοπικές/άτυπες εκδηλώσεις

Ραγάδες/σχισμές χωρίς εμφανείς φυσαλίδες.
Διάχυτη καύσος/νευροπαθητικός πόνος με ελάχιστες βλάβες.
Δυσουρία χωρίς εμφανή εξωτερικά έλκη (ενδοουρηθρικές βλάβες).
Πρωκτίτιδα (άλγος, τεινεσμός, βλεννώδη/αιματηρά κενώσεις), ιδίως σε πρωκτική επαφή.
Εξωγεννητικές βλάβες: γλουτοί, μηροί, σπανίως δάκτυλα (herpetic whitlow).

5.4 Φύλο-ειδικές εκδηλώσεις

Γυναίκες	Άνδρες
Πόνος, οίδημα αιδοίου, τραχηλίτιδα (εκκρίσεις, spotting). Δυσπαρευνία, δυσουρία, καύσος. Περιπρωκτικές βλάβες και πόνος στην αφόδευση.	Ουρηθρίτιδα (τσούξιμο, σταγονοειδής ροή). Βλάβες σε βάλανο/στέμμα/σώμα πέους, οσχέο. Περιπρωκτική εντόπιση σε πρωκτική επαφή.

5.5 Πορεία/Χρονολόγηση (Timeline)

Στάδιο	Πρωτολοίμωξη	Υποτροπή
Πρόδρομο	0–2 ημέρες πριν τις βλάβες (όχι πάντα αναγνωρίσιμο)	24–48 ώρες πριν
Εξάνθημα/Έλκη	7–14 ημέρες	3–7 ημέρες
Συνολική επούλωση	2–4 εβδομάδες	7–10 ημέρες

5.6 Σοβαρές/ειδικές καταστάσεις

Οξεία επίσχεση ούρων λόγω έντονου άλγους/οίδημα ή ενδοουρηθρικών βλαβών.
Εκτεταμένη πρωκτίτιδα με έντονο πόνο/αιμορραγία.
Ανοσοκατεσταλμένοι: εκτεταμένες, παρατεινόμενες ή ατυπικές βλάβες.
Νευρολογικές επιπλοκές (σπάνιες): ιερή ριζοπάθεια, παρεγκεφαλιδικά ενοχλήματα.

🚩 Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση;

Υψηλός πυρετός, ρίγος, έντονη κακουχία ή αφυδάτωση.
Αδυναμία ούρησης/έντονη δυσουρία, επίσχεση.
Εντοπισμός βλαβών στα μάτια (οφθαλμικός έρπης: επείγον).
Ανοσοκαταστολή ή εγκυμοσύνη με ενεργές βλάβες.

5.7 Τι αισθάνεται ο/η ασθενής (patient perspective)

Έντονο τσούξιμο/κάψιμο στην επαφή με ούρα ή κατά τη σεξουαλική πράξη.
Πόνος στην καθιστή θέση, δυσφορία σε στενά ρούχα.
Συναισθηματική φόρτιση: άγχος, ντροπή, φόβος μετάδοσης στον/στη σύντροφο.

1-Minute Care Tips

Πλύσεις με χλιαρό νερό· ήπια υγιεινή χωρίς ερεθιστικά σαπούνια.
Ελεύθερα, βαμβακερά εσώρουχα· αποφυγή τριβής/στενών ρούχων.
Επαρκής ενυδάτωση· αναλγητικά όπου ενδείκνυται.
Αποφυγή σεξουαλικής επαφής μέχρι πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες.
Εξέταση από γιατρό εάν είναι η πρώτη φορά ή αν τα συμπτώματα είναι βαριά/επίμονα.

5.8 Διαφορικά σημεία έναντι άλλων καταστάσεων (μίνι οδηγός)

Κατάσταση	Τι μοιάζει	Clues υπέρ HSV-2
Σύφιλη (σκληρό έλκος)	Μονήρες, ανώδυνο έλκος, σκληρή βάση.	Πολλαπλά επώδυνα έλκη, συρροή φυσαλίδων, πρόδρομο άλγος.
Αφθώδη έλκη/καντιντίαση	Ερυθρότητα, πόνος/κνησμός.	Τυπικές φυσαλίδες που σπάνε → ρηχά έλκη, πρόδρομο μυρμήγκιασμα.
Βακτηριακή αιδοιοδυνία/θυλακίτιδα	Πόνος σε θυλάκια, φλύκταινες.	Συρροές φυσαλίδων σε βλεννογόνο, λεμφαδενοπάθεια, επώδυνη ουρηθρίτιδα.

Η ακρίβεια στην αναγνώριση των κλινικών μοτίβων βοηθά στην έγκαιρη διάγνωση και στη στοχευμένη
θεραπευτική προσέγγιση, ειδικά σε ασθενείς με επαναλαμβανόμενα επεισόδια.

Διάγνωση & Εργαστηριακές Εξετάσεις

Η διάγνωση του HSV-2 βασίζεται στον συνδυασμό
κλινικής εικόνας και εργαστηριακής επιβεβαίωσης.
Χρυσό πρότυπο για βλάβες είναι οι μοριακές μέθοδοι (PCR/NAAT) από επίχρισμα βλάβης.
Η ορολογία (IgG τύπου-ειδική) χρησιμοποιείται για τεκμηρίωση παλαιάς έκθεσης
ή έλεγχο ασυμπτωματικών συντρόφων. Η IgM δεν συνιστάται.

Γρήγορα σημεία-κλειδιά

PCR/NAAT από νωπές βλάβες = υψηλή ευαισθησία/ειδικότητα.
Ιδανική στιγμή λήψης: φυσαλίδες/νωπά έλκη πριν την εφελκιδοποίηση.
IgM: μη χρήσιμη (διασταυρούμενες αντιδράσεις, ψευδώς θετικά/αρνητικά).
IgG τύπου-ειδική (gG1/gG2): δείχνει παλαιά έκθεση, όχι ενεργό βλάβη –
παράθυρο ορομετατροπής συνήθως 2–12+ εβδομάδες.

6.1 Πότε να εξεταστεί κάποιος

Πρώτο επεισόδιο επώδυνων γεννητικών ελκών ή τυπικών φυσαλίδων.
Υποτροπιάζοντα επεισόδια με πρόδρομα συμπτώματα (κάψιμο/μυρμήγκιασμα).
Ασυνήθιστες/άτυπες βλάβες (ραγάδες, σκασίματα, πρωκτίτιδα).
Έλεγχος συντρόφου σε serodiscordant ζευγάρι (για IgG).
Ειδικές καταστάσεις: εγκυμοσύνη με ύποπτες βλάβες, νεογνό με συμπτώματα, HSV-2 μηνιγγίτιδα.

6.2 Δείγμα & τεχνική λήψης από βλάβη

Επίλεξε νωπή βλάβη (φυσαλίδα/νεαρό έλκος). Μετά την κρούστα η ευαισθησία πέφτει.
Άνοιξε απαλά τη φυσαλίδα (αν υπάρχει) και σάρωσε τη βάση του έλκους με στειλεό (ναι σε μικρή αιμορραγία).
Χρησιμοποίησε συμβατό μέσο μεταφοράς για PCR/NAAT· κράτησε το δείγμα ψυχόμενο μέχρι την ανάλυση.
Αν έχουν ήδη ξεκινήσει αντιιικά, ενημέρωσε το εργαστήριο (μπορεί να μειωθεί το ιικό φορτίο).

6.3 PCR/NAAT από βλάβη (Gold Standard)

Τι ανιχνεύει: ιικό DNA HSV και τυποποιεί σε HSV-1/HSV-2.
Ευαισθησία: πολύ υψηλή σε νωπές βλάβες· χαμηλότερη σε επουλώνοντα έλκη.
Πότε αρνητικοποιεί: καθώς προχωρά η επούλωση ή μετά από έναρξη αντιιικών.
Πλεονέκτημα: ταχεία, ειδική, χρήσιμη και για ασυμπτωματικό shedding (σειριακές λήψεις).

6.4 Καλλιέργεια ιού

Σήμερα χρησιμοποιείται λιγότερο λόγω χαμηλότερης ευαισθησίας, ειδικά στις υποτροπές.
Μπορεί να φανεί χρήσιμη για έλεγχο ευαισθησίας σε αντιιικά σε ανθεκτικές περιπτώσεις
(κυρίως σε έντονη ανοσοκαταστολή).

6.5 Άλλες άμεσες μέθοδοι

Άμεσος ανοσοφθορισμός/αντιγονικά τεστ: ταχύτερα αλλά λιγότερο ευαίσθητα από PCR.
Κυτταρολογική δοκιμή (Tzanck): δεν συνιστάται· μη ειδική, δεν τυποποιεί HSV-1/HSV-2.

6.6 Ορολογία – Αντισώματα

Τεστ	Τι δείχνει	Σχόλια
IgG τύπου-ειδική (gG1/gG2)	Παλαιά/παρελθούσα έκθεση, διαχωρίζει HSV-1 από HSV-2	Ορομετατροπή σε 2–12+ εβδομάδες· χρήσιμη για ζευγάρια & συμβουλευτική.
IgM	Μη αξιόπιστη για σταδιοποίηση	Δεν συνιστάται (διασταυρώσεις, ψευδώς θετικά/αρνητικά).

Σημαντικό για IgG: χαμηλοί δείκτες/οριακά αποτελέσματα μπορεί να χρειάζονται
επιβεβαίωση ή επανέλεγχο μετά 2–4 εβδομάδες. Η IgG δεν ξεχωρίζει ενεργό από ανενεργό νόσο.

6.7 Ειδικά σενάρια

HSV-2 μηνιγγίτιδα / Mollaret: PCR σε ΕΝΥ είναι το τεστ επιλογής.
Νεογνικός έρπης: επιχρίσματα επιφανειών (στόμα/οφθαλμοί/δέρμα), αίμα PCR,
PCR ΕΝΥ, ηπατικά ένζυμα· άμεση νεογνολογική εκτίμηση.
Εγκυμοσύνη: PCR από βλάβες αν υπάρχουν· τύπου-ειδική IgG για εκτίμηση έκθεσης.
Προγεννητική συμβουλευτική για κίνδυνο κάθετης μετάδοσης.

6.8 Συν-έλεγχος για άλλα ΣΜΝ

Εφόσον υπάρχουν γεννητικά έλκη, συνεκτιμάται έλεγχος για HIV, σύφιλη
(μη-τρεπονημικά + τρεπονημικά), καθώς και γονόρροια/χλαμύδια κατά ένδειξη.
Η συν-λοίμωξη αυξάνει τη μεταδοτικότητα και επηρεάζει τη διαχείριση.

6.9 Αλγόριθμος διάγνωσης (πρακτικός)

Υποψία HSV-2 με βλάβες: κάνε PCR/NAAT από τη βάση νωπής βλάβης.
Αν PCR(+): επιβεβαίωση + τυποποίηση (HSV-2). Προχώρα σε συμβουλευτική/θεραπεία.
Αν PCR(–) αλλά υποψία υψηλή: επανάληψη λήψης σε νέα βλάβη ή
έλεγχο IgG gG2 τώρα & σε 2–4 εβδομάδες για ορομετατροπή.
Χωρίς βλάβες αλλά ερώτημα έκθεσης/συντρόφου: IgG τύπου-ειδική.
Νευρολογικά συμπτώματα: PCR ΕΝΥ (HSV-1/HSV-2) άμεσα.

6.10 Ερμηνεία αποτελεσμάτων (mini guide)

Σενάριο	Πιθανή ερμηνεία	Ενέργειες
PCR(+), IgG(–)	Πρόσφατη πρωτολοίμωξη (πριν την ορομετατροπή)	Θεραπεία/συμβουλευτική, επανάληψη IgG σε 2–4 εβδομάδες.
PCR(+), IgG(+)	Τεκμηριωμένη λοίμωξη (υποτροπή ή πρόσφατη)	Θεραπεία ανά φάση, πρόληψη μετάδοσης.
PCR(–), IgG(+)	Παλαιά έκθεση· χωρίς ενεργή βλάβη τη στιγμή της λήψης	Συμβουλευτική· PCR σε επόμενο επεισόδιο αν χρειάζεται.
PCR(–), IgG(–) με ισχυρή κλινική υποψία	Πολύ πρώιμη νόσος ή διαφορετική αιτία	Επανάληψη σε νέα βλάβη / επανέλεγχος IgG σε 2–4 εβδομάδες.

6.11 Ποιότητα & προ-αναλυτικά σφάλματα

Καθυστέρηση στη λήψη/μεταφορά → υποβάθμιση δείγματος.
Λήψη από επουλωμένη βλάβη → ψευδώς αρνητικό.
Ανεπαρκές ξέσπασμα βάσης έλκους → χαμηλό ιικό φορτίο.
Πρόσφατη έναρξη αντιιικών → μείωση ευαισθησίας.

⚕️ Σημείωση: Η αξιολόγηση και η επιλογή εξέτασης γίνεται από επαγγελματία υγείας.
Το παρόν τμήμα είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική γνωμάτευση.

7.Επιπλοκές του HSV-2

Αν και ο HSV-2 έχει συχνά καλοήθη πορεία, μπορεί να προκαλέσει
σημαντικές τοπικές και συστηματικές επιπλοκές, ιδίως σε πρωτολοίμωξη,
σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς και στην εγκυμοσύνη/νεογνική περίοδο.
Οι επιπλοκές επηρεάζουν την ποιότητα ζωής, τη σεξουαλική υγεία και ενίοτε
απαιτούν επείγουσα ιατρική διαχείριση.

Κύρινες κατηγορίες επιπλοκών

Τοπικές ουρογεννητικές & πρωκτολογικές
Νευρολογικές
Δερματικές/οφθαλμικές εκτός γεννητικών
Ειδικές καταστάσεις: εγκυμοσύνη & νεογνός
Ανοσοκαταστολή & αντοχή σε αντιιικά
Δημόσια υγεία & ψυχοσεξουαλικές συνέπειες

7.1 Τοπικές ουρογεννητικές επιπλοκές

Δευτερογενής βακτηριακή επιμόλυνση των ελκών: ερυθρότητα, αυξημένος πόνος, πυώδεις εκκρίσεις.
Χρειάζεται τοπική φροντίδα, ενίοτε αντιβιοτικά κατά ένδειξη.
Έντονο οίδημα/άλγος αιδοίου ή πέους → δυσπαρευνία ή δυσχέρεια στην ούρηση.
Ουρηθρίτιδα (άνδρες/γυναίκες) με δυσουρία, καύσο· συχνά συνοδεύει την πρωτολοίμωξη.
Οξεία επίσχεση ούρων: από άλγος/οίδημα ή νευρογενή δυσλειτουργία (βλ. 7.3 Elsberg).
Τραχηλίτιδα στις γυναίκες (εκκρίσεις, μητρορραγία μετά επαφή), μερικές φορές
συνοδεία πυελικού άλγους.
Πρωκτίτιδα: άλγος, τεινεσμός, βλεννοαιματηρές κενώσεις· συχνότερη σε δεκτική πρωκτική επαφή.

Tip: Σε έντονη δυσουρία, χλιαρές πλύσεις & ούρηση μέσα στο μπάνιο/ντους για μείωση καύσου.
Αξιολόγηση για επίσχεση εάν ο/η ασθενής δεν μπορεί να ουρήσει.

7.2 Πρωκτολογικές επιπλοκές

Ερπητική πρωκτίτιδα με έλκη στο ορθό, πυρετό, έντονο πόνο,
tenesmus και δυσκολία στις κενώσεις.
Ραγάδες και αιμορραγία λόγω επώδυνων ελκών.
Συχνή συν-λοίμωξη ή συνύπαρξη με άλλα ΣΜΝ → απαιτείται πλήρης έλεγχος (σύφιλη, γονόρροια, χλαμύδια).

7.3 Νευρολογικές επιπλοκές

Άσηπτη μηνιγγίτιδα HSV-2: συχνότερη στην πρωτολοίμωξη· κεφαλαλγία, αυχενική δυσκαμψία,
φωτοφοβία, ναυτία· PCR ΕΝΥ για διάγνωση.
Υποτροπιάζουσα μηνιγγίτιδα (Mollaret): επαναλαμβανόμενα επεισόδια ορολογικής μηνιγγίτιδας,
συχνά ήπια-μέτρια, με πλήρη αποκατάσταση μεταξύ επεισοδίων.
Ιερή ριζοπάθεια / σύνδρομο Elsberg:
ιεροριζιτικός πόνος, παραισθησίες, νευρογενής κύστη → επίσχεση ούρων,
δυσκοιλιότητα, σεξουαλική δυσλειτουργία.
Εγκεφαλίτιδα: σπάνια με HSV-2 σε ενήλικες (συχνότερα HSV-1),
πιθανή σε νεογνά/ανοσοκαταστολή.
Εγκάρσια μυελίτιδα ή νευροπάθειες περινέου (σπάνιες).

🚑 Red flags νευρολογικής εμπλοκής:

Έντονη κεφαλαλγία με αυχενική δυσκαμψία/φωτοφοβία
Αιφνίδια αδυναμία ούρησης ή νευρογενής κύστη
Εστιακά νευρολογικά σημεία, μεταβολή επιπέδου συνείδησης

→ Απαιτείται επείγουσα εκτίμηση, ΕΝΥ, και καθοδήγηση για αντιιική θεραπεία.

7.4 Δερματικές & οφθαλμικές επιπλοκές (εκτός γεννητικών)

Herpetic whitlow (δάκτυλα): επώδυνο ερύθημα/οίδημα/φυσαλίδες συνήθως από
αυτοενοφθαλμισμό· συχνότερο σε υγειονομικούς/γονείς.
Eczema herpeticum (Kaposi varicelliform eruption):
εκτεταμένη ερπητική διασπορά σε έδαφος ατοπικής δερματίτιδας·
απαιτεί συχνά συστηματικά αντιιικά.
Ερύθημα πολύμορφο (triggered από HSV): τυπικά συνδέεται με HSV-1,
αλλά μπορεί να εμφανιστεί μετά από γενική ερπητική λοίμωξη· δακτυλιοειδείς βλάβες παλαμών/πελμάτων/βλεννογόνων.
Οφθαλμική εμπλοκή (κερατίτιδα/επιπεφυκίτιδα): σπάνια από γεννητική εστία,
αλλά επείγουσα εφόσον υπάρχει πόνος, φωτοφοβία, οφθαλμικό έκκριμα.

Πρόληψη αυτομετάδοσης: σχολαστική υγιεινή χεριών, αποφυγή επαφής με βλάβες,
όχι φακοί επαφής/μάτια όταν υπάρχουν ενεργές βλάβες.

7.5 Εγκυμοσύνη & νεογνός (ανασκόπηση – λεπτομέρειες στο Section 8)

Κίνδυνος κάθετης μετάδοσης υψηλότερος σε πρωτολοίμωξη 3ου τριμήνου ή με
ενεργές βλάβες στον τοκετό.
Νεογνικός έρπης – κλινικοί τύποι:
- SEM (Skin–Eye–Mouth): βλάβες δέρματος/στόματος/οφθαλμών.
- CNS: μηνιγγοεγκεφαλίτιδα με σπασμούς/λήθαργο.
- Disseminated: πολυοργανική προσβολή (ήπαρ, πνεύμονες) με υψηλή θνητότητα.
Διαχείριση: μαιευτική εκτίμηση, αντιιική προφύλαξη σε υψηλό κίνδυνο,
επιλογές τρόπου τοκετού κατά ένδειξη· άμεση νεογνολογική αντιμετώπιση εφόσον έκθεση.

7.6 Ανοσοκαταστολή & HIV

Βαρύτερες, παρατεινόμενες ή εκτεταμένες βλάβες με αργή επούλωση.
Χρόνιες ελκώσεις > 1 μήνα (AIDS-defining εφόσον υφίσταται HIV λοίμωξη).
Υπερτροφικές/υπερκερατωσικές βλάβες στην περιπρωκτική περιοχή.
Αντοχή σε ακυκλοβίρη (αναστολή θυμιδινικής κινάσης ιού) → ανάγκη για εναλλακτικά αντιιικά
(π.χ. φoscarnet, cidofovir) κατόπιν εξειδικευμένης καθοδήγησης.
Αυξημένος κίνδυνος μετάδοσης/απόκτησης HIV λόγω ελκώσεων και φλεγμονής.

7.7 Συστηματικές σπάνιες επιπλοκές

Ηπατίτιδα από HSV: σπάνια αλλά πιθανή, ιδίως στην εγκυμοσύνη/ανοσοκαταστολή
(υψηλές τρανσαμινάσες, πυρετός, κακουχία).
Πνευμονίτιδα/τραχειοβρογχίτιδα: κυρίως σε βαριά ανοσοκαταστολή.
Οισοφαγίτιδα: επώδυνη δυσφαγία, πυρετός (συχνότερα HSV-1, αλλά δύναται να συμβεί).

7.8 Ψυχοσεξουαλικές & κοινωνικές συνέπειες

Ο χρόνιος χαρακτήρας και ο φόβος μετάδοσης οδηγούν σε άγχος, ντροπή, ενοχές και
αποφυγή σεξουαλικής επαφής. Η ενημέρωση, η επικοινωνία με σύντροφο και, όπου χρειάζεται,
η ψυχολογική υποστήριξη βελτιώνουν ουσιαστικά την προσαρμογή (βλ. Section 13).

7.9 Μίνι αλγόριθμος αξιολόγησης επιπλοκών

Red flags; Νευρολογικά συμπτώματα, επίσχεση ούρων, έντονος πυρετός, οφθαλμικός πόνος →
επείγουσα παραπομπή/ΕΝΥ κατά ένδειξη.
Τοπικές επιπλοκές; Διάγνωση/θεραπεία επιμόλυνσης, αναλγησία, φροντίδα τραύματος.
Πρωκτίτιδα; Έλεγχος για άλλα ΣΜΝ, συμπτωματική αγωγή + αντιιικά.
Εγκυμοσύνη/νεογνό; Μαιευτική/νεογνολογική ομάδα, προφύλαξη, επιλογή τοκετού.
Ανοσοκαταστολή/ανθεκτικότητα; Εξειδικευμένος έλεγχος ευαισθησίας, εναλλακτικά αντιιικά.

Πότε να αναζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια

Επίμονες/εκτεταμένες βλάβες, υψηλός πυρετός ή έντονος πόνος
Δυσκολία/αδυναμία ούρησης
Σημεία μηνιγγισμού ή νευρολογικού ελλείμματος
Οφθαλμικός πόνος/θάμβος όρασης
Εγκυμοσύνη με νέες βλάβες ή πρόδρομα συμπτώματα
Βλάβες σε ανοσοκατεσταλμένο ασθενή

Η έγκαιρη αναγνώριση των επιπλοκών μεταβάλλει τη θεραπευτική στρατηγική και μειώνει
τον κίνδυνο μόνιμων συνεπειών. Στα επόμενα τμήματα αναλύονται η εγκυμοσύνη (Section 8)
και η θεραπευτική προσέγγιση (Sections 9–11).

HSV-2 στην Εγκυμοσύνη

Η λοίμωξη από HSV-2 κατά την εγκυμοσύνη αφορά πρωτίστως τον κίνδυνο για το νεογνό
στον τοκετό. Η διαχείριση εστιάζει στην πρόληψη νέας λοίμωξης στο τρίτο τρίμηνο,
στην αναγνώριση βλαβών στον τοκετό και στη μείωση υποτροπών γύρω από τις 36+ εβδομάδες
(κατασταλτική αγωγή). Οι διεθνείς οδηγίες (CDC, RCOG/BASHH) παρέχουν σαφή πλαίσια, που συνοψίζονται εδώ.

Κεντρικοί στόχοι:

Αποτροπή νέας λοίμωξης στα τέλη της κύησης (υψηλός κίνδυνος μετάδοσης στο νεογνό).
Έλεγχος για βλάβες/πρόδρομα συμπτώματα στον τοκετό και επιλογή ασφαλέστερου τρόπου γέννας.
Καταστολή υποτροπών με αντιιικά από 36 εβδομάδες για μείωση βλαβών/καισαρικών λόγω έρπητα.

8.1 Κίνδυνος κάθετης μετάδοσης – τι καθορίζει τον κίνδυνο;

Κατάσταση μητέρας	Εκτιμώμενος κίνδυνος στο νεογνό	Σχόλιο
Πρωτολοίμωξη κοντά στον τοκετό	Υψηλός (~30–50%)	Μεγάλο ιικό φορτίο/χωρίς αντισώματα· απαιτεί εξειδικευμένη διαχείριση.
Τεκμηριωμένη υποτροπιάζουσα λοίμωξη	Χαμηλός (<1%)	Κίνδυνος αυξάνει μόνο αν υπάρχουν βλάβες/πρόδρομα στον τοκετό.
Πρωτολοίμωξη στο 1ο μισό της κύησης	Χαμηλός (<1%)	Υπάρχει χρόνος για ορομετατροπή μέχρι τον τοκετό.

Τα παραπάνω ποσοστά προέρχονται από τις οδηγίες CDC και αφορούν κίνδυνο μετάδοσης κατά τον τοκετό.

8.2 Προγεννητική ενημέρωση & πρόληψη

Μη συνιστάται καθολικός ορολογικός έλεγχος (IgG) σε όλες τις εγκύους.
Έχει θέση τύπου-ειδική IgG όταν η έγκυος δεν έχει ιστορικό έρπητα αλλά ο/η σύντροφος είναι γνωστός/ή φορέας, για εξατομικευμένη συμβουλευτική.
3ο τρίμηνο: Αν η έγκυος δεν έχει γνωστό έρπητα γεννητικών,
συνιστάται αποχή από κολπική επαφή με σύντροφο με γνωστό/ύποπτο γεννητικό έρπη και
αποχή από στοματογεννητική επαφή με σύντροφο με ενεργό ή πρόσφατο επιχείλιο έρπη (πρόληψη HSV-1 γεννητικού).

8.3 Ασφάλεια αντιιικών στην κύηση

Το acyclovir θεωρείται φάρμακο χαμηλού κινδύνου και έχει ευρέως χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια
σε όλα τα τρίμηνα. Το valacyclovir και το famciclovir έχουν πιο περιορισμένα
ανθρώπινα δεδομένα, αλλά οι προκλινικές μελέτες υποστηρίζουν χαμηλό κίνδυνο.
Σε σοβαρή νόσο (π.χ. διασπορά, ηπατίτιδα, CNS) ενδείκνυται IV acyclovir άμεσα.

Red flags στην κύηση:
πυρετός με υψηλές τρανσαμινάσες χωρίς σαφή αιτία, έντονη κακουχία ± χωρίς ορατές βλάβες →
σκέψου HSV ηπατίτιδα (σπάνια αλλά θανατηφόρα) και ξεκίνα επειγόντως IV acyclovir έως επιβεβαίωση.

8.4 Κατασταλτική αγωγή (36+ εβδομάδες)

Σε γυναίκες με ιστορικό υποτροπών γεννητικού έρπητα, η κατασταλτική αγωγή από τις 36 εβδομάδες
μειώνει τις υποτροπές στο τέλος της κύησης και μειώνει τις καισαρικές που γίνονται λόγω ενεργών βλαβών
(δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο νεογνικής μετάδοσης).

Σχήμα (από 36 εβδομάδες)	Δοσολογία	Σχόλιο
Acyclovir	400 mg από του στόματος 3×/ημ	Σχήμα επιλογής στην κύηση.
Valacyclovir	500 mg από του στόματος 2×/ημ	Εναλλακτική καταστολή.

Τα παραπάνω δοσολογικά σχήματα είναι τα συνιστώμενα από τις οδηγίες CDC για καταστολή υποτροπών στην κύηση.

8.5 Διαχείριση στον τοκετό

Στην αρχή του τοκετού: Λεπτομερές ιστορικό για πρόδρομα (κάψιμο/πόνος) και
επισκόπηση για βλάβες. Αν δεν υπάρχουν συμπτώματα/σημεία, προχωρά κολπικός τοκετός.
Ενεργές βλάβες ή πρόδρομα στον τοκετό: καισαρική τομή για μείωση κινδύνου νεογνικής λοίμωξης.
Πρωτολοίμωξη κοντά στον τοκετό: απαιτείται εξειδικευμένη αντιμετώπιση (συνεργασία με ιατρική εμβρύου-μητέρας/λοιμωξιολόγο).

Σημείωση για Ηνωμένο Βασίλειο (RCOG/BASHH): Η κοινή οδηγία 2024 υπογραμμίζει
ισχυρότερη σύσταση να προσφέρεται κολπικός τοκετός σε γυναίκες με υποτροπιάζουσα λοίμωξη
χωρίς βλάβες στον τοκετό, με πρόσθετες ενότητες για PPROM και αλγόριθμο διαχείρισης.

8.6 Ειδικές καταστάσεις

PPROM (πρόωρη ρήξη υμένων πριν από τον τοκετό): ακολουθείται εξειδικευμένος αλγόριθμος
ανά ιστορικό (πρωτολοίμωξη/υποτροπή) και παρουσία βλαβών· αναφορά στις ενημερωμένες οδηγίες RCOG/BASHH 2024.
Σοβαρή νόσος (διασπορά/CNS/ηπατίτιδα): άμεση IV acyclovir και στενή παρακολούθηση.
Συν-λοίμωξη HIV: απαιτείται συνεννόηση με ομάδα υψηλού κινδύνου/ειδικούς.

8.7 Λοχεία & Θηλασμός

Ο θηλασμός είναι επιτρεπτός όταν δεν υπάρχουν βλάβες στον μαστό και όλες οι άλλες βλάβες καλύπτονται πλήρως.
Για βλάβη στον ένα μαστό: θήλασε από τον άλλο μαστό, κάλυψε επαρκώς τις βλάβες και τήρησε σχολαστική υγιεινή χεριών.
Αν υπάρχει ενεργή βλάβη στο μαστό: μην θηλάζεις από τον συγκεκριμένο μαστό·
άντλησε και απόρριψε το γάλα από τον προσβεβλημένο μαστό μέχρι την πλήρη επούλωση.
Acyclovir θεωρείται συμβατό με τον θηλασμό.

Προστασία νεογνού μετά τη γέννα: Αποφυγή επαφής του νεογνού με
επιχείλιες/δερματικές βλάβες σε φροντιστές· όχι φιλιά όταν υπάρχει «κρύωμα»/επιχείλιος έρπης·
σχολαστικό πλύσιμο χεριών/κάλυψη βλαβών.

8.8 Το νεογνό – τι κάνουμε;

Σε τοκετό με ενεργές μητρικές βλάβες ή υψηλή υποψία:
ο παιδίατρος μπορεί να ζητήσει PCR/καλλιέργειες επιφανειών και στενή κλινική παρακολούθηση.
Η λεπτομερής διαχείριση ακολουθεί τις οδηγίες της American Academy of Pediatrics (AAP).
Συμπτώματα νεογνικού έρπητα (πρώτες εβδομάδες): πυρετός/υποθερμία, λήθαργος, κακή σίτιση,
ερεθισμός, εξάνθημα/φυσαλίδες, σπασμοί· επείγουσα εκτίμηση.

8.9 Mini-Checklist για την έγκυο με HSV-2

Ενημέρωση/πρόληψη νέας λοίμωξης στο 3ο τρίμηνο (αποφυγή επαφών υψηλού κινδύνου).
Κατασταλτική αγωγή από 36 εβδομάδες εάν υπάρχει ιστορικό υποτροπών.
Στον τοκετό: επιμελής κλινικός έλεγχος για βλάβες/πρόδρομα.
Βλάβες/πρόδρομα στον τοκετό → καισαρική.
Μετά τη γέννα: οδηγίες θηλασμού/κάλυψης βλαβών & ενημέρωση φροντιστών.
Συντονισμός με παιδίατρο για επιτήρηση νεογνού όπου ενδείκνυται.

⚕️ Σημαντική αποποίηση: Οι αποφάσεις στην κύηση λαμβάνονται πάντα
σε συνεργασία με μαιευτήρα/γυναικολόγο, λοιμωξιολόγο και παιδίατρο, με βάση την
εξατομίκευση κινδύνου και τις εκάστοτε οδηγίες.

9.Θεραπευτικές Επιλογές

Η αντιμετώπιση του HSV-2 στοχεύει στη μείωση διάρκειας/έντασης των επεισοδίων,
στην ελάττωση της ασυμπτωματικής αποβολής και στη μείωση του κινδύνου μετάδοσης
στον/στη σύντροφο. Η θεραπεία διακρίνεται σε: α) αγωγή πρώτου επεισοδίου,
β) επεισοδιακή αγωγή υποτροπών και γ) χρόνιο κατασταλτικό σχήμα.
Βασίζεται στις νουκλεοσιδικές/νουκλεοτιδικές αναλογίες: acyclovir,
valacyclovir και famciclovir.

Γενικά σημεία-κλειδιά

Η θεραπεία είναι συμπτωματική/κατασταλτική· ο ιός παραμένει λανθάνων.
Η έγκαιρη έναρξη (<72 ώρες από την έναρξη βλαβών ή στο πρόδρομο) βελτιώνει τα αποτελέσματα.
Η καταστολή μειώνει τις υποτροπές και την αποβολή ιού· ωφελεί σε συχνές υποτροπές ή σε serodiscordant ζευγάρια.

9.1 Πρώτο επεισόδιο (First clinical episode)

Το πρώτο κλινικό επεισόδιο είναι συνήθως βαρύτερο· συστήνεται ένα από τα παρακάτω σχήματα για 7–10 ημέρες (παράταση αν δεν έχει επέλθει πλήρης επούλωση):

Φάρμακο	Δοσολογία	Σχόλια
Acyclovir	400 mg από του στόματος 3×/ημ για 7–10 ημέρες	Κλασική επιλογή· δυνατότητα παράτασης
Valacyclovir	1.000 mg από του στόματος 2×/ημ για 7–10 ημέρες	Βολικό (λιγότερες δόσεις)
Famciclovir	250 mg από του στόματος 3×/ημ για 7–10 ημέρες	Εναλλακτική

9.2 Επεισοδιακή αγωγή υποτροπών (Recurrent, episodic)

Ξεκίνα όσο το δυνατόν νωρίτερα (πρόδρομο ή <24–48 ώρες από την έναρξη). Επιλέγεται ένα από τα ισοδύναμα σχήματα:

Φάρμακο	Δοσολογία	Διάρκεια
Acyclovir	400 mg 3×/ημ	5 ημέρες
Acyclovir	800 mg 2×/ημ	5 ημέρες
Acyclovir	800 mg 3×/ημ	2 ημέρες
Valacyclovir	500 mg 2×/ημ	3 ημέρες
Valacyclovir	1.000 mg 1×/ημ	5 ημέρες
Famciclovir	1.000 mg 2×/ημ	1 ημέρα
Famciclovir	125 mg 2×/ημ	5 ημέρες
Famciclovir	500 mg εφάπαξ, και μετά 250 mg 2×/ημ	2 ημέρες

9.3 Κατασταλτική αγωγή (Suppressive therapy)

Συστήνεται όταν οι υποτροπές είναι συχνές (π.χ. ≥6/έτος ή έντονα συμπτωματικές),
όταν επηρεάζεται η ποιότητα ζωής ή για μείωση κινδύνου μετάδοσης σε ζευγάρια με
διαφορετικό ορολογικό προφίλ. Επανεκτίμηση ετησίως.

Φάρμακο	Δοσολογία (χρόνια καταστολή)	Σχόλια
Acyclovir	400 mg 2×/ημ	Καλή αποτελεσματικότητα/κόστος
Valacyclovir	500 mg 1×/ημ ή 1.000 mg 1×/ημ	Τα 500 mg μπορεί να είναι λιγότερο αποτελεσματικά σε ≥10 υποτροπές/έτος
Famciclovir	250 mg 2×/ημ	Ίσως λιγότερο αποτελεσματικό στη μείωση του shedding έναντι valacyclovir

Μείωση μετάδοσης σε ζευγάρια: Η καθημερινή καταστολή με valacyclovir σε συνδυασμό με
συνεπή χρήση προφυλακτικού και αποχή στις εξάρσεις μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο.

9.4 Σοβαρή νόσος / ενδείξεις για IV θεραπεία

Εκτεταμένη νόσος με σημαντική δυσφαγία/αφυδάτωση ή αδυναμία λήψης από του στόματος αγωγής.
Νευρολογική εμπλοκή (π.χ. μηνιγγίτιδα/Mollaret, εγκεφαλίτιδα), ηπατίτιδα από HSV,
βαρειά ανοσοκαταστολή.

Ενδεικτικό σχήμα: Acyclovir IV 5–10 mg/kg κάθε 8 ώρες (προσαρμογή σε νεφρική λειτουργία)
για 2–7 ημέρες και στη συνέχεια per os για συνολικά ≥10 ημέρες (ανά κλινική ανταπόκριση).

9.5 Ανθεκτικός HSV (κυρίως σε σοβαρή ανοσοκαταστολή)

Υποψία όταν οι βλάβες δεν βελτιώνονται μετά από επαρκές σχήμα acyclovir/valacyclovir.
Απαιτείται καλλιέργεια/ευαισθησία και εξειδικευμένη καθοδήγηση.
Εναλλακτικά φάρμακα (π.χ. foscarnet) χρησιμοποιούνται υπό νοσηλεία.

9.6 Ειδικοί πληθυσμοί & προσαρμογές

Πληθυσμός	Σκέψεις/προσαρμογές
Νεφρική δυσλειτουργία	Απαιτείται προσαρμογή δόσης για όλα τα σχήματα· επαρκής ενυδάτωση (κίνδυνος κρυσταλλουρίας κυρίως με acyclovir).
Εγκυμοσύνη	Βλ. Section 8: ασφάλεια acyclovir, καταστολή από 36 εβδομάδες, διαχείριση στον τοκετό.
HIV λοίμωξη	Συχνότερες/βαρύτερες υποτροπές· ίδια σχήματα, συχνά χρειάζεται καταστολή. Διερεύνηση ανθεκτικότητας εάν μη ανταπόκριση.
Ηλικιωμένοι/πολυφαρμακία	Έλεγχος eGFR, προσοχή σε ταυτόχρονη λήψη νεφροτοξικών.

9.7 Ανεπιθύμητες ενέργειες & αλληλεπιδράσεις

Συχνές: ναυτία, κεφαλαλγία, κοιλιακό άλγος, κόπωση.
Λιγότερο συχνές: εξάνθημα, ζάλη.
Σπάνιες/σοβαρές: νεφρική δυσλειτουργία (κυρίως IV acyclovir ή αφυδάτωση),
νευροτοξικότητα σε νεφρική ανεπάρκεια.
Αλληλεπιδράσεις: προσοχή με άλλα νεφροτοξικά (π.χ. IV σκιαγραφικά, αμινογλυκοσίδες).
Η επαρκής ενυδάτωση είναι κρίσιμη.

9.8 Υποστηρικτικά μέτρα & αυτοφροντίδα

Αναλγητικά/αντιπυρετικά κατά ένδειξη.
Χλιαρές πλύσεις· ήπια υγιεινή χωρίς ερεθιστικά σαπούνια.
Τοπική λιδοκαΐνη gel για βραχεία ανακούφιση άλγους (προσεκτική χρήση).
Ελεύθερα βαμβακερά εσώρουχα, αποφυγή τριβής.
Αποχή από σεξουαλική επαφή έως πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες.
Δεν συνιστώνται τοπικά αντιιικά/κορτικοστεροειδή για γεννητικό έρπη.

9.9 Επιλογή στρατηγικής – Mini αλγόριθμος

Πρώτο επεισόδιο; → Σχήμα 7–10 ημερών (βλ. 9.1).
Υποτροπή με σαφή έναρξη; → Επεισοδιακή αγωγή (βλ. 9.2) εντός 24–48 ωρών.
≥6 υποτροπές/έτος ή υψηλό άγχος/μετάδοση σε serodiscordant ζευγάρι; →
Καταστολή (βλ. 9.3), επανεκτίμηση ανά 6–12 μήνες.
Σοβαρή/εκτεταμένη νόσος ή αδυναμία από του στόματος; →
IV acyclovir (βλ. 9.4).
Υποψία ανθεκτικότητας; → Καλλιέργεια/ευαισθησία & παραπομπή (βλ. 9.5).

9.10 Συμβουλευτική & διαχείριση συντρόφων

Ενημέρωση για πρόδρομα και αποφυγή επαφής στις εξάρσεις.
Συνεπής χρήση προφυλακτικού σε όλες τις διεισδυτικές επαφές.
Σκέψη για καταστολή όταν ο/η σύντροφος είναι HSV-2 αρνητικός/ή.
Έλεγχος για άλλα ΣΜΝ κατά ένδειξη (HIV, σύφιλη κ.ά.).

⚕️ Σημαντική υπενθύμιση: Οι δοσολογίες και οι ενδείξεις εξατομικεύονται από επαγγελματία υγείας
με βάση το ιστορικό, τη νεφρική λειτουργία και τις συννοσηρότητες. Το κείμενο είναι εκπαιδευτικό.

10.Φαρμακευτικές Αντιμετωπίσεις (Acyclovir, Valacyclovir, Famciclovir)

Τα acyclovir, valacyclovir και famciclovir αποτελούν τη βάση της
φαρμακευτικής θεραπείας του γεννητικού έρπητα (HSV-2). Είναι νουκλεο(σι)δικά ανάλογα που στοχεύουν την
DNA πολυμεράση του ιού μετά από φωσφορυλίωση από την ιική θυμιδινική κινάση (TK).
Διαφέρουν σε προφάρμακο, βιοδιαθεσιμότητα, συχνότητα δοσολογίας και επιδράσεις στη μείωση του
shedding.

TL;DR (συνοπτική εικόνα):

Acyclovir: «πρωτότυπο» μόριο, χαμηλή στοματική βιοδιαθεσιμότητα → συχνότερες δόσεις.
Valacyclovir: προφάρμακο του acyclovir με πολύ υψηλότερη βιοδιαθεσιμότητα → λιγότερες δόσεις/ημέρα.
Famciclovir: προφάρμακο του penciclovir· καλή βιοδιαθεσιμότητα, ευέλικτα επεισοδιακά σχήματα.
Όλα απαιτούν προσαρμογή σε νεφρική δυσλειτουργία. Ενυδάτωση ιδιαίτερα με acyclovir.

10.1 Μηχανισμός Δράσης (κοινή λογική τάξης)

Εντός μολυσμένων κυττάρων ο ιός εκφράζει θυμιδινική κινάση (TK) που φωσφορυλιώνει το φάρμακο σε μονοφωσφορική μορφή.
Κυτταρικές κινάσες → δι- και τριφωσφορικά ενεργά ανάλογα νουκλεοσιδίων.
Το τριφωσφορικό ανάλογο ανταγωνίζεται τα φυσιολογικά νουκλεοτίδια και:
- αναστέλλει ανταγωνιστικά την ιική DNA πολυμεράση,
- ενσωματώνεται στο ιικό DNA → τερματισμός αλύσου,
- και μπορεί να αδρανοποιήσει το ένζυμο.
Η εκλεκτικότητα προκύπτει επειδή η ιική TK φωσφορυλιώνει πολύ αποτελεσματικότερα από τις κυτταρικές κινάσες.

10.2 Συγκριτικός πίνακας (μηχανισμός, PK, πρακτικά)

Παράμετρος	Acyclovir	Valacyclovir	Famciclovir (→ Penciclovir)
Τι είναι	Ενεργό ανάλογο γουανίνης	Προφάρμακο του acyclovir (L-valyl ester)	Προφάρμακο του penciclovir
Στοματική βιοδιαθεσιμότητα	~10–20%	Μετατρέπεται σχεδόν πλήρως σε acyclovir· ~55% απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα του acyclovir	~77% (ως έκθεση penciclovir μετά από famciclovir)
t_1/2 πλάσματος (φυσιολογική νεφρική λειτουργία)	~2.5–3.3 h	(Μετράται ως acyclovir) ~2.5–3.3 h	Penciclovir ~2–3 h (ενδοκυττάρια t_1/2 μακρύτερη)
Απέκκριση	Νεφρική (σπειραματική + σωληναριακή απέκκριση)	Ως acyclovir· κυρίως νεφρική	Ως penciclovir· νεφρική (ενεργός σωληναριακή απέκκριση)
Συχνότητα δόσεων (γενικά)	Πιο συχνή (π.χ. 3×/ημ)	Λιγότερες δόσεις (1×–2×/ημ)	Ευέλικτα σχήματα (1–3×/ημ)
Σημειώσεις	Οικονομικό· απαιτεί επιμέλεια συμμόρφωσης	Καλή καταστολή & μείωση μετάδοσης σε ζευγάρια	Ίσως λίγο λιγότερο αποτελεσματικό στη μείωση shedding

10.3 Βασικές δοσολογίες (ενήλικες, εκτός κύησης)

Τα παρακάτω αντιστοιχούν σε τυπικές επιλογές για HSV-2 (πλήρεις λεπτομέρειες στα Section 9 & οδηγίες):

10.3.1 Πρώτο κλινικό επεισόδιο

Acyclovir 400 mg από του στόματος 3×/ημ για 7–10 ημέρες (παράταση αν χρειάζεται).
Valacyclovir 1.000 mg 2×/ημ για 7–10 ημέρες.
Famciclovir 250 mg 3×/ημ για 7–10 ημέρες.

10.3.2 Επεισοδιακή αγωγή υποτροπών (έναρξη στο πρόδρομο ή <24–48 h)

Acyclovir 800 mg 2×/ημ × 5 ημέρες ή 800 mg 3×/ημ × 2 ημέρες.
Valacyclovir 500 mg 2×/ημ × 3 ημέρες ή 1.000 mg 1×/ημ × 5 ημέρες.
Famciclovir 1.000 mg 2×/ημ × 1 ημέρα ή 500 mg εφάπαξ και μετά 250 mg 2×/ημ × 2 ημέρες ή 125 mg 2×/ημ × 5 ημέρες.

10.3.3 Κατασταλτική αγωγή (χρόνια)

Acyclovir 400 mg 2×/ημ.
Valacyclovir 500 mg 1×/ημ ή 1.000 mg 1×/ημ
(τα 500 mg/ημ μπορεί να υστερούν σε ≥10 υποτροπές/έτος).
Famciclovir 250 mg 2×/ημ (ίσως λιγότερο αποτελεσματικό στη μείωση shedding έναντι valacyclovir).

Μετάδοση & καταστολή: Η καθημερινή καταστολή με valacyclovir μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης σε
οροδιαφορετικά ζευγάρια, παράλληλα με συνεπή χρήση προφυλακτικού και αποχή στις εξάρσεις.

10.4 Ειδικά για κάθε φάρμακο

10.4.1 Acyclovir

Μορφές: από του στόματος, ενδοφλέβια (IV), τοπικές (οι τοπικές δεν συνιστώνται για γεννητικό έρπη).
PK: Χαμηλή στοματική βιοδιαθεσιμότητα (~10–20%); t_1/2 ~2.5–3.3 h· νεφρική απέκκριση. Σε ανουρικούς t_1/2 μπορεί να φθάνει ~19 h.
Μηχανισμός/Αντοχή: απαιτεί ιική TK· η αντοχή σχετίζεται με μεταλλάξεις στο UL23 (TK) ή UL30 (DNA πολυμεράση).
Προσαρμογές: Απαραίτητες στη νεφρική δυσλειτουργία· προσοχή σε ηλικιωμένους· καλή ενυδάτωση, ιδίως IV (κίνδυνος κρυσταλλουρίας/νεφροπάθειας).
Αλληλεπιδράσεις: π.χ. προβενεσίδη ↑ AUC acyclovir· προσοχή με άλλα νεφροτοξικά.

10.4.2 Valacyclovir

Τι είναι: Προφάρμακο που μετατρέπεται ταχέως/σχεδόν πλήρως σε acyclovir (+ L-valine).
PK: Παρέχει ~54–55% απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα acyclovir· t_1/2 acyclovir ~2.5–3.3 h (φυσιολογική νεφρική λειτουργία). Χαμηλή σύνδεση με πρωτεΐνες.
Πλεονέκτημα: Λιγότερες δόσεις/ημέρα → καλύτερη συμμόρφωση και πρακτικότητα για χρόνια καταστολή.
Μετάδοση: 500 mg/ημ μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης σε ετεροφυλικά ζευγάρια με οροδιαφορά.
Προσαρμογές: Αναγκαίες σε νεφρική δυσλειτουργία (αποβολή ως acyclovir). Σε ESRD t_1/2 acyclovir ~14 h· αφαιρείται με αιμοκάθαρση.

10.4.3 Famciclovir (→ Penciclovir)

Τι είναι: Προφάρμακο· μεταβολίζεται γρήγορα σε penciclovir (ενεργό).
PK: Απόλυτη βιοδιαθεσιμότητα penciclovir ~77% μετά από famciclovir 500 mg· t_1/2 πλάσματος ~2–3 h· κυρίως νεφρική απέκκριση (ενεργή σωληναριακή).
Ιδιαιτερότητα: Ενδοκυττάρια t_1/2 του penciclovir-TP είναι σχετικά παρατεταμένη (σε HSV-2 ~20 h σε in-vitro δεδομένα).
Προσαρμογές: Απαραίτητες σε νεφρική δυσλειτουργία· δεν απαιτούνται σε ήπια/καλά αντιρροπούμενη ηπατική νόσο.

10.5 Νευρολογικές/βαριές μορφές & IV θεραπεία

Ενδείξεις IV acyclovir: διασπορά (πνευμονίτιδα, ηπατίτιδα), CNS (μηνιγγίτιδα/εγκεφαλίτιδα), σοβαρή ανοσοκαταστολή, αδυναμία per os.
Δοσολογία αναφοράς: Acyclovir 5–10 mg/kg IV q8h με προσαρμογή σε eGFR· συνέχιση μέχρι κλινικής βελτίωσης και στη συνέχεια από του στόματος ώστε σύνολο ≥10 ημέρες (CNS συνήθως 14–21 ημέρες IV).
HSV-2 μηνιγγίτιδα: μετά το IV, υψηλές per os δόσεις (π.χ. valacyclovir 1 g 3×/ημ) ώστε 10–14 ημέρες σύνολο.

10.6 Αντοχή & εναλλακτικά

Υποψία αντοχής όταν δεν υπάρχει ανταπόκριση σε επαρκή δόση/διάρκεια. Λήψη καλλιέργειας για phenotypic ευαισθησία.
TK/Pol μεταλλάξεις → αντοχή σε acyclovir· διασταυρούμενη αντοχή με valacyclovir· συχνά και με famciclovir.
Θεραπεία επιλογής σε αντοχή: foscarnet IV (νεφροτοξικό· απαιτεί στενή παρακολούθηση). Εξειδικευμένη καθοδήγηση.

10.7 Ασφάλεια, ανεπιθύμητες & αλληλεπιδράσεις

Συχνές: κεφαλαλγία, ναυτία, κοιλιακό άλγος, κόπωση.
Σπανιότερες: δερματικό εξάνθημα, ζάλη.
Σοβαρές (κυρίως IV/νεφρική δυσλειτουργία): οξεία νεφρική βλάβη/κρυσταλλουρία, νευροτοξικότητα (σύγχυση, τρόμος, σπασμοί).
Αλληλεπιδράσεις: Προβενεσίδη ↑ AUC acyclovir· προσοχή με άλλα νεφροτοξικά (αμινογλυκοσίδες, IV σκιαγραφικά). Θειαζιδικά διουρητικά χωρίς κλινικά σημαντική επίδραση στη φαρμακοκινητική acyclovir.

10.8 Προσαρμογές δόσης (γενικές αρχές)

Όλα τα σχήματα χρειάζονται προσαρμογή σε μειωμένο eGFR (ιδίως <50–60 mL/min/1.73m²).
Σε αιμοκάθαρση: acyclovir/valacyclovir αφαιρούνται εν μέρει· μπορεί να απαιτείται δόση μετά την συνεδρία.
Ηπατική νόσος: valacyclovir/acyclovir – συνήθως όχι προσαρμογή· famciclovir – όχι σε καλά αντιρροπούμενη νόσο (ελέγχεται t_max).
Ακολουθείται πάντα το επίσημο ΠΧΠ/label του συγκεκριμένου σκευάσματος.

10.9 Κύηση/Θηλασμός – υπενθύμιση

Acyclovir: εκτενής εμπειρία ασφαλείας σε κύηση· IV σε σοβαρή νόσο. Θεωρείται συμβατό με θηλασμό.
Valacyclovir: μετατρέπεται σε acyclovir· μικρές ποσότητες acyclovir στο μητρικό γάλα έχουν περιγραφεί. Κλινική κρίση/όφελος θηλασμού.
Καταστολή 36+ εβδομάδες για υποτροπές: acyclovir 400 mg 3×/ημ ή valacyclovir 500 mg 2×/ημ· διαχείριση τοκετού όπως στο Section 8.

10.10 Πρακτικός mini-οδηγός επιλογής

Χρειάζεσαι απλότητα/συμμόρφωση; → Valacyclovir 1×/ημ (καταστολή) ή 1×/ημ ×5 (επεισοδιακά).
Κόστος/διαθεσιμότητα; → Acyclovir (οικονομικό· δόσεις συχνότερα).
Ευέλικτα επεισοδιακά σχήματα/μονοήμερη αγωγή; → Famciclovir.
Σοβαρή/CNS/διασπορά; → Acyclovir IV με προσαρμογή νεφρικής λειτουργίας.
Αντοχή σε acyclovir/valacyclovir (± famciclovir); → Foscarnet υπό ειδικό.

⚕️ Υπενθύμιση ασφαλείας: Οι δοσολογίες εξατομικεύονται από επαγγελματία υγείας με βάση ιστορικό,
eGFR, φάρμακα και κλινική εικόνα. Το κείμενο είναι εκπαιδευτικό και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή.

11.Φαρμακευτικές Αντιμετωπίσεις (Acyclovir, Valacyclovir κ.ά.)

Η αντιμετώπιση του HSV-2 βασίζεται κυρίως σε
αντιιικά φάρμακα τα οποία αναστέλλουν τον πολλαπλασιασμό
του ιού, μειώνουν τη διάρκεια των επεισοδίων και περιορίζουν τη
συχνότητα των υποτροπών.
Δεν εκριζώνουν τον ιό από τον οργανισμό, αλλά προσφέρουν σημαντική
ανακούφιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής.

🔬 Κύριες κατηγορίες φαρμάκων

Acyclovir (Ακυκλοβίρη): το πρώτο και πιο μελετημένο αντιιικό.
Valacyclovir (Βαλακυκλοβίρη): προφάρμακο του acyclovir με καλύτερη απορρόφηση από το γαστρεντερικό.
Famciclovir (Φαμσικλοβίρη): προφάρμακο της penciclovir με παρόμοια δράση.

⚕️ Δοσολογικά σχήματα

Φάρμακο	Πρωτογενής λοίμωξη	Υποτροπές	Κατασταλτική θεραπεία
Acyclovir	400 mg 3x/ημέρα για 7–10 ημέρες	800 mg 2x/ημέρα για 5 ημέρες	400 mg 2x/ημέρα
Valacyclovir	1000 mg 2x/ημέρα για 7–10 ημέρες	500 mg 2x/ημέρα για 3 ημέρες	500–1000 mg 1x/ημέρα
Famciclovir	250 mg 3x/ημέρα για 7–10 ημέρες	1000 mg 2x/ημέρα για 1 ημέρα	250 mg 2x/ημέρα

💊 Μηχανισμός δράσης

Τα αντιιικά φάρμακα είναι ανάλογα νουκλεοσιδίων.
Ενεργοποιούνται εντός των μολυσμένων κυττάρων με τη βοήθεια της
ιικής θυμιδινικής κινάσης και στη συνέχεια αναστέλλουν τη
DNA πολυμεράση του HSV.
Το αποτέλεσμα είναι η παρεμπόδιση της αντιγραφής του ιικού DNA.

⏱️ Πλεονεκτήματα έγκαιρης θεραπείας

Μειώνει τη διάρκεια και την ένταση των συμπτωμάτων.
Επιταχύνει την επούλωση των βλαβών.
Περιορίζει την ιογενή αποβολή → μικρότερη μεταδοτικότητα.
Βελτιώνει την ποιότητα ζωής.

⚠️ Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες

Γαστρεντερικές διαταραχές (ναυτία, διάρροια).
Κεφαλαλγία και ζάλη.
Νεφροτοξικότητα (ιδίως με υψηλές δόσεις acyclovir).
Σπάνια: νευρολογικές εκδηλώσεις (σύγχυση, σπασμοί).

👩‍⚕️ Κατευθυντήριες οδηγίες

Οι διεθνείς οδηγίες (CDC, WHO) συνιστούν:

Έναρξη θεραπείας εντός 48 ωρών από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Ενημέρωση του ασθενούς για τις υποτροπές και την πιθανότητα
κατασταλτικής αγωγής σε συχνά επεισόδια.
Προσαρμογή δόσης σε νεφρική δυσλειτουργία.

Συνοπτικά:
Acyclovir, Valacyclovir και Famciclovir αποτελούν τη βάση της
φαρμακευτικής αγωγής του HSV-2.
Δεν εξαλείφουν τον ιό, αλλά μειώνουν τις υποτροπές και την πιθανότητα μετάδοσης.

12.Μακροχρόνια Διαχείριση & Πρόληψη Υποτροπών

Ο γεννητικός έρπης από HSV-2 είναι μια χρόνια κατάσταση με φάσεις ύφεσης και έξαρσης.
Στόχος της μακροχρόνιας διαχείρισης είναι:
α) λιγότερες και ηπιότερες υποτροπές,
β) ελαχιστοποίηση της ιογενούς αποβολής (shedding) και της μετάδοσης,
γ) βελτίωση της ποιότητας ζωής και της σεξουαλικής ευεξίας.

Τρία πυλώνες μακροχρόνιας φροντίδας

Ιατρική στρατηγική: επεισοδιακή αγωγή έγκαιρα ή/και χρόνια καταστολή.
Τροποποίηση παραγόντων πυροδότησης: στρες, έμμηνος κύκλος, τραυματισμοί βλεννογόνου κ.ά.
Σεξουαλική υγεία & επικοινωνία: προφύλαξη, αποχή σε εξάρσεις, ενημέρωση συντρόφου, κοινές αποφάσεις.

11.1 Επιλογή θεραπευτικής στρατηγικής (episodic vs suppressive)

Σενάριο	Προτεινόμενη προσέγγιση	Σχόλια
Σπάνιες/ήπιες υποτροπές	Επεισοδιακή αγωγή με έναρξη στο πρόδρομο (<24–48 h)	Διατήρησε «κιτ πρώτης βοήθειας» με αντιιικό
Συχνές/επίμονες υποτροπές ή μεγάλη ψυχολογική επιβάρυνση	Χρόνια καταστολή (valacyclovir/acyclovir)	Επανεκτίμηση ανά 6–12 μήνες για πιθανή διακοπή δοκιμαστικά
Serodiscordant ζευγάρι (ο/η σύντροφος HSV-2 αρνητικός/ή)	Καταστολή + συνεπής προφύλαξη + αποχή σε εξάρσεις	Μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο μετάδοσης

11.2 «Outbreak Action Plan» (πλάνο δράσης σε έξαρση)

Αναγνώρισε πρόδρομα συμπτώματα: μυρμήγκιασμα, καύσος, άλγος.
Ξεκίνα άμεσα το επεισοδιακό σχήμα που έχεις συμφωνήσει με τον/την γιατρό σου.
Τοπική φροντίδα (χλιαρές πλύσεις, αναλγητικά, άνετα ρούχα· βλ. Section 9).
Αποχή από σεξουαλική επαφή μέχρι πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες.
Κατέγραψε το επεισόδιο (ημ/νία, trigger, διάρκεια) στο «ημερολόγιο υποτροπών».

11.3 Trigger management (παράγοντες πυροδότησης)

Στρες/έλλειψη ύπνου: βασικός παράγοντας για πολλούς· στόχευσε 7–9 ώρες ύπνου, τεχνικές χαλάρωσης.
Ορμονικές μεταβολές: σε μερικές γυναίκες οι υποτροπές σχετίζονται με την εμμηνορρυσία·
συζήτησε «περιεμμηνορροϊκή» σύντομη καταστολή κατά περίπτωση.
Έντονη τριβή/μικροτραυματισμοί: λιπαντικά με βάση το νερό, ήπια δραστηριότητα στην περιοχή όταν υπάρχει ευαισθησία.
Άλλες λοιμώξεις/πυρετός: γενική φροντίδα υγείας & έγκαιρη αντιμετώπιση.
UV/ήλιος, εξάντληση: γενικά μέτρα προστασίας & ανάπαυση.

11.4 Κατασταλτική θεραπεία: πρακτικά

Επανεκτίμηση κάθε 6–12 μήνες:
- έχει μειωθεί η συχνότητα/βαρύτητα;
- εξακολουθεί να είναι σημαντική η μείωση της μετάδοσης για το ζευγάρι;
- υπάρχουν ανεπιθύμητες ενέργειες/νεφρική δυσλειτουργία που απαιτούν προσαρμογή;
Διακοπή δοκιμαστικά (π.χ. μετά από 1 χρόνο σταθερής ύφεσης):
ενημέρωσε τον/την γιατρό, κράτησε επεισοδιακό σχήμα διαθέσιμο· αν οι υποτροπές επιστρέψουν/ενοχλούν, επανεκκινείς καταστολή.
Παρακολούθηση ασφάλειας: σε υγιή άτομα δεν απαιτούνται συστηματικές εξετάσεις·
σε νεφρική νόσο/ηλικιωμένους μπορεί να χρειάζεται περιοδικός έλεγχος eGFR.

11.5 Μείωση κινδύνου μετάδοσης (risk reduction)

Μέτρο	Επίδραση	Σημειώσεις
Αποχή σε εξάρσεις/πρόδρομα	Μεγάλη μείωση	Μηδενίζεις επαφή με μολυσμένη επιφάνεια
Συνεπής χρήση προφυλακτικού/οδοντικού φράγματος	Σημαντική μείωση	Δεν καλύπτει 100% το δέρμα γύρω από τα γεννητικά
Καθημερινή καταστολή (π.χ. valacyclovir)	Επιπλέον μείωση shedding/μετάδοσης	Ιδιαίτερα χρήσιμη σε serodiscordant ζευγάρια

Συνδυασμός μέτρων = καλύτερη προστασία. Η πλήρης κατάργηση κινδύνου δεν είναι εφικτή εκτός από αποχή.

11.6 Επικοινωνία με σύντροφο & ψυχολογική υποστήριξη

Η ανοιχτή, ειλικρινής συζήτηση μειώνει το άγχος και βελτιώνει τη συνεργασία στο ζευγάρι.

Mini-«script» γνωστοποίησης

«Έχω διαγνωστεί με γεννητικό έρπη (HSV-2). Διαχειρίζεται με φάρμακα και προφυλάξεις.»
«Θέλω να σε προστατεύσω· προτείνω προφυλακτικό, αποχή όταν έχω συμπτώματα και, αν θες, καταστολή.»
«Μπορούμε να μιλήσουμε σε γιατρό μαζί για όλες τις επιλογές.»

Αν το άγχος/στιγματισμός παραμένει, η συμβουλευτική (π.χ. με ψυχολόγο) ή ομάδες υποστήριξης
βοηθούν ουσιαστικά (βλ. Section 13 για ψυχοκοινωνικά).

11.7 Σεξουαλική πρακτική & «φραγμοί»

Προφυλακτικά σε κάθε διεισδυτική επαφή· οδοντικά φράγματα στη στοματογεννητική.
Λιπαντικά (νερού/σιλικόνης) για μείωση τριβής/μικροτραυματισμών.
Εναλλακτικές μορφές οικειότητας κατά το διάστημα επούλωσης, ώστε να διατηρείται η επαφή χωρίς κίνδυνο.

11.8 Έλεγχος για άλλα ΣΜΝ & υγεία συνολικά

Περιοδικός έλεγχος για HIV/σύφιλη/γονόρροια/χλαμύδια κατά ένδειξη ή όταν αλλάζει το σεξουαλικό ρίσκο.
Εμβολιασμοί (HPV, ηπατίτιδες) σύμφωνα με την ηλικία/οδηγίες.

11.9 Ταξίδια, σπορ & καθημερινότητα

Έχε πάντα «stand-by» αντιιικό (στο σπίτι/τσάντα) για έγκαιρη έναρξη.
Σε αθλήματα/ποδηλασία: προτίμησε ρούχα που δεν τρίβουν την περιοχή· χρησιμοποίησε λιπαντικό φραγμό εφόσον χρειάζεται.
Πρόσεξε την ενυδάτωση και τον ύπνο, ειδικά σε έντονους ρυθμούς.

11.10 Συμπληρώματα & «φυσικές» προσεγγίσεις (με προσοχή)

Δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι συγκεκριμένα συμπληρώματα προλαμβάνουν αξιόπιστα υποτροπές.
Απόφυγε πρακτικές που ερεθίζουν τον βλεννογόνο ή καθυστερούν την ιατρική θεραπεία.
Για διατροφή/ανοσοποιητικό, βλ. Section 16.

11.11 Πότε να αναζητήσεις επανεκτίμηση

Υποτροπές συχνότερες/βαρύτερες παρά την καταστολή.
Βλάβες που δεν επουλώνονται ή διαρκούν >2–3 εβδομάδες.
Σημεία ανεπιθύμητων από τα φάρμακα (ιδίως σε νεφρική δυσλειτουργία).
Σύλληψη/κύηση ή προγραμματισμός εγκυμοσύνης (βλ. Section 8).

Σύνοψη αποφάσεων

Διάλεξε episodic ή suppressive στρατηγική με τον/την γιατρό σου.
Κράτα κιτ άμεσης έναρξης & ημερολόγιο υποτροπών.
Εφάρμοσε συνδυαστικά μέτρα μείωσης μετάδοσης.
Φρόντισε ύπνο/στρες· προσαρμογές στη σεξουαλική πρακτική για μείωση τριβής.
Επανεκτίμηση ανά 6–12 μήνες για πιθανή διακοπή καταστολής.

Με συνεπή στρατηγική, οι περισσότεροι ασθενείς πετυχαίνουν ουσιαστικό έλεγχο των συμπτωμάτων και
ζουν με ελάχιστο αντίκτυπο στην καθημερινότητα και στις σχέσεις τους.

13.Σχέση HSV-2 με HIV & άλλα ΣΜΝ

Η σχέση του HSV-2 με τον HIV και με άλλα
σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ) είναι στενή και διπλής κατεύθυνσης:
ο HSV-2 αυξάνει την ευαλωτότητα για απόκτηση/μετάδοση HIV, ενώ ο HIV
επιδεινώνει τη φυσική ιστορία του HSV-2 (συχνότητα, βαρύτητα, διάρκεια υποτροπών).
Παράλληλα, η συν-λοίμωξη με άλλα ΣΜΝ (π.χ. σύφιλη, γονόρροια, χλαμύδια, βακτηριακή κολπίτιδα)
επηρεάζει την κλινική εικόνα και τον κίνδυνο μετάδοσης.

Βασικά σημεία-κλειδιά

Ο HSV-2 συνδέεται με διπλάσιο έως τριπλάσιο σχετικό κίνδυνο απόκτησης HIV σε εκτεθειμένα άτομα.
Οι γεννητικές ελκώσεις και η φλεγμονή αυξάνουν τη συγκέντρωση στόχων του HIV (CD4+ T-κύτταρα) στον βλεννογόνο.
Σε HIV-θετικούς, ο HSV-2 προκαλεί συχνότερες/βαρύτερες υποτροπές και παρατεταμένη ιογενή αποβολή.
Η κατασταλτική θεραπεία HSV-2 μειώνει το genital shedding HSV και, σε συν-λοίμωξη HIV/HSV-2, μπορεί να μειώσει ελαφρώς τη HIV αποβολή· δεν υποκαθιστά την ART.
Η ART (μηδενικό ιικό φορτίο = U=U) είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης μετάδοσης HIV· τα αντιερπητικά δεν αντικαθιστούν την ART.

12.1 Επιδημιολογική διασύνδεση HSV-2 → HIV

Πολυάριθμες μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με HSV-2 έχουν αυξημένο κίνδυνο να αποκτήσουν HIV
σε συγκρίσιμη έκθεση. Αυτό αποδίδεται τόσο σε βλάβες (έλκη) που διαρρηγνύουν τον βλεννογόνο,
όσο και σε υποκλινική φλεγμονή με τοπική συγκέντρωση κυττάρων-στόχων του HIV.
Η αυξημένη ευαλωτότητα είναι εμφανής τόσο σε ετεροφυλικά ζευγάρια όσο και σε άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες (MSM).

Μηχανισμός	Επίδραση στην απόκτηση HIV	Σχόλιο
Έλκη/ρηχές λύσεις συνέχειας	Απευθείας είσοδος HIV διαμέσου βλεννογόνου	Κυρίως σε ενεργές βλάβες
Υποκλινικό shedding & φλεγμονή	Χημοταξία & αύξηση CD4+/CCR5+ στον βλεννογόνο	Ακόμη και χωρίς ορατές βλάβες
Διαταραχή μικροβιώματος (π.χ. BV)	Ενίσχυση φλεγμονώδους μιλιέ	Συνεργική επίδραση με άλλα ΣΜΝ

12.2 HIV → HSV-2: τι αλλάζει;

Συχνότερες/παρατεινόμενες υποτροπές HSV-2 σε άτομα με μη ελεγχόμενο HIV ή χαμηλά CD4.
Χρόνιες ελκώσεις > 1 μήνα ή υπερτροφικές βλάβες (ιδίως περιπρωκτικά) σε AIDS.
Αντοχή στα κλασικά αντιερπητικά (acyclovir/valacyclovir/famciclovir) πιο πιθανή όταν υπάρχει βαριά ανοσοκαταστολή.

Κλινική πρακτική: Σε HIV-θετικούς με επιμένουσες ελκώσεις, σκέψου αντοχή σε ακυκλοβίρη
(μεταλλάξεις TK/DNA πολυμεράσης) και ζήτησε καλλιέργεια/ευαισθησία· ενδεχομένως foscarnet.

12.3 Αντιερπητική καταστολή & HIV

Η χρόνια καταστολή του HSV-2 σε HIV-αρνητικά άτομα δεν απέδειξε μείωση της απόκτησης HIV
σε μεγάλες κλινικές δοκιμές. Σε HIV-θετικά άτομα με HSV-2, η καταστολή μπορεί να
μειώσει ελαφρά το ιικό φορτίο HIV στο πλάσμα/γεννητικό υγρό, αλλά αυτό το όφελος είναι
πολύ μικρό σε σύγκριση με την έναρξη/τήρηση ART.

Σενάριο	Τι κάνει η καταστολή HSV-2;	Τι δεν κάνει;
HIV(-), HSV-2(+)	Μειώνει υποτροπές & HSV shedding	Δεν αποδείχθηκε μείωση απόκτησης HIV
HIV(+), HSV-2(+)	Μπορεί να μειώσει ελαφρώς HIV genital shedding/φορτίο	Δεν υποκαθιστά ART για πρόληψη μετάδοσης (U=U)

12.4 Πρακτικές συνέπειες για πρόληψη & έλεγχο

Τεστ HIV σε κάθε νέο γεννητικό έλκος ή διάγνωση HSV-2, με επανάληψη κατά ένδειξη (παράθυρο).
Συμβουλευτική μείωσης κινδύνου: αποχή σε εξάρσεις/πρόδρομα, συνεπής χρήση προφυλακτικών/οδοντικού φράγματος, λιπαντικά νερού/σιλικόνης.
PrEP: για άτομα με HSV-2 και υψηλό κίνδυνο HIV η προφύλαξη πριν την έκθεση (TDF/FTC κ.λπ.) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην πρόληψη HIV· ο HSV-2 δεν αποτελεί αντένδειξη.
PEP: μετά από υψηλού κινδύνου έκθεση, ξεκίνα εντός 72 ωρών· ενημέρωση για HSV-2 δεν αλλάζει τα κριτήρια, αλλά αυξάνει την προσοχή στη συμβουλευτική.
ART σε HIV(+): προτεραιότητα η επίτευξη μη ανιχνεύσιμου φορτίου (U=U). Εξέταση για καταστολή HSV-2 εάν συχνές ή βαριές υποτροπές.

U=U (Undetectable = Untransmittable): Άτομα με HIV σε αποτελεσματική ART και
μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο δεν μεταδίδουν σεξουαλικά τον HIV. Αυτό ισχύει ανεξάρτητα από τον HSV-2,
αλλά ο HSV-2 απαιτεί ξεχωριστή διαχείριση για άνεση/ποιότητα ζωής και μείωση έρπητα.

12.5 HSV-2 & άλλα ΣΜΝ

Σύφιλη (Treponema pallidum): η παρουσία ελκών (από HSV-2 ή σύφιλη) αυξάνει τον κίνδυνο συν-μετάδοσης. Η διαφορική διάγνωση είναι κρίσιμη (βλ. Section 5.8) και συνιστάται συν-έλεγχος με μη-τρεπονημικές/τρεπονημικές δοκιμασίες.
Γονόρροια/Χλαμύδια: η φλεγμονή/τραχηλίτιδα/ουρηθρίτιδα μπορεί να αυξήσει τη μεταδοτικότητα HSV-2 και HIV. Αν υπάρχει κλινική υποψία, έλεγχος NAAT.
HPV: δεν υπάρχει άμεση αιτιολογική σχέση, αλλά η συνύπαρξη ΣΜΝ αντανακλά κοινά προφίλ κινδύνου· εμβολιασμός HPV συνιστάται σύμφωνα με οδηγίες.
Βακτηριακή κολπίτιδα (BV): σχετίζεται με αυξημένη φλεγμονή/ευαλωτότητα στον HIV· η αντιμετώπιση BV είναι μέρος της συνολικής φροντίδας.

12.6 Ειδικά για MSM & τρανς άτομα

Υψηλότερη επίπτωση τόσο HSV-2 όσο και HIV σε ορισμένες υποομάδες· προσαρμοσμένες παρεμβάσεις πρόληψης (PrEP, εμβολιασμοί, τακτικός έλεγχος ΣΜΝ).
Περιπρωκτική εντόπιση HSV-2/πρωκτίτιδα: χαμηλό κατώφλι για NAAT πολλαπλών παθογόνων (HSV, γονόρροια, χλαμύδια, LGV) σε ορθικά δείγματα.

12.7 Κύηση, HSV-2 & HIV

Σε έγκυες με HIV, η ART μειώνει δραστικά τον κίνδυνο κάθετης μετάδοσης HIV. Η συνύπαρξη HSV-2
μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εάν υπάρχουν ενεργές βλάβες στον τοκετό (βλ. Section 8).
Η προσέγγιση εξατομικεύεται από μαιευτήρα/λοιμωξιολόγο.

12.8 Mini-αλγόριθμος κλινικής πρακτικής

Διάγνωση HSV-2; → Πρότεινε τεστ HIV και βασικό screening ΣΜΝ (σύφιλη, γονόρροια/χλαμύδια κατά ένδειξη).
Υψηλός σεξουαλικός κίνδυνος; → Εξέτασε PrEP· ενίσχυσε τη συμβουλευτική για προφυλάξεις.
HIV(+) με συχνές υποτροπές HSV-2 → Εξέτασε καταστολή HSV-2, αλλά δώσε απόλυτη προτεραιότητα σε ART & U=U.
Επίμονες βλάβες ή κακή ανταπόκριση → έλεγξε αντοχή στον HSV και σκέψου εναλλακτικά (π.χ. foscarnet) με ειδικό.
Ενημέρωση συντρόφων & κοινός σχεδιασμός: προφυλακτικό, αποχή στις εξάρσεις, πιθανή καταστολή.

Συνοπτική ουσία:
Ο HSV-2 είναι επιταχυντής κινδύνου για HIV, κυρίως μέσω ελκών και φλεγμονής.
Η πιο ισχυρή παρέμβαση για τον HIV είναι η PrEP (σε αρνητικούς) και η ART με U=U (σε θετικούς).
Η καταστολή HSV-2 βελτιώνει τα συμπτώματα και μειώνει το HSV shedding, αλλά δεν αντικαθιστά τα μέτρα HIV πρόληψης.

14.Ψυχολογικές & Κοινωνικές Επιπτώσεις

Ο γεννητικός έρπης από HSV-2 δεν επηρεάζει μόνο το σώμα·
συχνά επηρεάζει συναισθήματα, σχέσεις και αυτοεικόνα.
Το στίγμα γύρω από τα ΣΜΝ, οι φόβοι για απόρριψη και η αβεβαιότητα για τις υποτροπές
μπορούν να επιβαρύνουν την καθημερινότητα.
Με σωστή ενημέρωση, στρατηγική επικοινωνίας και υποστήριξη,
οι περισσότεροι άνθρωποι πετυχαίνουν εξαιρετική προσαρμογή.

Τι βοηθά περισσότερο;

Επαρκής γνώση (τι είναι/δεν είναι ο HSV-2, πώς μεταδίδεται, πώς ελέγχεται).
Ρεαλιστικές προσδοκίες για τα συμπτώματα και την πρόληψη μετάδοσης.
Δεξιότητες επικοινωνίας με τον/την σύντροφο.
Πλάνο φροντίδας (φαρμακευτικό & αυτοφροντίδα) που δίνει αίσθηση ελέγχου.
Ψυχολογική στήριξη εάν χρειαστεί (CBT, συμβουλευτική, ομάδες).

13.1 Συνήθεις συναισθηματικές αντιδράσεις

Αίσθημα	Πώς εκδηλώνεται	Τι βοηθά
Άγχος	Φόβος μετάδοσης/υποτροπής, υπεραγρύπνιση στο σώμα	Ενημέρωση, σαφές πλάνο πρόληψης, ασκήσεις αναπνοής
Ντροπή/ενοχή	Αρνητικός αυτοδιάλογος, αποφυγή οικειότητας	Αναπλαισίωση («είναι κοινή ιογενής λοίμωξη»), ψυχοεκπαίδευση
Θλίψη	Απώλεια ενδιαφέροντος, αίσθηση περιορισμού	Ρουτίνα αυτοφροντίδας, κοινωνική σύνδεση, άσκηση
Θυμός	Εκνευρισμός για «αδικία»/μόλυνση	Εξωτερίκευση με υγιή τρόπο, CBT, ημερολόγιο

13.2 Στίγμα & μύθοι: αναπλαισίωση

Μύθος: «Ο HSV-2 σημαίνει ανευθυνότητα.» → Πραγματικότητα: πρόκειται για πολύ συχνή ιογενή λοίμωξη· πολλά άτομα είναι ασυμπτωματικοί φορείς.
Μύθος: «Τελειώνει η σεξουαλική ζωή.» → Πραγματικότητα: με καταστολή, προφυλάξεις και επικοινωνία, οι περισσότεροι έχουν πλήρη σεξουαλική ζωή.
Μύθος: «Κανείς δεν θα με δεχτεί.» → Πραγματικότητα: Όταν το θέμα συζητείται ειλικρινά, πολλοί σύντροφοι δείχνουν κατανόηση και συνεργάζονται.

13.3 Δεξιότητες επικοινωνίας με σύντροφο

Η γνωστοποίηση («disclosure») είναι προσωπική επιλογή, αλλά συχνά μειώνει το άγχος και ενισχύει την εμπιστοσύνη.

Mini-scripts (προσαρμόσιμα):

«Θέλω να μοιραστώ κάτι για την υγεία μου: έχω γεννητικό έρπη (HSV-2). Διαχειρίζεται με φάρμακα και προφυλάξεις.»
«Μπορούμε να χρησιμοποιούμε προφυλακτικό, να αποφεύγουμε επαφή σε εξάρσεις και, αν χρειαστεί, να παίρνω καταστολή.»
«Αν έχεις απορίες, μπορώ να σου δώσω αξιόπιστες πληροφορίες ή να μιλήσουμε με γιατρό μαζί.»

Χρονισμός: επέλεξε ήρεμη στιγμή πριν τη σεξουαλική επαφή.
Τόνος: πρακτικός, χωρίς απολογητική στάση· εστίασε στην ευθύνη και τη φροντίδα.
Ερωτήσεις/αντιδράσεις: αποδέξου αρχικά συναισθήματα· προσέφερε τεκμηριωμένες απαντήσεις.

13.4 Σεξουαλική ευεξία & οικειότητα

Σχεδιασμός γύρω από υποτροπές: αποχή μέχρι πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες, εναλλακτικές μορφές οικειότητας.
Μείωση τριβής: λιπαντικά νερού/σιλικόνης, επιλογή στάσεων που ελέγχουν την πίεση/επαφή στις ευαίσθητες περιοχές.
Επικοινωνία για την επιθυμία/φόβους/όρια· συμφωνίες για προφυλάξεις.

13.5 Αυτοφροντίδα νου-σώματος (mind–body)

Πρακτική	Στόχος	Πώς
CBT (γνωστική-συμπεριφορική)	Αντιμετώπιση αρνητικών σκέψεων/στίγματος	Καταγραφή σκέψης → αναπλαισίωση → πειράματα συμπεριφοράς
Mindfulness/αναπνοές	Μείωση άγχους/υπεραγρύπνισης	5–10΄ καθημερινά (box breathing, body scan)
Ημερολόγιο υποτροπών	Αίσθηση ελέγχου & ανίχνευση triggers	Ημ/νία, συμπτώματα, πιθανό trigger, αγωγή, διάρκεια
Κίνηση/ύπνος	Στήριξη ανοσοποιητικού, διάθεσης	150’/εβδ μέτρια άσκηση, 7–9 ώρες ύπνου

13.6 Υποστήριξη & πόροι

Επαγγελματίες υγείας: γιατρός πρωτοβάθμιας, γυναικολόγος/ουρολόγος, δερματολόγος, ψυχολόγος/σεξολόγος.
Ομάδες υποστήριξης (δια ζώσης/online): κοινή εμπειρία, μείωση μοναξιάς, ανταλλαγή πρακτικών.
Αξιόπιστη ενημέρωση: οδηγίες δημόσιας υγείας/επιστημονικές εταιρείες.

13.7 Εργασία, ιδιωτικότητα & δικαιώματα

Ιδιωτικότητα υγείας: ο HSV-2 είναι προσωπική πληροφορία· δεν απαιτείται γνωστοποίηση στον χώρο εργασίας εκτός εάν επηρεάζει καθήκοντα (σπάνιο).
Διακρίσεις/στίγμα: αν υπάρξουν, αναζήτησε νομική/συμβουλευτική υποστήριξη κατά τόπο.

13.8 Σχέσεις & dating

Πότε να πω; Συνήθως πριν από τη σεξουαλική επαφή, όταν υπάρχει αμοιβαίο ενδιαφέρον.
Πώς να πω; Σύντομα, καθαρά, με έμφαση σε μέτρα πρόληψης και φροντίδα.
Και αν φοβηθώ απόρριψη; Ο/Η «σωστός/ή» σύντροφος εκτιμά την ειλικρίνεια· ταιριάζει με τις αξίες σου.

13.9 Red flags & πότε ζητάμε επιπλέον βοήθεια

Επίμονο άγχος/θλίψη που επηρεάζει δουλειά/σχέσεις >2 εβδομάδες.
Σκέψεις αυτοτραυματισμού ή απελπισίας → άμεση επικοινωνία με επαγγελματία/γραμμή βοήθειας.
Παρεμβατικός έλεγχος/κατηγορία από σύντροφο, έλλειψη συναίνεσης → θέματα ασφαλούς σχέσης.

13.10 «Pocket» εργαλεία για καθημερινότητα

Κάρτα γνώσης: τι είναι ο HSV-2, πώς μεταδίδεται, πώς δεν μεταδίδεται.
Κιτ άμεσης έναρξης: αντιιικό + οδηγίες για επεισοδιακή θεραπεία.
Ημερολόγιο υποτροπών (χαρτί/έφαρμογή).
Σενάριο γνωστοποίησης σε σημειώσεις κινητού.
Μικρή ρουτίνα anti-stress (5΄ αναπνοές + 10΄ περπάτημα).

Μήνυμα ελπίδας: Ο HSV-2 είναι διαχειρίσιμος. Με ενημέρωση, σχέδιο φροντίδας και υποστήριξη,
μπορείς να έχεις υγιείς σχέσεις, ικανοποιητική σεξουαλική ζωή και μια καθημερινότητα
με χαμηλό αντίκτυπο από τη νόσο.

15.Στρατηγικές Πρόληψης

Η πρόληψη της μετάδοσης και των υποτροπών του HSV-2 βασίζεται στη λογική των
πολλαπλών στρωμάτων (layered prevention):
ενημέρωση → συμπεριφορές → φραγμοί → αντιιική καταστολή →
έλεγχος ΣΜΝ & εμβολιασμοί. Κανένα μέτρο μόνο του δεν είναι «τέλειο»· ο συνδυασμός τους
μειώνει ουσιαστικά τον κίνδυνο.

Σύνοψη στρατηγικής (σε 30″):

Αναγνώρισε πρόδρομα & αποχή σε εξάρσεις.
Χρησιμοποίησε φραγμούς (προφυλακτικό/οδοντικό φράγμα) συστηματικά.
Σκέψου καταστολή (καθημερινό αντιιικό) αν οι υποτροπές/κίνδυνος μετάδοσης είναι σημαντικά.
Έλεγξε άλλα ΣΜΝ & ενημερώσου για εμβολιασμούς (HPV, ηπατίτιδες).
Επικοινώνησε με τον/την σύντροφο & συναποφασίστε μέτρα.

14.1 Γνώση & αναγνώριση συμπτωμάτων

Πρόδρομα: μυρμήγκιασμα/κάψιμο/υπερευαισθησία → αποχή έως πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες.
Εκπαίδευση για ασυμπτωματικό shedding: μπορεί να υπάρξει μετάδοση χωρίς ορατές βλάβες.
Ημερολόγιο υποτροπών για εντοπισμό προσωπικών triggers (στρες, τριβή, κύκλος, ασθένεια).

14.2 Φραγμοί & προστατευτικά

Τύπος επαφής	Συνιστώμενος φραγμός	Πρακτικές σημειώσεις
Κολπική/Πρωκτική	Προφυλακτικό (εξωτερικό/εσωτερικό)	Έναρξη πριν από επαφή, διατήρηση καθ’ όλη τη διάρκεια· σωστό μέγεθος· αλλαγή σε νέα επαφή.
Στοματογεννητική	Οδοντικό φράγμα ή προφυλακτικό	Αποφυγή αν υπάρχει επιχείλιος έρπης/πρόδρομα στον στόμαχο ή βλάβες στα γεννητικά.
Σεξουαλικά παιχνίδια	Προφυλακτικό στο αντικείμενο	Καθαρισμός/απολύμανση μεταξύ χρήσεων· αλλαγή προφυλακτικού ανά άτομο/στόμιο.

Λιπαντικά: νερού/σιλικόνης για μείωση τριβής & μικροτραυματισμών (όχι λιπαρά με latex).
Κάλυψη βλαβών: γάζες/επίθεματα δεν αποτελούν επαρκή προστασία για σεξ.

14.3 Αντιιική καταστολή ως πρόληψη μετάδοσης

Η καθημερινή καταστολή (π.χ. valacyclovir 500–1.000 mg 1×/ημ ή acyclovir 400 mg 2×/ημ)
μειώνει τις υποτροπές και την ιογενή αποβολή, συμβάλλοντας στη μείωση κινδύνου μετάδοσης,
ειδικά σε serodiscordant ζευγάρια. Δεν αντικαθιστά τους φραγμούς.

Πότε να το σκεφτείς;

Συχνές/ενοχλητικές υποτροπές ή έντονο άγχος μετάδοσης.
Ο/Η σύντροφος είναι HSV-2 αρνητικός/ή και επιθυμείτε επιπλέον μείωση κινδύνου.
Περίοδοι αυξημένης σεξουαλικής δραστηριότητας.

14.4 Συμπεριφορές χαμηλού κινδύνου

Αποχή σε εξάρσεις & για 2–3 ημέρες μετά την πλήρη επούλωση.
Χαμηλότερου κινδύνου πρακτικές (χωρίς επαφή με βλεννογόνους/βλάβες) όταν υπάρχει αβεβαιότητα.
Σχεδιασμός οικειότητας όταν δεν υπάρχουν πρόδρομα/ευαισθησία.

14.5 Έλεγχος για άλλα ΣΜΝ & εμβολιασμοί

Περιοδικός έλεγχος για HIV, σύφιλη, γονόρροια/χλαμύδια κατά ένδειξη ή αλλαγή συντρόφων.
Εμβολιασμοί: HPV (ηλικίες κατά οδηγίες), ηπατίτιδα Β (όλοι οι μη ανοσοποιημένοι),
ηπατίτιδα Α (ιδίως MSM/ταξίδια/επιδημιολογία).
Μικροβίωμα/κολπίτιδα: αντιμετώπιση BV μειώνει τη φλεγμονή βλεννογόνου.

14.6 Ειδικά σενάρια

Σενάριο	Εστίαση πρόληψης	Σχόλια
Εγκυμοσύνη	Αποφυγή νέας λοίμωξης 3ου τριμήνου, έλεγχος βλαβών στον τοκετό	Βλ. Section 8· καταστολή από 36 εβδομάδες σε υποτροπές.
MSM/πρωκτική επαφή	Συνεπής χρήση προφυλακτικού, λιπαντικά, έλεγχος για πρωκτίτιδα/άλλα ΣΜΝ	Χαμηλό κατώφλι για NAAT πολλαπλών παθογόνων σε ορθικά δείγματα.
Οροδιαφορετικά ζευγάρια	Καταστολή + προφυλακτικό + αποχή στις εξάρσεις	Συζητήστε και κοινή «κόκκινη γραμμή» για πρόδρομα συμπτώματα.
Πολυσυντροφικότητα/CNM	Συμφωνίες προστασίας, διαφάνεια, συχνότερος έλεγχος ΣΜΝ	Ημερολόγιο επαφών & «κανόνες» για εξάρσεις/πρόδρομα.

14.7 «Κλίμακα κινδύνου» (ενδεικτική, σχετική)

Πράξη	Χωρίς μέτρα	Με φραγμό	Φραγμός + καταστολή
Κολπική/Πρωκτική επαφή	Υψηλός	Μέτριος → Χαμηλότερος	Χαμηλός (όχι μηδενικός)
Στοματογεννητική	Χαμηλός–Μέτριος	Χαμηλότερος	Ακόμη χαμηλότερος

Η κλίμακα είναι σχετική· ο πραγματικός κίνδυνος εξαρτάται από παρουσία βλαβών, συχνότητα shedding,
χρήση φραγμών, καταστολή και μικροτραυματισμούς.

14.8 Μύθοι & πραγματικότητα για την πρόληψη

«Αν δεν υπάρχουν πληγές, δεν μεταδίδεται.» → Λάθος: υπάρχει ασυμπτωματικό shedding.
«Το προφυλακτικό μηδενίζει τον κίνδυνο.» → Λάθος: μειώνει σημαντικά, αλλά δεν καλύπτει όλο το δέρμα.
«Μεταδίδεται εύκολα από τουαλέτες/πομολά.» → Πολύ απίθανο: ο HSV-2 είναι ελυτροφόρος και εύθραυστος εκτός σώματος.

14.9 Διαπραγμάτευση ασφαλέστερου σεξ (communication)

Mini-σενάρια

«Νιώθω/νιώθουμε πιο ασφαλείς με προφυλακτικό· ας το κάνουμε συνήθεια.»
«Αν έχω μυρμήγκιασμα/κάψιμο, ας το αφήσουμε για άλλη μέρα και ας βρούμε άλλη μορφή οικειότητας.»
«Θα με βοηθούσε να έχω standby αγωγή για να ξεκινάω νωρίς όταν χρειάζεται.»

14.10 Πρόληψη νεογνικού έρπητα (υπενθύμιση)

Αποφυγή νέας λοίμωξης στο 3ο τρίμηνο (αποχή από υψηλού κινδύνου επαφές).
Καταστολή από 36 εβδομάδες σε υποτροπές· έλεγχος για βλάβες στον τοκετό.
Ενεργές βλάβες/πρόδρομα στον τοκετό → εξέταση επιλογής καισαρικής.
Μετά τη γέννα: όχι επαφή νεογνού με βλάβες/«κρύωμα» φροντιστών· σχολαστική υγιεινή (βλ. Section 8).

14.11 «Κιτ πρόληψης» τσέπης

Προφυλακτικά/οδοντικά φράγματα + λιπαντικό (νερού/σιλικόνης).
Αντιιικό για άμεση επεισοδιακή έναρξη (σύμφωνα με ιατρική οδηγία).
Σύντομες οδηγίες πρόδρομων/αποχής σε σημειώσεις κινητού.
Υπενθύμιση για έλεγχο ΣΜΝ ανά 6–12 μήνες ή κατά αλλαγή κινδύνου.

Σημαντικό: Καμία στρατηγική δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο πέρα από την αποχή.
Ο ρεαλιστικός στόχος είναι η ουσιαστική μείωση του κινδύνου με συνδυασμό μέτρων που ταιριάζουν στις ανάγκες σας.

Νομικά & Ηθικά Ζητήματα (Ιδιωτικότητα, Γνωστοποίηση, Συναίνεση)

Ο γεννητικός έρπης (HSV-2) δεν αφορά μόνο κλινικές αποφάσεις·
εγείρει επίσης ερωτήματα ιδιωτικότητας, γνωστοποίησης σε συντρόφους,
συναίνεσης στη σεξουαλική δραστηριότητα, και διαχείρισης προσωπικών δεδομένων υγείας.
Το παρόν τμήμα συνοψίζει γενικές αρχές. Οι νόμοι ποικίλλουν ανά χώρα/περιοχή· για ειδικές περιπτώσεις
απαιτείται συμβουλή νομικού.

Σημαντική αποποίηση:
Οι παρακάτω πληροφορίες έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν νομική συμβουλή.
Οι απαιτήσεις για γνωστοποίηση, η ποινικοποίηση της μετάδοσης ΣΜΝ και η υποχρεωτική δήλωση νοσημάτων
διαφέρουν ανά δικαιοδοσία.

15.1 Ιδιωτικότητα & απόρρητο υγείας

Δικαίωμα στην ιδιωτικότητα: Η διάγνωση HSV-2 είναι ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο υγείας.
Έχεις δικαίωμα να αποφασίζεις ποιος το μαθαίνει και πότε.
Ιατρικό απόρρητο: Οι επαγγελματίες υγείας υποχρεούνται να διαφυλάσσουν το απόρρητο,
με εξαιρέσεις μόνο όπου ο νόμος το απαιτεί (π.χ. συγκεκριμένα νοσήματα δημόσιας υγείας).
Ο HSV-2, στις περισσότερες δικαιοδοσίες, δεν είναι νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης.
Δικαίωμα πρόσβασης στον ιατρικό φάκελο και διόρθωσης ανακριβειών, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο προστασίας δεδομένων.

15.2 Ηθική & νομική διάσταση της γνωστοποίησης σε συντρόφους

Η ηθική υποχρέωση γνωστοποίησης σχετίζεται με τη συναίνεση του/της συντρόφου και
την πρόληψη μετάδοσης. Η νομική υποχρέωση (εάν υπάρχει) διαφέρει ανά περιοχή.

Πτυχή	Τι σημαίνει στην πράξη	Σημειώσεις
Ηθική γνωστοποίηση	Ενημερώνεις τον/την σύντροφο πριν από επαφή υψηλού κινδύνου, ώστε να συναποφασίσετε μέτρα.	Χτίζει εμπιστοσύνη, μειώνει άγχος και ρίσκο.
Νομικές απαιτήσεις	Σε ορισμένες χώρες/πολιτείες, η μη γνωστοποίηση κάποιων ΣΜΝ μπορεί να έχει κυρώσεις.	Συνήθως εστιάζουν σε λοιμώξεις με σοβαρές επιπτώσεις· ο HSV-2 συχνά δεν περιλαμβάνεται, αλλά έλεγξε τοπικό δίκαιο.

15.3 Συναίνεση στη σεξουαλική δραστηριότητα

Ενημερωμένη συναίνεση: ο/η σύντροφος έχει δικαίωμα να γνωρίζει πληροφορίες που αλλάζουν ουσιωδώς τον κίνδυνο για την υγεία του/της.
Πρακτικά: συζήτηση για μέτρα (προφυλακτικό/οδοντικό φράγμα), αποχή σε εξάρσεις, σκέψη για καταστολή ως επιπλέον μείωση κινδύνου.
Συναίνεση χωρίς πίεση: αποφυγή εξαναγκασμού· σε ανισορροπίες ισχύος (π.χ. εργασιακή σχέση), επιπλέον προσοχή.

15.4 Εργασία, εκπαίδευση & κοινωνικοί χώροι

Μη υποχρέωση γνωστοποίησης στον εργοδότη/σχολείο για HSV-2, εκτός αν επηρεάζονται ουσιωδώς καθήκοντα (σπάνιο).
Απουσία αποκλεισμών: ο HSV-2 δεν αποτελεί λόγο αποκλεισμού από σπουδές/εργασία/αθλητισμό.
Εύλογες διευκολύνσεις (όπου χρειάζονται): π.χ. άδεια για ιατρική επίσκεψη.

15.5 Ασφάλιση & διακρίσεις

Ο HSV-2 δεν πρέπει να αποτελεί αιτία διάκρισης σε υπηρεσίες/εργασία. Αν συμβεί, αναζήτησε νομική συμβουλή/δομές προστασίας καταναλωτή.
Σε ασφαλιστήρια ζωής/υγείας, ενημερώσου για τις υποχρεώσεις γνωστοποίησης όρων συμβολαίου.

15.6 Δημόσια υγεία & ειδοποίηση συντρόφων

Κάποια συστήματα δημόσιας υγείας προσφέρουν υπηρεσίες εθελοντικής ειδοποίησης συντρόφων (anonymized).
Αυτό μπορεί να βοηθήσει σε ευρύτερη πρόληψη, χωρίς να αποκαλυφθεί η ταυτότητα.

Εθελοντική βάση για HSV-2 στις περισσότερες περιοχές.
Σεβασμός ιδιωτικότητας: αν επιλέξεις ειδοποίηση, απόφυγε λεπτομέρειες που εκθέτουν την ταυτότητά σου χωρίς λόγο.

15.7 Προστασία ψηφιακών δεδομένων υγείας

Αποθήκευση: κλείδωμα συσκευών, ισχυροί κωδικοί, προσοχή σε cloud/backup που μοιράζεσαι.
Εφαρμογές (ημερολόγια/υπενθυμίσεις): διάβασε πολιτικές απορρήτου· προτίμησε apps με end-to-end κρυπτογράφηση.
Κοινή χρήση: επίλεξε ελάχιστη αναγκαία πληροφορία όταν στέλνεις έγγραφα ή μοιράζεσαι αποτελέσματα.

15.8 Ανήλικοι/ευάλωτοι ενήλικοι

Συναίνεση: οι κανόνες για ηλικία συναίνεσης/γονική ενημέρωση διαφέρουν ανά περιοχή.
Προστασία: προτεραιότητα στην ασφάλεια και την πρόσβαση σε φροντίδα· σε περιπτώσεις κακοποίησης, ισχύουν ειδικές διαδικασίες αναφοράς.

15.9 Ταξίδια & μεταφορά φαρμάκων

Μετέφερε αντιιικά στην πρωτότυπη συσκευασία με συνταγή/ιατρική γνωμάτευση, ειδικά σε διεθνείς πτήσεις.
Έλεγξε εκ των προτέρων τελωνειακούς περιορισμούς φαρμάκων στη χώρα προορισμού.

15.10 Mini-οδηγός γνωστοποίησης (πλαίσιο)

Επίλεξε χρόνο/χώρο χωρίς πίεση και πριν από οικειότητα.
Πες τα βασικά καθαρά: «Έχω HSV-2· διαχειρίζεται. Θέλω να σε προστατεύσω.»
Πρότεινε μέτρα: προφυλακτικό/οδοντικό φράγμα, αποχή σε εξάρσεις, καταστολή.
Άνοιξε χώρο για ερωτήσεις· πρόσφερε αξιόπιστες πηγές/επίσκεψη μαζί σε γιατρό.
Τεκμηρίωσε (προαιρετικά) τη συζήτηση εάν υπάρχει νομικός προβληματισμός (π.χ. ανταλλαγή μηνυμάτων).

15.11 Συχνά διλήμματα – πρακτικός πίνακας

Δίλημμα	Πρόταση προσέγγισης	Σχόλια/Νομικά
«Πρέπει να το πω σε νέο/α σύντροφο;»	Ναι, ηθικά πριν την επαφή υψηλού κινδύνου· από κοινού λήψη μέτρων.	Νομική υποχρέωση εξαρτάται από χώρα/πολιτεία.
«Τι αν αντιδράσει αρνητικά;»	Αποδοχή συναισθήματος, παροχή πληροφορίας, σεβασμός ορίων.	Δικαίωμα επιλογής/συναίνεσης και των δύο.
«Μπορώ να μοιραστώ το status του/της συντρόφου;»	Όχι χωρίς ρητή άδεια· αφορά δικά του/της δεδομένα υγείας.	Προστασία προσωπικών δεδομένων τρίτων.
«Ζητά ο εργοδότης ιατρικά στοιχεία;»	Παρέχεται μόνο το απολύτως αναγκαίο (π.χ. ικανότητα για εργασία).	Το status HSV-2 σπάνια είναι σχετικό/αναγκαίο.

15.12 Λίστα ελέγχου (Check-list) 60″

Γνώριζε τα δικαιώματα ιδιωτικότητας σου· φύλαξε τον ιατρικό φάκελο.
Προετοίμασε σενάριο γνωστοποίησης πριν από νέες σχέσεις.
Συζήτησε μέτρα μείωσης κινδύνου & (αν χρειάζεται) καταστολή.
Προστάτευσε ψηφιακά δεδομένα (κωδικοί, κρυπτογράφηση, ελάχιστη κοινοποίηση).
Σε ειδικά ερωτήματα/διαφορές → συμβουλή νομικού στην περιοχή σου.

Συμπέρασμα: Η ηθική διαφάνεια, η ενημερωμένη συναίνεση και η προστασία της
ιδιωτικότητας είναι οι τρεις βασικοί άξονες. Με σεβασμό και σωστή πληροφόρηση, οι περισσότερες
καταστάσεις λύνονται χωρίς συγκρούσεις και με αμοιβαία εμπιστοσύνη.

15.Νομικά & Ηθικά Ζητήματα (Ιδιωτικότητα, Γνωστοποίηση, Συναίνεση)

15.1 Ιδιωτικότητα & απόρρητο υγείας

Δικαίωμα στην ιδιωτικότητα: Η διάγνωση HSV-2 είναι ευαίσθητο προσωπικό δεδομένο υγείας.
Έχεις δικαίωμα να αποφασίζεις ποιος το μαθαίνει και πότε.
Ιατρικό απόρρητο: Οι επαγγελματίες υγείας υποχρεούνται να διαφυλάσσουν το απόρρητο,
με εξαιρέσεις μόνο όπου ο νόμος το απαιτεί (π.χ. συγκεκριμένα νοσήματα δημόσιας υγείας).
Ο HSV-2, στις περισσότερες δικαιοδοσίες, δεν είναι νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης.
Δικαίωμα πρόσβασης στον ιατρικό φάκελο και διόρθωσης ανακριβειών, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο προστασίας δεδομένων.

15.2 Ηθική & νομική διάσταση της γνωστοποίησης σε συντρόφους

Πτυχή	Τι σημαίνει στην πράξη	Σημειώσεις
Ηθική γνωστοποίηση	Ενημερώνεις τον/την σύντροφο πριν από επαφή υψηλού κινδύνου, ώστε να συναποφασίσετε μέτρα.	Χτίζει εμπιστοσύνη, μειώνει άγχος και ρίσκο.
Νομικές απαιτήσεις	Σε ορισμένες χώρες/πολιτείες, η μη γνωστοποίηση κάποιων ΣΜΝ μπορεί να έχει κυρώσεις.	Συνήθως εστιάζουν σε λοιμώξεις με σοβαρές επιπτώσεις· ο HSV-2 συχνά δεν περιλαμβάνεται, αλλά έλεγξε τοπικό δίκαιο.

15.3 Συναίνεση στη σεξουαλική δραστηριότητα

Ενημερωμένη συναίνεση: ο/η σύντροφος έχει δικαίωμα να γνωρίζει πληροφορίες που αλλάζουν ουσιωδώς τον κίνδυνο για την υγεία του/της.
Πρακτικά: συζήτηση για μέτρα (προφυλακτικό/οδοντικό φράγμα), αποχή σε εξάρσεις, σκέψη για καταστολή ως επιπλέον μείωση κινδύνου.
Συναίνεση χωρίς πίεση: αποφυγή εξαναγκασμού· σε ανισορροπίες ισχύος (π.χ. εργασιακή σχέση), επιπλέον προσοχή.

15.4 Εργασία, εκπαίδευση & κοινωνικοί χώροι

Μη υποχρέωση γνωστοποίησης στον εργοδότη/σχολείο για HSV-2, εκτός αν επηρεάζονται ουσιωδώς καθήκοντα (σπάνιο).
Απουσία αποκλεισμών: ο HSV-2 δεν αποτελεί λόγο αποκλεισμού από σπουδές/εργασία/αθλητισμό.
Εύλογες διευκολύνσεις (όπου χρειάζονται): π.χ. άδεια για ιατρική επίσκεψη.

15.5 Ασφάλιση & διακρίσεις

Ο HSV-2 δεν πρέπει να αποτελεί αιτία διάκρισης σε υπηρεσίες/εργασία. Αν συμβεί, αναζήτησε νομική συμβουλή/δομές προστασίας καταναλωτή.
Σε ασφαλιστήρια ζωής/υγείας, ενημερώσου για τις υποχρεώσεις γνωστοποίησης όρων συμβολαίου.

15.6 Δημόσια υγεία & ειδοποίηση συντρόφων

Εθελοντική βάση για HSV-2 στις περισσότερες περιοχές.
Σεβασμός ιδιωτικότητας: αν επιλέξεις ειδοποίηση, απόφυγε λεπτομέρειες που εκθέτουν την ταυτότητά σου χωρίς λόγο.

15.7 Προστασία ψηφιακών δεδομένων υγείας

Αποθήκευση: κλείδωμα συσκευών, ισχυροί κωδικοί, προσοχή σε cloud/backup που μοιράζεσαι.
Εφαρμογές (ημερολόγια/υπενθυμίσεις): διάβασε πολιτικές απορρήτου· προτίμησε apps με end-to-end κρυπτογράφηση.
Κοινή χρήση: επίλεξε ελάχιστη αναγκαία πληροφορία όταν στέλνεις έγγραφα ή μοιράζεσαι αποτελέσματα.

15.8 Ανήλικοι/ευάλωτοι ενήλικοι

Συναίνεση: οι κανόνες για ηλικία συναίνεσης/γονική ενημέρωση διαφέρουν ανά περιοχή.
Προστασία: προτεραιότητα στην ασφάλεια και την πρόσβαση σε φροντίδα· σε περιπτώσεις κακοποίησης, ισχύουν ειδικές διαδικασίες αναφοράς.

15.9 Ταξίδια & μεταφορά φαρμάκων

Μετέφερε αντιιικά στην πρωτότυπη συσκευασία με συνταγή/ιατρική γνωμάτευση, ειδικά σε διεθνείς πτήσεις.
Έλεγξε εκ των προτέρων τελωνειακούς περιορισμούς φαρμάκων στη χώρα προορισμού.

15.10 Mini-οδηγός γνωστοποίησης (πλαίσιο)

Επίλεξε χρόνο/χώρο χωρίς πίεση και πριν από οικειότητα.
Πες τα βασικά καθαρά: «Έχω HSV-2· διαχειρίζεται. Θέλω να σε προστατεύσω.»
Πρότεινε μέτρα: προφυλακτικό/οδοντικό φράγμα, αποχή σε εξάρσεις, καταστολή.
Άνοιξε χώρο για ερωτήσεις· πρόσφερε αξιόπιστες πηγές/επίσκεψη μαζί σε γιατρό.
Τεκμηρίωσε (προαιρετικά) τη συζήτηση εάν υπάρχει νομικός προβληματισμός (π.χ. ανταλλαγή μηνυμάτων).

15.11 Συχνά διλήμματα – πρακτικός πίνακας

Δίλημμα	Πρόταση προσέγγισης	Σχόλια/Νομικά
«Πρέπει να το πω σε νέο/α σύντροφο;»	Ναι, ηθικά πριν την επαφή υψηλού κινδύνου· από κοινού λήψη μέτρων.	Νομική υποχρέωση εξαρτάται από χώρα/πολιτεία.
«Τι αν αντιδράσει αρνητικά;»	Αποδοχή συναισθήματος, παροχή πληροφορίας, σεβασμός ορίων.	Δικαίωμα επιλογής/συναίνεσης και των δύο.
«Μπορώ να μοιραστώ το status του/της συντρόφου;»	Όχι χωρίς ρητή άδεια· αφορά δικά του/της δεδομένα υγείας.	Προστασία προσωπικών δεδομένων τρίτων.
«Ζητά ο εργοδότης ιατρικά στοιχεία;»	Παρέχεται μόνο το απολύτως αναγκαίο (π.χ. ικανότητα για εργασία).	Το status HSV-2 σπάνια είναι σχετικό/αναγκαίο.

15.12 Λίστα ελέγχου (Check-list) 60″

Γνώριζε τα δικαιώματα ιδιωτικότητας σου· φύλαξε τον ιατρικό φάκελο.
Προετοίμασε σενάριο γνωστοποίησης πριν από νέες σχέσεις.
Συζήτησε μέτρα μείωσης κινδύνου & (αν χρειάζεται) καταστολή.
Προστάτευσε ψηφιακά δεδομένα (κωδικοί, κρυπτογράφηση, ελάχιστη κοινοποίηση).
Σε ειδικά ερωτήματα/διαφορές → συμβουλή νομικού στην περιοχή σου.

16.Διατροφή, Lifestyle & Μύθοι

Η καθημερινότητα παίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση του HSV-2.
Καμία τροφή ή «φυσικό» σκεύασμα δεν θεραπεύει τον ιό· όμως
η καλή ρουτίνα (ύπνος, στρες, άσκηση) και μια
ισορροπημένη διατροφή βοηθούν πολλούς ανθρώπους να έχουν
λιγότερα ή ηπιότερα επεισόδια και καλύτερη ποιότητα ζωής.

Τι στοχεύουμε;

Σταθερό ανοσοποιητικό (ύπνος, διατροφή, κίνηση).
Λιγότερους παράγοντες πυροδότησης (στρες, τριβή, αφυδάτωση).
Ρεαλιστική διατροφική στρατηγική που ταιριάζει στη ζωή σου.

16.1 Διατροφή: βασικές αρχές

Μεσογειακό πρότυπο: λαχανικά, φρούτα, ολικής άλεσης, όσπρια, ξηροί καρποί, ελαιόλαδο, ψάρι 1–2×/εβδ.
Πρωτεΐνη επαρκής (κοτόπουλο, ψάρι, αυγά, όσπρια/τόφου) για επούλωση ιστών.
Ενυδάτωση: 6–8 ποτήρια νερό/ημέρα (περισσότερο με άσκηση/ζέστη).
Περιορισμός υπερ-επεξεργασμένων, πολύ ζάχαρης/αλκοόλ → μειώνουν τη γενική ευεξία & ύπνο.

16.2 Αργινίνη & Λυσίνη: τι ισχύει πραγματικά;

Συχνά αναφέρεται ότι η αργινίνη «ταΐζει» τον έρπη και ότι η λυσίνη τον «κόβει».
Τα δεδομένα είναι ετερόκλητα και δεν υποστηρίζουν αυστηρές απαγορεύσεις τροφών.

Στοιχείο	Τι γνωρίζουμε	Πρακτική σύσταση
Αργινίνη (σοκολάτα, ξηροί καρποί κ.ά.)	Εργαστηριακά μπορεί να διευκολύνει αναπαραγωγή HSV· κλινικά στοιχεία ασθενή.	Δεν απαιτούνται γενικές απαγορεύσεις. Παρατήρησε αν εσένα σε επηρεάζει.
Λυσίνη (συμπλήρωμα)	Αντικρουόμενες μικρές μελέτες· δεν αποτελεί καθιερωμένη πρόληψη.	Μην ξεκινάς χωρίς ιατρική συμβουλή· όχι στην κύηση/θηλασμό/νεφρική νόσο χωρίς έλεγχο.

Συμπέρασμα: δώσε έμφαση στη συνολική ποιότητα διατροφής. Κατέγραψε τυχόν προσωπικά triggers.

16.3 Πίνακας «τι με βολεύει» (ενδεικτικός)

Κατηγορία	Παραδείγματα	Σχόλιο
Καθημερινά	Λαχανικά, φρούτα, γιαούρτι/κεφίρ, όσπρια, ψάρια, ελαιόλαδο	Στήριξη μικροθρεπτικών & μικροβιώματος
Με μέτρο	Καβουρδισμένοι ξηροί καρποί, μαύρη σοκολάτα, καφές 1–2	Εξατομίκευση· δες αν σχετίζονται με επεισόδια
Καλύτερα σπάνια	Υπερ-επεξεργασμένα, πολλά γλυκά, πολύ αλκοόλ	Επηρεάζουν ύπνο/στρες/γλυκαιμία

16.4 Συμπληρώματα: τι να ξέρεις

Βιταμίνη D: αν υπάρχει ανεπάρκεια, η διόρθωση ωφελεί συνολικά την υγεία· όχι ειδική θεραπεία HSV-2.
Ψευδάργυρος: χρήσιμος αν υπάρχει έλλειψη· τα τοπικά σκευάσματα μπορεί να ερεθίσουν βλεννογόνους· όχι χρήση σε γεννητικές βλάβες χωρίς οδηγίες.
Λυσίνη: βλέπε 16.2 – συζήτηση με γιατρό· αποφυγή σε κύηση/νεφρική νόσο χωρίς παρακολούθηση.
Φυτικά (μελισσόχορτο/λεμόν μπαλμ κ.ά.): ενδείξεις κυρίως για επιχείλιο έρπη· όχι σε βλεννογόνους γεννητικών λόγω ερεθισμού.

Κανόνας ασφαλείας: Οτιδήποτε παίρνεις σε χάπι/σταγόνες μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα ή παθήσεις.
Πάντα ενημέρωσε τον/την γιατρό σου.

16.5 Ύπνος, στρες & κίνηση

Ύπνος: 7–9 ώρες/νύχτα. Σταθερό ωράριο, δροσερό δωμάτιο, λιγότερες οθόνες πριν τον ύπνο.
Διαχείριση στρες: 5΄ αναπνοές (box-breathing), 10–15΄ περπάτημα, 1–2 συνεδρίες mindfulness/εβδ.
Άσκηση: 150′/εβδομάδα μέτρια αερόβια + 2× ενδυνάμωση. Αποφυγή έντονης τριβής κατά έξαρση.

16.6 Δέρμα, υγιεινή & τριβή

Ήπια υγιεινή: χλιαρό νερό, ήπια καθαριστικά· απόφυγε αρωματικά/σκληρά σαπούνια.
Ρούχα: βαμβακερά/φαρδιά· αποφυγή συνθετικών/στενών στα επεισόδια.
Λιπαντικά: βάσης νερού/σιλικόνης για μείωση μικροτραυματισμών· όχι λιπαρά με προφυλακτικά latex.

16.7 Αλκοόλ, νικοτίνη & άλλες ουσίες

Αλκοόλ: επηρεάζει ύπνο/ανοχή στον πόνο· προτίμησε χαμηλή–μέτρια κατανάλωση, όχι σε επεισόδια.
Κάπνισμα/νικοτίνη: συνδέονται με κακή επούλωση· κάθε μείωση βοηθά.
Κάνναβη/άλλες ουσίες: προσοχή σε αλληλεπιδράσεις & επίδραση στον ύπνο/άγχος.

16.8 Mini-πλάνο εβδομάδας (ενδεικτικό)

Δευ–Παρ: 20΄ γρήγορο περπάτημα, λαχανικά σε κάθε γεύμα, ύπνος στις 23:30.
Τετάρτη/Σάββατο: 30΄ ενδυνάμωση (σώμα/λάστιχα).
Καθημερινά: 5΄ αναπνοές + 5΄ διατάσεις (πρωί/βράδυ).
Νερό: μπουκάλι 500 ml μαζί → 2–3 γεμίσματα/ημέρα.
Ημερολόγιο: σημείωσε ύπνο, στρες, πιθανό trigger, συμπτώματα.

16.9 «Κιτ εξάρσεων» (practical)

Συμφωνημένο επεισοδιακό σχήμα αντιιικού διαθέσιμο στο σπίτι/τσάντα.
Αναλγητικό κατά ένδειξη, θερμό ντους/πλύσεις, μαλακά βαμβακερά εσώρουχα.
Λιδοκαΐνη gel για σύντομη τοπική ανακούφιση (όχι σε μεγάλες επιφάνειες/χωρίς οδηγίες).
Σημείωση: όχι αιθέρια έλαια/αλκοολούχα πάνω σε βλεννογόνους → ερεθισμός/καύσος.

16.10 Μύθοι vs Πραγματικότητα

Μύθος	Πραγματικότητα
«Κόψε εντελώς σοκολάτα & ξηρούς καρπούς»	Δεν υπάρχουν ισχυρά κλινικά δεδομένα για γενική απαγόρευση· δες τι ισχύει σε σένα.
«Φυσικά έλαια θεραπεύουν τον HSV-2»	Δεν θεραπεύουν· και μπορεί να ερεθίσουν τους βλεννογόνους.
«Αν δεν βλέπω πληγές, δεν κολλάω»	Γίνεται μετάδοση και χωρίς ορατές βλάβες (ασυμπτωματικό shedding).
«Τα αντιιικά φθείρουν το σώμα αν τα παίρνεις καιρό»	Χρόνια καταστολή είναι γενικά καλά ανεκτή με ιατρική παρακολούθηση· δεν «χαλά» το ανοσοποιητικό.

16.11 Πότε να ζητήσεις συμβουλή ειδικού

Σκέφτεσαι συμπληρώματα (λυσίνη, βότανα) ή έχεις χρόνια νόσο/πολυφαρμακία.
Παρατηρείς συσχέτιση επεισοδίων με ειδικά τρόφιμα και θες εξατομίκευση.
Θέλεις διατροφικό πλάνο γύρω από άσκηση/κύκλο/εργασιακό ωράριο.

Σύνοψη: Δώσε προτεραιότητα σε ύπνο, διαχείριση στρες, άσκηση και ισορροπημένη διατροφή.
Οι «μαύρες λίστες» τροφών σπάνια χρειάζονται. Παρατήρησε το δικό σου σώμα και συνεργάσου με επαγγελματία
για ασφαλείς επιλογές.

17.Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Παρακάτω θα βρεις συγκεντρωμένες απαντήσεις σε ό,τι ρωτιέται πιο συχνά για τον HSV-2.
Οι απαντήσεις είναι πρακτικές και συνδέονται με σχετικές ενότητες του οδηγού για περισσότερες λεπτομέρειες.

A. Βασικά & Μετάδοση

1) Μπορώ να μεταδώσω τον HSV-2 όταν δεν έχω πληγές;

Ναι. Υπάρχει ασυμπτωματική αποβολή ιού (shedding). Ο κίνδυνος είναι μικρότερος από ό,τι στις εξάρσεις,
αλλά όχι μηδενικός. Μειώνεται με καταστολή και φραγμούς.

2) Μεταδίδεται από τουαλέτες, πετσέτες ή πισίνες;

Πολύ απίθανο. Ο HSV-2 είναι ελυτροφόρος ιός και δεν επιβιώνει καλά στο περιβάλλον. Μεταδίδεται κατά κανόνα με
στενή επαφή δέρμα-με-δέρμα/βλεννογόνων.

3) Φιλιά & στοματογεννητικό: τι ισχύει;

Τα φιλιά μεταδίδουν κυρίως HSV-1 (επιχείλιος έρπης).
Στοματογεννητική επαφή με ενεργό επιχείλιο έρπη μπορεί να προκαλέσει γεννητικό HSV-1.
Απόφυγέ την όταν υπάρχουν «σπυράκια/κάψιμο» στα χείλη. Χρησιμοποίησε οδοντικό φράγμα/προφυλακτικό.

4) Πότε είμαι πιο μεταδοτικός/ή;

Στο πρόδρομο (μυρμήγκιασμα/κάψιμο) και στα ενεργά έλκη.
Ο κίνδυνος πέφτει μετά την πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες.

5) Το προφυλακτικό αρκεί για να μηδενίσει τον κίνδυνο;

Μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο αλλά δεν τον μηδενίζει, γιατί μένει δέρμα ακάλυπτο.
Καλύτερη προστασία όταν συνδυαστεί με κατασταλτική αγωγή και αποχή στις εξάρσεις.

B. Διάγνωση & Τεστ

6) Ποιο είναι το καλύτερο τεστ όταν έχω βλάβες;

PCR από επίχρισμα της βλάβης (swab) – υψηλή ευαισθησία. Γίνεται και τύπου-ειδικός προσδιορισμός (HSV-1 ή HSV-2).

7) Να κάνω εξέταση αίματος (IgG/IgM);

IgM δεν συνιστάται. Οι τύπου-ειδικές IgG βοηθούν όταν δεν υπάρχουν βλάβες ή για
serodiscordant ζευγάρια. Προσοχή σε χαμηλούς δείκτες (πιθανά ψευδώς θετικά) — μπορεί να απαιτείται επιβεβαίωση.

8) Πότε «πιάνει» το αίμα μετά από έκθεση;

Συνήθως 3–12 εβδομάδες για ανάπτυξη ανιχνεύσιμων IgG. Αν η αρχική εξέταση είναι αρνητική αλλά υπάρχει υποψία,
επανάλαβέ την μετά από 12–16 εβδομάδες.

9) Η PCR μπορεί να βγει αρνητική παρότι έχω έρπη;

Ναι, ειδικά εάν οι βλάβες έχουν σχεδόν επουλωθεί ή το δείγμα δεν λήφθηκε σωστά. Επανάληψη όσο πιο νωρίς γίνεται στο επεισόδιο.

C. Θεραπεία & Φάρμακα

10) Τα αντιιικά «σκοτώνουν» οριστικά τον ιό;

Όχι. Καταστέλλουν τον πολλαπλασιασμό, μειώνοντας διάρκεια/ένταση επεισοδίων και τον κίνδυνο μετάδοσης.
Ο ιός παραμένει λανθάνων στα νευρικά γάγγλια.

11) Πότε να αρχίσω το φάρμακο σε έξαρση;

Ιδανικά στο πρόδρομο ή εντός 24–48 ωρών από την έναρξη. Κράτα «stand-by» συνταγή (βλ. Section 11).

12) Χρειάζομαι καθημερινή κατασταλτική αγωγή;

Βοηθά εάν έχεις συχνές/βαριές υποτροπές ή θες να μειώσεις τον κίνδυνο μετάδοσης σε οροδιαφορετικό ζευγάρι.
Επανεκτίμηση κάθε 6–12 μήνες.

13) Είναι ασφαλής η μακροχρόνια λήψη;

Γενικά καλά ανεκτή σε υγιή άτομα. Προσαρμογή δόσης σε νεφρική δυσλειτουργία.
Συζήτησε με τον/την γιατρό σου για παρακολούθηση (βλ. Section 10).

14) Υπάρχει αντοχή στα αντιιικά;

Σπάνια σε ανοσοεπαρκείς. Πιθανότερη σε σοβαρή ανοσοκαταστολή. Αν δεν ανταποκρίνεσαι, απαιτείται έλεγχος &
εναλλακτικά (π.χ. foscarnet) από ειδικό (βλ. 9.5).

D. Σεξουαλική ζωή & σχέσεις

15) Πρέπει να το πω σε νέο/α σύντροφο;

Ηθικά ναι πριν από επαφή υψηλού κινδύνου ώστε να υπάρχει ενημερωμένη συναίνεση και κοινές αποφάσεις.
Δες πρακτικά scripts στο Section 13 και τα νομικά στο Section 15.

16) Πώς μειώνουμε στο μέγιστο τον κίνδυνο μετάδοσης;

Συνδυασμός: αποχή σε πρόδρομα/έλκη + προφυλακτικό/οδοντικό φράγμα +
καταστολή. Προσθέτεις λιπαντικό νερού/σιλικόνης για λιγότερη τριβή.

17) Μπορώ να κάνω σεξ στην «ουρά» της επούλωσης;

Περίμενε μέχρι πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες. Η αποβολή ιού μειώνεται όσο προχωρά η επούλωση αλλά δεν είναι μηδέν.

E. Κύηση, Τοκετός & Νεογνό

18) Τι γίνεται αν είμαι έγκυος με HSV-2;

Στόχος είναι η πρόληψη νεογνικού έρπητα. Καταστολή από 36 εβδομάδες σε υποτροπές,
έλεγχος για βλάβες στον τοκετό και επιλογή τρόπου γέννας κατά ένδειξη (βλ. Section 8).

19) Μπορώ να θηλάσω;

Ναι, εφόσον δεν υπάρχουν βλάβες στον μαστό και άλλες βλάβες είναι καλυμμένες.
Αν υπάρχει βλάβη σε έναν μαστό, θηλάζεις από τον άλλον και απορρίπτεις το γάλα του προσβεβλημένου ώσπου να επουλωθεί.

F. Σχέση με HIV & άλλα ΣΜΝ

20) Ο HSV-2 αυξάνει τον κίνδυνο για HIV;

Ναι, οι ελκώσεις και η φλεγμονή αυξάνουν την ευαλωτότητα. Για υψηλό κίνδυνο, σκέψου
PrEP και κάνε τακτικό screening (βλ. Section 12).

21) Υπάρχει PEP μετά από έκθεση σε HSV-2;

Όχι όπως στον HIV. Δεν υπάρχει τυπική «μετα-έκθεση» προφύλαξη για HSV. Η διαχείριση είναι κλινική/συμπτωματική.

G. Lifestyle, Εξάρσεις & Αυτοφροντίδα

22) Τι πυροδοτεί υποτροπές;

Στρες, έλλειψη ύπνου, τριβή, άλλες λοιμώξεις/πυρετός, ορμονικές μεταβολές (σε κάποιες γυναίκες), έντονη αφυδάτωση.
Κράτα ημερολόγιο για να εντοπίσεις προσωπικά triggers (βλ. 11.3, 16.5).

23) Να αποφεύγω σοκολάτα/ξηρούς καρπούς;

Δεν υπάρχουν ισχυρά στοιχεία για γενική απαγόρευση. Δες αν σε επηρεάζουν προσωπικά (βλ. Section 16).

24) Μπορώ να γυμνάζομαι;

Ναι. Απόφυγε δραστηριότητες με έντονη τριβή στην περιοχή σε έξαρση. Προτίμησε βαμβακερά/φαρδιά ρούχα.

25) Μολύνει το κερί/ξύρισμα/laser;

Κατά την έξαρση απόφυγε ξύρισμα/κερί/laser στην περιοχή (κίνδυνος αυτοενοφθαλμισμού και ερεθισμού).
Σε ύφεση, ήπιο ξύρισμα με καθαρά εργαλεία και λιπαντική κρέμα.

26) Τι βοηθά τον πόνο;

Χλιαρές πλύσεις/ντους, αναλγητικά κατά ένδειξη, λιδοκαΐνη gel προσεκτικά, βαμβακερά ρούχα,
ούρηση στο ντους για λιγότερο κάψιμο (βλ. Section 9, Section 11).

H. Εργασία, Κοινωνική Ζωή & Ιδιωτικότητα

27) Πρέπει να το πω στη δουλειά;

Όχι. Ο HSV-2 είναι προσωπικό δεδομένο υγείας. Γνωστοποίηση μόνο αν επηρεάζονται ουσιωδώς καθήκοντα (σπάνιο)
ή χρειάζεσαι διευκόλυνση. Βλ. Section 15.

28) Μπορώ να πηγαίνω γυμναστήριο/πισίνα;

Ναι σε ύφεση. Απόφυγε άμεση επαφή βλαβών με κοινές επιφάνειες και κάλυψέ τες επαρκώς μέχρι πλήρη επούλωση.

I. Ειδικά Ιατρικά Θέματα

29) Τι είναι το «πρόδρομο»;

Πρόωρα συμπτώματα πριν τα έλκη: μυρμήγκιασμα, κάψιμο, πόνος. Είναι περίοδος υψηλής μεταδοτικότητας.
Ξεκίνα επεισοδιακή θεραπεία άμεσα.

30) Πού εμφανίζονται οι βλάβες;

Πέος/αιδοίο/κλειτορίδα/κόλπος, περιγεννητικά, γλουτοί, μηροί, περιπρωκτικά. Μπορεί να συνυπάρχει ουρηθρίτιδα ή πρωκτίτιδα.

31) Μπορεί ο HSV-1 να προκαλέσει γεννητικές βλάβες;

Ναι (κυρίως από στοματογεννητική επαφή). Τείνει να υποτροπιάζει λιγότερο συχνά από τον HSV-2, αλλά διαχείριση παρόμοια.

32) Υπάρχει εμβόλιο ή θεραπεία-ίαση στον ορίζοντα;

Προς το παρόν όχι εγκεκριμένο εμβόλιο ή θεραπεία εκρίζωσης. Η έρευνα συνεχίζεται (εμβόλια, ανοσοθεραπείες).

33) Πότε πρέπει να ζητήσω άμεσα ιατρική βοήθεια;

Υψηλός πυρετός/έντονος πόνος, δυσκολία ή αδυναμία ούρησης, συμπτώματα μηνιγγίτιδας
(έντονη κεφαλαλγία/αυχενική δυσκαμψία/φωτοφοβία), οφθαλμικός πόνος/θάμβος, εγκυμοσύνη με νέες βλάβες,
ανοσοκαταστολή με εκτεταμένες ή επιμένουσες βλάβες (βλ. Section 7).

34) Έχω «σπυράκι» – πώς ξεχωρίζει από σύφιλη ή άφθες;

Η σύφιλη συχνά δίνει ανώδυνο έλκος (σκληρός χάνκρος). Ο HSV-2 τυπικά είναι επώδυνος με φυσαλίδες → έλκη.
Η διάγνωση απαιτεί PCR/τεστ (βλ. Διαφορική διάγνωση).

J. Φάρμακα, Αλληλεπιδράσεις & Πρακτικά

35) Αλκοόλ με αντιιικά;

Δεν υπάρχει ειδική φαρμακολογική αντένδειξη σε μέτρια κατανάλωση, όμως μπορεί να επιδεινώσει ύπνο/πόνο.
Προτίμησε χαμηλή–μέτρια κατανάλωση και απόφυγε στις εξάρσεις.

36) Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων;

Προσοχή με νεφροτοξικά (π.χ. IV σκιαγραφικά, αμινογλυκοσίδες). Η προβενεσίδη ↑ AUC acyclovir.
Έλεγξε το ιστορικό σου (βλ. Section 10).

37) Πώς φυλάω τα φάρμακά μου όταν ταξιδεύω;

Στην πρωτότυπη συσκευασία με συνταγή/γνωμάτευση, ειδικά σε διεθνείς πτήσεις. Έλεγξε τυχόν περιορισμούς χώρας (βλ. 15.9).

K. Ψυχολογία & Σχέσεις

38) Νιώθω άγχος/ντροπή – είναι φυσιολογικό;

Απολύτως. Βοηθά η ενημέρωση, ένα πλάνο δράσης και αν χρειαστεί
συμβουλευτική (π.χ. CBT). Δες Section 13.

39) Πώς να το πω χωρίς να «χαλάσω» τη στιγμή;

Επίλεξε ήρεμη στιγμή πριν τη σεξουαλική επαφή, μίλησε σύντομα και πρακτικά,
δώσε έμφαση στη φροντίδα και στα μέτρα (δες mini-scripts στο Section 13).

40) Πώς ξέρω ότι «πάω καλύτερα» μακροπρόθεσμα;

Οι περισσότερες/οι βλέπουν μείωση σε συχνότητα/ένταση υποτροπών μέσα στα πρώτα χρόνια.
Το ημερολόγιο βοηθά να δεις την πρόοδο (βλ. Section 11).

Quick links:

Θεραπευτικές επιλογές & δόσεις
Acyclovir/Valacyclovir/Famciclovir – PK & ασφάλεια
Μακροχρόνια διαχείριση & καταστολή
Σχέση με HIV & ΣΜΝ
Στρατηγικές πρόληψης
Κύηση/Τοκετός/Νεογνό

Υπενθύμιση: Το FAQ είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Αν έχεις επιμένοντα ή σοβαρά συμπτώματα, επικοινώνησε με επαγγελματία υγείας.

19.Λεξιλόγιο / Γλωσσάρι & Χρήσιμα Templates

Γρήγορες επεξηγήσεις βασικών όρων γύρω από τον HSV-2 και έτοιμα
templates για καθημερινή χρήση (γνωστοποίηση, πλάνο εξάρσεων, σημειώσεις γιατρού κ.ά.).
Όλα είναι σχεδιασμένα για εύκολη ανάγνωση σε κινητό.

18.1 Γλωσσάρι (A–Ω)

Asymptomatic viral shedding (ασυμπτωματική αποβολή)

Απέκκριση ιού χωρίς ορατές βλάβες. Εξηγεί γιατί υπάρχει μετάδοση και σε ύφεση.

Βλάβη / Έλκος

Φυσαλίδες/διαβρώσεις που συχνά είναι επώδυνες. Μετά από ρήξη μένει έλκος που επουλώνεται σε ημέρες.

BV (Bacterial Vaginosis – βακτηριακή κολπίτιδα)

Αλλαγή μικροβιώματος κόλπου με αυξημένη φλεγμονή· σχετίζεται με αυξημένη ευαλωτότητα σε ΣΜΝ.

CDC / Οδηγίες

Κατευθυντήριες οδηγίες για ΣΜΝ. Αναφορά για δοσολογίες & πρακτικές διαχείρισης.

DNA πολυμεράση (ιική)

Ένζυμο-στόχος των αντιερπητικών. Η αναστολή της εμποδίζει την αντιγραφή του ιικού DNA.

Episodic therapy (επεισοδιακή θεραπεία)

Βραχεία λήψη αντιιικού μόνο σε έξαρση, ιδανικά στο πρόδρομο ή εντός 24–48 ωρών από την έναρξη.

eGFR

Δείκτης νεφρικής λειτουργίας. Απαραίτητος για προσαρμογή δόσεων acyclovir/valacyclovir/famciclovir.

HSV-1 vs HSV-2

Και οι δύο μπορούν να προκαλέσουν γεννητικές βλάβες. Ο HSV-2 τείνει να υποτροπιάζει συχνότερα.

IgG / IgM

Αντισώματα. Οι IgG τύπου-ειδικές είναι χρήσιμες για παλαιά/σιωπηρή λοίμωξη. Οι IgM δεν συνιστώνται.

NAAT / PCR

Μοριακές μέθοδοι ανίχνευσης ιικού DNA. PCR από βλάβη είναι το τεστ εκλογής.

Neonatal herpes (νεογνικός έρπης)

Σοβαρή λοίμωξη νεογνού. Κύριος κίνδυνος: πρωτολοίμωξη μητέρας στο 3ο τρίμηνο & ενεργές βλάβες στον τοκετό.

PEP / PrEP (για HIV)

Μετά-έκθεση (PEP) & προ-έκθεση (PrEP) προφύλαξη για HIV. Δεν υπάρχουν αντίστοιχα πρωτόκολλα για HSV-2.

Prodrome (πρόδρομο)

Πρόωρα συμπτώματα: μυρμήγκιασμα/κάψιμο/άλγος. Περίοδος υψηλής μεταδοτικότητας και ιδανική για έναρξη θεραπείας.

Serodiscordant ζευγάρι

Ένας σύντροφος HSV-2(+), ο άλλος HSV-2(–). Χρήσιμη η καθημερινή καταστολή + προφυλακτικό + αποχή σε εξάρσεις.

Suppressive therapy (κατασταλτική)

Καθημερινή λήψη αντιιικού για μείωση υποτροπών και κινδύνου μετάδοσης.

TK (Thymidine Kinase – θυμιδινική κινάση)

Ιικό ένζυμο που «ενεργοποιεί» τα αντιερπητικά μέσα στο μολυσμένο κύτταρο.

U=U (Undetectable = Untransmittable)

Για HIV: μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο → μη σεξουαλική μετάδοση. Ανεξάρτητο από τον HSV-2.

18.2 Χρήσιμα Templates (έτοιμα για αντιγραφή)

Α) Γνωστοποίηση σε νέο/α σύντροφο (σύντομο & ήρεμο)

«Θέλω να μοιραστώ κάτι για την υγεία μου πριν προχωρήσουμε: έχω γεννητικό έρπη (HSV-2).

Διαχειρίζεται με φάρμακα και προφυλάξεις. Συνήθως αποφεύγω επαφή όταν έχω συμπτώματα

και μπορώ να παίρνω κατασταλτική αγωγή. Αν θες, συζητάμε τι μας κάνει να νιώθουμε

και οι δύο ασφαλείς (προφυλακτικό, αποχή σε εξάρσεις, κ.λπ.). Μπορούμε να ρωτήσουμε

και γιατρό μαζί αν έχεις απορίες.»

Β) «Outbreak Action Plan» (πλάνο εξάρσεων σε 6 βήματα)

Αναγνώριση πρόδρομων (μυρμήγκιασμα/κάψιμο/άλγος).
Έναρξη επεισοδιακού σχήματος άμεσα (σύμφωνα με ιατρική οδηγία).
Τοπική φροντίδα: χλιαρές πλύσεις, αναλγητικό, βαμβακερά/φαρδιά ρούχα.
Αποχή από σεξ έως πλήρη επούλωση + 2–3 ημέρες.
Ενημέρωση συντρόφου (αν χρειάζεται) & χρήση φραγμών σε αμφιβολία.
Καταγραφή επεισοδίου (ημ/νία, trigger, αγωγή, διάρκεια, ένταση).

Γ) Μήνυμα ενημέρωσης συντρόφου (chat/SMS)

«Θέλω να είμαι ειλικρινής για την υγεία μου: έχω HSV-2. Διαχειρίζεται καλά και θέλω

να σε προστατεύσω. Προτείνω προφυλακτικό και αποχή όταν έχω συμπτώματα. Αν σε

βοηθά, μπορούμε να μιλήσουμε σε γιατρό ή να σου στείλω πληροφορίες.»

Δ) Σημείωμα προς γιατρό (τηλεϊατρική/ραντεβού)

Λόγος: HSV-2 — αξιολόγηση & συνταγογράφηση.

Ιστορικό: [ημ/νία διάγνωσης], [συχνότητα υποτροπών/έτος], [τελευταίο επεισόδιο: ημ/νία/διάρκεια].

Θεραπεία έως τώρα: [π.χ. valacyclovir 500 mg 2×/ημ ×3 μέρες επεισοδιακά].

Στόχος: [episodic vs suppressive], [μείωση μετάδοσης σε οροδιαφορετικό ζευγάρι].

Συννοσηρότητες/φάρμακα: [λίστα] — eGFR: [τελευταία τιμή, αν υπάρχει].

Ερωτήσεις: [δοσολογία/προσαρμογές], [πλάνο εγκυμοσύνης], [παρενέργειες/monitoring].

Ε) Ημερολόγιο υποτροπών (φόρμα 1-σελίδας)

Ημ/νία έναρξης	Πρόδρομα	Πιθανό trigger	Θεραπεία	Διάρκεια (ημ.)	Ένταση (1–10)	Σχόλια
—	—	—	—	—	—	—

ΣΤ) Κατάλογος φαρμάκων & παρακολούθησης (checklist)

Φάρμακο/Δοσολογία: ________ Συχνότητα: ________ Σκοπός: episodic / suppressive
Νεφρική λειτουργία (eGFR): τελευταία μέτρηση ___ / στόχος επανάληψης: ___
Παρενέργειες/συμπτώματα προς παρακολούθηση: ναυτία, κεφαλαλγία, εξάνθημα, σύγχυση (σπάνια).
Αλληλεπιδράσεις/νεφροτοξικά: ναι/όχι (π.χ. σκιαγραφικά, αμινογλυκοσίδες).

Ζ) «Κιτ πρόληψης» & ταξιδιωτικό σημείωμα

Κιτ: προφυλακτικά/οδοντικά φράγματα, λιπαντικό νερού/σιλικόνης, αντιιικό stand-by, αναλγητικό, βαμβακερά εσώρουχα.

Ταξίδι: φάρμακα στην πρωτότυπη συσκευασία + αντίγραφο συνταγής/γνωμάτευσης. Έλεγχος τελωνειακών κανόνων προορισμού.

Η) Σενάρια επικοινωνίας για «ασφαλέστερο σεξ»

«Νιώθω πιο ασφαλής με προφυλακτικό· το κάνουμε σταθερή συνήθεια;»
«Αν έχω μυρμήγκιασμα/κάψιμο, προτιμώ να περιμένουμε και να επιλέξουμε άλλη οικειότητα.»
«Μου ταιριάζει να έχω stand-by αγωγή για έγκαιρη έναρξη – σε βοηθά κι εσένα αυτό;»

Θ) Κύηση: «mini birth-plan» για HSV-2

1) Ιστορικό HSV-2: [πρωτολοίμωξη/υποτροπές] — τελευταία έξαρση: [ημ/νία].

2) Καταστολή από 36 εβδ.: [acyclovir 400 mg 3×/ημ ή valacyclovir 500 mg 2×/ημ].

3) Έλεγχος για βλάβες/πρόδρομα στον τοκετό & επιλογή τρόπου γέννας κατά ένδειξη.

4) Μετά τον τοκετό: κάλυψη βλαβών, υγιεινή χεριών, αποφυγή επαφής νεογνού με βλάβες/«κρύωμα».

(Βλ. αναλυτικά Section 8)

Ι) «One-pager» ραντεβού (γρήγορη υπενθύμιση)

Συχνότητα υποτροπών τελευταίου 6μήνου: ___
Τι λειτούργησε/δεν λειτούργησε (αγωγή/υποστηρικτικά): ___
Στόχοι: [λιγότερες υποτροπές / μείωση μετάδοσης / εγκυμοσύνη / άλλο].
Ερωτήσεις προς γιατρό: [δοσολογία, προσαρμογές, monitoring, κύηση, εμβολιασμοί].

Κ) «Red-flags» για άμεση αναζήτηση φροντίδας

Υψηλός πυρετός, αφυδάτωση, αδυναμία λήψης υγρών/φαρμάκων.
Δυσουρία/αδυναμία ούρησης, εκτεταμένες/επιμένουσες βλάβες >2–3 εβδομάδες.
Συμπτώματα ΚΝΣ (έντονος πονοκέφαλος, αυχενική δυσκαμψία, φωτοφοβία).
Οφθαλμικός πόνος/θάμβος, εγκυμοσύνη με νέες βλάβες, βαριά ανοσοκαταστολή.
20.📚 Βιβλιογραφία
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC).
  Genital Herpes – CDC Fact Sheet.
- World Health Organization (WHO).
  Herpes Simplex Virus (HSV) – Fact sheet.
- Johnston C, Corey L. Current concepts for genital herpes simplex virus infection:
  diagnostics and pathogenesis of genital tract shedding.
  Clin Microbiol Rev. 2016;29(1):149-161.
  PubMed
- Kimberlin DW, Rouse DJ. Clinical practice. Genital herpes.
  N Engl J Med. 2004;350(19):1970-1977.
  PubMed
- Wald A, Link K. Risk of human immunodeficiency virus infection in herpes simplex virus type 2–seropositive persons:
  a meta-analysis. J Infect Dis. 2002;185(1):45-52.
  PubMed
- Patel R, et al. Valaciclovir for the suppression of recurrent genital herpes simplex virus infection:
  a large-scale dose range-finding study. J Infect Dis. 1997;176(4):877-884.
  PubMed
- Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).
  Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα – Οδηγίες.
- Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης – Τμήμα Ιατρικής.
  Εκπαιδευτικό Υλικό Ιολογίας & Μικροβιολογίας.
- Πανεπιστήμιο Πατρών – Τμήμα Ιατρικής.
  Σημειώσεις Λοιμώξεων.
- Γεωργόπουλος Δ. (2015). Λοιμωξιολογία. Εκδόσεις Πασχαλίδη, Αθήνα.
- Καρδαμάκης Δ. (2009). Ιατρική Μικροβιολογία. Εκδόσεις Παρισιάνου, Αθήνα.
📖 Προτεινόμενη Περαιτέρω Μελέτη
- ΕΚΠΑ – Τμήμα Ιατρικής.
  Συγγράμματα Παθολογίας & Λοιμώξεων.
- Πανεπιστήμιο Κρήτης – Σχολή Επιστημών Υγείας.
  Μαθήματα Λοιμωξιολογίας & Δημόσιας Υγείας.
- Βιβλιοθήκη ΑΠΘ – Ιατρική Σχολή.
  Πρόσβαση σε ελληνικά και διεθνή συγγράμματα Ιολογίας.
- Βασιλείου Α. (2018). Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα: Διάγνωση και Θεραπεία. Εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη.

ΠΑΤΗΣΤΕ ΕΔΩ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΗΡΗ ΚΑΤΑΛΟΓΟ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΜΑΣ ΚΑΙ ΖΗΤΗΣΤΕ ΜΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ !!

https://mikrobiologikolamia.gr/katalogos-eksetaseon/

Newer Posts

Older Posts