Xarelto (rivaroxaban): Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες & Ασφαλής Χρήση

Xarelto (rivaroxaban): Χρήσεις, Δοσολογία, Παρενέργειες & Ασφαλής Χρήση
- Xarelto (rivaroxaban) είναι από του στόματος αντιπηκτικό (DOAC).
- Χρησιμοποιείται σε κολπική μαρμαρυγή, θρόμβωση και πνευμονική εμβολή.
- Δεν απαιτεί INR, αλλά χρειάζεται σωστή λήψη και ιατρική παρακολούθηση.
- Τι είναι το Xarelto και πώς δρα
- Σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται
- Πώς λαμβάνεται σωστά (δοσολογία, ώρα & φαγητό)
- Δοσολογία ανά ένδειξη (πίνακας)
- Τι κάνω αν ξεχάσω δόση
- Παρενέργειες και σημάδια αιμορραγίας
- Ποιοι χρειάζονται extra προσοχή (νεφρά/ήπαρ/ηλικία)
- Αλληλεπιδράσεις (φάρμακα, βότανα, ΜΣΑΦ)
- Xarelto και επεμβάσεις / οδοντίατρος
- Παρακολούθηση: χρειάζεται INR; τι εξετάσεις βοηθούν
- Κύηση / θηλασμός και Xarelto
- Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
- Κλείστε Ραντεβού
- Βιβλιογραφία
1. Τι είναι το Xarelto και πώς δρα
Xarelto (δραστική ουσία rivaroxaban) είναι από του στόματος αντιπηκτικό φάρμακο
που ανήκει στους άμεσους αναστολείς του παράγοντα Xa (DOACs).
Δρα μειώνοντας τον σχηματισμό θρόμβων στο αίμα, περιορίζοντας έτσι
τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών όπως εγκεφαλικό επεισόδιο ή πνευμονική εμβολή.
Σε αντίθεση με τα παλαιότερα αντιπηκτικά (π.χ. βαρφαρίνη),
το Xarelto έχει προβλέψιμη δράση και συνήθως δεν απαιτεί
τακτικό εργαστηριακό έλεγχο INR για ρύθμιση της δόσης.
2. Σε ποιες περιπτώσεις χορηγείται
Το Xarelto συνταγογραφείται σε συγκεκριμένες κλινικές καταστάσεις
όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος δημιουργίας θρόμβων:
- Κολπική μαρμαρυγή (μη βαλβιδική) για πρόληψη εγκεφαλικού και συστηματικής εμβολής.
- Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (DVT) και πνευμονική εμβολή (PE) – θεραπεία και πρόληψη υποτροπής.
- Πρόληψη θρόμβωσης μετά από ορθοπεδικές επεμβάσεις (ισχίο ή γόνατο).
- Σε επιλεγμένους ασθενείς με στεφανιαία ή περιφερική αρτηριοπάθεια, σε χαμηλή δόση και μόνο με ιατρική ένδειξη.
Η επιλογή του Xarelto και της κατάλληλης δοσολογίας γίνεται
πάντα από τον θεράποντα ιατρό, λαμβάνοντας υπόψη
τη νεφρική λειτουργία, την ηλικία και τον συνολικό αιμορραγικό κίνδυνο.
3. Πώς λαμβάνεται σωστά το Xarelto (δοσολογία, ώρα & φαγητό)
Το Xarelto πρέπει να λαμβάνεται ακριβώς όπως έχει συνταγογραφηθεί,
καθώς η σωστή λήψη επηρεάζει άμεσα την αποτελεσματικότητα και την ασφάλειά του.
Σε αντίθεση με άλλα φάρμακα, η δοσολογία και ο τρόπος λήψης του
εξαρτώνται από την κλινική ένδειξη.
- Λαμβάνεται την ίδια ώρα κάθε ημέρα, ώστε να διατηρούνται σταθερά επίπεδα στο αίμα.
- Οι δόσεις των 15 mg και 20 mg πρέπει να λαμβάνονται με φαγητό,
επειδή η απορρόφηση του rivaroxaban μειώνεται όταν λαμβάνεται νηστικός. - Οι χαμηλότερες δόσεις (π.χ. 10 mg) μπορούν να ληφθούν
με ή χωρίς τροφή, σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού. - Το δισκίο καταπίνεται ολόκληρο με νερό και δεν πρέπει να συνθλίβεται
ή να μασάται, εκτός αν υπάρχει ειδική ιατρική οδηγία.
Μην αλλάζετε ποτέ τη δόση, την ώρα λήψης ή τον τρόπο χορήγησης του
Xarelto χωρίς να συμβουλευτείτε τον θεράποντα ιατρό,
καθώς αυξάνεται ο κίνδυνος αιμορραγίας ή θρόμβωσης.
4. Δοσολογία ανά ένδειξη (πίνακας)
| Ένδειξη | Συχνό σχήμα (ενδεικτικό) | Με φαγητό; | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|
| Κολπική μαρμαρυγή | Μία φορά/ημέρα (π.χ. 20 mg ή 15 mg ανά νεφρική λειτουργία) | Συνήθως ναι | Η δόση βασίζεται κυρίως στη νεφρική λειτουργία. |
| ΕΒΦΘ/ΠΕ (θεραπεία) | Συχνά αρχικά υψηλότερη δόση και μετά συντήρηση (π.χ. 15 mg x2 για 3 εβδομάδες, μετά 20 mg x1) | Ναι | Το ακριβές σχήμα είναι ιατρική απόφαση ανά περίπτωση. |
| Πρόληψη μετά ισχίο/γόνατο | Χαμηλότερη δόση, 1 φορά/ημέρα για συγκεκριμένες ημέρες | Όχι απαραίτητα | Διάρκεια: καθορίζεται από τον ορθοπεδικό/ιατρό. |
| Στεφανιαία/Περιφερική αρτηριοπάθεια (επιλεγμένοι) | Χαμηλή δόση 2 φορές/ημέρα σε συνδυασμό με αντιαιμοπεταλιακό (μόνο όπου ενδείκνυται) | — | Αυξάνει αιμορραγικό κίνδυνο → απαιτεί προσεκτική επιλογή. |
καθορίζεται από τον θεράποντα ιατρό βάσει ένδειξης, νεφρικής λειτουργίας και συνολικού κινδύνου.
5. Τι κάνω αν ξεχάσω δόση
- Αν το θυμηθείτε σχετικά σύντομα, ακολουθήστε τις οδηγίες του ιατρού/φύλλου οδηγιών για την ένδειξή σας.
- Μην διπλασιάζετε δόση χωρίς ιατρική οδηγία.
- Αν οι παραλείψεις συμβαίνουν συχνά, ζητήστε πρακτική λύση (σταθερή ώρα, υπενθύμιση κινητού, κουτί φαρμάκων).
6. Παρενέργειες και σημάδια αιμορραγίας
Η πιο σημαντική ανεπιθύμητη ενέργεια των αντιπηκτικών είναι η αιμορραγία. Μερικά σημάδια που θέλουν
άμεση ιατρική εκτίμηση:
- Αίμα στα ούρα ή στα κόπρανα (ή μαύρα/πίσσα κόπρανα).
- Εμετός με αίμα ή “σαν κατακάθι καφέ”.
- Ασυνήθιστα μεγάλοι μώλωπες, αιμορραγία από μύτη/ούλα που δεν σταματά.
- Έντονος πονοκέφαλος, αδυναμία, μούδιασμα, διαταραχή ομιλίας/όρασης (υποψία ενδοκράνιας αιμορραγίας ή εγκεφαλικού).
7. Ποιοι χρειάζονται extra προσοχή (νεφρά/ήπαρ/ηλικία)
- Νεφρική δυσλειτουργία: μπορεί να απαιτεί προσαρμογή/επιλογή σχήματος.
- Ηπατική νόσος: σε ορισμένες περιπτώσεις το Xarelto δεν είναι κατάλληλο.
- Ηλικιωμένοι ή ασθενείς με ιστορικό αιμορραγίας/έλκους χρειάζονται στενότερη εκτίμηση κινδύνου.
- Συνδυασμοί με άλλα “αιμορραγικά” φάρμακα (π.χ. αντιαιμοπεταλιακά) αυξάνουν τον κίνδυνο.
8. Αλληλεπιδράσεις (φάρμακα, βότανα, ΜΣΑΦ)
- ΜΣΑΦ (π.χ. ιβουπροφαίνη, ναπροξένη) → αυξάνουν αιμορραγικό κίνδυνο.
- Αντιαιμοπεταλιακά (π.χ. ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη) → συνδυασμός μόνο όταν υπάρχει σαφής ένδειξη.
- Ορισμένα αντιβιοτικά/αντιμυκητιασικά/αντιϊικά μπορούν να αυξήσουν ή να μειώσουν τα επίπεδα του rivaroxaban.
- Βότανα/συμπληρώματα (π.χ. St. John’s wort/βαλσαμόχορτο) μπορεί να επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα.
Πριν ξεκινήσετε νέο φάρμακο (ακόμη και “απλό” παυσίπονο), ενημερώστε τον ιατρό/φαρμακοποιό ότι λαμβάνετε Xarelto.
9. Xarelto και επεμβάσεις/οδοντίατρος
- Πάντα ενημερώνετε οδοντίατρο ή χειρουργό ότι παίρνετε rivaroxaban.
- Η διακοπή πριν από επέμβαση εξαρτάται από το είδος επέμβασης και τον κίνδυνο αιμορραγίας/θρόμβωσης.
- Μην διακόπτετε μόνοι σας: η πρόωρη διακοπή αντιπηκτικού μπορεί να αυξήσει κίνδυνο θρόμβωσης.
10. Παρακολούθηση: χρειάζεται INR; τι εξετάσεις βοηθούν
Το INR δεν χρησιμοποιείται για ρύθμιση δόσης του Xarelto όπως στη βαρφαρίνη. Παρ’ όλα αυτά, η παρακολούθηση
συχνά περιλαμβάνει:
- Κρεατινίνη/eGFR (νεφρική λειτουργία) περιοδικά.
- Ηπατικά ένζυμα όπου ενδείκνυται.
- Γενική αίματος (π.χ. Hb) αν υπάρχει υποψία αιμορραγίας/αναιμίας.
11. Κύηση/θηλασμός και Xarelto
Σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό, η αντιπηκτική αγωγή χρειάζεται εξειδικευμένη επιλογή. Αν υπάρξει πιθανότητα εγκυμοσύνης
ή επιβεβαιωθεί κύηση, επικοινωνήστε άμεσα με τον θεράποντα ιατρό για οδηγίες και πιθανή αλλαγή σχήματος.
12. Συχνές ερωτήσεις (FAQ)
Το Xarelto είναι “αντιπηκτικό” ή “αντιαιμοπεταλιακό”;
Χρειάζεται INR όπως στη βαρφαρίνη;
Μπορώ να πάρω ιβουπροφαίνη για πόνο;
Τι γίνεται αν εμφανίσω αίμα στα ούρα;
Πρέπει να το σταματήσω πριν από οδοντιατρική πράξη;
Υπάρχει “αντίδοτο”;
Μπορώ να πίνω αλκοόλ;
Μπορώ να κόψω το Xarelto όταν “νιώσω καλά”;
13. Κλείστε Ραντεβού
14. Βιβλιογραφία
- European Medicines Agency (EMA). Xarelto (rivaroxaban) – Product Information (SmPC/leaflet).
EMA EPAR - EMA. Xarelto EPAR – Full product information PDF.
PDF - FDA. XARELTO (rivaroxaban) – Prescribing Information (label).
FDA label (PDF) - EHRA/ESC. Practical Guide on the use of NOACs in AF (dosing considerations).
EHRA guide (PDF) - Ελληνική πηγή (ΠΧΠ). Περίληψη Χαρακτηριστικών Προϊόντος (SmPC) – Xarelto/rivaroxaban.
Community Register (EL PDF)
Δρ. Παντελής Αναγνωστόπουλος, Ιατρός Μικροβιολόγος – Βιοπαθολόγος
Μικροβιολογικό Εργαστήριο Λαμίας, Έσλιν 19, Λαμία 35100
📞 +30-22310-66841 • Δευτέρα–Παρασκευή 07:00–13:30
