Εντερόκοκκος (Enterococcus): Συμπτώματα, Μετάδοση, Καλλιέργεια, Θεραπεία & Πρόληψη
Σύντομη περίληψη:
Ο Εντερόκοκκος είναι βακτήριο που φυσιολογικά υπάρχει στο έντερο, αλλά μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη όταν βρεθεί σε λάθος σημείο, κυρίως στο ουροποιητικό, σε τραύματα, στο αίμα ή σπανιότερα στην καρδιά.
Η διάγνωση γίνεται με καλλιέργεια και, όταν χρειάζεται, με αντιβιόγραμμα, ώστε ο γιατρός να ξεχωρίσει την πραγματική λοίμωξη από τον απλό αποικισμό και να επιλέξει στοχευμένη αγωγή.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα ανθεκτικά στελέχη VRE, δηλαδή εντερόκοκκοι ανθεκτικοί στη βανκομυκίνη, που αφορούν κυρίως νοσοκομειακά περιβάλλοντα και ευάλωτους ασθενείς.
Ο Εντερόκοκκος είναι συχνό εύρημα σε μικροβιολογικές καλλιέργειες, ιδιαίτερα σε καλλιέργειες ούρων, σε δείγματα τραυμάτων και σε νοσοκομειακούς ασθενείς. Η παρουσία του δεν έχει πάντα την ίδια σημασία. Άλλο είναι να βρεθεί σε μικρή ποσότητα σε ένα δείγμα που μπορεί να έχει επιμολυνθεί και άλλο να απομονωθεί από αίμα, βαθύ τραύμα ή ούρα ασθενούς με σαφή συμπτώματα λοίμωξης.
Το κρίσιμο σημείο για τον ασθενή είναι να μην ερμηνεύει μόνος του το αποτέλεσμα. Η καλλιέργεια πρέπει να συνδυάζεται με συμπτώματα, τρόπο συλλογής δείγματος, αριθμό αποικιών και αντιβιόγραμμα. Για αυτό, σε περιπτώσεις ουρολοίμωξης ή υποτροπής, είναι χρήσιμο να συνδυάζεται η κλινική εικόνα με τη σωστή εργαστηριακή διερεύνηση, όπως περιγράφεται και στον οδηγό για την καλλιέργεια ούρων και το αντιβιόγραμμα.
1Τι είναι ο Εντερόκοκκος
Ο Εντερόκοκκος είναι ομάδα Gram-θετικών βακτηρίων που ζουν φυσιολογικά στο ανθρώπινο έντερο και αποτελούν μέρος της μικροβιακής χλωρίδας. Σε αυτή τη θέση δεν θεωρούνται απαραίτητα παθογόνα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν περάσουν σε περιοχές όπου φυσιολογικά δεν πρέπει να υπάρχουν, όπως η ουροδόχος κύστη, το αίμα, μια χειρουργική τομή ή βαθύτεροι ιστοί.
Στην πράξη, ο Εντερόκοκκος είναι σημαντικός επειδή μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε απλές λοιμώξεις, όπως μία ουρολοίμωξη, όσο και σε σοβαρότερες καταστάσεις, όπως βακτηριαιμία ή ενδοκαρδίτιδα. Παράλληλα, ορισμένα στελέχη έχουν φυσική ή επίκτητη αντοχή σε αρκετά αντιβιοτικά, κάτι που κάνει την τυχαία θεραπεία χωρίς αντιβιόγραμμα επικίνδυνη.
Σε υγιή άτομα μπορεί να υπάρχει στο έντερο χωρίς να προκαλεί κανένα πρόβλημα. Σε άτομα με ουροκαθετήρα, συχνές νοσηλείες, ανοσοκαταστολή, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική νόσο ή πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών, μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη κλινική σημασία.
2Enterococcus faecalis και Enterococcus faecium
Τα δύο σημαντικότερα είδη για τον άνθρωπο είναι ο Enterococcus faecalis και ο Enterococcus faecium. Ο E. faecalis είναι συχνότερος στις κοινές λοιμώξεις, ειδικά στις ουρολοιμώξεις, και σε αρκετές περιπτώσεις παραμένει ευαίσθητος σε απλούστερα αντιβιοτικά, εφόσον αυτό επιβεβαιώνεται από το αντιβιόγραμμα.
Ο E. faecium είναι λιγότερο συχνός στην κοινότητα, αλλά έχει μεγαλύτερη σημασία σε νοσοκομειακούς ασθενείς, επειδή εμφανίζει συχνότερα αντοχές. Σε αυτό το είδος συναντάμε πιο συχνά στελέχη ανθεκτικά στη βανκομυκίνη, γνωστά ως VRE. Για αυτό η ταυτοποίηση του είδους δεν είναι απλή λεπτομέρεια, αλλά πληροφορία που επηρεάζει την κλινική αξιολόγηση.
