Valtrex (Βαλακυκλοβίρη): Δοσολογία 500 και 1000 mg, Χρήσεις και Παρενέργειες

1Τι είναι το Valtrex και πώς δρα

Το Valtrex περιέχει βαλακυκλοβίρη, μία ουσία που μετά την απορρόφησή της μετατρέπεται γρήγορα σε ακυκλοβίρη. Η ακυκλοβίρη ενεργοποιείται κυρίως μέσα στα κύτταρα που έχουν προσβληθεί από ερπητοϊούς και αναστέλλει την ιική DNA πολυμεράση. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζει τον πολλαπλασιασμό του ιού.

Το φάρμακο δρα έναντι του HSV-1, του HSV-2 και του VZV, ενώ σε πολύ υψηλές εξειδικευμένες δόσεις χρησιμοποιείται και για προφύλαξη από CMV μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου. Δεν απομακρύνει τον λανθάνοντα ιό από τα νευρικά γάγγλια. Επομένως, μπορεί να μειώσει τη διάρκεια, την ένταση ή τις υποτροπές, αλλά δεν αποτελεί οριστική ίαση του έρπητα.

Σε σύγκριση με την από του στόματος ακυκλοβίρη, η βαλακυκλοβίρη παρέχει μεγαλύτερη έκθεση σε ακυκλοβίρη και συχνά επιτρέπει λιγότερες ημερήσιες λήψεις. Περισσότερα για τη διαφορά μπορείτε να δείτε στον οδηγό Ακυκλοβίρη και αντιιικά για έρπητα.

2Εγκεκριμένες ενδείξεις στην Ελλάδα

Σύμφωνα με την ελληνική ΠΧΠ, το Valtrex έχει συγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις. Η αναφορά μιας λοίμωξης στον ευρύτερο φαρμακολογικό λόγο δεν σημαίνει ότι υπάρχει αυτομάτως εγκεκριμένο δοσολογικό σχήμα για κάθε ηλικία ή κάθε κλινική κατάσταση.

• Έρπης ζωστήρας και οφθαλμικός ζωστήρας: σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες, καθώς και ζωστήρας σε ενήλικες με ήπια ή μέτρια ανοσοκαταστολή.
• Λοιμώξεις δέρματος και βλεννογόνων από HSV: πρώτο επεισόδιο και υποτροπές γεννητικού έρπητα, καθώς και άλλες κατάλληλες λοιμώξεις HSV.
• Καταστολή υποτροπιαζόντων λοιμώξεων HSV: σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους και σε ανοσοκατεσταλμένους ενήλικες.
• Υποτροπιάζουσες οφθαλμικές λοιμώξεις HSV: θεραπεία ή καταστολή σύμφωνα με εξειδικευμένες οφθαλμολογικές οδηγίες.
• Προφύλαξη από λοίμωξη και νόσο CMV: μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου σε ενήλικες και εφήβους, αποκλειστικά σε εξειδικευμένο πλαίσιο.

Για τη συνολική εικόνα του ιού δείτε τον οδηγό Ιός ανεμευλογιάς-ζωστήρα και για τα συμπτώματα του ζωστήρα τον αναλυτικό οδηγό Έρπης ζωστήρας.

3Valtrex 500 ή 1000 mg: ποια είναι η διαφορά

Τα 500 και 1000 mg εκφράζουν την ποσότητα βαλακυκλοβίρης σε κάθε δισκίο. Δεν είναι δύο διαφορετικά φάρμακα και δεν έχουν διαφορετικό μηχανισμό δράσης. Η επιλογή περιεκτικότητας γίνεται ώστε να σχηματιστεί το συνταγογραφημένο σχήμα με τον σωστό αριθμό δισκίων.

4Δοσολογία Valtrex: συνοπτικός πίνακας

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει εγκεκριμένα σχήματα για ασθενείς με επαρκή νεφρική λειτουργία. Δεν αποτελεί προσωπική συνταγή. Η νεφρική δυσλειτουργία, η ανοσοκαταστολή και ειδικές κλινικές καταστάσεις αλλάζουν τη δοσολογία.

5Valtrex στον έρπητα ζωστήρα

Σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες με φυσιολογική νεφρική λειτουργία, η εγκεκριμένη δόση είναι 1000 mg τρεις φορές ημερησίως για επτά ημέρες. Η έναρξη πρέπει να γίνεται το συντομότερο δυνατό μετά τη διάγνωση. Η ΠΧΠ αναφέρει ότι δεν υπάρχουν δεδομένα για έναρξη περισσότερες από 72 ώρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος.

Το όριο των 72 ωρών δεν σημαίνει ότι ένας ασθενής με νέες φυσαλίδες, οφθαλμική εντόπιση, έντονο πόνο ή ανοσοκαταστολή πρέπει να μείνει χωρίς εκτίμηση επειδή «πέρασαν τρεις ημέρες». Σημαίνει ότι η απόφαση μετά το χρονικό αυτό σημείο είναι περισσότερο εξατομικευμένη και δεν πρέπει να λαμβάνεται μόνο από διαδικτυακή πληροφορία.

• Οφθαλμικός ζωστήρας: πόνος ή φυσαλίδες στο μέτωπο, στη μύτη ή γύρω από το μάτι απαιτούν επείγουσα οφθαλμολογική αξιολόγηση.
• Διεσπαρμένος ή επιπλεγμένος ζωστήρας: σπλαχνική συμμετοχή, εγκεφαλίτιδα, κινητική νευροπάθεια ή εκτεταμένη νόσος μπορεί να απαιτούν ενδοφλέβια αντιιική θεραπεία.
• Ανοσοκαταστολή: χρειάζεται στενή παρακολούθηση της κλινικής ανταπόκρισης και της νεφρικής λειτουργίας.

Διαβάστε περισσότερα για τα συμπτώματα, τον πόνο και τις επιπλοκές στον οδηγό Έρπης ζωστήρας.

6Γεννητικός έρπης και άλλες λοιμώξεις HSV

Για ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους ηλικίας 12 ετών και άνω με φυσιολογική νεφρική λειτουργία, η εγκεκριμένη δόση θεραπείας λοιμώξεων HSV είναι 500 mg δύο φορές ημερησίως. Στις υποτροπές η διάρκεια είναι συνήθως τρεις έως πέντε ημέρες. Στο πρώτο επεισόδιο, το οποίο μπορεί να είναι βαρύτερο, μπορεί να χρειαστεί παράταση έως δέκα ημέρες.

Η θεραπεία έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να βοηθήσει όταν ξεκινά στην πρόδρομη φάση, όπως κάψιμο, μυρμήγκιασμα, κνησμός ή τοπικός πόνος, ή αμέσως μετά την εμφάνιση των πρώτων βλαβών. Σε ανοσοκατεσταλμένους ενήλικες η εγκεκριμένη δόση είναι υψηλότερη, συνήθως 1000 mg δύο φορές ημερησίως για τουλάχιστον πέντε ημέρες, με εξατομίκευση ανάλογα με τη βαρύτητα και τη νεφρική λειτουργία.

Για συμπτώματα, διάγνωση και κύηση δείτε τον οδηγό HSV-2 και γεννητικός έρπης και τον συνολικό οδηγό Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.

7Valtrex για επιχείλιο έρπητα

Το εγκεκριμένο μονοήμερο σχήμα για επιχείλιο έρπητα σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους είναι 2000 mg δύο φορές μέσα σε μία ημέρα. Η δεύτερη δόση λαμβάνεται περίπου 12 ώρες μετά την πρώτη και όχι νωρίτερα από έξι ώρες. Η θεραπεία δεν πρέπει να συνεχίζεται πέρα από μία ημέρα με αυτό το σχήμα, επειδή δεν έχει αποδειχθεί πρόσθετο όφελος.

Η έναρξη πρέπει να γίνεται με το πρωιμότερο σύμπτωμα, πριν ακόμη σχηματιστούν πλήρως οι φυσαλίδες. Επειδή πρόκειται για υψηλή συνολική δόση μέσα σε λίγες ώρες, η νεφρική λειτουργία είναι κρίσιμη. Στην κάθαρση κρεατινίνης κάτω από 50 mL/min το σχήμα μειώνεται σημαντικά.

Για αναγνώριση των βλαβών, μετάδοση και διαφορική διάγνωση δείτε το άρθρο Επιχείλιος έρπης.

8Κατασταλτική θεραπεία για συχνές υποτροπές

Η κατασταλτική θεραπεία είναι καθημερινή αγωγή που στοχεύει στη μείωση των υποτροπών και της ασυμπτωματικής ιοαποβολής. Σε ανοσοεπαρκείς ενήλικες και εφήβους 12 ετών και άνω, η συνήθης δόση είναι 500 mg μία φορά ημερησίως.

Σε ασθενείς με πολύ συχνές υποτροπές, δηλαδή τουλάχιστον δέκα τον χρόνο χωρίς θεραπεία, η ΠΧΠ αναφέρει ότι μπορεί να υπάρχει καλύτερο αποτέλεσμα όταν η συνολική ημερήσια δόση των 500 mg διαιρείται σε 250 mg δύο φορές ημερησίως. Αυτό απαιτεί κατάλληλη περιεκτικότητα ή μορφή και δεν πρέπει να δημιουργείται αυθαίρετα με κόψιμο δισκίων.

Σε ανοσοκατεσταλμένους ενήλικες η συνήθης κατασταλτική δόση είναι 500 mg δύο φορές ημερησίως. Η ανάγκη συνέχισης πρέπει να επανεκτιμάται συνήθως μετά από έξι έως δώδεκα μήνες. Η καταστολή δεν εξαλείφει τον κίνδυνο μετάδοσης και δεν αντικαθιστά την αποχή κατά τις εξάρσεις.

9Προφύλαξη CMV μετά από μεταμόσχευση

Η βαλακυκλοβίρη έχει εγκεκριμένη ένδειξη για προφύλαξη από λοίμωξη και νόσο CMV μετά από μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου σε ενήλικες και εφήβους 12 ετών και άνω. Η συνήθης δόση με επαρκή νεφρική λειτουργία είναι 2000 mg τέσσερις φορές ημερησίως, με έναρξη το συντομότερο δυνατό μετά τη μεταμόσχευση και διάρκεια συνήθως περίπου 90 ημερών.

Πρόκειται για συνολική ημερήσια δόση 8000 mg και όχι για σχήμα που αφορά τις συνήθεις λοιμώξεις HSV ή τον ζωστήρα. Απαιτεί στενή παρακολούθηση νεφρικής λειτουργίας, συχνές προσαρμογές και αξιολόγηση από μεταμοσχευτική ομάδα. Οι νευρολογικές και νεφρικές ανεπιθύμητες ενέργειες εμφανίζονται συχνότερα στις υψηλές δόσεις.

Η επιλογή της βαλακυκλοβίρης έναντι άλλων φαρμάκων προφύλαξης CMV γίνεται αποκλειστικά από τη μεταμοσχευτική ομάδα, με βάση τον κίνδυνο του λήπτη, τη νεφρική λειτουργία και τις αντενδείξεις ή ανησυχίες ασφάλειας των εναλλακτικών θεραπειών.

10Νεφρική δυσλειτουργία και προσαρμογή δόσης

Η ακυκλοβίρη που προκύπτει από τη βαλακυκλοβίρη αποβάλλεται κυρίως από τους νεφρούς. Όταν η νεφρική κάθαρση μειώνεται, το φάρμακο μπορεί να συσσωρευτεί και να προκαλέσει νεφρική βλάβη ή νευρολογικά συμπτώματα. Η επίσημη προσαρμογή βασίζεται στην κάθαρση κρεατινίνης, όχι απλώς σε μία μεμονωμένη τιμή κρεατινίνης.

Η προφύλαξη CMV έχει ξεχωριστό, πιο σύνθετο πίνακα προσαρμογής και γίνεται μόνο από τη μεταμοσχευτική ομάδα. Σε αιμοκάθαρση, η προβλεπόμενη δόση χορηγείται μετά το τέλος της συνεδρίας τις ημέρες της διύλισης.

Δείτε επίσης τους οδηγούς Κρεατινίνη και eGFR.

11Πώς λαμβάνεται σωστά

• Με ή χωρίς τροφή: μπορεί να ληφθεί ανεξάρτητα από τα γεύματα.
• Με νερό: η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, πυρετό, εμέτους, διάρροια ή υψηλές δόσεις.
• Σταθερά μεσοδιαστήματα: οι δόσεις πρέπει να κατανέμονται όσο γίνεται ομοιόμορφα μέσα στην ημέρα, σύμφωνα με τη συνταγή.
• Χωρίς αυθαίρετη αλλαγή: δεν μειώνουμε, δεν αυξάνουμε και δεν παρατείνουμε μόνοι μας τη θεραπεία.
• Ξεχασμένη δόση: λαμβάνεται όταν γίνει αντιληπτή, εκτός αν πλησιάζει η επόμενη. Δεν λαμβάνεται διπλή δόση.

Σε σχήμα δύο δόσεων για επιχείλιο έρπητα, η δεύτερη δόση δεν πρέπει να ληφθεί νωρίτερα από έξι ώρες μετά την πρώτη. Σε σχήματα τριών ή τεσσάρων δόσεων, ο ακριβής προγραμματισμός πρέπει να επιβεβαιώνεται από τον θεράποντα.

12Σε πόση ώρα δρα και πότε φαίνεται βελτίωση

Η βαλακυκλοβίρη απορροφάται γρήγορα και μετατρέπεται σε ακυκλοβίρη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι βλάβες εξαφανίζονται σε λίγες ώρες. Το αναμενόμενο όφελος είναι ο περιορισμός του ιικού πολλαπλασιασμού, η συντόμευση της πορείας και η μείωση της βαρύτητας όταν η αγωγή αρχίζει νωρίς.

• Στον επιχείλιο ή γεννητικό έρπητα, η έναρξη στο κάψιμο, στο μυρμήγκιασμα ή στα πρώτα σημεία προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος.
• Στον ζωστήρα, η θεραπεία πρέπει να ξεκινά όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά τη διάγνωση.
• Ο πόνος του ζωστήρα μπορεί να επιμείνει παρά την αντιική αγωγή, επειδή υπάρχει και νευρική φλεγμονή.

Επιδείνωση, νέες εκτεταμένες βλάβες, πυρετός, οφθαλμικά συμπτώματα ή απουσία αναμενόμενης ανταπόκρισης απαιτούν επανεκτίμηση και όχι απλή παράταση της αγωγής.

13Συχνές παρενέργειες

Οι περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες είναι ήπιες και παροδικές. Η πολύ συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια είναι η κεφαλαλγία, ενώ συχνά αναφέρονται:

• ναυτία,
• ζάλη,
• έμετος ή διάρροια,
• εξάνθημα, κνησμός ή φωτοευαισθησία.

Λιγότερο συχνά μπορεί να εμφανιστούν κοιλιακή δυσφορία, κνίδωση, δύσπνοια, αναστρέψιμη αύξηση ηπατικών ενζύμων, λευκοπενία ή θρομβοπενία. Η λευκοπενία έχει αναφερθεί κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.

Ήπια ναυτία δεν σημαίνει αυτομάτως ότι πρέπει να διακοπεί η αγωγή, αλλά επίμονος έμετος ή διάρροια αυξάνουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης και μπορεί να επηρεάσουν την ασφάλεια του φαρμάκου.

14Σοβαρές παρενέργειες και πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια

Οι σοβαρές αντιδράσεις είναι σπάνιες, αλλά ο κίνδυνος αυξάνεται σε νεφρική δυσλειτουργία, προχωρημένη ηλικία, αφυδάτωση, υψηλές δόσεις ή λανθασμένη μη προσαρμοσμένη δοσολογία.

Οι νευρολογικές αντιδράσεις είναι συχνά αναστρέψιμες μετά τη διακοπή και τη διόρθωση της συσσώρευσης, αλλά απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση. Σε συμπτωματική σοβαρή υπερδοσολογία, η αιμοκάθαρση μπορεί να αυξήσει σημαντικά την απομάκρυνση της ακυκλοβίρης.

15Αντενδείξεις και βασικές προειδοποιήσεις

Η κύρια αντένδειξη είναι γνωστή υπερευαισθησία στη βαλακυκλοβίρη, στην ακυκλοβίρη ή σε κάποιο έκδοχο του συγκεκριμένου σκευάσματος.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• χρόνια ή οξεία νεφρική δυσλειτουργία,
• ηλικιωμένοι, ακόμη και με φαινομενικά φυσιολογική κρεατινίνη,
• αφυδάτωση ή αδυναμία επαρκούς πρόσληψης υγρών,
• παράλληλη λήψη νεφροτοξικών φαρμάκων,
• σοβαρή ανοσοκαταστολή ή επιπλεγμένος ζωστήρας,
• υψηλές ημερήσιες δόσεις σε ηπατοπάθεια ή μετά από μεταμόσχευση.

Στον γεννητικό έρπητα, η έναρξη αντιικού δεν καθιστά ασφαλή τη σεξουαλική επαφή κατά την ενεργό φάση. Στον οφθαλμικό ζωστήρα ή στον οφθαλμικό HSV απαιτείται άμεση αξιολόγηση από οφθαλμίατρο και δεν αρκεί η λήψη δισκίων χωρίς εξέταση.

16Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Η σημαντικότερη πρακτική κατηγορία είναι τα φάρμακα που μπορούν να επιβαρύνουν τους νεφρούς ή να ανταγωνιστούν τη σωληναριακή απέκκριση της ακυκλοβίρης. Η ΠΧΠ αναφέρει ιδιαίτερη προσοχή με:

• αμινογλυκοσίδες,
• ενώσεις λευκόχρυσου,
• ιωδιούχα σκιαγραφικά,
• μεθοτρεξάτη, πενταμιδίνη και φοσκαρνέτη,
• κυκλοσπορίνη και τακρόλιμο.

Η σιμετιδίνη και η προβενεσίδη μπορούν να μειώσουν τη νεφρική κάθαρση της ακυκλοβίρης και να αυξήσουν την έκθεσή της. Αντίστοιχη προσοχή χρειάζεται με ουσίες που χρησιμοποιούν ενεργό σωληναριακή απέκκριση, όπως η τενοφοβίρη, και με μυκοφαινολάτη σε μεταμοσχευμένους ασθενείς.

Πριν από την έναρξη, αναφέρετε όλα τα συνταγογραφούμενα και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, συμπληρώματα και πρόσφατη χορήγηση σκιαγραφικού.

17Κύηση, θηλασμός και γονιμότητα

Κύηση: Τα διαθέσιμα δεδομένα για βαλακυκλοβίρη είναι περιορισμένα και για ακυκλοβίρη περισσότερα. Τα μητρώα κυήσεων και η εμπειρία μετά την κυκλοφορία δεν έχουν δείξει σαφές σήμα δυσπλαστικής ή εμβρυϊκής τοξικότητας. Παρ’ όλα αυτά, η χρήση κατά την κύηση πρέπει να γίνεται μόνο όταν το αναμενόμενο όφελος υπερτερεί του ενδεχόμενου κινδύνου.

Θηλασμός: Η ακυκλοβίρη περνά στο μητρικό γάλα. Η εκτιμώμενη δόση που προσλαμβάνει το βρέφος μετά από θεραπευτική χορήγηση στη μητέρα είναι μικρή, αλλά η ΠΧΠ συνιστά προσοχή. Η απόφαση εξαρτάται από την ένδειξη, τη δόση, την ηλικία και την κατάσταση του βρέφους.

Γονιμότητα: Δεν υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη ότι οι συνήθεις θεραπευτικές δόσεις προκαλούν μόνιμη υπογονιμότητα. Τα δεδομένα σε ανθρώπους είναι περιορισμένα και η αγωγή δεν πρέπει να χρησιμοποιείται χωρίς σαφή ένδειξη.

18Παιδιά, ηλικιωμένοι και ηπατική δυσλειτουργία

Παιδιά και έφηβοι

Η ελληνική ΠΧΠ αναφέρει ότι η αποτελεσματικότητα του Valtrex σε παιδιά κάτω των 12 ετών δεν έχει αξιολογηθεί. Τα δοσολογικά σχήματα του άρθρου για HSV και επιχείλιο έρπητα αφορούν ενήλικες και εφήβους 12 ετών και άνω, όπου αυτό προβλέπεται. Δεν πρέπει να μετατρέπονται σε παιδιατρική δόση βάσει βάρους χωρίς παιδίατρο ή λοιμωξιολόγο.

Ηλικιωμένοι

Οι ηλικιωμένοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα μειωμένης νεφρικής κάθαρσης και αφυδάτωσης. Μία «φυσιολογική» κρεατινίνη μπορεί να συνυπάρχει με σημαντικά χαμηλότερη νεφρική λειτουργία λόγω μειωμένης μυϊκής μάζας. Αυξάνεται έτσι ο κίνδυνος σύγχυσης, ψευδαισθήσεων, υπνηλίας και νεφρικής βλάβης όταν δεν προσαρμόζεται η δόση.

Ηπατική δυσλειτουργία

Σε ήπια ή μέτρια κίρρωση με διατηρημένη συνθετική λειτουργία συνήθως δεν απαιτείται αλλαγή της δόσης. Η εμπειρία είναι περιορισμένη σε προχωρημένη κίρρωση και απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή σε συνολικές ημερήσιες δόσεις 4000 mg ή μεγαλύτερες.

19Ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειάζονται

Σε έναν νεότερο κατά τα άλλα υγιή ενήλικα που λαμβάνει σύντομο σχήμα, συνήθως δεν απαιτείται ειδικό πακέτο εργαστηριακών εξετάσεων μόνο και μόνο επειδή παίρνει Valtrex. Η παρακολούθηση γίνεται πιο σημαντική όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος συσσώρευσης ή τοξικότητας.

Δεν διακόπτουμε μόνοι μας το φάρμακο πριν από αιμοληψία. Αναφέρουμε τη δόση, την ώρα της τελευταίας λήψης, τη διάρκεια της θεραπείας και τυχόν εμέτους ή αφυδάτωση. Δείτε επίσης τον οδηγό Φάρμακα που επηρεάζουν τις εξετάσεις αίματος.

20Valtrex ή Zovirax και πότε χρειάζεται εξέταση

Το Valtrex περιέχει βαλακυκλοβίρη, ενώ το Zovirax περιέχει ακυκλοβίρη. Η βαλακυκλοβίρη μετατρέπεται σε ακυκλοβίρη στον οργανισμό και συνήθως επιτρέπει πιο αραιές από του στόματος δόσεις. Η επιλογή δεν γίνεται μόνο με βάση την «ισχύ», αλλά την ένδειξη, την ηλικία, τη νεφρική λειτουργία, τη δυνατότητα συμμόρφωσης και την εμπειρία του θεράποντος.

Η διάγνωση του τυπικού επιχείλιου έρπητα ή ζωστήρα είναι συχνά κλινική. Εργαστηριακή επιβεβαίωση μπορεί να χρειάζεται όταν η εικόνα είναι άτυπη, υπάρχει ανοσοκαταστολή, κύηση, οφθαλμική ή νευρολογική συμμετοχή ή ανάγκη διάκρισης HSV-1 από HSV-2.

• PCR από ενεργή βλάβη: είναι συνήθως η πιο χρήσιμη εξέταση όταν υπάρχει φυσαλίδα, έλκος ή πρόσφατη βλάβη.
• HSV IgG: δείχνει προηγούμενη έκθεση, όχι απαραίτητα ότι η σημερινή βλάβη προκαλείται από HSV.
• HSV IgM: έχει περιορισμένη αξιοπιστία και δεν πρέπει να αποτελεί μόνη βάση για έναρξη θεραπείας.

Για τις διαφορές μεταξύ ερπητοϊών και τη σωστή επιλογή δείγματος δείτε τον οδηγό Ερπητοϊοί και εργαστηριακή διάγνωση και για την ακυκλοβίρη το άρθρο Zovirax.

21Συχνές ερωτήσεις

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία