ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ • ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ • CRP • ΑΝΤΙΒΙΩΣΗ

Πνευμονία: Συμπτώματα, CRP, Εξετάσεις, Αντιβίωση και Πότε Είναι Επείγον

Δημοσίευση: 7 Αυγούστου 2026 • Τελευταία ενημέρωση: 7 Αυγούστου 2026

← Λοιμώξεις Αναπνευστικού: Κεντρικός Οδηγός • Αντιβιοτικά για Αναπνευστικές Λοιμώξεις →

1Τι είναι η πνευμονία;

Η πνευμονία είναι οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος. Οι μικροσκοπικοί αεροφόροι σάκοι των πνευμόνων, οι κυψελίδες, μπορεί να γεμίσουν με φλεγμονώδες υγρό και εκκρίσεις, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η ανταλλαγή οξυγόνου.

Η βαρύτητα έχει πολύ μεγάλο εύρος. Ένας νεότερος και κατά τα άλλα υγιής άνθρωπος μπορεί να έχει σχετικά ήπια πνευμονία και να αντιμετωπιστεί στο σπίτι, ενώ σε ηλικιωμένους, ανοσοκατεσταλμένους ή ασθενείς με χρόνια καρδιοαναπνευστικά νοσήματα μπορεί να εξελιχθεί γρήγορα σε αναπνευστική ανεπάρκεια ή σήψη.

Όταν η λοίμωξη εμφανίζεται εκτός νοσοκομείου ονομάζεται πνευμονία της κοινότητας. Διαφορετική κατηγορία αποτελεί η νοσοκομειακή πνευμονία, επειδή διαφέρουν τα πιθανά μικρόβια και η πιθανότητα αντοχής στα αντιβιοτικά.

2Ποια είναι τα συχνότερα συμπτώματα;

Η πνευμονία μπορεί να αρχίσει απότομα ή να εμφανιστεί μετά από μερικές ημέρες μιας φαινομενικά απλής λοίμωξης του αναπνευστικού.

• Πυρετός ή ρίγος.
• Βήχας, ξηρός ή παραγωγικός.
• Κίτρινα, πράσινα ή πυώδη πτύελα.
• Δύσπνοια ή αίσθημα ότι «δεν φτάνει ο αέρας».
• Πόνος στο στήθος, ιδιαίτερα κατά τη βαθιά εισπνοή ή τον βήχα.
• Ταχύπνοια.
• Ταχυκαρδία.
• Έντονη κόπωση και καταβολή.
• Μειωμένη όρεξη.
• Πονοκέφαλος ή μυαλγίες, ιδιαίτερα όταν προηγείται ιογενής λοίμωξη.

Στους ηλικιωμένους η εικόνα μπορεί να είναι διαφορετική. Η αιφνίδια σύγχυση, η υπνηλία, η αδυναμία, η πτώση λειτουργικότητας ή η ανορεξία μπορεί να είναι σημαντικότερα σημεία από τον ίδιο τον πυρετό.

3Πνευμονία ή απλή ίωση / βρογχίτιδα;

Ο βήχας και ο πυρετός δεν σημαίνουν αυτόματα πνευμονία. Γρίπη, RSV, COVID-19, οξεία βρογχίτιδα και άλλες λοιμώξεις μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια συμπτώματα.

Η πιθανότητα πνευμονίας αυξάνεται όταν υπάρχουν συνδυασμοί όπως:

• δύσπνοια ή γρήγορη αναπνοή,
• χαμηλός κορεσμός οξυγόνου,
• εντοπισμένος πόνος στο θώρακα που επιδεινώνεται στην αναπνοή,
• επίμονος ή υψηλός πυρετός,
• έντονη καταβολή,
• παθολογικά ευρήματα στην ακρόαση των πνευμόνων,
• επιδείνωση αφού είχε προηγηθεί προσωρινή βελτίωση μιας ίωσης.

Το χρώμα των πτυέλων μόνο του δεν αποδεικνύει βακτηριακή πνευμονία και δεν αποτελεί λόγο έναρξης αντιβίωσης χωρίς συνολική ιατρική εκτίμηση.

4Τι προκαλεί πνευμονία;

Η πνευμονία δεν έχει μία μόνο αιτία.

Βακτηριακά αίτια μπορεί να περιλαμβάνουν τον πνευμονιόκοκκο (Streptococcus pneumoniae), τον Haemophilus influenzae, καθώς και «άτυπα» παθογόνα όπως Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae και Legionella.

Ιογενής πνευμονία μπορεί να προκληθεί από γρίπη, RSV, SARS-CoV-2 και άλλους αναπνευστικούς ιούς. Επιπλέον, μετά από μια αρχική ιογενή λοίμωξη μπορεί να εμφανιστεί δευτερογενής βακτηριακή πνευμονία.

Σπανιότερα υπάρχουν πνευμονίες από μύκητες, κυρίως σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών, καθώς και πνευμονία από εισρόφηση όταν τροφή, υγρά ή γαστρικό περιεχόμενο εισέλθουν στους αεραγωγούς.

5Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή πνευμονία;

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η πνευμονία αφορά:

• ηλικιωμένους, ιδιαίτερα άνω των 65 ετών,
• βρέφη και μικρά παιδιά,
• ασθενείς με ΧΑΠ, σοβαρό άσθμα ή άλλη χρόνια πνευμονοπάθεια,
• καρδιοπαθείς,
• άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ή σημαντική νεφρική ή ηπατική νόσο,
• ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς,
• ασθενείς υπό χημειοθεραπεία ή σημαντική ανοσοκατασταλτική θεραπεία,
• άτομα με προβλήματα κατάποσης ή αυξημένο κίνδυνο εισρόφησης,
• καπνιστές και άτομα με σημαντική χρόνια αναπνευστική επιβάρυνση.

Σε αυτές τις ομάδες το όριο για ιατρική αξιολόγηση πρέπει να είναι χαμηλότερο, επειδή η κλινική εικόνα μπορεί να επιδεινωθεί ταχύτερα ή να μην είναι τόσο χαρακτηριστική.

6Πότε η πνευμονία είναι επείγον;

Ένας αριθμός στο οξύμετρο δεν πρέπει να αξιολογείται απομονωμένα. Για παράδειγμα, ασθενείς με χρόνια πνευμονοπάθεια μπορεί να έχουν διαφορετική συνήθη τιμή. Η δύσπνοια, η κλινική επιδείνωση και η μεταβολή από το προσωπικό baseline έχουν ιδιαίτερη σημασία.

7Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση ξεκινά από την κλινική αξιολόγηση. Ο γιατρός εξετάζει:

• τη διάρκεια και την εξέλιξη των συμπτωμάτων,
• θερμοκρασία, σφύξεις και αρτηριακή πίεση,
• αναπνευστική συχνότητα,
• κορεσμό οξυγόνου,
• ακρόαση πνευμόνων,
• ηλικία και συνοδά νοσήματα,
• πρόσφατη λήψη αντιβιοτικών ή νοσηλεία,
• πιθανή έκθεση σε γρίπη, RSV ή άλλες λοιμώξεις.

Ανάλογα με τη βαρύτητα μπορεί να ζητηθούν ακτινογραφία θώρακος, εξετάσεις αίματος, μικροβιολογικός έλεγχος ή άλλες απεικονιστικές εξετάσεις.

8Χρειάζεται πάντα ακτινογραφία θώρακος;

Η ακτινογραφία θώρακος είναι βασική εξέταση όταν χρειάζεται να επιβεβαιωθεί ή να αξιολογηθεί καλύτερα μια πιθανή πνευμονία, ιδιαίτερα σε νοσοκομειακό περιβάλλον, σε σοβαρότερη κλινική εικόνα ή όταν η διάγνωση είναι αβέβαιη.

Μπορεί να αναδείξει πνευμονική διήθηση, λοβώδη πύκνωση ή επιπλοκές όπως πλευριτική συλλογή. Δεν απαντά όμως συνήθως ποιο συγκεκριμένο μικρόβιο προκάλεσε τη λοίμωξη.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπερηχογράφημα πνεύμονα ή αξονική τομογραφία, όταν χρειάζεται περισσότερη διαγνωστική πληροφορία ή υπάρχει υποψία επιπλοκής ή διαφορετικής πάθησης.

9CRP και πνευμονία: πόσο πρέπει να είναι;

Η CRP ή C-αντιδρώσα πρωτεΐνη αυξάνεται όταν υπάρχει ενεργός φλεγμονή. Στην πνευμονία μπορεί να είναι αυξημένη, μερικές φορές σημαντικά, αλλά δεν υπάρχει μία τιμή CRP που να αποδεικνύει από μόνη της ότι κάποιος έχει πνευμονία.

Μία υψηλή CRP μπορεί να αυξάνει την υποψία σημαντικής βακτηριακής φλεγμονής όταν συμφωνεί με την κλινική εικόνα. Ωστόσο:

• μπορεί να αυξηθεί και σε άλλες λοιμώξεις ή φλεγμονώδεις καταστάσεις,
• μια πρώιμη λοίμωξη μπορεί να έχει ακόμη σχετικά χαμηλή CRP,
• ιογενείς λοιμώξεις μπορούν επίσης να αυξήσουν την CRP,
• η τιμή δεν δείχνει ποιο μικρόβιο ευθύνεται.

Σε ενήλικες που εισάγονται στο νοσοκομείο με πνευμονία της κοινότητας μπορεί να μετρηθεί μία αρχική CRP, ώστε να υπάρχει σημείο αναφοράς. Αν υπάρχει ανησυχία ότι η θεραπεία δεν λειτουργεί, η τάση της CRP τις επόμενες ημέρες μπορεί να βοηθήσει στην επανεκτίμηση.

Σε οξεία λοίμωξη κατώτερου αναπνευστικού όπου, μετά την κλινική εξέταση, παραμένει αβέβαιο αν χρειάζεται αντιβίωση, ορισμένες κατευθυντήριες οδηγίες χρησιμοποιούν την CRP ως επιπλέον βοήθημα. Αυτά τα όρια δεν πρέπει να μετατρέπονται σε κανόνα αυτοδιάγνωσης ή αυτοθεραπείας.

Διαβάστε αναλυτικά: CRP – τι δείχνει, φυσιολογικές τιμές και πώς ερμηνεύεται →

10Τι δείχνει η Γενική Αίματος στην πνευμονία;

Η Γενική Αίματος είναι από τις συχνότερες εξετάσεις που χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει σημαντική λοίμωξη του αναπνευστικού.

Μπορεί να εμφανιστούν:

• λευκοκυττάρωση, δηλαδή αυξημένα λευκά αιμοσφαίρια,
• αύξηση των ουδετερόφιλων,
• διαφορετική κατανομή λευκών αιμοσφαιρίων σε ορισμένες ιογενείς λοιμώξεις,
• σε βαριά λοίμωξη, ακόμη και φυσιολογικά ή μειωμένα λευκά, εύρημα που δεν αποκλείει σοβαρή νόσο.

Όπως και η CRP, η Γενική Αίματος δεν μπορεί μόνη της να διαχωρίσει με βεβαιότητα μια βακτηριακή από μια ιογενή πνευμονία.

Γενική Αίματος: πλήρης οδηγός και ερμηνεία αποτελεσμάτων →

11Προκαλσιτονίνη (PCT): πότε βοηθά;

Η Προκαλσιτονίνη (PCT) είναι ακόμη ένας βιοδείκτης που μπορεί να βοηθήσει σε επιλεγμένες περιπτώσεις βακτηριακής λοίμωξης και στην παρακολούθηση σοβαρών λοιμώξεων.

Δεν είναι απαραίτητη σε κάθε απλή πνευμονία της κοινότητας και δεν πρέπει να ερμηνεύεται απομονωμένα. Ένα χαμηλό αποτέλεσμα δεν αποκλείει με απόλυτη ασφάλεια μία πρώιμη ή εντοπισμένη βακτηριακή λοίμωξη.

Σε νοσηλευόμενους ασθενείς, όταν υπάρχει ανησυχία για αποτυχία της θεραπείας, η πορεία της PCT ή της CRP μπορεί να δώσει πρόσθετες πληροφορίες μαζί με την κλινική εικόνα.

Προκαλσιτονίνη (PCT): πότε γίνεται και πώς ερμηνεύεται →

12Πότε χρειάζεται καλλιέργεια πτυέλων;

Η καλλιέργεια πτυέλων δεν είναι απαραίτητη σε κάθε ήπια πνευμονία. Είναι περισσότερο χρήσιμη όταν το αποτέλεσμα έχει πραγματική πιθανότητα να αλλάξει τη θεραπεία.

Μπορεί να ζητηθεί ιδιαίτερα όταν:

• η πνευμονία είναι μέτριας ή υψηλής βαρύτητας,
• ο ασθενής νοσηλεύεται,
• δεν υπάρχει η αναμενόμενη ανταπόκριση στην αρχική αγωγή,
• έχει προηγηθεί πρόσφατη αντιβιοτική θεραπεία ή νοσηλεία,
• υπάρχει χρόνια πνευμονοπάθεια ή άλλη σημαντική συννοσηρότητα,
• υπάρχει αυξημένη πιθανότητα ανθεκτικού μικροβίου,
• υπάρχει δυνατότητα λήψης καλού δείγματος από βαθύ παραγωγικό βήχα.

Το σάλιο από το στόμα δεν είναι κατάλληλο υποκατάστατο ενός καλού δείγματος πτυέλων. Η ποιότητα του δείγματος επηρεάζει σημαντικά την αξιοπιστία του αποτελέσματος.

Όταν απομονωθεί παθογόνο βακτήριο, το αντιβιόγραμμα μπορεί να δείξει σε ποια αντιβιοτικά είναι ευαίσθητο ή ανθεκτικό.

Καλλιέργεια Πτυέλων: σωστή συλλογή, αποτέλεσμα και αντιβιόγραμμα →

13Γρίπη, RSV και άλλοι ιοί μπορούν να προκαλέσουν πνευμονία;

Ναι. Η πνευμονία δεν είναι συνώνυμη της βακτηριακής λοίμωξης.

Η γρίπη μπορεί να προκαλέσει πρωτοπαθή ιογενή πνευμονία ή να δημιουργήσει το έδαφος για δευτερογενή βακτηριακή πνευμονία. Χαρακτηριστική υποψία υπάρχει όταν ένας ασθενής με γρίπη αρχίζει να βελτιώνεται και στη συνέχεια εμφανίζει νέο πυρετό, επιδείνωση βήχα ή δύσπνοια.

Ο RSV μπορεί επίσης να προσβάλει το κατώτερο αναπνευστικό, ιδιαίτερα σε βρέφη, ηλικιωμένους και ευπαθείς ασθενείς.

Ανάλογα με την εποχή, τη βαρύτητα και το αν το αποτέλεσμα θα αλλάξει την αντιμετώπιση, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μοριακός ή άλλος κατάλληλος έλεγχος για αναπνευστικούς ιούς.

Γρίπη Α – H1N1 και H3N2: συμπτώματα και επιπλοκές →
RSV: συμπτώματα, μετάδοση και εξετάσεις →

14Ποιες άλλες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;

Ο εργαστηριακός έλεγχος εξατομικεύεται ανάλογα με τη βαρύτητα.

Σε νοσηλευόμενους ασθενείς μπορεί επιπλέον να χρειαστούν αέρια αίματος, γαλακτικό, ηπατικός έλεγχος ή ειδικότερες μικροβιολογικές εξετάσεις.

15CRB65 και CURB65: πώς εκτιμάται η βαρύτητα;

Στους ενήλικες με πνευμονία της κοινότητας χρησιμοποιούνται εργαλεία που βοηθούν τον γιατρό να εκτιμήσει τον κίνδυνο και τον κατάλληλο τόπο θεραπείας.

Το CRB65, που μπορεί να εφαρμοστεί χωρίς εξέταση ουρίας, δίνει έναν βαθμό για καθένα από τα παρακάτω:

• C – Confusion: νέα σύγχυση.
• R – Respiratory rate: αναπνευστική συχνότητα ≥30/min.
• B – Blood pressure: συστολική πίεση <90 mmHg ή διαστολική ≤60 mmHg.
• 65: ηλικία ≥65 ετών.

Η βαθμολογία δεν αντικαθιστά την ιατρική κρίση. Ένας ασθενής μπορεί να χρειάζεται νοσοκομειακή αντιμετώπιση ακόμη και με χαμηλή βαθμολογία όταν έχει, για παράδειγμα, σοβαρή υποξαιμία, σημαντική συννοσηρότητα ή γρήγορη κλινική επιδείνωση.

Στο νοσοκομείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί το CURB65, στο οποίο προστίθεται η ουρία αίματος.

16Χρειάζεται πάντα αντιβίωση στην πνευμονία;

Όταν έχει τεθεί διάγνωση πνευμονίας της κοινότητας και υπάρχει πιθανότητα βακτηριακής αιτιολογίας, η αντιβιοτική θεραπεία αποτελεί βασικό μέρος της αντιμετώπισης.

Ωστόσο, υπάρχουν και αμιγώς ιογενείς πνευμονίες. Γι’ αυτό ο όρος «πνευμονία» δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να πάρει οποιοδήποτε αντιβιοτικό που υπάρχει στο σπίτι.

Η απόφαση βασίζεται στο σύνολο:

• κλινική εικόνα,
• βαρύτητα,
• ακτινογραφικά ευρήματα,
• ηλικία και συνοδά νοσήματα,
• πιθανό παθογόνο,
• αλλεργίες,
• πρόσφατη χρήση αντιβιοτικών,
• πιθανότητα αντοχής,
• και, όταν υπάρχουν, μικροβιολογικά αποτελέσματα.

Η CRP από μόνη της δεν είναι συνταγή αντιβιοτικού.

Αντιβιοτικά για Αναπνευστικές Λοιμώξεις: πότε χρειάζονται και ποιες εξετάσεις βοηθούν →

17Ποιο αντιβιοτικό χρησιμοποιείται για πνευμονία;

Δεν υπάρχει ένα «καλύτερο αντιβιοτικό για πνευμονία» που να είναι σωστό για όλους.

Στην πνευμονία της κοινότητας οι ιατρικές οδηγίες μπορεί, ανάλογα με το περιστατικό, να περιλαμβάνουν αντιβιοτικά όπως:

• αμοξικιλλίνη,
• αμοξικιλλίνη/κλαβουλανικό,
• μακρολίδες όπως κλαριθρομυκίνη,
• δοξυκυκλίνη σε κατάλληλους ασθενείς,
• άλλα ή συνδυαστικά σχήματα σε σοβαρότερη νόσο ή ειδικές συνθήκες.

Η επιλογή αλλάζει σημαντικά σε εγκυμοσύνη, αλλεργία στις πενικιλίνες, νεφρική δυσλειτουργία, σοβαρή συννοσηρότητα, πρόσφατη νοσηλεία ή πιθανότητα ανθεκτικού μικροβίου.

18Σε πόσες ημέρες πρέπει να βελτιωθεί;

Η βελτίωση δεν είναι στιγμιαία. Με κατάλληλη θεραπεία ο πυρετός και η γενική κατάσταση συνήθως αρχίζουν να βελτιώνονται νωρίτερα από τον βήχα και την κόπωση.

Ο βήχας μπορεί να επιμένει για αρκετές εβδομάδες, ακόμη και όταν η λοίμωξη έχει αντιμετωπιστεί επιτυχώς. Η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να είναι πιο αργή στους ηλικιωμένους και σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα.

Χρειάζεται επανεκτίμηση όταν:

• τα συμπτώματα επιδεινώνονται γρήγορα ή σημαντικά,
• δεν αρχίζει η αναμενόμενη κλινική βελτίωση,
• ο πυρετός επιμένει ή επανεμφανίζεται,
• εμφανίζεται νέα δύσπνοια, υποξαιμία ή σύγχυση,
• η CRP ή άλλοι δείκτες παραμένουν πολύ αυξημένοι σε συνδυασμό με κακή κλινική πορεία.

Σε μη αναμενόμενη πορεία μπορεί να χρειαστεί επανάληψη απεικόνισης, καλλιέργεια πτυέλων ή διερεύνηση για επιπλοκές, ανθεκτικό μικρόβιο ή διαφορετική διάγνωση.

19Ποιες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει;

Οι περισσότερες πνευμονίες αντιμετωπίζονται χωρίς σοβαρές επιπλοκές, αλλά σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να εμφανιστούν:

• αναπνευστική ανεπάρκεια,
• πλευριτική συλλογή,
• εμπύημα, δηλαδή μολυσμένο υγρό γύρω από τον πνεύμονα,
• πνευμονικό απόστημα,
• βακτηριαιμία,
• σήψη ή σηπτικό shock,
• επιδείνωση καρδιακής ανεπάρκειας, ΧΑΠ ή άλλου χρόνιου νοσήματος.

Η πιθανότητα επιπλοκών είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η έντονη δύσπνοια, η σύγχυση, η υπόταση ή η γρήγορη επιδείνωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «μια απλή ίωση».

20Μπορεί να προληφθεί η πνευμονία;

Δεν μπορούν να προληφθούν όλες οι περιπτώσεις, αλλά ο κίνδυνος σοβαρής λοίμωξης μπορεί να μειωθεί.

• Εμβολιασμός έναντι πνευμονιοκόκκου όταν υπάρχει σχετική ένδειξη.
• Ετήσιος εμβολιασμός έναντι γρίπης στις ομάδες για τις οποίες συστήνεται.
• Πρόληψη σοβαρής νόσου από RSV στις ομάδες για τις οποίες υπάρχουν σχετικές συστάσεις.
• Διακοπή καπνίσματος.
• Καλή υγιεινή χεριών και περιορισμός μετάδοσης αναπνευστικών λοιμώξεων.
• Καλή ρύθμιση χρόνιων νοσημάτων.
• Έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση όταν μια λοίμωξη του αναπνευστικού επιδεινώνεται αντί να βελτιώνεται.

Δείτε τον πλήρη κόμβο για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού →

21Συχνές ερωτήσεις για την πνευμονία

22Κλείστε Ραντεβού και Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία και επίσημες πηγές

1. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Pneumonia: diagnosis and management – NG250. Published September 2025. NICE
2. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Suspected acute respiratory infection in over 16s: assessment at first presentation and initial management – NG237. NICE
3. Metlay JP, Waterer GW, Long AC, et al. Diagnosis and Treatment of Adults with Community-acquired Pneumonia. An Official ATS/IDSA Clinical Practice Guideline. Am J Respir Crit Care Med. 2019;200:e45-e67. IDSA
4. Centers for Disease Control and Prevention. About Pneumonia. Updated February 2026. CDC
5. World Health Organization. Pneumonia. WHO
6. Μικροβιολογικό Λαμία. Λοιμώξεις Αναπνευστικού – Κεντρικός Οδηγός.