Υψηλά Ηωσινόφιλα: Αλλεργία, Άσθμα, Παράσιτα και Πότε Χρειάζεται Έλεγχος

1

Τι είναι τα ηωσινόφιλα;

Τα ηωσινόφιλα αποτελούν θεμελιώδη κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος και ταξινομούνται στα “κοκκιοκύτταρα”, μαζί με τα ουδετερόφιλα και τα βασεόφιλα. Παράγονται στον μυελό των οστών, κυκλοφορούν για σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα στο περιφερικό αίμα (μόλις λίγες ώρες) και στη συνέχεια μεταναστεύουν μόνιμα στους ιστούς, “στρατοπεδεύοντας” κυρίως στους βλεννογόνους του αναπνευστικού και του πεπτικού συστήματος. ^[1]

Το εσωτερικό τους είναι γεμάτο με κοκκία που περιέχουν ισχυρές πρωτεΐνες και ένζυμα. Η βιολογική τους αποστολή είναι να καταπολεμούν τα παρασιτικά σκουλήκια (έλμινθες), αλλά όταν απελευθερώνουν αυτά τα ένζυμα (αποκοκκίωση) σε τεράστιες ποσότητες ή σε λάθος στόχους, προκαλούν ισχυρή φλεγμονή, προκαλώντας βλάβη στους ίδιους τους ιστούς του σώματός μας.

Η παραγωγή, η ωρίμανση και η επιβίωσή τους ρυθμίζονται στενά από την Ιντερλευκίνη-5 (IL-5) και από ανοσολογικές οδούς που συνδέονται με τη λεγόμενη Φλεγμονή Τύπου 2 (T2). Γι’ αυτό τα ηωσινόφιλα εμφανίζονται αυξημένα σε ασθενείς με αλλεργικό άσθμα, ατοπική δερματίτιδα και ορισμένες άλλες ηωσινοφιλικές παθήσεις. ^[4]

Η εξέτασή τους εντάσσεται στην κλασική γενική αίματος με λευκοκυτταρικό τύπο. Στο εργαστηριακό αποτέλεσμα μπορεί να αναγράφεται ως EOS%, EOS#, EO ή AEC. Ο αιματολογικός αναλυτής μετρά πόσα ηωσινόφιλα κυκλοφορούν στο περιφερικό αίμα τη συγκεκριμένη στιγμή. Ωστόσο, δεν μετρά άμεσα πόσα από αυτά έχουν ήδη συσσωρευτεί στους ιστούς, ούτε αποκαλύπτει από μόνος του την αιτία της αύξησης.

2

Τι σημαίνουν τα υψηλά ηωσινόφιλα (Ηωσινοφιλία);

Ο ιατρικός όρος Ηωσινοφιλία περιγράφει την αύξηση του απόλυτου αριθμού ηωσινοφίλων (AEC) πάνω από το ανώτερο όριο αναφοράς. Στην πλειονότητα των ενηλίκων χρησιμοποιείται πρακτικά το όριο των 500 κυττάρων ανά μικρολίτρο (μL) αίματος (δηλαδή 0,5 × 10⁹/L). Το ακριβές όριο, ωστόσο, μπορεί να διαφέρει ελαφρώς ανάλογα με το εργαστήριο, τον αναλυτή, τη μέθοδο και τον πληθυσμό αναφοράς. ^[1]

Πρέπει να τονιστεί ότι η ηωσινοφιλία αποτελεί ένα εργαστηριακό εύρημα και όχι μια τελική διάγνωση. Μία τιμή της τάξης των 700/μL σε ένα άτομο που πάσχει από εποχική αλλεργική ρινίτιδα είναι συχνά απολύτως συμβατή με μια ήπια, “αντιδραστική” αύξηση. Αντιθέτως, η ίδια ακριβώς τιμή (700/μL) σε ένα άτομο που μόλις ξεκίνησε ένα νέο φάρμακο και εμφανίζει ταυτόχρονα πυρετό, εκτεταμένο εξάνθημα ή αύξηση των ηπατικών ενζύμων, αποκτά πολύ μεγαλύτερη –και ενίοτε επείγουσα– κλινική βαρύτητα. ^[7]

Η κλινική εκτίμηση του ευρήματος βασίζεται σε τέσσερις κεντρικούς άξονες: (1) πόσο υψηλός είναι ο απόλυτος αριθμός, (2) αν η αύξηση επιμένει στον χρόνο, (3) αν υπάρχουν συμπτώματα ή ενδείξεις οργανικής βλάβης και (4) αν υπάρχουν στοιχεία στο ιστορικό που υποδεικνύουν συγκεκριμένη αιτία. Στη συντριπτική πλειονότητα, η αύξηση είναι “δευτεροπαθής” (αντιδραστική), δηλαδή ο μυελός παράγει περισσότερα ηωσινόφιλα ως απάντηση σε μια αλλεργική, φαρμακευτική ή λοιμώδη διέγερση. Σπανιότερα, η παραγωγή είναι “πρωτοπαθής” (κλωνική) και σχετίζεται με σοβαρή διαταραχή των αιμοποιητικών κυττάρων.

3

Απόλυτος αριθμός (AEC) ή Ποσοστό (%);

Στο αποτέλεσμα της γενικής αίματος, τα ηωσινόφιλα αναγράφονται παραδοσιακά με δύο τρόπους. Το EOS% δείχνει ποιο ποσοστό επί του συνόλου των λευκών αιμοσφαιρίων καταλαμβάνουν τα ηωσινόφιλα. Το EOS# (ή AEC) δείχνει τον πραγματικό, απόλυτο αριθμό τους σε έναν συγκεκριμένο όγκο αίματος. Για την αξιολόγηση της ηωσινοφιλίας, οι ιατροί βασίζονται αποκλειστικά στον απόλυτο αριθμό (AEC).

Η παγίδα του ποσοστού είναι η εξής: Αν τα συνολικά λευκά αιμοσφαίρια είναι 8.000/μL και το ποσοστό των ηωσινοφίλων είναι 8%, τότε ο απόλυτος αριθμός είναι 640/μL. Αυτό μεταφράζεται πράγματι σε μια ήπια ηωσινοφιλία. Αν όμως ο ασθενής έχει χαμηλά λευκά (π.χ. 3.000/μL) και το ποσοστό των ηωσινοφίλων είναι πάλι 8%, ο απόλυτος αριθμός διαμορφώνεται μόλις στα 240/μL, το οποίο βρίσκεται εντελώς εντός των φυσιολογικών ορίων! Έτσι εξηγείται γιατί ένα “υψηλό ποσοστό” (ειδικά αν συνοδεύεται από την ένδειξη H/L του αναλυτή) δεν μεταφράζεται πάντοτε σε πραγματική, κλινικά επικίνδυνη αύξηση του αριθμού.

4

Τιμές και κλινικοί βαθμοί ηωσινοφιλίας

Η επιστημονική κατηγοριοποίηση της ηωσινοφιλίας βοηθά στην ορθή περιγραφή του μεγέθους της αύξησης. Ωστόσο, δεν αντικαθιστά σε καμία περίπτωση την εξατομικευμένη κλινική αξιολόγηση και δεν σημαίνει ότι κάθε τιμή της ίδιας κατηγορίας κρύβει τον ίδιο κίνδυνο. ^[3]

Ο επίσημος όρος Υπερηωσινοφιλία (Hypereosinophilia) χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν απόλυτο αριθμό ≥1.500/μL, ο οποίος επιβεβαιώνεται σε επαναληπτικές μετρήσεις ή συνοδεύεται από σημαντική ηωσινοφιλική διήθηση ιστών. ^[3] Προσοχή: Σε περιπτώσεις επείγουσας οργανικής δυσλειτουργίας (όταν απειλείται ζωτικό όργανο), οι ιατροί δεν αναμένουν εβδομάδες για να “συμπληρωθεί” το θεωρητικό χρονικό κριτήριο παρακολούθησης, αλλά παρεμβαίνουν άμεσα.

5

Μία παροδική μέτρηση ή επίμονη αύξηση;

Μία μεμονωμένη εξέταση αίματος αποτελεί απλώς τη “φωτογραφία” μιας συγκεκριμένης στιγμής. Τα ηωσινόφιλα παρουσιάζουν αξιοσημείωτη βιολογική διακύμανση: επηρεάζονται από την ώρα της ημέρας, το έντονο στρες, την πρόσφατη εμφάνιση μιας λοίμωξης ή την ενεργότητα μιας αλλεργικής νόσου.

Ο κρισιμότερος όμως παράγοντας που “ξεγελά” τις εξετάσεις είναι τα συστηματικά κορτικοστεροειδή (π.χ. χάπια Κορτιζόνης). Η κορτιζόνη έχει την ικανότητα να μειώνει ραγδαία τον αριθμό των ηωσινοφίλων στο αίμα, “κρύβοντας” την πραγματική ένταση μιας ηωσινοφιλικής φλεγμονής που μαίνεται στους ιστούς. Εάν ο ασθενής κάνει εξέταση ενώ λαμβάνει αγωγή, η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται με γνώμονα αυτό το δεδομένο.

Σε περιπτώσεις ήπιας αύξησης, χωρίς ανησυχητικά συμπτώματα, ο ιατρός συνήθως αναζητά μια πρόσφατη αλλεργική έξαρση (π.χ. εποχική γύρη) ή ένα νέο φάρμακο και προγραμματίζει απλώς μια επανάληψη της γενικής αίματος. Το ζητούμενο είναι να φανεί η τάση: αν ο αριθμός επανέρχεται στο φυσιολογικό, αν παραμένει σταθερά αυξημένος, ή αν παρουσιάζει επιθετική, ανοδική πορεία.

Η επιμονή έχει την απόλυτη ιατρική σημασία. Ένας επαναλαμβανόμενος AEC ≥1.500/μL επιβάλλει εμπεριστατωμένη διερεύνηση. Εάν επιπλέον συνυπάρχουν δύσπνοια, θωρακικό άλγος, νευρολογικά συμπτώματα, υψηλός πυρετός, εκτεταμένο εξάνθημα ή παθολογική ηπατική/νεφρική/καρδιακή λειτουργία, η ιατρική αξιολόγηση δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ανασταλεί περιμένοντας τον “επανέλεγχο” ρουτίνας.

6

Ηωσινόφιλα και Αλλεργία

Οι αλλεργικές και ατοπικές παθήσεις (η λεγόμενη “Ατοπική Πορεία” που περιλαμβάνει την τροφική αλλεργία, το έκζεμα και την αλλεργική ρινίτιδα) είναι οι απόλυτοι “συνήθεις ύποπτοι” πίσω από κάθε ήπια ηωσινοφιλία στο αίμα. Η αύξηση αυτή συνδέεται με τη Φλεγμονή Τύπου 2 του ανοσοποιητικού. Ωστόσο, οι ιατρικοί κανόνες είναι σαφείς:

Τα υψηλά ηωσινόφιλα ΔΕΝ αποδεικνύουν από μόνα τους ότι υπάρχει αλλεργία, και σίγουρα δεν μπορούν να αποκαλύψουν σε ποια ουσία (αλλεργιογόνο) αντιδρά ο ασθενής. Για τον εντοπισμό της ακριβούς αλλεργίας, η επιστήμη βασίζεται αποκλειστικά στο κλινικό ιστορικό, τη μέτρηση των Ειδικών Ανοσοσφαιρινών IgE (RAST) και τα δερματικά Prick Tests από ειδικό Αλλεργιολόγο.

Το αντίστροφο είναι εξίσου σημαντικό: Φυσιολογικά ηωσινόφιλα στο αίμα ΔΕΝ αποκλείουν την παρουσία αλλεργίας. Ένας ασθενής μπορεί να πάσχει από σοβαρότατη τροφική αλλεργία (αναφυλαξία) και να διατηρεί άψογο AEC. Συχνά, η αλλεργική αντίδραση είναι αυστηρά εντοπισμένη στους ιστούς-στόχους (π.χ. στον βλεννογόνο της μύτης), χωρίς να αποτυπώνεται στο περιφερικό αίμα.

7

Ηωσινόφιλα και Άσθμα (Φλεγμονή Τύπου 2)

Για τους Πνευμονολόγους, τα ηωσινόφιλα του αίματος αποτελούν τον πολυτιμότερο “βιοδείκτη”. Σε ασθενείς με Βρογχικό Άσθμα, ένας αυξημένος αριθμός υποδηλώνει τον “Ηωσινοφιλικό / T2 Φαινότυπο” της νόσου. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι ο ασθενής διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές κρίσεις (παροξύνσεις), αλλά ταυτόχρονα, ότι θα ανταποκριθεί άριστα στη θεραπεία με εισπνεόμενη κορτιζόνη (ICS). ^[4]

Στις περιπτώσεις Σοβαρού, μη ελεγχόμενου Άσθματος, τα ηωσινόφιλα παίζουν τον ρόλο του “εισιτηρίου” για τις σύγχρονες Βιολογικές Θεραπείες. Ανάλογα με το νούμερο (π.χ. >150 ή >300/μL) και σε συνδυασμό με το FeNO (Νιτρικό Οξείδιο εκπνοής), ο ιατρός μπορεί να χορηγήσει ενέσιμα Μονοκλωνικά Αντισώματα (Anti-IL5) τα οποία κυριολεκτικά εξολοθρεύουν τα ηωσινόφιλα και θεραπεύουν το άσθμα ριζικά. ^[4]

Προσοχή: Δεν διαγιγνώσκουμε το άσθμα κοιτώντας απλώς μια εξέταση αίματος. Η διάγνωση μπαίνει αποκλειστικά από τον ιατρό βάσει κλινικών συμπτωμάτων (συριγμός / βήχας) και με την απόδειξη του περιορισμού της αναπνοής μέσω της Σπιρομέτρησης.

8

Ρινίτιδα, Έκζεμα και Τροφική Αλλεργία (EoE)

Η Αλλεργική Ρινίτιδα και η Ατοπική Δερματίτιδα (Έκζεμα) ανεβάζουν τα ηωσινόφιλα (σε ήπια-μέτρια επίπεδα), κυρίως όταν η νόσος βρίσκεται σε έντονη έξαρση (π.χ. κατά την περίοδο της γύρης την Άνοιξη). Για την ταυτοποίηση του ενοχοποιητικού παράγοντα (ακάρεα, γύρη ελιάς, τρίχωμα γάτας), ο Αλλεργιολόγος θα αξιολογήσει το ιστορικό σας σε συνδυασμό με τον έλεγχο RAST. Δείτε αναλυτικά τον οδηγό Αλλεργική ρινίτιδα: Συμπτώματα και εξετάσεις αίματος.

Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στις γαστρεντερικές παθήσεις. Ασθενείς (συχνά νέοι άνδρες) που παραπονιούνται για χρόνια δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία), κοιλιακό πόνο, εμετούς ή επεισόδια όπου “κολλάει η μπουκιά στον λαιμό” (ενσφήνωση), πάσχουν συχνά από Ηωσινοφιλική Οισοφαγίτιδα (EoE). Η πάθηση αυτή απαιτεί ενδοσκόπηση από Γαστρεντερολόγο. Το κρίσιμο ιατρικό σημείο: Στην EoE, τα ηωσινόφιλα βρίσκονται κρυμμένα μέσα στον οισοφάγο, ενώ η γενική αίματος (AEC) βγαίνει συνήθως απολύτως φυσιολογική!

9

Παράσιτα (Έλμινθες) και Ηωσινοφιλία

Ιστορικά και εξελικτικά, η θεμελιώδης αποστολή των ηωσινοφίλων ήταν η υπεράσπιση του ανθρώπου από τις παρασιτικές λοιμώξεις. Όταν τα “σκουλήκια” (Έλμινθες) εισβάλλουν και μεταναστεύουν μέσα από τους ιστούς του σώματός μας, τα ηωσινόφιλα εκτοξεύονται στα ύψη (πολλές φορές σε επίπεδα >3.000/μL) για να επιτεθούν και να τα καταστρέψουν. Τα απλά πρωτόζωα (όπως η Giardia) συνήθως ΔΕΝ ανεβάζουν τα ηωσινόφιλα.

Ο Λοιμωξιολόγος θα αναζητήσει στο ιστορικό σας ύποπτες κινήσεις: ταξίδια σε τροπικές χώρες, κατανάλωση ωμού ή ατελώς ψημένου κρέατος (π.χ. αγριογούρουνο – Trichinella), κολύμβηση σε λίμνες/ποτάμια ή περπάτημα με γυμνά πόδια στο χώμα. ^[6]

Η εύρεση υψηλών ηωσινοφίλων δεν δικαιολογεί την εμπειρική αποπαρασίτωση (π.χ. “βάλε του Vermox να του περάσει”) χωρίς τη σωστή εργαστηριακή διάγνωση του είδους του παρασίτου.

10

Φάρμακα, Συμπληρώματα και Σύνδρομο DRESS

Η λήψη φαρμάκων αποτελεί μια από τις πιο ύπουλες και συχνές αιτίες ανεξήγητης ηωσινοφιλίας. Σχεδόν κάθε φάρμακο μπορεί να θεωρηθεί ύποπτο, αλλά τα πρωτεία ανήκουν στα Αντιβιοτικά (Πενικιλίνες, Κεφαλοσπορίνες), στα ΜΣΑΦ (Παυσίπονα/Αντιφλεγμονώδη), στην Αλλοπουρινόλη (για το ουρικό οξύ) και στα Αντιεπιληπτικά χάπια.

Είναι κρίσιμο να ενημερώσετε τον ιατρό σας για *οτιδήποτε* νέο βάλατε στο στόμα σας τον τελευταίο μήνα (συμπεριλαμβανομένων των “αθώων” φυτικών συμπληρωμάτων διατροφής και των βιταμινών).

Το Σύνδρομο DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms):
Πρόκειται για μια ακραία, απειλητική για τη ζωή αλλεργική αντίδραση σε φάρμακο. ^[7] Το επικίνδυνο χαρακτηριστικό του είναι ότι δεν εμφανίζεται αμέσως. Εμφανίζεται με “ύπουλη” καθυστέρηση (2 έως 6 εβδομάδες) μετά την έναρξη του φαρμάκου. Ο ασθενής εμφανίζει υψηλό πυρετό, ένα έντονο κόκκινο εξάνθημα που “καίει” σε όλο το σώμα, πρήξιμο στο πρόσωπο (οίδημα), διογκωμένους λεμφαδένες, τεράστια άνοδο στα ηωσινόφιλα και βλάβη εσωτερικού οργάνου (το συκώτι του καταστρέφεται). Σε αυτή την περίπτωση, η διακοπή του ύποπτου φαρμάκου πρέπει να είναι ακαριαία.

Τονίζεται ότι ο ασθενής δεν πρέπει ποτέ να διακόπτει αυθαίρετα όλα του τα φάρμακα, βασιζόμενος μόνο σε μια ήπια, ασυμπτωματική αύξηση της τάξης των 600/μL. Ο ιατρός (συχνά σε συνεργασία με τον Αλλεργιολόγο) θα σταθμίσει το όφελος-κίνδυνο και θα αποφασίσει για τη στοχευμένη διακοπή της ύποπτης αγωγής.

11

EGPA (Churg-Strauss) και Φλεγμονώδη Νοσήματα

Η Ηωσινοφιλική Κοκκιωμάτωση με Πολυαγγειίτιδα (EGPA) (ιστορικά γνωστή ως Σύνδρομο Churg-Strauss) είναι μια σπάνια και εξαιρετικά επιθετική αυτοάνοση συστηματική αγγειίτιδα. Εμφανίζεται συχνά (αν και όχι αποκλειστικά) σε ασθενείς που πάσχουν ήδη από δύσκολο Άσθμα Ενηλίκων, χρόνια Ρινοκολπίτιδα και ρινικούς πολύποδες. ^[3]

Ο δείκτης συναγερμού (Red Flag) για την EGPA ηχεί όταν το άσθμα επιδεινώνεται ραγδαία και συνοδεύεται από:

• Ανεξήγητο πυρετό και απώλεια βάρους.
• Δερματικά “ψηλαφητά” εξανθήματα (Πορφύρα).
• Νευροπάθεια: Έντονο μούδιασμα, “μυρμήγκιασμα” ή “κρέμασμα” (αδυναμία) άκρων.
• Κοιλιακό άλγος, αιματουρία ή θωρακικό άλγος.

Στην εργαστηριακή διερεύνηση της Αγγειίτιδας, ο Ρευματολόγος αναζητά τα Αντισώματα έναντι του Κυτταροπλάσματος των Ουδετεροφίλων (ANCA). Ωστόσο, τα ANCA βρίσκονται θετικά μόνο στο 40-50% των ασθενών με EGPA! Ένα αρνητικό ANCA δεν “αθωώνει” τον ασθενή, και αντίστοιχα, η αναίτια παραγγελία ANCA σε μια ασυμπτωματική, ήπια ηωσινοφιλία ρουτίνας δεν προσφέρει καμία διαγνωστική αξία.

Άλλα αυτοάνοσα ή φλεγμονώδη νοσήματα που αυξάνουν τα ηωσινόφιλα περιλαμβάνουν διάφορες ρευματολογικές παθήσεις, καθώς και την Αλλεργική Βρογχοπνευμονική Ασπεργίλλωση (ABPA – υπερευαισθησία σε έναν συγκεκριμένο μύκητα των πνευμόνων).

12

Αιματολογικά αίτια και Σύνδρομο HES

Τα “Πρωτοπαθή” (Κλωνικά – Κακοήθη) αίτια ηωσινοφιλίας αποτελούν ευτυχώς την πιο σπάνια κατηγορία. Εδώ, ο μυελός των οστών φέρει επίκτητες μοριακές ή κυτταρογενετικές βλάβες, “διατάζοντας” την ασταμάτητη, καρκινικού τύπου, παραγωγή ηωσινοφίλων. Η διερεύνηση ενεργοποιείται αυστηρά όταν ο AEC είναι υπερβολικά αυξημένος (>5.000/μL), όταν επιμένει αδικαιολόγητα, ή όταν ΣΥΝΥΠΑΡΧΟΥΝ ύποπτα ευρήματα στην ίδια εξέταση, όπως: Αναιμία, Θρομβοπενία, άωρα (βλαστές) κύτταρα στο Επίχρισμα αίματος, αδικαιολόγητος Πυρετός, Σπληνομεγαλία, ή Λεμφαδενοπάθεια.

Ο Αιματολόγος αναλαμβάνει τα επόμενα (Προηγμένα) Βήματα. Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τη Βιταμίνη Β12, την Τρυπτάση (για μαστοκυττάρωση), την LDH, τον Ανοσοφαινότυπο, και τελικά το Μυελόγραμμα (Βιοψία Μυελού των Οστών). Αναζητώνται ειδικές γενετικές αναδιατάξεις (όπως τα γονίδια PDGFRA, PDGFRB, FGFR1), των οποίων η ανίχνευση καθορίζει τη χορήγηση επαναστατικών “Στοχευμένων” φαρμάκων (π.χ. Imatinib). ^[1]

Τι είναι το Υπερηωσινοφιλικό Σύνδρομο (HES);
Το HES δεν είναι συνώνυμο του αριθμού “1.500”. Αποτελεί την ύστατη, κλινική διάγνωση η οποία τίθεται ΜΟΝΟ όταν συνυπάρχουν ταυτόχρονα και τα τρία: (1) Υπερηωσινοφιλία ≥1.500/μL, (2) Εμφανής Βλάβη Οργάνου (Πνεύμονες, Καρδιά, Νευρικό) που αποδίδεται 100% στα ηωσινόφιλα, και (3) Αφού έχουν αποκλειστεί όλες οι υπόλοιπες δευτεροπαθείς / κλωνικές αιτίες. ^[3] Στο παρελθόν, οι ιατροί απαιτούσαν το “1.500” να επιμένει για 6 μήνες. Σήμερα, εάν απειλείται όργανο, η διάγνωση (και η κορτιζόνη) μπαίνει άμεσα.

13

Άλλες αιτίες και τι ισχύει στα Παιδιά

Η διαφορική διάγνωση είναι ατελείωτη. Εκτός των προαναφερθέντων (Αλλεργία, Άσθμα, Παράσιτα, Φάρμακα, Καρκίνος), περιλαμβάνει σπάνιες ενδοκρινικές διαταραχές (π.χ. Νόσος Addison – Ανεπάρκεια Επινεφριδίων), Λεμφώματα Hodgkin, καθώς και φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου (IBD).

Στα Παιδιά: Τα όρια αναφοράς διαφέρουν ελαφρώς βάσει ηλικίας. Η πλειονότητα των περιστατικών (πάνω από το 90%) οφείλεται σε “αθώες”, αντιδραστικές αιτίες: εξάρσεις Ατοπικής Δερματίτιδας (Έκζεμα), έντονο Αλλεργικό Άσθμα, Τροφικές Αλλεργίες ή λοίμωξη από τα κλασικά “σκουληκάκια” του εντέρου (Οξύουροι).

Ωστόσο, εάν ένα βρέφος ή νήπιο παρουσιάζει μόνιμα, ακραία υψηλά ηωσινόφιλα (μαζί με στασιμότητα βάρους, βαριές – συνεχείς λοιμώξεις, έντονους εμετούς ή ανεξήγητο πυρετό), ο Παιδίατρος οφείλει να διερευνήσει σπάνια Γενετικά Σύνδρομα και Πρωτοπαθείς Ανοσοανεπάρκειες (παραπέμποντας τον μικρό ασθενή σε Παιδοανοσολόγο / Παιδοαιματολόγο).

14

Ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή;

Συχνά, η ήπια ηωσινοφιλία ανακαλύπτεται τυχαία (σε εξετάσεις ρουτίνας) και ο ασθενής δεν έχει κανένα απολύτως σύμπτωμα. Όταν όμως εμφανίζονται συμπτώματα, αυτά δεν προέρχονται από την ίδια την ύπαρξη των κυττάρων στο αίμα, αλλά από το συγκεκριμένο όργανο (ιστό) που δέχεται τη “φλεγμονώδη επίθεση” των ηωσινοφίλων.

Κανόνας Αξιολόγησης: Εάν ο ασθενής είναι 100% ασυμπτωματικός, η κατάσταση θεωρείται καθησυχαστική σε πρώτη φάση, με εξαίρεση τους αριθμούς >1.500/μL. Εκεί ο ιατρός πρέπει να αναζητήσει ενεργά την κρυφή (σιωπηλή) βλάβη σε όργανα όπως η Καρδιά (Ηχωκαρδιογράφημα, Τροπονίνη) πριν εκδηλωθούν ανεπανόρθωτες βλάβες.

15

Πότε χρειάζεται άμεση (επείγουσα) αξιολόγηση;

Το Επείγον ΔΕΝ καθορίζεται από τον μαθηματικό αριθμό στο χαρτί, αλλά από τη συνολική κλινική κατάρρευση. Ακόμα και μικροί αριθμοί, αν συνοδεύονται από τα παρακάτω Red Flags, σημαίνουν συναγερμό για Μετάβαση σε Τμήμα Επειγόντων:

16

Ο Πρώτος Εργαστηριακός Έλεγχος (Βήμα-Βήμα)

Όταν ανιχνευθεί ηωσινοφιλία, η αντίδραση πρέπει να είναι στοχευμένη. Το να ζητήσει ο Ιατρός 50 διαφορετικές εξετάσεις (ένα αδιαφοροποίητο “τυφλό” panel) χωρίς σαφή κλινική υποψία, οδηγεί συχνά σε τυχαία, “ψευδώς θετικά” αποτελέσματα που μπερδεύουν την εικόνα. Η μεθοδική προσέγγιση (The Algorithm) ορίζει τα εξής: ^[1]

Μόνο εάν ο αριθμός επιμένει σε επίπεδα >1.500/μL και όλοι οι παραπάνω δείκτες (Αλλεργίες/Παράσιτα) βγουν αρνητικοί, ο Αιματολόγος θα προχωρήσει στο Δεύτερο Επίπεδο ελέγχου (Βιταμίνη Β12, Τρυπτάση, Ηλεκτροφόρηση Πρωτεϊνών και τελικά, Εξέταση / Βιοψία Μυελού των Οστών). ^[1]

17

Εξετάσεις για Αλλεργία και Άσθμα

Εάν ο θεράπων ιατρός υποπτεύεται αλλεργικό ή αναπνευστικό υπόβαθρο, ο εργαστηριακός χάρτης είναι συγκεκριμένος. Προσοχή: Η ταυτόχρονη λήψη Αντιισταμινικών χαπιών ΔΕΝ αλλοιώνει τις εξετάσεις αίματος (RAST), αλλοιώνει όμως 100% τα δερματικά “τσιμπήματα” του Αλλεργιολόγου (Prick Tests).

Σημαντικό: Η λήψη Αντιισταμινικών χαπιών (π.χ. Zirtek, Aerius, Xozal) ΔΕΝ επηρεάζει καθόλου τις αιματολογικές εξετάσεις (Γενική Αίματος, Ολική & Ειδικές IgE). Μπορείτε να κάνετε αιμοληψία χωρίς να τα διακόψετε. Αντιθέτως, ακυρώνουν πλήρως τα δερματικά “τσιμπήματα” (Prick Tests). Για περισσότερες πληροφορίες δείτε Πότε σταματάμε τα Αντιισταμινικά πριν τις Εξετάσεις.

18

Εξετάσεις για Παράσιτα (Κόπρανα vs Ορολογία)

Δεν υπάρχει “Μία Εξέταση για Όλα τα Παράσιτα”. Η κλασική Παρασιτολογική Εξέταση Κοπράνων (στο μικροσκόπιο) αναζητά ωάρια, κύστεις και προνύμφες. Επειδή η αποβολή τους από το έντερο είναι διαλείπουσα και ακανόνιστη, τα ιατρικά πρωτόκολλα απαιτούν συνήθως 3 διαφορετικά δείγματα σε διαφορετικές ημέρες για να αυξηθεί η διαγνωστική ευαισθησία.

Η Μεγάλη Ιατρική Παγίδα: Πολλά επικίνδυνα παράσιτα (όπως η Toxocara από τα ζώα ή ο Εχινόκοκκος) “ζουν” εγκλωβισμένα μέσα στους ιστούς μας, στους πνεύμονες ή στο αίμα, και ΔΕΝ αποβάλλονται ΠΟΤΕ στα κόπρανα! Ακόμα και ο ασυμπτωματικός Strongyloides αποβάλλεται σπάνια στα κόπρανα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η Μικροσκόπηση Κοπράνων είναι εντελώς άχρηστη. ^[5][6]

Για τη διάγνωση αυτών των παρασίτων, ο Λοιμωξιολόγος θα παραγγείλει αυστηρά Ειδική Ορολογική Εξέταση Αίματος (Αντισώματα IgG) για το εκάστοτε ύποπτο παράσιτο!

19

Πότε χρειάζεται παραπομπή σε Ειδικό;

Ο Γενικός Οικογενειακός Ιατρός (ή ο Παθολόγος) πραγματοποιεί το πρώτο “ξεκαθάρισμα” και συντονίζει την πορεία. Όταν απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση, η παραπομπή γίνεται με γνώμονα τα εξής δεδομένα:

20

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

21

Βασικά μηνύματα: Τι να θυμάστε

• Αγνοήστε το Ποσοστό (%). Η ιατρική ερμηνεία στηρίζεται 100% στον Απόλυτο Αριθμό (AEC), ο οποίος δεν πρέπει να ξεπερνά τα ~500/μL.
• Ένας υψηλός αριθμός είναι απλώς το “καμπανάκι” (εργαστηριακό εύρημα). Ο Ιατρός οφείλει να βρει τη “φωτιά” (Την υποκείμενη Νόσο).
• Φυσιολογικά ηωσινόφιλα ΔΕΝ αποκλείουν τη θανατηφόρα τροφική αλλεργία, ούτε το σοβαρό Άσθμα (ιδίως αν κάνετε χρήση εισπνεόμενης κορτιζόνης).
• Ένα νέο φάρμακο που συνοδεύεται από Πυρετό και Εξάνθημα (DRESS) αποτελεί τη μεγαλύτερη ιατρική Επείγουσα Κατάσταση σε συνδυασμό με την ηωσινοφιλία. ^[7]
• Απαγορεύεται ρητά η εμπειρική (“τυφλή”) λήψη κορτιζόνης για να “πέσει ο αριθμός”. Εάν υποβόσκει το παράσιτο Strongyloides, η κορτιζόνη οδηγεί σε μοιραίο Σύνδρομο Υπερλοίμωξης! ^[5]
• Ποτέ μη σταματάτε από μόνοι σας μια ιατρική αγωγή (ακόμα και αν υποψιάζεστε αλλεργία σε φάρμακο). Επικοινωνήστε άμεσα με τον Παθολόγο σας.

22

Χρήσιμες Επιλογές & Βιβλιογραφία

Βιβλιογραφία & Επιστημονικές Πηγές